၇. ပဌမဝေရသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၂၇. သတ္တမေ (သံ. နိ. ဋီ. ၂.၂၄၁) ယတောတိ ယသ္မိံ ကာလေ. အယဉှိ တော-သဒ္ဒေါ ဒါ-သဒ္ဒေါ ဝိယ ဣဓ ကာလဝိသယော၊ ယဒါတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ဘယာနိ ဝေရာနီတိ ဘီယတေ ဘယံ၊ ဘယေန ယောဂါ၊ ဘာယိတဗ္ဗေန ဝါ ဘယံ ဧဝ ဝေရပ္ပသဝဋ္ဌေန ဝေရန္တိ စ လဒ္ဓနာမာ စေတနာဒယော. ပါဏာတိပါတာဒယော ဟိ ယဿ ပဝတ္တန္တိ၊ ယဉ္စ ဥဒ္ဒိဿ ပဝတ္တီယန္တိ၊ ဥဘယေသဉ္စ ဝေရာဝဟာ၊ တတော ဧဝ စေတေ ဘာယိတဗ္ဗာ ဝေရသဉ္ဇနကာ နာမာတိ. သောတဿ အရိယမဂ္ဂဿ အာဒိတော ပဇ္ဇနံ ပဋိပတ္တိ အဓိဂမော သောတာပတ္တိ. တဒတ္ထာယ တတ္ထ ပတိဋ္ဌိတဿ စ အင်္ဂါနိ သောတာပတ္တိယင်္ဂါနိ. ဒုဝိဓဉှိ (သံ. နိ. အဋ္ဌ. ၂.၂.၄၁) သောတာပတ္တိယင်္ဂံ သောတာပတ္တိအတ္ထာယ စ အင်္ဂံ ကာရဏံ၊ ယံ သောတာပတ္တိမဂ္ဂပ္ပဋိလာဘတော ပုဗ္ဗဘာဂေ သောတာပတ္တိပ္ပဋိလာဘာယ သံဝတ္တတိ၊ ‘‘သပ္ပုရိသသံသေဝေါ သဒ္ဓမ္မဿဝနံ ယောနိသောမနသိကာရော ဓမ္မာနုဓမ္မပဋိပတ္တီ’’တိ (ဒီ. နိ. ၃.၃၁၁) ဧဝံ အာဂတံ. ပဋိလဒ္ဓဂုဏဿ စ သောတာပတ္တိံ ပတွာ ဌိတဿ အင်္ဂံ၊ ယံ ‘‘သောတာပန္နဿ အင်္ဂ’’န္တိပိ ဝုစ္စတိ ‘‘သောတာပန္နော အင်္ဂီယတိ ဉာယတိ ဧတေနာ’’တိ ကတွာ၊ ဗုဒ္ဓေ အဝေစ္စပ္ပသာဒါဒီနံ ဧတံ အဓိဝစနံ. ဣဒမိဓာဓိပ္ပေတံ.

ခီဏနိရယောတိအာဒီသု အာယတိံ တတ္ထ အနုပ္ပဇ္ဇနတာယ ခီဏော နိရယော မယှတိ၊ သော အဟံ ခီဏနိရယော. ဧသ နယော သဗ္ဗတ္ထ. သောတာပန္နောတိ မဂ္ဂသောတံ အာပန္နော. အဝိနိပါတဓမ္မောတိ န ဝိနိပါတသဘာဝေါ. နိယတောတိ ပဌမမဂ္ဂသင်္ခါတေန သမ္မတ္တနိယာမေန နိယတော. သမ္ဗောဓိပရာယဏောတိ ဥပရိမဂ္ဂတ္တယသင်္ခါတော သမ္ဗောဓိ ပရံ အယနံ မယှန္တိ သောဟံ သမ္ဗောဓိပရာယဏော၊ သမ္ဗောဓိံ အဝဿံ အဘိသမ္ဗုဇ္ဈနကောတိ အတ္ထော.

