၁၀. သီဟနာဒသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၆၄. ဒသမေ တထာဂတဗလာနီတိ အညေဟိ အသာဓာရဏာနိ တထာဂတဿေဝ ဗလာနိ. နနု စေတာနိ သာဝကာနမ္ပိ ဧကစ္စာနိ ဥပ္ပဇ္ဇန္တီတိ? ကာမံ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ ယာဒိသာနိ ပန ဗုဒ္ဓါနံ ဌာနာဋ္ဌာနဉာဏာဒီနိ၊ န တာဒိသာနိ တဒညေသံ ကဒါစိ ဥပ္ပဇ္ဇန္တီတိ အညေဟိ အသာဓာရဏာနိ. ဣမမေဝ ဟိ ယထာဝုတ္တံ လေသံ အပေက္ခိတွာ သာဓာရဏဘာဝတော အာသယာနုသယဉာဏာဒီသု ဧဝ အသာဓာရဏသမညာ နိရုဠှာ. ယထာ ပုဗ္ဗဗုဒ္ဓါနံ ဗလာနိ ပုညဿ သမ္ပတ္တိယာ အာဂတာနိ၊ တထာ အာဂတဗလာနီတိ ဝါ တထာဂတဗလာနိ. ဥသဘဿ ဣဒံ အာသဘံ၊ သေဋ္ဌဋ္ဌာနံ. ပမုခနာဒန္တိ သေဋ္ဌနာဒံ. ပဋိဝေဓဉာဏဉ္စေဝ ဒေသနာဉာဏဉ္စာတိ ဧတ္ထ ပညာယ ပဘာဝိတံ အတ္တနော အရိယဖလာဝဟံ ပဋိဝေဓဉာဏံ. ကရုဏာယ ပဘာဝိတံ သာဝကာနံ အရိယဖလာဝဟံ ဒေသနာဉာဏံ. တတ္ထ ပဋိဝေဓဉာဏံ ဥပ္ပဇ္ဇမာနံ ဥပ္ပန္နန္တိ ဒုဝိဓံ. တဉှိ အဘိနိက္ခမနတော ယာဝ အရဟတ္တမဂ္ဂါ ဥပ္ပဇ္ဇမာနံ၊ ဖလက္ခဏေ ဥပ္ပန္နံ နာမ. တုသိတဘဝနတော ယာဝ မဟာဗောဓိပလ္လင်္ကေ အရဟတ္တမဂ္ဂါ ဥပ္ပဇ္ဇမာနံ၊ ဖလက္ခဏေ ဥပ္ပန္နံ နာမ. ဒီပင်္ကရတော ပဋ္ဌာယ ယာဝ အရဟတ္တမဂ္ဂါ ဥပ္ပဇ္ဇမာနံ၊ ဖလက္ခဏေ ဥပ္ပန္နံ နာမ. ဒေသနာဉာဏမ္ပိ ပဝတ္တမာနံ ပဝတ္တန္တိ ဒုဝိဓံ. တဉှိ ယာဝ အညာတကောဏ္ဍညဿ သောတာပတ္တိမဂ္ဂါ ပဝတ္တမာနံ၊ ဖလက္ခဏေ ပဝတ္တံ နာမ. တေသု ပဋိဝေဓဉာဏံ လောကုတ္တရံ၊ ဒေသနာဉာဏံ လောကိယံ. ဥဘယမ္ပိ ပနေတံ အညေဟိ အသာဓာရဏံ၊ ဗုဒ္ဓါနညေဝ ဩရသဉာဏံ.
ဌာနဉ္စ ဌာနတော ပဇာနာတီတိ ကာရဏဉ္စ ကာရဏတော ပဇာနာတိ. ယသ္မာ တတ္ထ ဖလံ တိဋ္ဌတိ တဒါယတ္တဝုတ္တိတာယ ဥပ္ပဇ္ဇတိ စေဝ ပဝတ္တတိ စ၊ တသ္မာ ဌာနန္တိ ဝုစ္စတိ. ဘဂဝါ ‘‘ယေ ယေ ဓမ္မာ ယေသံ ယေသံ ဓမ္မာနံ ဟေတူ ပစ္စယာ ဥပ္ပါဒါယ၊ တံ တံ ဌာနံ၊ ယေ ယေ ဓမ္မာ ယေယံ ယေယံ ဓမ္မာနံ န ဟေတူ န ပစ္စယာ ဥပ္ပါဒါယ၊ တံ တံ အဋ္ဌာန’’န္တိ ပဇာနန္တော ဌာနတော အဋ္ဌာနတော ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ.
