၆-၉. အနိစ္စာနုပဿီသုတ္တာဒိဝဏ္ဏနာ

၁၆-၁၉. ဆဋ္ဌေ ‘‘ဣဓ သမသီသီ ကထိတော’’တိ ဝတွာ ဧဝံ သမသီသိတံ ဝိဘဇိတွာ ဣဓာဓိပ္ပေတံ ဒဿေတုံ ‘‘သော စတုဗ္ဗိဓော ဟောတီ’’တိအာဒိမာဟ. ရောဂဝသေန သမသီသီ ရောဂသမသီသီ. ဧသ နယော သေသေသုပိ. ဧကပ္ပဟာရေနေဝါတိ ဧကဝေလာယမေဝ. ယော စက္ခုရောဂါဒီသု အညတရသ္မိံ သတိ ‘‘ဣတော အနုဋ္ဌိတော အရဟတ္တံ ပါပုဏိဿာမီ’’တိ ဝိပဿနံ ပဋ္ဌပေသိ၊ အထဿ အရဟတ္တဉ္စ ရောဂတော ဝုဋ္ဌာနဉ္စ ဧကကာလမေဝ ဟောတိ၊ အယံ ရောဂသမသီသီ နာမ. ဣရိယာပထဿ ပရိယောသာနန္တိ ဣရိယာပထန္တရသမာယောဂေါ. ယော ဌာနာဒီသု ဣရိယာပထေသု အညတရံ အဓိဋ္ဌာယ ‘‘အဝိကောပေတွာဝ အရဟတ္တံ ပါပုဏိဿာမီ’’တိ ဝိပဿနံ ပဋ္ဌပေသိ. အထဿ အရဟတ္တပ္ပတ္တိ စ ဣရိယာပထဝိကောပနဉ္စ ဧကပ္ပဟာရေနေဝ ဟောတိ၊ အယံ ဣရိယာပထသမသီသီ နာမ. ဇီဝိတသမသီသီ နာမာတိ ဧတ္ထ ‘‘ပလိဗောဓသီသံ မာနော၊ ပရာမာသသီသံ ဒိဋ္ဌိ၊ ဝိက္ခေပသီသံ ဥဒ္ဓစ္စံ၊ ကိလေသသီသံ အဝိဇ္ဇာ၊ အဓိမောက္ခသီသံ သဒ္ဓါ၊ ပဂ္ဂဟသီသံ ဝီရိယံ၊ ဥပဋ္ဌာနသီသံ သတိ၊ အဝိက္ခေပသီသံ သမာဓိ၊ ဒဿနသီသံ ပညာ၊ ပဝတ္တသီသံ ဇီဝိတိန္ဒြိယံ၊ စုတိသီသံ ဝိမောက္ခော၊ သင်္ခါရသီသံ နိရောဓော’’တိ ပဋိသမ္ဘိဒါယံ (ပဋိ. မ. ၃.၃၃) ဝုတ္တေသု သတ္တရသသု သီသေသု ပဝတ္တသီသံ ကိလေသသီသန္တိ ဒွေ သီသာနိ ဣဓာဓိပ္ပေတာနိ – ‘‘အပုဗ္ဗံ အစရိမံ အာသဝပရိယာဒါနဉ္စ ဟောတိ ဇီဝိတပရိယာဒါနဉ္စာ’’တိ ဝစနတော. တေသု ကိလေသသီသံ အရဟတ္တမဂ္ဂေါ ပရိယာဒိယတိ၊ ပဝတ္တသီသံ ဇီဝိတိန္ဒြိယံ စုတိစိတ္တံ ပရိယာဒိယတိ. တတ္ထ အဝိဇ္ဇာပရိယာဒါယကံ စိတ္တံ ဇီဝိတိန္ဒြိယံ ပရိယာဒါတုံ န သက္ကောတိ၊ ဇီဝိတိန္ဒြိယပရိယာဒါယကံ အဝိဇ္ဇံ ပရိယာဒါတုံ န သက္ကောတိ. အညံ အဝိဇ္ဇာပရိယာဒါယကံ စိတ္တံ၊ အညံ ဇီဝိတန္ဒြိယပရိယာဒါယကံ. ယဿ စေတံ သီသဒွယံ သမံ ပရိယာဒါနံ ဂစ္ဆတိ၊ သော ဇီဝိတသမသီသီ နာမ.

ကထံ ပနိဒံ သမံ ဟောတီတိ? ဝါရသမတာယ. ယသ္မိဉှိ ဝါရေ မဂ္ဂဝုဋ္ဌာနံ ဟောတိ၊ သောတာပတ္တိမဂ္ဂေ ပဉ္စ ပစ္စဝေက္ခဏာနိ၊ သကဒါဂါမိမဂ္ဂေ ပဉ္စ၊ အနာဂါမိမဂ္ဂေ ပဉ္စ၊ အရဟတ္တမဂ္ဂေ စတ္တာရီတိ ဧကူနဝီသတိမေ ပစ္စဝေက္ခဏဉာဏေ ပတိဋ္ဌာယ ဘဝင်္ဂံ ဩတရိတွာ ပရိနိဗ္ဗာယတော ဣမာယ ဝါရသမတာယ ဣဒံ ဥဘယသီသပရိယာဒါနမ္ပိ သမံ ဟောတီတိ ဣမာယ ဝါရသမတာယ. ဝါရသမဝုတ္တိဒါယကေန ဟိ မဂ္ဂစိတ္တေန အတ္တနော အနန္တရံ ဝိယ နိပ္ဖါဒေတဗ္ဗာ ပစ္စဝေက္ခဏဝါရာ စ ကိလေသပရိယာဒါနဿေဝ ဝါရာတိ ဝတ္တဗ္ဗတံ အရဟတိ. ‘‘ဝိမုတ္တသ္မိံ ဝိမုတ္တမိတိ ဉာဏံ ဟောတီ’’တိ (မ. နိ. ၁.၇၈၊ သံ. နိ. ၃.၁၂၊ ၁၄) ဝစနတော ပစ္စဝေက္ခဏပရိသမာပနေန ကိလေသပရိယာဒါနံ သမ္ပာပိတံ နာမ ဟောတီတိ ဣမာယ ဝါရဝုတ္တိယာ သမတာယ ကိလေသပရိယာဒါနဇီဝိတပရိယာဒါနာနံ သမတာ ဝေဒိတဗ္ဗာ. တေနေဝါဟ ‘‘ယသ္မာ ပနဿ။ပေ... တသ္မာ ဧဝံ ဝုတ္တ’’န္တိ.

အာယုနော ဝေမဇ္ဈံ အနတိက္ကမိတွာ အန္တရာဝ ကိလေသပရိနိဗ္ဗာနေန ပရိနိဗ္ဗာယတီတိ အန္တရာပရိနိဗ္ဗာယီ. တေနာဟ ‘‘ယော ပဉ္စသု သုဒ္ဓါဝါသေသူ’’တိအာဒိ. ဝေမဇ္ဈေတိ အဝိဟာဒီသု ယတ္ထ ဥပ္ပန္နော၊ တတ္ထ အာယုနော ဝေမဇ္ဈေ. အာယုဝေမဇ္ဈံ ဥပဟစ္စ အတိက္ကမိတွာ တတ္ထ ပရိနိဗ္ဗာယတီတိ ဥပဟစ္စပရိနိဗ္ဗာယီ. တေနာဟ ‘‘ယော တတ္ထေဝါ’’တိအာဒိ. အသင်္ခါရေန အပ္ပယောဂေန အနုဿာဟေန အကိလမန္တော တိက္ခိန္ဒြိယတာယ သုခေနေဝ ပရိနိဗ္ဗာယတီတိ အသင်္ခါရပရိနိဗ္ဗာယီ. တေနာဟ ‘‘ယော တေသံယေဝါ’’တိအာဒိ. တေသံယေဝ ပုဂ္ဂလာနန္တိ နိဒ္ဓါရဏေ သာမိဝစနံ. အပ္ပယောဂေနာတိ အဓိမတ္တပ္ပယောဂေန ဝိနာ အပ္ပကသိရေန. သသင်္ခါရေန သပ္ပယောဂေန ကိလမန္တော ဒုက္ခေန ပရိနိဗ္ဗာယတီတိ သသင်္ခါရပရိနိဗ္ဗာယီ. ဥဒ္ဓံဝါဟိဘာဝေန ဥဒ္ဓမဿ တဏှာသောတံ ဝဋ္ဋသောတဉ္စာတိ၊ ဥဒ္ဓံ ဝါ ဂန္တွာ ပဋိလဘိတဗ္ဗတော ဥဒ္ဓမဿ မဂ္ဂသောတန္တိ ဥဒ္ဓံဘောတော. ပဋိသန္ဓိဝသေန အကနိဋ္ဌံ ဂစ္ဆတီတိ အကနိဋ္ဌဂါမီ.