ပါဏာတိပါတပစ္စယာတိ ပါဏာတိပါတကမ္မဿ ကရဏဟေတု. ဘယံ ဝေရန္တိ အတ္ထတော ဧကံ. ဝေရံ ဝုစ္စတိ ဝိရောဓော၊ တဒေဝ ဘာယိတဗ္ဗတော ‘‘ဘယ’’န္တိ ဝုစ္စတိ. တဉ္စ ပနေတံ ဒုဝိဓံ ဟောတိ – ဗာဟိရံ၊ အဇ္ဈတ္တိကန္တိ. ဧကေန ဟိ ဧကဿ ပိတာ မာရိတော ဟောတိ. သော စိန္တေတိ ‘‘ဧတေန ကိရ မေ ပိတာ မာရိတော၊ အဟမ္ပိ တံယေဝ မာရေဿာမီ’’တိ နိသိတံ သတ္ထံ အာဒါယ စရတိ. ယာ တဿ အဗ္ဘန္တရေ ဥပ္ပန္နာ ဝေရစေတနာ၊ ဣဒံ ဗာဟိရံ ဝေရံ နာမ တဿ ဝေရဿ မူလဘူတတော ဝေရကာရကပုဂ္ဂလတော ဗဟိဘာဝတ္တာ. ယာ ပန ဣတရဿ ‘‘အယံ ကိရ မံ မာရေဿာမီတိ စရတိ၊ အဟမေဝ နံ ပဌမတရံ မာရေဿာမီ’’တိ စေတနာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဣဒံ အဇ္ဈတ္တိကံ ဝေရံ နာမ. ဣဒံ တာဝ ဥဘယမ္ပိ ဒိဋ္ဌဓမ္မိကမေဝ. ယာ ပန တံ နိရယေ ဥပ္ပန္နံ ဒိသွာ ‘‘ဧတံ ပဟရိဿာမီ’’တိ ဇလိတံ အယမုဂ္ဂရံ ဂဏှန္တဿ နိရယပါလဿ စေတနာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဣဒမဿ သမ္ပရာယိကံ ဗာဟိရံ ဝေရံ. ယာ စဿ ‘‘အယံ နိဒ္ဒေါသံ မံ ပဟရိဿာမီတိ အာဂစ္ဆတိ၊ အဟမေဝ နံ ပဌမတရံ ပဟရိဿာမီ’’တိ စေတနာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဣဒမဿ သမ္ပရာယိကံ အဇ္ဈတ္တံ ဝေရံ. ယံ ပနေတံ ဗာဟိရံ ဝေရံ၊ တံ အဋ္ဌကထာသု ‘‘ပုဂ္ဂလဝေရ’’န္တိ ဝုစ္စတိ. ဒုက္ခံ ဒေါမနဿန္တိ အတ္ထတော ဧကမေဝ. ယထာ စေတ္ထ၊ ဧဝံ သေသေသုပိ ‘‘ဣမိနာ မမ ဘဏ္ဍံ ဟဋံ၊ မယှံ ဒါရေသု စာရိတ္တံ အာပန္နံ၊ မုသာ ဝတွာ အတ္ထော ဘဂ္ဂေါ၊ သုရာမဒမတ္တေန ဣဒံ နာမ ကတ’’န္တိအာဒိနာ နယေန ဝေရပ္ပဝတ္တိ ဝေဒိတဗ္ဗာ.

အဝေစ္စပ္ပသာဒေနာတိ အဓိဂတေန အစလပ္ပသာဒေန. အရိယကန္တေဟီတိ ပဉ္စဟိ သီလေဟိ. တာနိ ဟိ အရိယာနံ ကန္တာနိ ပိယာနိ ဘဝန္တိ၊ ဘဝန္တရဂတာပိ အရိယာ တာနိ န ဝိဇဟန္တိ၊ တသ္မာ ‘‘အရိယကန္တာနီ’’တိ ဝုစ္စန္တိ. သေသမေတ္ထ ယံ ဝတ္တဗ္ဗံ သိယာ၊ တံ သဗ္ဗံ ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂေ အနုဿတိနိဒ္ဒေသေ ဝုတ္တန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ.

ပဌမဝေရသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.