၈. ပစလာယမာနသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၆၁. အဋ္ဌမေ အာလောကသညံ မနသိ ကရေယျာသီတိ ဒိဝါ ဝါ ရတ္တိံ ဝါ သူရိယပဇ္ဇောတစန္ဒမဏိအာဒီနံ အာလောကံ ‘‘အာလောကော’’တိ မနသိ ကရေယျာသိ. ဣဒံ ဝုတ္တံ ဟောတိ – သူရိယစန္ဒာလောကာဒိံ ဒိဝါ ရတ္တိဉ္စ ဥပလဒ္ဓံ ယထာလဒ္ဓဝသေနေဝ မနသိ ကရေယျာသိ၊ စိတ္တေ ဌပေယျာသိ. ယထာ တေ သုဘာဝိတာလောကကသိဏဿ ဝိယ ကသိဏာလောကော ယဒိစ္ဆကံ ယာဝဒိစ္ဆကဉ္စ သော အာလောကော ရတ္တိယံ ဥပတိဋ္ဌတိ၊ ယေန တတ္ထ ဒိဝါသညံ ဌပေယျာသိ၊ ဒိဝါ ဝိယ ဝိဂတထိနမိဒ္ဓေါဝ ဘဝေယျာသီတိ. တေနာဟ ‘‘ယထာ ဒိဝါ တထာ ရတ္တိ’’န္တိ. ဣတိ ဝိဝဋေန စေတသာတိ ဧဝံ အပိဟိတေန စိတ္တေန ထိနမိဒ္ဓပိဓာနေန အပိဟိတတ္တာ. အပရိယောနဒ္ဓေနာတိ သမန္တတော အနောနဒ္ဓေန အသဉ္ဆာဒိတေန. သဟောဘာသန္တိ သဉာဏောဘာသံ. ထိနမိဒ္ဓဝိနောဒနအာလောကောပိ ဝါ ဟောတု ကသိဏာလောကောပိ ဝါ ပရိကမ္မာလောကောပိ ဝါ၊ ဥပက္ကိလေသာလောကော ဝိယ သဗ္ဗောယံ အာလောကော ဉာဏသမုဋ္ဌာနောဝါတိ. ယေသံ အကရဏေ ပုဂ္ဂလော မဟာဇာနိယော ဟောတိ၊ တာနိ အဝဿံ ကာတဗ္ဗာနိ. ယာနိ အကာတုမ္ပိ ဝဋ္ဋန္တိ၊ သတိ သမဝါယေ ကာတဗ္ဗတော တာနိ ကရဏီယာနီတိ အာဟ ‘‘ဣတရာနိ ကရဏီယာနီ’’တိ. အထ ဝါ ကတ္တဗ္ဗာနိ ကမ္မာနိ ကရဏံ အရဟန္တီတိ ကရဏီယာနိ. ဣတရာနိ ကိစ္စာနီတိပိ ဝဒန္တိ.

အာဒိနယပ္ပဝတ္တာ ဝိဂ္ဂါဟိကကထာတိ ‘‘န တွံ ဣမံ ဓမ္မဝိနယံ အာဇာနာသိ၊ အဟံ ဣမံ ဓမ္မဝိနယံ အာဇာနာမိ၊ ကိံ တွံ ဣမံ ဓမ္မဝိနယံ အာဇာနိဿသိ၊ မိစ္ဆာပဋိပန္နော တွမသိ၊ အဟမသ္မိ သမ္မာပဋိပန္နော၊ သဟိတံ မေ၊ အသဟိတံ တေ၊ ပုရေဝစနီယံ ပစ္ဆာ အဝစ၊ ပစ္ဆာဝစနီယံ ပုရေ အဝစ၊ အဓိစိဏ္ဏံ တေ ဝိပရာဝတ္တံ၊ အာရောပိတော တေ ဝါဒေါ၊ နိဂ္ဂဟိတော တွမသိ. စရ ဝါဒပ္ပမောက္ခာယ၊ နိဗ္ဗေဌေဟိ ဝါ သစေ ပဟောသီ’’တိ (ဒီ. နိ. ၁.