၁၀. ဒသကမာတိကာဝဏ္ဏနာ

၇၆၀. ‘‘ဇာတိပစ္စယာ ဇရာမရဏန္တိ ဉာဏံ၊ အသတိ ဇာတိယာ နတ္ထိ ဇရာမရဏန္တိ ဉာဏံ. အတီတမ္ပိ အဒ္ဓါနံ ဇာတိပစ္စယာ ဇရာမရဏန္တိ ဉာဏံ၊ အသတိ ဇာတိယာ နတ္ထိ ဇရာမရဏန္တိ ဉာဏံ. အနာဂတမ္ပိ အဒ္ဓါနံ ဇာတိပစ္စယာ ဇရာမရဏန္တိ ဉာဏံ၊ အသတိ ဇာတိယာ နတ္ထိ ဇရာမရဏန္တိ ဉာဏံ. ယမ္ပိဿ တံ ဓမ္မဋ္ဌိတိဉာဏံ၊ တမ္ပိ ခယဓမ္မံ ဝယဓမ္မံ ဝိရာဂဓမ္မံ နိရောဓဓမ္မန္တိ ဉာဏံ. ဘဝပစ္စယာ။ပေ။ အဝိဇ္ဇာပစ္စယာ သင်္ခါရာ။ပေ။ နိရောဓဓမ္မ’’န္တိ (သံ. နိ. ၂.၃၄) ဧဝမာဂတာနိ သတ္တသတ္တတိ ဉာဏာနိ. ‘‘ဇရာမရဏေ ဉာဏံ၊ ဇရာမရဏသမုဒယေ ဉာဏံ၊ ဇရာမရဏနိရောဓေ ဉာဏံ၊ ဇရာမရဏနိရောဓဂါမိနိယာ ပဋိပဒါယ ဉာဏံ. ဇာတိယာ ဉာဏံ။ပေ။ သင်္ခါရေသု ဉာဏံ။ပေ။ ပဋိပဒါယ ဉာဏ’’န္တိ (သံ. နိ. ၂.၃၃) ဧဝမာဂတာနိ စတုစတ္တာရီသံ ဉာဏာနိ. သုတမယဉာဏာဒီနိ အနာဝရဏဉာဏပရိယောသာနာနိ ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂေ (ပဋိ. မ. မာတိကာ ၁.၁ အာဒယော) အာဂတာနိ တေသတ္တတိ ဉာဏာနိ. တေနာဟ ‘‘တေသတ္တတိ ပန။ပေ။ န သံယုတ္တကေ’’တိ. ‘‘သံယုတ္တကေ’’တိ ဝါ ဣဒံ ‘‘သတ္တသတ္တတိ ဉာဏာနီ’’တိ ဣမိနာ သမ္ဗန္ဓိတဗ္ဗံ၊ န ‘‘တေသတ္တတီ’’တိ ဣမိနာ. အညတ္ထ နိက္ခေပကဏ္ဍာဒီသု. ယထာ သမ္မာပဋိဝေဓာဘာဝတော မိစ္ဆာဉာဏာဒိ ထုသရာသိမှိ နိခါတခါဏုကော ဝိယ အာရမ္မဏေ စဉ္စလံ ဟောတိ၊ န ဧဝံ ဟောတိ ယထာဘူတာဝဗောဓကံ ဉာဏန္တိ အာဟ ‘‘ယာထာဝပဋိဝေဓတော သယဉ္စ အကမ္ပိယ’’န္တိ. အဓိဗလကရဏံ ဥပတ္ထမ္ဘနန္တိ တံ ပုဂ္ဂလေ အာရောပေန္တော အာဟ ‘‘ပုဂ္ဂလဉ္စ။ပေ။ ကရောတီ’’တိ. ဝိသဘာဂဓမ္မေသု ဝါ အကမ္ပိယတ္ထော၊ သဘာဂဓမ္မေသု ဥပတ္ထမ္ဘနတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော.

အဘိမုခံ ဂစ္ဆန္တီတိ ‘‘ဥပဂစ္ဆန္တီ’’တိ ပဒဿ အတ္ထဝစနံ. ဥပဂမနဉ္စေတ္ထ သဗ္ဗညုတာယ ပဋိဇာနနမေဝါတိ ဝုတ္တံ ‘‘ပဋိဇာနနဝသေနာ’’တိ. အဋ္ဌ ဝါ ပရိသာ ဥပသင်္ကမန္တီတိ ဧတ္ထာပိ ပဋိဇာနနဝသေန သဗ္ဗညုတန္တိ ယောဇေတဗ္ဗံ. အဋ္ဌသု ပရိသာသု ဒဿိတအကမ္ပိယဉာဏယုတ္တောတိ သမ္ဗန္ဓော.