ဧတ္ထ ပန စတုက္ကံ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ယော ဟိ အဝိဟတော ပဋ္ဌာယ စတ္တာရော ဒေဝလောကေ သောဓေတွာ အကနိဋ္ဌံ ဂန္တွာ ပရိနိဗ္ဗာယတိ၊ အယံ ဥဒ္ဓံသောတော အကနိဋ္ဌဂါမီ နာမ. အယဉှိ အဝိဟေသု ကပ္ပသဟဿံ ဝသန္တော အရဟတ္တံ ပတ္တုံ အသက္ကုဏိတွာ အတပ္ပံ ဂစ္ဆတိ၊ တတြာပိ ဒွေ ကပ္ပသဟဿာနိ ဝသန္တော အရဟတ္တံ ပတ္တုံ အသက္ကုဏိတွာ သုဒဿံ ဂစ္ဆတိ၊ တတြာပိ စတ္တာရိ ကပ္ပသဟဿာနိ ဝသန္တော အရဟတ္တံ ပတ္တုံ အသက္ကုဏိတွာ သုဒဿိံ ဂစ္ဆတိ၊ တတြာပိ အဋ္ဌ ကပ္ပသဟဿာနိ ဝသန္တော အရဟတ္တံ ပတ္တုံ အသက္ကုဏိတွာ အကနိဋ္ဌံ ဂစ္ဆတိ၊ တတ္ထ ဝသန္တော အဂ္ဂမဂ္ဂံ အဓိဂစ္ဆတိ. တတ္ထ ယော အဝိဟတော ပဋ္ဌာယ ဒုတိယံ ဝါ စတုတ္ထံ ဝါ ဒေဝလောကံ ဂန္တွာ ပရိနိဗ္ဗာယတိ၊ အယံ ဥဒ္ဓံသောတော န အကနိဋ္ဌဂါမီ နာမ. ယော ကာမဘဝတော စဝိတွာ အကနိဋ္ဌေသု ပရိနိဗ္ဗာယတိ၊ အယံ န ဥဒ္ဓံသောတော အကနိဋ္ဌဂါမီ နာမ. ယော ဟေဋ္ဌာ စတူသု ဒေဝလောကေသု တတ္ထ တတ္ထေဝ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ပရိနိဗ္ဗာယတိ၊ အယံ န ဥဒ္ဓံသောတော န အကနိဋ္ဌဂါမီတိ.

ဧတေ ပန အဝိဟေသု ဥပ္ပန္နသမနန္တရအာယုဝေမဇ္ဈံ အပ္ပတွာဝ ပရိနိဗ္ဗာယနဝသေန တယော အန္တရာပရိနိဗ္ဗာယိနော၊ ဧကော ဥပဟစ္စပရိနိဗ္ဗာယီ၊ ဧကော ဥဒ္ဓံသောတောတိ ပဉ္စဝိဓော၊ အသင်္ခါရသသင်္ခါရပရိနိဗ္ဗာယိဝိဘာဂေန ဒသ ဟောန္တိ၊ တထာ အတပ္ပသုဒဿသုဒဿီသူတိ စတ္တာရော ဒသကာတိ စတ္တာရီသံ. အကနိဋ္ဌေ ပန ဥဒ္ဓံသောတော နတ္ထိ၊ တယော အန္တရာပရိနိဗ္ဗာယိနော၊ ဧကော ဥပဟစ္စပရိနိဗ္ဗာယီတိ စတ္တာရော၊ အသင်္ခါရသသင်္ခါရပရိနိဗ္ဗာယိဝိဘာဂေန အဋ္ဌာတိ အဋ္ဌစတ္တာရီသံ အနာဂါမိနော. သတ္တမာဒီသု နတ္ထိ ဝတ္တဗ္ဗံ.

အနိစ္စာနုပဿီသုတ္တာဒိဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.