၁၈၊ မ. နိ. ၃.၄၁) ဧဝံပဝတ္တာ ကထာ. တတ္ထ သဟိတံ မေတိ (ဒီ. နိ. အဋ္ဌ. ၁.၁၈) မယှံ ဝစနံ သဟိတံ သိလိဋ္ဌံ၊ အတ္ထယုတ္တံ ကာရဏယုတ္တန္တိ အတ္ထော. သဟိတန္တိ ဝါ ပုဗ္ဗာပရာဝိရုဒ္ဓံ. အသဟိတံ တေတိ တုယှံ ဝစနံ အသဟိတံ အသိလိဋ္ဌံ. အဓိစိဏ္ဏံ တေ ဝိပရာဝတ္တန္တိ ယံ တုယှံ ဒီဃရတ္တာစိဏ္ဏဝသေန သုပ္ပဂုဏံ၊ တံ မယှံ ဧကဝစနေနေဝ ဝိပရာဝတ္တံ ပရိဝတ္တိတွာ ဌိတံ၊ န ကိဉ္စိ ဇာနာသီတိ အတ္ထော. အာရောပိတော တေ ဝါဒေါတိ မယာ တဝ ဝါဒေ ဒေါသော အာရောပိတော. စရ ဝါဒပ္ပမောက္ခာယာတိ ဒေါသမောစနတ္ထံ စရ ဝိစရ၊ တတ္ထ တတ္ထ ဂန္တွာ သိက္ခာတိ အတ္ထော. နိဗ္ဗေဌေဟိ ဝါ သစေ ပဟောသီတိ အထ သယံ ပဟောသိ၊ ဣဒါနိ ဧဝ နိဗ္ဗေဌေဟီတိ အတ္ထော.

တဏှာ သဗ္ဗသော ခီယန္တိ ဧတ္ထာတိ တဏှာသင်္ခယော၊ တသ္မိံ. တဏှာသင်္ခယေတိ စ ဣဒံ ဝိသယေ ဘုမ္မန္တိ အာဟ ‘‘တံ အာရမ္မဏံ ကတွာ’’တိ. ဝိမုတ္တစိတ္တတာယာတိ သဗ္ဗသံကိလေသေဟိ ဝိပ္ပယုတ္တစိတ္တတာယ. အပရဘာဂေ ပဋိပဒါ နာမ အရိယသစ္စာဘိသမယော. သာ သာသနစာရိဂေါစရာ ပစ္စတ္တံ ဝေဒိတဗ္ဗတောတိ အာဟ ‘‘ပုဗ္ဗဘာဂပ္ပဋိပဒံ သံခိတ္တေန ဒေသေထာတိ ပုစ္ဆတီ’’တိ. အကုပ္ပဓမ္မတာယ ခယဝယသင်္ခါတံ အန္တံ အတီတာတိ အစ္စန္တာ၊ သော ဧဝ အပရိဟာယနသဘာဝတ္တာ အစ္စန္တာ နိဋ္ဌာ အဿာတိ အစ္စန္တနိဋ္ဌာ. တေနာဟ ‘‘ဧကန္တနိဋ္ဌော သတတနိဋ္ဌောတိ အတ္ထော’’တိ. န ဟိ ပဋိဝိဒ္ဓဿ လောကုတ္တရဓမ္မဿ ဒဿန္နံ ကုပ္ပန္နံ နာမ အတ္ထိ. အစ္စန္တမေဝ စတူဟိ ယောဂေဟိ ခေမော ဧတဿ အတ္ထီတိ အစ္စန္တယောဂက္ခေမီ. မဂ္ဂဗြဟ္မစရိယဿ ဝုသိတတ္တာ တဿ စ အပရိဟာယနသဘာဝတ္တာ အစ္စန္တံ ဗြဟ္မစာရီတိ အစ္စန္တဗြဟ္မစာရီ. တေနာဟ ‘‘နိစ္စဗြဟ္မစာရီတိ အတ္ထော’’တိ. ပရိယောသာနန္တိ မဂ္ဂဗြဟ္မစရိယပရိယပရိယောသာနံ ဝဋ္ဋဒုက္ခပရိယောသာနဉ္စ.

