၁. သာရန္ဒဒသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၂၁. တတိယဿ ပဌမေ ဒေဝါယတနဘာဝေန စိတ္တတ္တာ လောကဿ စိတ္တီကာရဋ္ဌာနတာယ စ စေတိယံ အဟောသိ. ယာဝကီဝန္တိ (ဒီ. နိ. ဋီ. ၂.၁၃၄) ဧကမေဝေတံ ပဒံ အနိယမတော ပရိမာဏဝါစီ. ကာလော စေတ္ထ အဓိပ္ပေတောတိ အာဟ ‘‘ယတ္တကံ ကာလ’’န္တိ. အဘိဏှံ သန္နိပါတာတိ နိစ္စသန္နိပါတာ. တံ ပန နိစ္စသန္နိပါတတံ ဒဿေတုံ ‘‘ဒိဝသဿာ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. သန္နိပါတဗဟုလာတိ ပစုရသန္နိပါတာ. ဝေါသာနန္တိ သင်္ကောစံ. ‘‘ဝုဒ္ဓိယေဝါ’’တိအာဒိနာ ဝုတ္တမတ္ထံ ဗျတိရေကမုခေန ဒဿေတုံ ‘‘အဘိဏှံ အသန္နိပတန္တာ ဟီ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. အာကုလာတိ ခုဘိတာ န ပသန္နာ. ဘိဇ္ဇိတွာတိ ဝဂ္ဂဗန္ဓတော ဝိဘဇ္ဇ ဝိသုံ ဝိသုံ ဟုတွာ.

သန္နိပါတဘေရိယာတိ သန္နိပါတာရောစနဘေရိယာ. အဒ္ဓဘုတ္တာ ဝါတိ သာမိဘုတ္တာ ဝါ. ဩသီဒမာနေတိ ဟာယမာနေ.

သုင်္ကန္တိ ဘဏ္ဍံ ဂဟေတွာ ဂစ္ဆန္တေဟိ ပဗ္ဗတခဏ္ဍနာဒိတိတ္ထဂါမဒွါရာဒီသု ရာဇပုရိသာနံ ဒါတဗ္ဗဘာဂံ. ဗလိန္တိ နိပ္ဖန္နသဿာဒိတော ဆဘာဂံ သတ္တဘာဂန္တိအာဒိနာ လဒ္ဓဗ္ဗကရံ. ဒဏ္ဍန္တိ ဒသဝီသတိကဟာပဏာဒိကံ အပရာဓာနုရူပံ ဂဟေတဗ္ဗဓနဒဏ္ဍံ. ဝဇ္ဇိဓမ္မန္တိ ဝဇ္ဇိရာဇဓမ္မံ. ဣဒါနိ အပညတ္တပညာပနာဒီသု တပ္ပဋိက္ခေပေ စ အာဒီနဝါနိသံသေ စ ဝိတ္ထာရတော ဒဿေတုံ ‘‘တေသ’’န္တိအာဒိ ဝုတ္တံ. ပါရိစရိယက္ခမာတိ ဥပဋ္ဌာနက္ခမာ. ပေါရာဏံ ဝဇ္ဇိဓမ္မန္တိ ဧတ္ထ ပုဗ္ဗေ ကိရ ဝဇ္ဇိရာဇာနော ‘‘အယံ စောရော’’တိ အာနေတွာ ဒဿိတေ ‘‘ဂဏှထ နံ စောရ’’န္တိ အဝတွာ ဝိနိစ္ဆယမဟာမတ္တာနံ ဒေန္တိ. တေ ဝိနိစ္ဆိနိတွာ သစေ အစောရော ဟောတိ၊ ဝိဿဇ္ဇေန္တိ. သစေ စောရော၊ အတ္တနာ ကိဉ္စိ အကတွာ ဝေါဟာရိကာနံ ဒေန္တိ၊ တေပိ ဝိနိစ္ဆိနိတွာ အစောရော စေ၊ ဝိဿဇ္ဇေန္တိ. စောရော စေ၊ သုတ္တဓရာနံ ဒေန္တိ. တေပိ ဝိနိစ္ဆိနိတွာ အစောရော စေ၊ ဝိဿဇ္ဇေန္တိ. စောရော စေ၊ အဋ္ဋကုလိကာနံ ဒေန္တိ၊ တေပိ တထေဝ ကတွာ သေနာပတိဿ၊ သေနာပတိ ဥပရာဇဿ၊ ဥပရာဇာ ရညော. ရာဇာ ဝိနိစ္ဆိနိတွာ သစေ အစောရော ဟောတိ၊ ဝိဿဇ္ဇေတိ. သစေ ပန စောရော ဟောတိ၊ ပဝေဏိပဏ္ဏကံ ဝါစာပေတိ. တတ္ထ ‘‘ယေန ဣဒံ နာမ ကတံ၊ တဿ အယံ နာမဒဏ္ဍော’’တိ လိခိတံ. ရာဇာ တဿ ကိရိယံ တေန သမာနေတွာ တဒနုစ္ဆဝိကံ ဒဏ္ဍံ ကရောတိ. ဣတိ ဧတံ ပေါရာဏံ ဝဇ္ဇိဓမ္မံ သမာဒါယ ဝတ္တန္တာနံ မနုဿာ န ဥဇ္ဈာယန္တိ. ပရမ္ပရာဂတေသု အဋ္ဋကုလေသု ဇာတာ အဂတိဂမနဝိရတာ အဋ္ဋမဟလ္လကပုရိသာ အဋ္ဋကုလိကာ.

