၁၁. ကောဓနသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၆၄. ဧကာဒသမေ သပတ္တကရဏာတိ ဝါ သပတ္တေဟိ ကာတဗ္ဗာ. ကောဓနန္တိ ကုဇ္ဈနသီလံ. ကောဓနောယန္တိ ကုဇ္ဈနော အယံ. အယန္တိ စ နိပါတမတ္တံ. ကောဓပရေတောတိ ကောဓေန အနုဂတော၊ ပရာဘိဘူတော ဝါ. ဒုဗ္ဗဏ္ဏောဝ ဟောတီတိ ပကတိယာ ဝဏ္ဏဝါပိ အလင်္ကတပ္ပဋိယတ္တောပိ မုခဝိကာရာဒိဝသေန ဝိရူပေါ ဧဝ ဟောတိ. ဧတရဟိ အာယတိဉ္စာတိ ကောဓာဘိဘူတဿ ဧကန္တမိဒံ ဖလန္တိ ဒီပေတုံ ‘‘ဒုဗ္ဗဏ္ဏောဝါ’’တိ အဝဓာရဏံ ကတွာ ပုန ‘‘ကောဓာဘိဘူတော’’တိ ဝုတ္တံ.
အယသဘာဝန္တိ အကိတ္တိမဘာဝံ. အတ္တနော ပရေသဉ္စ အနတ္ထံ ဇနေတီတိ အနတ္ထဇနနော. အန္တရတောတိ အဗ္ဘန္တရတော၊ စိတ္တတော ဝါ. တံ ဇနော နာဝဗုဇ္ဈတီတိ ကောဓသင်္ခါတံ အန္တရတော အဗ္ဘန္တရေ အတ္တနော စိတ္တေယေဝ ဇာတံ အနတ္ထဇနနစိတ္တပ္ပကောပနာဒိဘယံ ဘယဟေတုံ အယံ ဗာလမဟာဇနော န ဇာနာတိ. ယန္တိ ယတ္ထ. ဘုမ္မတ္ထေ ဟိ ဧတံ ပစ္စတ္တဝစနံ. ယသ္မိံ ကာလေ ကောဓော သဟတေ နရံ၊ အန္ဓတမံ တဒါ ဟောတီတိ သမ္ဗန္ဓော. ယန္တိ ဝါ ကာရဏဝစနံ၊ ယသ္မာ ကောဓော ဥပ္ပဇ္ဇမာနော နရံ သဟတေ အဘိဘဝတိ၊ တသ္မာ အန္ဓတမံ တဒါ ဟောတိ၊ ယဒါ ကုဒ္ဓေါတိ အတ္ထော ယံ-တံ-သဒ္ဒါနံ ဧကန္တသမ္ဗန္ဓဘာဝတော. အထ ဝါ ယန္တိ ကိရိယာပရာမသနံ. သဟတေတိ ယဒေတံ ကောဓဿ သဟနံ အဘိဘဝနံ၊ ဧတံ အန္ဓတမံ ဘဝနန္တိ အတ္ထော. အထ ဝါ ယံ နရံ ကောဓော သဟတေ အဘိဘဝတိ၊ တဿ အန္ဓတမံ တဒါ ဟောတိ. တတော စ ကုဒ္ဓေါ အတ္ထံ န ဇာနာတိ၊ ကုဒ္ဓေါ ဓမ္မံ န ပဿတီတိ.
ဘူနံ ဝုစ္စတိ ဝုဒ္ဓိ၊ တဿ ဟနနံ ဃာတော ဧတေသန္တိ ဘူနဟစ္စာနိ. တေနာဟ ‘‘ဟတဝုဒ္ဓီနီ’’တိ. ဒမ-သဒ္ဒေန ဝုတ္တမေဝတ္ထံ ဝိဘာဝေတုံ ပညာဝီရိယေန ဒိဋ္ဌိယာတိ ဝုတ္တန္တိ ဒဿေန္တော ‘‘ကတရေန ဒမေနာ’’တိအာဒိမာဟ. အနေကတ္ထော ဟိ ဒမ-သဒ္ဒေါ. ‘‘သစ္စေန ဒန္တော ဒမသာ ဥပေတော၊ ဝေဒန္တဂူ ဝုသိတဗြဟ္မစရိယော’’တိ (သံ. နိ. ၁.၁၉၅၊ သု. နိ. ၄၆၇) ဧတ္ထ ဟိ ဣန္ဒြိယသံဝရော ဒမောတိ ဝုတ္တော ‘‘မနစ္ဆဋ္ဌာနိ ဣန္ဒြိယာနိ ဒမေတီ’’တိ ကတွာ. ‘‘ယဒိ သစ္စာ ဒမာ စာဂါ၊ ခန္တျာ ဘိယျောဓ ဝိဇ္ဇတီ’’တိ (သံ. နိ. ၁.၂၄၆၊ သု. နိ. ၁၉၁) ဧတ္ထ ပညာ ဒမော ‘‘သံကိလေသံ ဒမေတိ ပဇဟတီ’’တိ ကတွာ. ‘‘ဒါနေန ဒမေန သံယမေန သစ္စဝဇ္ဇေန အတ္ထိ ပုညံ၊ အတ္ထိ ပုညဿ အာဂမော’’တိ (သံ. နိ. ၄.၃၆၅) ဧတ္ထ ဥပေါသထကမ္မံ ဒမော ‘‘ဥပဝသနဝသေန ကာယကမ္မာဒီနိ ဒမေတီ’’တိ ကတွာ. ‘‘သက္ခိဿသိ ခေါ တွံ၊ ပုဏ္ဏ၊ ဣမိနာ ဒမူပသမေန သမန္နာဂတော သုနာပရန္တသ္မိံ ဇနပဒန္တရေ ဝိဟရိတု’’န္တိ (မ. နိ. ၃.၃၉၆၊ သံ. နိ. ၄.၈၈) ဧတ္ထ အဓိဝါသနက္ခန္တိ ဒမော ‘‘ကောဓူပနာဟမက္ခာဒိကေ ဒမေတိ ဝိနောဒေတီ’’တိ ကတွာ. ‘‘န မာနကာမဿ ဒမော ဣဓတ္ထိ၊ န မောနမတ္ထိ အသမာဟိတဿာ’’တိ (သံ. နိ. ၁.၉) ဧတ္ထ အဘိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂါဒိကော သမာဓိပက္ခိကော ဓမ္မော ဒမော ‘‘ဒမ္မတိ စိတ္တံ ဧတေနာ’’တိ ကတွာ. ဣဓာပိ ‘‘တံ ဒမေန သမုစ္ဆိန္ဒေ၊ ပညာဝီရိယေန ဒိဋ္ဌိယာ’’တိ ဝစနတော ဒမ-သဒ္ဒေန ပညာဝီရိယဒိဋ္ဌိယော ဝုတ္တာ.
ကောဓနသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
အဗျာကတဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.