ပဉ္စက္ခန္ဓာတိ ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓာ. သက္ကာယသဗ္ဗဉှိ သန္ဓာယ ဣဓ ‘‘သဗ္ဗေ ဓမ္မာ’’တိ ဝုတ္တံ ဝိပဿနာဝိသယဿ အဓိပ္ပေတတ္တာ. တသ္မာ အာယတနဓာတုယောပိ တဂ္ဂတိကာ ဧဝ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. တေနာဟ ဘဂဝါ ‘‘နာလံ အဘိနိဝေသာယာ’’တိ. န ယုတ္တာ အဘိနိဝေသာယ ‘‘ဧတံ မမ၊ ဧသော မေ အတ္တာ’’တိ အဇ္ဈောသာနာယ. ‘‘အလမေဝ နိဗ္ဗိန္ဒိတုံ အလံ ဝိရဇ္ဇိတု’’န္တိအာဒီသု (ဒီ. နိ. ၂.၂၇၂၊ သံ. နိ. ၂.၁၂၄၊ ၁၂၈၊ ၁၃၄၊ ၁၄၃) ဝိယ အလံ-သဒ္ဒေါ ယုတ္တတ္ထောပိ ဟောတီတိ အာဟ ‘‘န ယုတ္တာ’’တိ. သမ္ပဇ္ဇန္တီတိ ဘဝန္တိ. ယဒိပိ ‘‘တတိယာ စတုတ္ထီ’’တိ ဣဒံ ဝိသုဒ္ဓိဒွယံ အဘိညာပညာ၊ တဿ ပန သပစ္စယနာမရူပဒဿနဘာဝတော သတိ စ ပစ္စယပရိဂ္ဂဟေ သပစ္စယတ္တာ အနိစ္စန္တိ၊ နာမရူပဿ အနိစ္စတာယ ဒုက္ခံ၊ ဒုက္ခဉ္စ အနတ္တာတိ အတ္ထတော လက္ခဏတ္တယံ သုပါကဋမေဝ ဟောတီတိ အာဟ ‘‘အနိစ္စံ ဒုက္ခံ အနတ္တာတိ ဉာတပရိညာယ အဘိဇာနာတီ’’တိ. တထေဝ တီရဏပရိညာယာတိ ဣမိနာ အနိစ္စာဒိဘာဝေန နာလံ အဘိနိဝေသာယာတိ နာမရူပဿ ဥပသံဟရတိ၊ န အဘိညာပညာနံ သမ္ဘာရဓမ္မာနံ. ပုရိမာယ ဟိ အတ္ထတော အာပန္နံ လက္ခဏတ္တယံ ဂဏှာတိ သလက္ခဏသလ္လက္ခဏပရတ္တာ တဿာ. ဒုတိယာယ သရူပတော တဿာ လက္ခဏတ္တယာရောပနဝသေန သမ္မသနဘာဝတော. ဧကစိတ္တက္ခဏိကတာယ အဘိနိပါတမတ္တတာယ စ အပ္ပမတ္တကမ္ပိ. ရူပပရိဂ္ဂဟဿ ဩဠာရိကဘာဝတော အရူပပရိဂ္ဂဟံ ဒဿေတိ. ဒဿေန္တော စ ဝေဒနာယ အာသန္နဘာဝတော၊ ဝိသေသတော သုခသာရာဂိတာယ၊ ဘဝဿာဒဂဓိတမာနသတာယ စ ထေရဿ ဝေဒနာဝသေန နိဗ္ဗတ္တေတွာ ဒဿေတိ.