ဖလသမ္ပတ္တိပဝတ္တီတိ သပ္ပုရိသူပနိဿယာဒီနံ ကာရဏသမ္ပတ္တီနံ ဖလဘူတာယ ပတိရူပဒေသဝါသအတ္တသမ္မာပဏိဓိအာဒိသမ္ပတ္တိယာ ပဝတ္တနံ. အာဒိ-သဒ္ဒေန သုတ္တသေသာ သင်္ဂဟိတာ. တတ္ထ သပ္ပုရိသူပနိဿယာဒိကေ. ကသ္မာ ပနေတ္ထ သမာနေ အတ္ထကိစ္စေ ပဋိဝေဓဉာဏဿ ဝိယ ဒေသနာဉာဏဿာပိ ယာဝ အရဟတ္တမဂ္ဂါ ဥပ္ပဇ္ဇမာနတာ န ဝုတ္တာတိ စောဒနံ သန္ဓာယာဟ ‘‘ပဋိဝေဓနိဋ္ဌတ္တာ’’တိအာဒိ. ပဋိဝေဓနိဋ္ဌတ္တာတိ ပဋိဝေဓဿ ပရိယောသာနတ္တာ. တေနာတိ ပဋိဝေဓပရိယောသာနဘူတေန အရဟတ္တမဂ္ဂဉာဏေန. တဒဓိဂမေန ဟိ သမ္ပတ္တသကလသဗ္ဗညုဂုဏော ဘဂဝါ အနန္တပဋိဘာနော အနုပမာယ ဗုဒ္ဓလီဠာယ ဓမ္မံ ဒေသေတုံ သမတ္ထော အဟောသိ. ‘‘ပဋိလဒ္ဓဿာပီ’’တိ ဣမိနာ သဗ္ဗထာ လဘာပကဿ ပဋိဝေဓာနုရူပတာ ဒေသနာဉာဏဿ အသက္ကုဏေယျာတိ ဒီပေတိ၊ တေန စ ပဋိဝေဓနမတ္တေနေတ္ထ အတ္ထသိဒ္ဓီတိ ဒဿေတိ. တေနာဟ ‘‘ဒေသနာဉာဏဿာ’’တိအာဒိ.

ဟာနဘာဂိယဓမ္မန္တိ ဝါ ဟာနဘာဂိယဘာဝဿ ကာရဏံ. ကာမသဟဂတသညာဒိဓမ္မန္တိ ကာမဂုဏာရမ္မဏံ သညာမနသိကာရာဒိံ. ပုဗ္ဗေဝ ကတာဘိသင်္ခါရာဒိန္တိ ‘‘စန္ဒေ ဝါ သူရိယေ ဝါ ဧတ္တကံ ဂတေ ဝုဋ္ဌဟိဿာမီ’’တိအာဒိနာ သမာပဇ္ဇနတော ပုဗ္ဗေ ပဝတ္တစိတ္တာဘိသင်္ခါရပရိကမ္မာဒိံ.

တဒဘာဝဂ္ဂဟဏေနာတိ ကိလေသာဝရဏာဘာဝဂ္ဂဟဏေန. ဌိတိန္တိ အတ္ထိဘာဝံ. တဗ္ဗိပရီတာယာတိ ‘‘နတ္ထိ ဒိန္န’’န္တိအာဒိကာယ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိယာ. ဌာနာဘာဝန္တိ အပ္ပဝတ္တိံ၊ နတ္ထိဘာဝံ ဝါ. ဥပရီတိ ဣမိဿာ ဗလာနံ အနုက္ကမကထာယ ဥပရိ အနန္တရမေဝ. ဝိပါကာဝရဏာဘာဝဒဿနာဒိကဿာတိ အာဒိ-သဒ္ဒေန ကမ္မာဝရဏာဘာဝဒဿနံ သင်္ဂဏှာတိ. ဣတရန္တိ အဓိဂမဿ အဋ္ဌာနဒဿနံ. တံသဟိတာနံ ဓာတူနန္တိ ရာဂါဒိသဟိတာနံ သဘာဝါနံ. ဝေမတ္တတာ စ တေသံ ပစ္စယဝိသေသသိဒ္ဓေန အဝတ္ထာဒိဝိသေသေန ဝေဒိတဗ္ဗာ. စရိယာဟေတူနန္တိ ရာဂါဒိစရိယာကာရဏဘူတာနံ ဓမ္မာနံ.