၁. ဧကကမာတိကာဒိဝဏ္ဏနာ

၇၅၁. သမ္ပယုတ္တာနံ နိဿယပစ္စယတာယ၊ အာရမ္မဏဿ ပဝတ္တိဋ္ဌာနတာယ ဩကာသဋ္ဌော ဝေဒိတဗ္ဗော. နဟေတာဒီတိ အာဒိ-သဒ္ဒေန ‘‘အဟေတုကာ’’တိအာဒိကံ သဗ္ဗံ ဧကဝိဓေန ဉာဏဝတ္ထုံ သင်္ဂဏှာတိ. ဧကံ နဟေတူတိ နဟေတုတာယ ဧကံ ပဉ္စဝိညာဏံ နဟေတူတိ ဝုတ္တာ တေသံ နဟေတုတာ. ဧကန္တာဟေတုဘာဝေန ဟိ တေ ဧကပ္ပကာရာဝါတိ. အညမ္ပီတိ အဟေတုကာဒိ. အဝိတထသာမညယုတ္တန္တိ တေနေဝ အဟေတုကတာဒိနာ ယထာဘူတေန သမာနဘာဝေန ယုတ္တံ. ဉာဏာရမ္မဏန္တိ ဉာဏဿ အာရမ္မဏံ ယထာဝုတ္တပဉ္စဝိညာဏာဒိ. ဝတ္ထုဝိဘာဝနာတိ ပဉ္စဝိညာဏာဒိကဿ ဉာဏဝတ္ထုဿ ယထာဝုတ္တဝိသေသေန ဝိဘာဝနာ ပကာသနာ ပညာ.

ဩသာနဒုကဿာတိ ‘‘အတ္ထဇာပိကာ ပညာ၊ ဇာပိတတ္ထာ ပညာ’’တိ ဣမဿ ဒုကဿ. ဒုကမာတိကာ ဓမ္မသင်္ဂဏိယံ ဝုတ္တဒုကမာတိကာတိ အာဟ ‘‘ဒုကမာတိကံ အနိဿာယာ’’တိ.

‘‘စိန္တာမယာ ပညာ’’တိအာဒိကာ တိကမာတိကံ အနိဿာယ ဝုတ္တာတိ အာဟ ‘‘ဧဝံ တိကာနုရူပေဟီတိ ဧတ္ထာပိ ဒဋ္ဌဗ္ဗ’’န္တိ. ယဒိပိ ဇာပ-သဒ္ဒေါ ဗျတ္တဝစနေ၊ မာနသေ စ ပဝတ္တတိ၊ ဇနနတ္ထေပိ ပန ဒဋ္ဌဗ္ဗောတိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘အနေကတ္ထတ္တာ ဓာတုသဒ္ဒါန’’န္တိအာဒိ. ကုသလပညာ ဝိပါကသင်္ခါတဿ၊ ကိရိယပညာ ပရိကမ္မာဒိဘူတာ အတ္တနာ နိဗ္ဗတ္တေတဗ္ဗဖလသင်္ခါတဿ အတ္ထဿ နိဗ္ဗတ္တနတော အတ္ထဇာပိကာတိ ဝုတ္တာတိ အာဟ ‘‘အတ္ထဇာပိကာ ကာရဏဂတာ ပညာ’’တိ. ဝိပါကပညာ၊ ကိရိယပညာ စ သဟဇာတာဒိပစ္စယဝသေန တံတံဝိပါကာဒိအတ္ထံ ဇာပေတိ ဇနေတီတိ အာဟ ‘‘ဇာပိတော ဇနိတော အတ္ထော ဧတိဿာတိ ဇာပိတတ္ထာ’’တိ. သတိပိ သဟဇာတာနံ ပစ္စယဘာဝေ ဝိပါကကိရိယပညာ န ကုသလာ ဝိယ ဝိပါကာနံ နိပ္ပရိယာယေန ကာရဏဝေါဟာရံ လဘတီတိ အာဟ ‘‘ကာရဏပညာသဒိသီ’’တိ. ဝိဘာဝနတ္ထေန ပညာ အာရမ္မဏံ ဝိယ သမ္ပယုတ္တေပိ ပကာသေတိယေဝါတိ ဝုတ္တံ ‘‘ဖလပ္ပကာသနဘူတာ’’တိ. ယတော သာ အာလောကောဘာသပဇ္ဇောတပရိယာယေဟိ ဝိဘာဝိတာ.