၂. ပဝတ္တိဝါရဝဏ္ဏနာ
၃၃-၃၄. ‘‘ယဿ ကုသလာ ဓမ္မာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ တဿ အဗျာကတာ ဓမ္မာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တီ’’တိ ဧတဿ ဝိဿဇ္ဇနေ ‘‘အဗျာကတာ စာတိ စိတ္တသမုဋ္ဌာနရူပဝသေန ဝုတ္တ’’န္တိ အဋ္ဌကထာယံ ဝုတ္တံ၊ ဣမသ္မိံ ပန ပဉှေ ကမ္မသမုဋ္ဌာနာဒိရူပဉ္စ လဗ္ဘတိ၊ တံ ပန ပဋိလောမဝါရဿ ဝိဿဇ္ဇနေ သဗ္ဗေသံ စဝန္တာနံ၊ ပဝတ္တေ စိတ္တဿ ဘင်္ဂက္ခဏေ၊ အာရုပ္ပေ အကုသလာနံ ဥပ္ပါဒက္ခဏေ တေသံ ကုသလာ စ ဓမ္မာ န ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ အဗျာကတာ စ ဓမ္မာ န ဥပ္ပဇ္ဇန္တီတိ ဧတ္ထ ပဝတ္တေ စိတ္တဿ ဘင်္ဂက္ခဏေ ဥပ္ပဇ္ဇမာနမ္ပိ ကမ္မသမုဋ္ဌာနာဒိရူပံ အဂ္ဂဟေတွာ ‘‘အဗျာကတာ စ ဓမ္မာ န ဥပ္ပဇ္ဇန္တီ’’တိ ဝုတ္တတ္တာ စိတ္တသမုဋ္ဌာနရူပမေဝ ဣဓာဓိပ္ပေတံ. ကမ္မသမုဋ္ဌာနာဒိရူပေ န ဝိဓာနံ၊ နာပိ ပဋိသေဓောတိ ကေစိ ဝဒန္တိ၊ တထာ စိတ္တသမုဋ္ဌာနရူပမေဝ သန္ဓာယ ‘‘ယဿ ကုသလာ ဓမ္မာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ တဿ အဗျာကတာ ဓမ္မာ နိရုဇ္ဈန္တီတိ? နော’’တိ (ယမ. ၃.ဓမ္မယမက.၁၆၃) ဝုတ္တန္တိ. တံ ပနေတံ ဧဝံ န သက္ကာ ဝတ္တုံ စိတ္တဿ ဘင်္ဂက္ခဏေ ကမ္မသမုဋ္ဌာနရူပါဒီနမ္ပိ ဥပ္ပါဒဿ ဥပ္ပါဒက္ခဏေ စ နိရောဓဿ ဧဝမာဒီဟိ ဧဝ ပါဠီဟိ ပဋိသေဓသိဒ္ဓိတော.
ယေ စ ဝဒန္တိ ‘‘ယထာ ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂေ နိရောဓကထာယံ ‘သောတာပတ္တိမဂ္ဂက္ခဏေ ဇာတာ ဓမ္မာ ဌပေတွာ စိတ္တသမုဋ္ဌာနရူပံ သဗ္ဗေပိ ဝိရာဂါ စေဝ ဟောန္တိ ဝိရာဂါရမ္မဏာ ဝိရာဂဂေါစရာ ဝိရာဂသမုဒါဂတာ ဝိရာဂပတိဋ္ဌာ’တိအာဒီသု ‘ဌပေတွာ ရူပ’န္တိ အဝတွာ စိတ္တပဋိဗဒ္ဓတ္တာ စိတ္တဇရူပါနံ ‘ဌပေတွာ စိတ္တသမုဋ္ဌာနရူပ’န္တိ ဝုတ္တံ၊ ဧဝမိဓာပိ စိတ္တပဋိဗဒ္ဓတ္တာ စိတ္တဇရူပမေဝ ကထိတ’’န္တိ၊ တဉ္စ တထာ န ဟောတိ. ယေသဉှိ သောတာပတ္တိမဂ္ဂေါ သဟဇာတပစ္စယော ဟောတိ၊ ယေသု စ ဝိရာဂါဒိအာသင်္ကာ ဟောတိ၊ တေ သောတာပတ္တိမဂ္ဂသဟဇာတာ ဓမ္မာ သောတာပတ္တိမဂ္ဂက္ခဏေ ဇာတာ ဓမ္မာတိ တတ္ထ ဝုတ္တာ. သောတာပတ္တိမဂ္ဂက္ခဏေ ဇာတာတိ ဟိ ဝစနံ မဂ္ဂေ ဇာတတံ ဒီပေတိ၊ န စ ကမ္မဇာဒီနိ အမဂ္ဂေ ဇာယမာနာနိ မဂ္ဂက္ခဏေ ဇာတဝေါဟာရံ အရဟန္တိ တေသံ တဿ သောတာပတ္တိမဂ္ဂက္ခဏေ သဟဇာတပစ္စယတ္တာဘာဝတော၊ တသ္မာ မဂ္ဂက္ခဏေ တံသဟဇာတဓမ္မေသု ဌပေတဗ္ဗံ ဌပေတုံ ‘‘ဌပေတွာ စိတ္တသမုဋ္ဌာနရူပ’’န္တိ ဝုတ္တံ၊ ဣဓ ပန ကုသလာဒိဓမ္မာ ယဿ ယတ္ထ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ နိရုဇ္ဈန္တိ စ၊ တဿ ပုဂ္ဂလဿ တသ္မိဉ္စ ဩကာသေ အဗျာကတဓမ္မာနံ ဥပ္ပါဒနိရောဓာနံ ကုသလာဒိပဋိဗဒ္ဓတာ အပ္ပဋိဗဒ္ဓတာ စ အာမဋ္ဌာ၊ န စ ကမ္မဇာဒိရူပံ အဗျာကတံ န ဟောတိ၊ တသ္မာ သန္နိဋ္ဌာနေန ဂဟိတဿ ပုဂ္ဂလဿ ဩကာသေ ဝါ ဥပ္ပါဒနိရောဓေသု ဝိဇ္ဇမာနေသု အဗျာကတာနံ တေ ဝေဒိတဗ္ဗာ၊ အဝိဇ္ဇမာနေသု စ ပဋိသေဓေတဗ္ဗာ၊ န စ အစိတ္တပဋိဗဒ္ဓါ အဗျာကတာတိ ဧတ္ထ န ဂဟိတာတိ သက္ကာ ဝတ္တုံ နိရောဓသမာပန္နာနံ အသညသတ္တာနဉ္စ ဥပ္ပါဒနိရောဓဝစနတောတိ.
စတုတ္ထပဉှေ ပဝတ္တေ အကုသလာဗျာကတစိတ္တဿ ဥပ္ပါဒက္ခဏေတိ ဣဒံ ‘‘ယဿ ဝါ ပန အဗျာကတာ ဓမ္မာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တီ’’တိ ဧတေန သန္နိဋ္ဌာနေန ဂဟိတေသု ပဉ္စဝေါကာရေ အကုသလာဗျာကတစိတ္တာနံ စတုဝေါကာရေ စ အဗျာကတစိတ္တဿေဝ ဥပ္ပါဒက္ခဏသမင်္ဂိနော သန္ဓာယ ဝုတ္တံ. ဧဝံ သဗ္ဗတ္ထ သန္နိဋ္ဌာနဝသေန ဝိသေသော ဝေဒိတဗ္ဗော.
၇၉. ‘‘ဧကာဝဇ္ဇနေန ၁၆၆ ဥပ္ပန္နဿာ’’တိ ဝုတ္တံ၊ နာနာဝဇ္ဇနေနပိ ပန တတော ပုရိမတရဇဝနဝီထီသု ဥပ္ပန္နဿ ‘‘ဥပ္ပါဒက္ခဏေ တေသံ အကုသလာ ဓမ္မာ နုပ္ပဇ္ဇိဿန္တိ၊ နော စ တေသံ ကုသလာ ဓမ္မာ နုပ္ပဇ္ဇန္တီ’’တိ ဣဒံ လက္ခဏံ လဗ္ဘတေဝ၊ တသ္မာ ဧတေန လက္ခဏေန သမာနလက္ခဏံ သဗ္ဗံ ယဿ စိတ္တဿ အနန္တရာ အဂ္ဂမဂ္ဂံ ပဋိလဘိဿန္တိ၊ တဿ စိတ္တဿ ဥပ္ပါဒက္ခဏေတိ ဧတေနေဝ ကုသလာနာဂတဘာဝပရိယောသာနေန တာယ ဧဝ သမာနလက္ခဏတာယ ဒီပိတံ ဟောတီတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ဧသ နယော အကုသလာတီတဘာဝဿ အဗျာကတာတီတဘာဝဿ စ အာဒိမှိ ‘‘ဒုတိယေ အကုသလေ’’တိ၊ ‘‘ဒုတိယေ စိတ္တေ’’တိ စ ဝုတ္တဋ္ဌာနေ. ယထာ ဟိ ဘာဝနာဝါရေ ဘာဝနာပဟာနာနံ ပရိယောသာနေန အဂ္ဂမဂ္ဂေန တတော ပုရိမတရာနိပိ ဘာဝနာပဟာနာနိ ဒဿိတာနိ ဟောန္တိ၊ ဧဝမိဓာပိ တံ တံ တေန တေန အာဒိနာ အန္တေန စ ဒဿိတန္တိ.
၁၀၀. ပဉ္စဝေါကာရေ အကုသလာနံ ဘင်္ဂက္ခဏေ တေသံ အကုသလာ စ ဓမ္မာ နိရုဇ္ဈန္တိ အဗျာကတာ စ ဓမ္မာ နိရုဇ္ဈန္တီတိ ဝစနေန ပဋိသန္ဓိစိတ္တတော သောဠသမံ၊ တတော ပရမ္ပိ ဝါ ဘဝနိကန္တိစိတ္တံ ဟောတိ၊ န တတော ဩရန္တိ ဝိညာယတီတိ.
ပဝတ္တိဝါရဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
ဓမ္မယမကဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.