၁. မူလယမကံ

ဥဒ္ဒေသဝါရဝဏ္ဏနာ

၁. ယမကာနံ ဝသေန ဒေသိတတ္တာတိ ဣမိနာ ဒသသု ဧကေကဿ ယမကသမူဟဿ တံသမူဟဿ စ သကလဿ ပကရဏဿ ယမကာနံ ဝသေန လဒ္ဓဝေါဟာရတံ ဒဿေတိ.

ကုသလာကုသလမူလသင်္ခါတာနံ ဒွိန္နံ အတ္ထာနံ ဝသေန အတ္ထယမကန္တိ ဧတေန ‘‘ယေ ကေစိ ကုသလာ ဓမ္မာ၊ သဗ္ဗေ တေ ကုသလမူလာ’’တိ ဧတဿေဝ ယမကဘာဝေါ အာပဇ္ဇတီတိ စေ? နာပဇ္ဇတိ ဉာတုံ ဣစ္ဆိတာနံ ဒုတိယပဌမပုစ္ဆာသု ဝုတ္တာနံ ကုသလကုသလမူလဝိသေသာနံ၊ ကုသလမူလကုသလဝိသေသေဟိ ဝါ ဉာတုံ ဣစ္ဆိတာနံ ပဌမဒုတိယပုစ္ဆာသု သန္နိဋ္ဌာနပဒသင်္ဂဟိတာနံ ကုသလကုသလမူလာနံ ဝသေန အတ္ထယမကဘာဝဿ ဝုတ္တတ္တာ. ဉာတုံ ဣစ္ဆိတာနဉှိ ဝိသေသာနံ ဝိသေသဝန္တာပေက္ခာနံ၊ တံဝိသေသဝတံ ဝါ ဓမ္မာနဉ္စ ဝိသေသာပေက္ခာနံ ဧတ္ထ ပဓာနဘာဝေါတိ ဧကေကာယ ပုစ္ဆာယ ဧကေကော ဧဝ အတ္ထော သင်္ဂဟိတော ဟောတီတိ. အတ္ထသဒ္ဒေါ စေတ္ထ န ဓမ္မဝါစကော ဟေတုဖလာဒိဝါစကော ဝါ၊ အထ ခေါ ပါဠိအတ္ထဝါစကော. တေနေဝါဟ ‘‘တေသညေဝ အတ္ထာန’’န္တိအာဒိ.

တီဏိပိ ပဒါနိ ဧကတော ကတွာတိ ဣဒံ နာမပဒဿ ကုသလာဒီနံ သင်္ဂါဟကတ္တမတ္တမေဝ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ၊ န နိရဝသေသသင်္ဂါဟကတ္တံ. သဗ္ဗကုသလာဒိသင်္ဂဏှနတ္ထမေဝ စ နာမပဒဿ ဝုတ္တတ္တာ ‘‘ကုသလတ္တိကမာတိကာယ စတူသု ပဒေသူ’’တိ ဝုတ္တံ.

ဥဒ္ဒေသဝါရဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

နိဒ္ဒေသဝါရဝဏ္ဏနာ

၅၂. အညမညယမကေ ယေ ကေစိ ကုသလာတိ အပုစ္ဆိတွာတိ ဧတ္ထ ယထာ ဒုတိယယမကေ ‘‘ယေ ကေစိ ကုသလမူလာ’’တိ အပုစ္ဆိတွာ ‘‘ယေ ကေစိ ကုသလာ’’တိ ပုစ္ဆာ ကတာ၊ ဧဝမိဓာပိ ‘‘ယေ ကေစိ ကုသလာ’’တိ ပုစ္ဆာ ကာတဗ္ဗာ သိယာ ပုရိမယမကဝိသိဋ္ဌံ အပုဗ္ဗံ ဂဟေတွာ ပစ္ဆိမယမကဿ အပ္ပဝတ္တတ္တာတိ အဓိပ္ပါယော. ‘‘ပဋိလောမပုစ္ဆာနုရူပဘာဝတော’’တိ ကေစိ. ပုရိမပုစ္ဆာယ ပန အတ္ထဝသေန ကတာယ တဒနုရူပါယ ပစ္ဆိမပုစ္ဆာယ ဘဝိတဗ္ဗံ အနုလောမေ ဝိဂတသံသယဿ ပဋိလောမေ သံသယုပ္ပတ္တိတော. တေန န စ ပစ္ဆိမပုစ္ဆာနုရူပါယ ပုရိမပုစ္ဆာယ ဘဝိတဗ္ဗန္တိ ပုရိမောဝေတ္ထ အဓိပ္ပါယော ယုတ္တော. ဣမိနာပိ ဗျဉ္ဇနေန တဿေဝတ္ထဿ သမ္ဘဝတောတိ ဣဒမေဝံ န သက္ကာ ဝတ္တုံ. န ဟိ ကုသလဗျဉ္ဇနတ္ထော ဧဝ ကုသလမူလေန ဧကမူလဗျဉ္ဇနတ္ထော၊ တေနေဝ ဝိဿဇ္ဇနမ္ပိ အသမာနံ ဟောတိ. ကုသလဗျဉ္ဇနေန ဟိ ပုစ္ဆာယ ကတာယ ‘‘အဝသေသာ’’တိ ဣမသ္မိံ ဌာနေ ‘‘အဝသေသာ ကုသလာ ဓမ္မာ’’တိ ဝတ္တဗ္ဗံ ဟောတိ၊ ဣတရထာ အဝသေသာ ကုသလမူလသဟဇာတာ ဓမ္မာတိ၊ န စ တာနိ ဝစနာနိ သမာနတ္ထာနိ ကုသလကုသလာဗျာကတဒီပနတောတိ. အယံ ပနေတ္ထ အဓိပ္ပါယော သိယာ – ‘‘ယေ ကေစိ ကုသလာ’’တိ ဣမိနာပိ ဗျဉ္ဇနေန ‘‘ယေ ကေစိ ကုသလမူလေန ဧကမူလာ’’တိ ဝုတ္တဗျဉ္ဇနတ္ထဿေဝ သမ္ဘဝတော ဒုတိယယမကေ ဝိယ အပုစ္ဆိတွာ ‘‘ယေ ကေစိ ကုသလမူလေန ဧကမူလာ’’တိ ပုစ္ဆာ ကတာ. န ဟိ ကုသလမူလေဟိ ဝိယ ကုသလမူလေန ဧကမူလေဟိ အညေ ကုသလာ သန္တိ၊ ကုသလေဟိ ပန အညေပိ တေ သန္တီတိ.

