၃. သညာက္ခန္ဓနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ
၁၇. တဿာပီတိ သညာယပိ. တဗ္ဗတ္ထုကတ္တာတိ စက္ခုဝတ္ထုကတ္တာ. ပဋိဃဝိညေယျောတိ ယထာဝုတ္တပဋိဃတော ဝိဇာနိတဗ္ဗော ပဋိဃဝသေန ဂဟေတဗ္ဗော. ဥတ္တရပဒလောပံ ကတွာတိ ပုရိမပဒေ ဥတ္တရပဒလောပံ ကတွာ.
ဝိညေယျဘာဝေ၊ န ဥပ္ပတ္တိယန္တိ အဓိပ္ပါယော. ဝစနန္တိ သဒ္ဒေါ၊ နာမန္တိ အတ္ထော. ဝစနာဓီနာတိ ဂဟေတဗ္ဗတံ ပတိ သဒ္ဒါဓီနာ၊ နာမာယတ္တဂဟဏာတိ အတ္ထော. ယဒေတ္ထ ဝတ္တဗ္ဗံ၊ တံ နာမရူပဒုကေ (ဓ. သ. မူလဋီ. ၁၀၁-၁၀၈) ဝုတ္တမေဝ. အဓိဝစနံ ပညတ္တိပကာသကံ ဉာပကံ ဧတေသံ အတ္ထီတိ အဓိဝစနာ ယထာ အရိသသောတိ. တတောဇောတိ အဓိဝစနသင်္ခါတတော အရူပက္ခန္ဓတော ဇာတော. အရူပက္ခန္ဓပရိယာပန္နတ္တာ ဖဿေပိ ယထာဝုတ္တော အတ္ထော သမ္ဘဝတီတိ ဒဿေတုံ ‘‘သမ္ဖဿောယေဝ ဝါ’’တိအာဒိမာဟ. န ကေဝလံ မနောဒွါရိကဖဿေ ဧဝ၊ အထ ခေါ ပဉ္စဒွါရိကဖဿေပိ ‘‘ဝိညေယျဘာဝေ ဝစနံ အဓိကိစ္စ ပဝတ္တာ အဓိဝစနာ’’တိအာဒိဝုတ္တပ္ပကာရော အတ္ထော သမ္ဘဝတိ. ဣတီတိ တသ္မာ. တေန ပရိယာယေနာတိ မနောသမ္ဖဿဇပရိယာယေန. တတောဇာပီတိ ပဉ္စဒွါရိကဖဿဇာတာပိ. အညပ္ပကာရာသမ္ဘဝတောတိ ပဋိဃသမ္ဖဿဇပရိယာယဿ အသမ္ဘဝတော. အာဝေဏိကံ ပဋိဃသမ္ဖဿဇတာ. ပကာရန္တရံ အဓိဝစနသမ္ဖဿဇတာ.
ယဒိ ဧဝန္တိ ယဒိ ပဉ္စဒွါရိကဖဿေဟိ ဥပ္ပန္နသညာ ပရိယာယတော နိပ္ပရိယာယတော စ ‘‘အဓိဝစနသမ္ဖဿဇာ’’တိ ဝုစ္စန္တိ၊ ဧဝံ စတ္တာရောပိ အရူပိနော ခန္ဓာ ဧဝံ ဝတ္တုံ ယုတ္တာ. ဧဝံ သန္တေ သညာဝ ကသ္မာ ‘‘အဓိဝစနသမ္ဖဿဇာ’’တိ ဝုတ္တာတိ အာဟ ‘‘တိဏ္ဏံ ခန္ဓာန’’န္တိအာဒိ. တတ္ထ တိဏ္ဏံ ခန္ဓာနန္တိ ဝေဒနာသင်္ခါရဝိညာဏက္ခန္ဓာနံ. အတ္ထဝသေနာတိ ‘‘ဝစနံ အဓိကိစ္စ ပဝတ္တာ အဓိဝစနာ’’တိအာဒိနာ ဝုတ္တအတ္ထဝသေန အနွတ္ထတာဝသေန. အတ္တနော ပတ္တမ္ပိ နာမန္တိ ‘‘အဓိဝစနသမ္ဖဿဇာ’’တိ ဧဝံ အတ္တနော အနုပ္ပတ္တမ္ပိ နာမံ. ဓမ္မာဘိလာပေါတိ သဘာဝနိရုတ္တိ. ပုဗ္ဗေ စတုန္နံ အရူပက္ခန္ဓာနံ သာဓာရဏောပိ အဓိဝစနသမ္ဖဿဇဝေါဟာရော ရုဠှိဝသေန သညာယ ဧဝ ပဝတ္တောတိ ဝတွာ ဣဒါနိ သော တဒညာရူပက္ခန္ဓသာဓာရဏော သညာယ နိဝေသိတောတိ ဒဿေတုံ ‘‘အထ ဝါ’’တိအာဒိမာဟ. ရဇ္ဇိတွာ ဩလောကနာဒီသူတိ ဧတ္ထ အာဒိ-သဒ္ဒေန ကုဇ္ဈိတွာ ဩလောကနာဒိ ဝိယ ရဇ္ဇိတွာ သဝနာဒိပိ သင်္ဂယှတီတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ တထာသောတာဝဓာနာဒိနောပိ ရတ္တတာဒိဝိဇာနနနိမိတ္တတာသမ္ဘဝတော. စက္ခုသမ္ဖဿဇာသညာယ ပန ပါကဋဘာဝံ နိဒဿနဝသေန ဒဿေတုံ ‘‘ဩလောကနံ စက္ခုဝိညာဏဝိသယသမာဂမေ’’တိအာဒိမာဟ.
ဩလောကနဿ အပါကဋဘာဝေ ရတ္တတာဒိဝိဇာနနံ န ဟောတိ၊ ပါကဋဘာဝေ စ ဟောတီတိ အာဟ ‘‘ပသာဒဝတ္ထုကာ ဧဝါ’’တိ. ‘‘အညံ စိန္တေန္တ’’န္တိ ယံ ပုဗ္ဗေ တေန ကထိတံ၊ ကာယေန ဝါ ပကာသိတံ၊ တတော အညံ ကိဉ္စိ အတ္ထံ စိန္တေန္တံ. တေနေဝါဟ ‘‘ဉာတ’’န္တိ.
သညာက္ခန္ဓနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.