သက္ကာရန္တိ ဥပကာရံ. ဂရုဘာဝံ ပစ္စုပဋ္ဌပေတွာတိ ‘‘ဣမေ အမှာကံ ဂရုနော’’တိ တတ္ထ ဂရုဘာဝံ ပဋိ ပဋိ ဥပဋ္ဌပေတွာ. မာနေဿန္တီတိ သမ္မာနေဿန္တိ. တံ ပန သမ္မာနနံ တေသု နေသံ အတ္တမနတာပုဗ္ဗကန္တိ အာဟ ‘‘မနေန ပိယာယိဿန္တီ’’တိ. နိပစ္စကာရံ ပဏိပါတံ. ဒဿေန္တီတိ ဂရုစိတ္တဘာရံ ဒဿေန္တိ. သန္ဓာနေတုန္တိ သမ္ဗန္ဓံ အဝိစ္ဆိန္နံ ကတွာ ဃဋေတုံ.

ပသယှကာရဿာတိ ဗလက္ကာရဿ. ကာမံ ဝုဒ္ဓိယာ ပူဇနီယတာယ ‘‘ဝုဒ္ဓိဟာနိယော’’တိ ဝုတ္တံ၊ အတ္ထော ပန ဝုတ္တာနုက္ကမေနေဝ ယောဇေတဗ္ဗော. ပါဠိယံ ဝါ ယသ္မာ ‘‘ဝုဒ္ဓိယေဝ ပါဋိကင်္ခါ၊ နော ပရိဟာနီ’’တိ ဝုတ္တံ၊ တသ္မာ တဒနုက္ကမေန ‘‘ဝုဒ္ဓိဟာနိယော’’တိ ဝုတ္တံ.

ဝိပစ္စိတုံ အလဒ္ဓေါကာသေ ပါပကမ္မေ၊ တဿ ကမ္မဿ ဝိပါကေ ဝါ အနဝသရောဝ ဒေဝသောပသဂ္ဂေါ. တသ္မိံ ပန လဒ္ဓေါကာသေ သိယာ ဒေဝတောပသဂ္ဂဿ အဝသရောတိ အာဟ ‘‘အနုပ္ပန္နံ။ပေ။ ဝဍ္ဎေန္တီ’’တိ. ဧတေနေဝ အနုပ္ပန္နံ သုခန္တိ ဧတ္ထာပိ အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော. ဗလကာယဿ ဒိဂုဏတိဂုဏတာဒဿနံ ပဋိဘယဘာဝဒဿနန္တိ ဧဝမာဒိနာ ဒေဝတာနံ သင်္ဂါမသီသေ သဟာယတာ ဝေဒိတဗ္ဗာ.

အနိစ္ဆိတန္တိ အနိဋ္ဌံ. အာဝရဏတောတိ နိသေဓနတော. ဓမ္မတော အနပေတာ ဓမ္မိယာတိ ဣဓ ‘‘ဓမ္မိကာ’’တိ ဝုတ္တာ. မိဂသူကရာဒိဃာတာယ သုနခါဒီနံ ကဍ္ဎိတွာ ဝနစရဏံ ဝါဇော၊ တတ္ထ နိယုတ္တာ၊ တေ ဝါ ဝါဇေန္တီတိ ဝါဇိကာ၊ မိဂဝဓစာရိနော.

သာရန္ဒဒသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.