ပဋိလောမပုစ္ဆာဝဏ္ဏနာယံ ‘‘ကုသလမူလေန ဧကမူလာ’’တိ ဟိ ပုစ္ဆာယ ကတာယ ‘‘မူလာနိ ယာနိ ဧကတော ဥပ္ပဇ္ဇန္တီ’’တိ ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တနယေနေဝ ဝိဿဇ္ဇနံ ကာတဗ္ဗံ ဘဝေယျာတိ ဝုတ္တံ၊ တမ္ပိ တထာ န သက္ကာ ဝတ္တုံ. ‘‘ယေ ဝါ ပန ကုသလမူလေန အညမညမူလာ၊ သဗ္ဗေ တေ ဓမ္မာ ကုသလမူလေန ဧကမူလာ’’တိ စ ပုစ္ဆိတေ ‘‘အာမန္တာ’’ ဣစ္စေဝ ဝိဿဇ္ဇနေန ဘဝိတဗ္ဗံ. န ဟိ ကုသလမူလေန အညမညမူလေသု ကိဉ္စိ ဧကမူလံ န ဟောတိ၊ ယေန အနုလောမပုစ္ဆာယ ဝိယ ဝိဘာဂေါ ကာတဗ္ဗော ဘဝေယျ. ယတ္ထ တီဏိ ကုသလမူလာနိ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ တတ္ထ တာနိ အညမညမူလာနိ ဧကမူလာနိ စ ဒွိန္နံ ဒွိန္နံ ဧကေကေန အညမညေကမူလတ္တာ. ယတ္ထ ပန ဒွေ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ တတ္ထ တာနိ အညမညမူလာနေဝ၊ န ဧကမူလာနီတိ ဧတဿ ဂဟဏဿ နိဝါရဏတ္ထံ ‘‘မူလာနိ ယာနိ ဧကတော ဥပ္ပဇ္ဇန္တီ’’တိအာဒိနာ ဝိဿဇ္ဇနံ ကာတဗ္ဗန္တိ စေ? န၊ ‘‘အာမန္တာ’’တိ ဣမိနာဝ ဝိဿဇ္ဇနေန တံဂဟဏနိဝါရဏတော အနုလောမပုစ္ဆာဝိဿဇ္ဇနေန စ ဧကတော ဥပ္ပဇ္ဇမာနာနံ ဒွိန္နံ တိဏ္ဏဉ္စ မူလာနံ အညမညေကမူလဘာဝဿ နိစ္ဆိတတ္တာ. အညမညမူလာနဉှိ သမာနမူလတာ ဧဝ ဧကမူလဝစနေန ပုစ္ဆီယတိ၊ န အညမညသမာနမူလတာ၊ အတ္ထိ စ ဒွိန္နံ မူလာနံ သမာနမူလတာ. တေသု ဟိ ဧကေကံ ဣတရေန မူလေန တံမူလေဟိ အညေဟိ သမာနမူလန္တိ.

