၆. ဟတ္ထိသာရိပုတ္တသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၆၀. ဆဋ္ဌေ ဟတ္ထိံ သာရေတီတိ ဟတ္ထိသာရီ၊ တဿ ပုတ္တောတိ ဟတ္ထိသာရိပုတ္တော. သော ကိရ သာဝတ္ထိယံ ဟတ္ထိအာစရိယဿ ပုတ္တော ဘဂဝတော သန္တိကေ ပဗ္ဗဇိတွာ တီဏိ ပိဋကာနိ ဥဂ္ဂဟေတွာ သုခုမေသု ခန္ဓဓာတုအာယတနာဒီသု အတ္ထန္တရေသု ကုသလော အဟောသိ. တေန ဝုတ္တံ – ‘‘ထေရာနံ ဘိက္ခူနံ အဘိဓမ္မကထံ ကထေန္တာနံ အန္တရန္တရာ ကထံ ဩပါတေတီ’’တိ. တတ္ထ အန္တရန္တရာ ကထံ ဩပါတေတီတိ ထေရေဟိ ဝုစ္စမာနဿ ကထာပဗန္ဓဿ အန္တရေ အန္တရေ အတ္တနော ကထံ ပဝေသေတီတိ အတ္ထော. ပဉ္စဟိ သံသဂ္ဂေဟီတိ သဝနသံသဂ္ဂေါ၊ ဒဿနသံသဂ္ဂေါ၊ သမုလ္လာပသံသဂ္ဂေါ၊ သမ္ဘောဂသံသဂ္ဂေါ၊ ကာယသံသဂ္ဂေါတိ ဣမေဟိ ပဉ္စဟိ သံသဂ္ဂေဟိ. ကိဋ္ဌခါဒကောတိ ကိဋ္ဌဋ္ဌာနေ ဥပ္ပန္နသဿဉှိ ကိဋ္ဌန္တိ ဝုတ္တံ ကာရဏူပစာရေန. သိပ္ပိယော သုတ္တိယော. သမ္ဗုကာတိ သင်္ခမာဟ.

ဂိဟိဘာဝေ ဝဏ္ဏံ ကထေသီတိ (ဒီ. နိ. အဋ္ဌ. ၁.၄၂၂) ကဿပသမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ ကိရ သာသနေ ဒွေ သဟာယကာ အဟေသုံ၊ အညမညံ သမဂ္ဂါ ဧကတောဝ သဇ္ဈာယန္တိ. တေသု ဧကော အနဘိရတော ဂိဟိဘာဝေ စိတ္တံ ဥပ္ပါဒေတွာ ဣတရဿ အာရောစေသိ. သော ဂိဟိဘာဝေ အာဒီနဝံ၊ ပဗ္ဗဇ္ဇာယ အာနိသံသံ ဒဿေတွာ ဩဝဒိ. သော တံ သုတွာ အဘိရမိတွာ ပုန ဧကဒိဝသံ တာဒိသေ စိတ္တေ ဥပ္ပန္နေ တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘မယှံ၊ အာဝုသော၊ ဧဝရူပံ စိတ္တံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဣမာဟံ ပတ္တစီဝရံ တုယှံ ဒဿာမီ’’တိ. သော ပတ္တစီဝရလောဘေန တဿ ဂိဟိဘာဝေ အာနိသံသံ ဒဿေတွာ ပဗ္ဗဇ္ဇာယ အာဒီနဝံ ကထေသိ. တဿ တံ သုတွာဝ ဂိဟိဘာဝတော စိတ္တံ နိဝတ္တေတွာ ပဗ္ဗဇ္ဇာယမေဝ အဘိရမိ. ဧဝမေသ တဒါ သီလဝန္တဿ ဘိက္ခုနော ဂိဟိဘာဝေ အာနိသံသကထာယ ကထိတတ္တာ ဣဒါနိ ဆ ဝါရေ ဝိဗ္ဘမိတွာ သတ္တမဝါရေ ပဗ္ဗဇိတွာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနဿ မဟာကောဋ္ဌိကတ္ထေရဿ စ အဘိဓမ္မကထံ ကထေန္တာနံ အန္တရန္တရာ ကထံ ဩပါတေသိ. အထ နံ မဟာကောဋ္ဌိကတ္ထေရော အပသာဒေသိ. သော မဟာသာဝကဿ ကထိတေ ပတိဋ္ဌာတုံ အသက္ကောန္တော ဝိဗ္ဘမိတွာ ဂိဟိ ဇာတော. ပေါဋ္ဌပါဒဿ ပနာယံ ဂိဟိသဟာယကော အဟောသိ၊ တသ္မာ ဝိဗ္ဘမိတွာ ဒွီဟတီဟစ္စယေန ပေါဋ္ဌပါဒဿ သန္တိကံ ဂတော. အထ နံ သော ဒိသွာ – ‘‘သမ္မ၊ ကိံ တယာ ကတံ၊ ဧဝရူပဿ နာမ သတ္ထု သာသနာ အပသက္ကန္တောသိ၊ ဧဟိ ပဗ္ဗဇိတုံ ဒါနိ တေ ဝဋ္ဋတီ’’တိ တံ ဂဟေတွာ ဘဂဝတော သန္တိကံ အဂမာသိ. တသ္မိံ ဌာနေ ပဗ္ဗဇိတွာ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘သတ္တမေ ဝါရေ ပဗ္ဗဇိတွာ အရဟတ္တံ ပါပုဏီ’’တိ.

ဟတ္ထိသာရိပုတ္တသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.