ခယဝိရာဂေါတိ ခယသင်္ခါတော ဝိရာဂေါ သင်္ခါရာနံ ပလုဇ္ဇနာ. ယံ အာဂမ္မ သဗ္ဗသော သင်္ခါရေဟိ ဝိရဇ္ဇနာ ဟောတိ၊ တံ နိဗ္ဗာနံ အစ္စန္တဝိရာဂေါ. နိရောဓာနုပဿိမှိပီတိ နိရောဓာနုပဿိပဒေပိ. ဧသေဝ နယောတိ အတိဒိသိတွာ တံ ဧကဒေသေန ဝိဝရန္တော ‘‘နိရောဓောပိ ဟိ။ပေ။ ဒုဝိဓောယေဝါ’’တိ အာဟ. ခန္ဓာနံ ပရိစ္စဇနံ တပ္ပဋိဗဒ္ဓကိလေသပ္ပဟာနဝသေနာတိ ယေနာကာရေန ဝိပဿနာ ကိလေသေ ပဇဟတိ၊ တေနာကာရေန တံနိမိတ္တက္ခန္ဓေ စ ပဇဟတီတိ ဝတ္တဗ္ဗတံ အရဟတီတိ အာဟ ‘‘သာ ဟိ။ပေ။ ဝေါဿဇ္ဇတီ’’တိ. အာရမ္မဏတောတိ ကိစ္စသာဓနဝသေန အာရမ္မဏကရဏတော. ဧဝဉှိ မဂ္ဂတော အညေသံ နိဗ္ဗာနာရမ္မဏာနံ ပက္ခန္ဒနဝေါဿဂ္ဂါဘာဝေါ သိဒ္ဓေါဝ ဟောတိ. ပရိစ္စဇနေန ပက္ခန္ဒနေန စာတိ ဒွီဟိပိ ဝါ ကာရဏေဟိ. သောတိ မဂ္ဂေါ. သဗ္ဗေသံ ခန္ဓာနံ ဝေါဿဇ္ဇနံ တပ္ပဋိဗဒ္ဓသံကိလေသပ္ပဟာနေန ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ယသ္မာ ဝါ ဝိပဿနာစိတ္တံ ပက္ခန္ဒတီတိ မဂ္ဂသမ္ပယုတ္တစိတ္တံ သန္ဓာယာဟ. မဂ္ဂေါ စ သမုစ္ဆေဒဝသေန ကိလေသေ ခန္ဓေ စ ပရိစ္စဇတိ၊ တသ္မာ ယထာက္ကမံ ဝိပဿနာမဂ္ဂါနဉ္စ ဝသေန ပက္ခန္ဒနပရိစ္စာဂဝေါဿဂ္ဂါပိ ဝေဒိတဗ္ဗာ. တဒုဘယသမင်္ဂီတိ ဝိပဿနာသမင်္ဂီ မဂ္ဂသမင်္ဂီ စ. ‘‘အနိစ္စာနုပဿနာယ နိစ္စသညံ ပဇဟတီ’’တိအာဒိဝစနတော (ပဋိ. မ. ၁.၅၂) ဟိ ယထာ ဝိပဿနာယ ကိလေသာနံ ပရိစ္စာဂပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေါ လဗ္ဘတိ၊ ဧဝံ အာယတိံ တေဟိ ကိလေသေဟိ ဥပ္ပါဒေတဗ္ဗက္ခန္ဓာနမ္ပိ ပရိစ္စာဂပဋိနိဿဂ္ဂေါ ဝတ္တဗ္ဗော. ပက္ခန္ဒနပဋိနိဿဂ္ဂေါ ပန မဂ္ဂေ လဗ္ဘမာနာယ ဧကန္တကာရဏဘူတာယ ဝုဋ္ဌာနဂါမိနိဝိပဿနာယ ဝသေန ဝေဒိတဗ္ဗော. မဂ္ဂေ ပန တဒုဘယမ္ပိ ဉာယာဂတမေဝ နိပ္ပရိယာယတောဝ လဗ္ဘမာနတ္တာ. တေနာဟ ‘‘တဒုဘယသမင်္ဂီပုဂ္ဂလော’’တိအာဒိ. ပုစ္ဆန္တဿ အဇ္ဈာသယဝသေန ‘‘န ကိဉ္စိ လောကေ ဥပါဒိယတီ’’တိ ဧတ္ထ ကာမုပါဒါနဝသေန ဥပါဒိယနံ ပဋိက္ခိပတီတိ အာဟ ‘‘တဏှာဝသေန န ဥပါဒိယတီ’’တိ. တဏှာဝသေန ဝါ အသတိ ဥပါဒိယနေ ဒိဋ္ဌိဝသေန ဥပါဒိယနံ အနဝကာသမေဝါတိ ‘‘တဏှာဝသေန’’ဣစ္စေဝ ဝုတ္တံ. န ပရာမသတီတိ နာဒိယတိ. ဒိဋ္ဌိပရာမာသဝသေန ဝါ ‘‘နိစ္စ’’န္တိအာဒိနာ န ပရာမသတိ. သံခိတ္တေနေဝ ကထေသီတိ တဿ အဇ္ဈာသယဝသေန ပပဉ္စံ အကတွာ ကထေသိ.

ပစလာယမာနသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.