အညမညမူလတ္တေ ပန နိစ္ဆိတေ ဧကမူလတ္တသံသယာဘာဝတော ‘‘သဗ္ဗေ တေ ဓမ္မာ ကုသလမူလေန ဧကမူလာ’’တိ ပုစ္ဆာ န ကတာတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. ‘‘အညမညဿ မူလာ ဧတေသန္တိပိ အညမညမူလာ၊ သမာနတ္ထေန ဧကံ မူလံ ဧတေသန္တိ ဧကမူလာ’’တိ ဥဘယမ္ပိ ဝစနံ မူလယုတ္တတမေဝ ဝဒတိ၊ တေနေဝ စ ဥဘယတ္ထာပိ ‘‘ကုသလမူလေနာ’’တိ ဝုတ္တံ. တတ္ထ မူလယောဂသာမညေ ဧကမူလတ္တေ နိစ္ဆိတေ တဗ္ဗိသေသော အညမညမူလဘာဝေါ န နိစ္ဆိတော ဟောတီတိ အနုလောမပုစ္ဆာ ပဝတ္တာ၊ မူလယောဂဝိသေသေ ပန အညမညမူလတ္တေ နိစ္ဆိတေ န ဝိနာ ဧကမူလတ္တေန အညမညမူလတ္တံ အတ္ထီတိ မူလယောဂသာမညံ ဧကမူလတ္တံ နိစ္ဆိတမေဝ ဟောတိ၊ တသ္မာ ‘‘ဧကမူလာ’’တိ ပုစ္ဆံ အကတွာ ယထာ ကုသလမူလဝစနံ ဧကမူလဝစနဉ္စ ကုသလဘာဝဒီပကံ န ဟောတီတိ ကုသလဘာဝေ သံသယသဗ္ဘာဝါ ပဌမဒုတိယယမကေသု ‘‘သဗ္ဗေ တေ ဓမ္မာ ကုသလာ’’တိ ပဋိလောမပုစ္ဆာ ကတာ၊ ဧဝံ အညမညမူလဝစနံ ကုသလဘာဝဒီပကံ န ဟောတီတိ ကုသလဘာဝေ သံသယသဗ္ဘာဝါ ကုသလာဓိကာရဿ စ အနုဝတ္တမာနတ္တာ ‘‘သဗ္ဗေ တေ ဓမ္မာ ကုသလာ’’တိ ပဋိလောမပုစ္ဆာ ကတာတိ.

၅၃-၆၁. မူလနယေ ဝုတ္တေ ဧဝ အတ္ထေ ကုသလမူလဘာဝေန မူလဿ ဝိသေသနေန သမာနေန မူလေန အညမညဿ စ မူလေန မူလယောဂဒီပနေန စာတိ ဣမိနာ ပရိယာယန္တရေန ပကာသေတုံ မူလမူလနယော ဝုတ္တော. အညပဒတ္ထသမာသန္တေန က-ကာရေန တီသုပိ ယမကေသု မူလယောဂမေဝ ဒီပေတုံ မူလကနယော ဝုတ္တော. မူလမူလကနယဝစနပရိယာယော ဝုတ္တပ္ပကာရောဝ.

၇၄-၈၅. အဗ္ဗောဟာရိကံ ကတွာတိ န ဧကမူလဘာဝံ လဘမာနေဟိ ဧကတော လဗ္ဘမာနတ္တာ သဟေတုကဝေါဟာရရဟိတံ ကတွာ. န ဝါ သဟေတုကဒုကေ ဝိယ ဧတ္ထ ဟေတုပစ္စယယောဂါယောဂဝသေန အဗ္ဗောဟာရိကံ ကတံ၊ အထ ခေါ သဟေတုကဝေါဟာရမေဝ လဘတိ၊ န အဟေတုကဝေါဟာရန္တိ အဗ္ဗောဟာရိကံ ကတံ. ဧကတော လဗ္ဘမာနကဝသေနာတိ အဟေတုကစိတ္တုပ္ပါဒနိဗ္ဗာနေဟိ ဟေတုပစ္စယရဟိတေဟိ သဟ လဗ္ဘမာနကရူပဝသေနာတိ အတ္ထော.

၈၆-၉၇. ယဿံ ပါဠိယံ ‘‘အဟေတုကံ နာမမူလေန န ဧကမူလံ၊ သဟေတုကံ နာမမူလေန ဧကမူလ’’န္တိ (ယမ. ၁.မူလယမက.၈၇) ပါဌော အာဂတော၊ တတ္ထ ‘‘ယေ ကေစိ နာမာ ဓမ္မာ’’တိ နာမာနံ နိဒ္ဓါရိတတ္တာ ‘‘အဟေတုကံ သဟေတုက’’န္တိ စ ဝုတ္တေ ‘‘နာမ’’န္တိ စ ဣဒံ ဝိညာယမာနမေဝါတိ န ဝုတ္တန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ယတ္ထ ပန ‘‘အဟေတုကံ နာမံ၊ သဟေတုကံ နာမ’’န္တိ (ယမ. ၁.မူလယမက.၈၇) စ ပါဌော၊ တတ္ထ သုပါကဋဘာဝတ္ထံ ‘‘နာမ’’န္တိ ဝုတ္တန္တိ.

နိဒ္ဒေသဝါရဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

မူလယမကဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.