သမာဒိယန္တီတိ သမာဒါနာနိ၊ တာနိ ပန သမာဒိယိတွာ ကတာနိ ဟောန္တီတိ အာဟ ‘‘သမာဒိယိတွာ ကတာန’’န္တိ. ကမ္မမေဝ ဝါ ကမ္မသမာဒါနန္တိ ဧတေန ‘‘သမာဒါန’’န္တိ သဒ္ဒဿ အပုဗ္ဗတ္ထာဘာဝံ ဒဿေတိ မုတ္တဂတသဒ္ဒေ ဂတသဒ္ဒဿ ဝိယ. ဂတီတိ နိရယာဒိဂတိယော. ဥပဓီတိ အတ္တဘာဝေါ. ကာလောတိ ကမ္မဿ ဝိပစ္စနာရဟကာလော. ပယောဂေါတိ ဝိပါကုပ္ပတ္တိယာ ပစ္စယဘူတာ ကိရိယာ.
စတုန္နံ ဈာနာနန္တိ ပစ္စနီကဇ္ဈာပနဋ္ဌေန အာရမ္မဏူပနိဇ္ဈာနဋ္ဌေန စ စတုန္နံ ရူပါဝစရဇ္ဈာနာနံ. စတုက္ကနယေန ဟေတံ ဝုတ္တံ. အဋ္ဌန္နံ ဝိမောက္ခာနန္တိ ‘‘ရူပီ ရူပါနိ ပဿတီ’’တိအာဒီနံ (မ. နိ. ၂.၂၄၈၊ ၃.၃၁၂၊ ဓ. သ. ၂၄၈၊ ပဋိ. မ. ၁.၂၀၉) အဋ္ဌန္နံ ဝိမောက္ခာနံ. တိဏ္ဏံ သမာဓီနန္တိ သဝိတက္ကသဝိစာရာဒီနံ တိဏ္ဏံ သမာဓီနံ. နဝန္နံ အနုပုဗ္ဗသမာပတ္တီနန္တိ ပဌမဇ္ဈာနသမာပတ္တိအာဒီနံ နဝန္နံ အနုပုဗ္ဗသမာပတ္တီနံ. ဧတ္ထ စ ပဋိပါဋိယာ အဋ္ဌန္နံ သမာဓီတိပိ နာမံ၊ သမာပတ္တီတိပိ စိတ္တေကဂ္ဂတာသဗ္ဘာဝတော၊ နိရောဓသမာပတ္တိယာ တဒဘာဝတော န သမာဓီတိ နာမံ. ဟာနဘာဂိယံ ဓမ္မန္တိ အပ္ပဂုဏေဟိ ပဌမဇ္ဈာနာဒီဟိ ဝုဋ္ဌိတဿ သညာမနသိကာရာနံ ကာမာဒိပက္ခန္ဒနံ. ဝိသေသဘာဂိယံ ဓမ္မန္တိ ပဂုဏေဟိ ပဌမဇ္ဈာနာဒီဟိ ဝုဋ္ဌိတဿ သညာမနသိကာရာနံ ဒုတိယဇ္ဈာနာဒိပက္ခန္ဒနံ. ဣတိ သညာမနသိကာရာနံ ကာမာဒိဒုတိယဇ္ဈာနာဒိပက္ခန္ဒနာနိ ဟာနဘာဂိယဝိသေသဘာဂိယဓမ္မာတိ ဒဿိတာနိ. တေဟိ ပန ဈာနာနံ တံသဘာဝတာ ဓမ္မသဒ္ဒေန ဝုတ္တာ. တသ္မာတိ ဝုတ္တမေဝတ္ထံ ဟေတုဘာဝေန ပစ္စာမသတိ. ဝေါဒါနန္တိ ပဂုဏတာသင်္ခါတံ ဝေါဒါနံ. တဉှိ ပဌမဇ္ဈာနာဒီဟိ ဝုဋ္ဌဟိတွာ ဒုတိယဇ္ဈာနာဒီနံ အဓိဂမဿ ပစ္စယတ္တာ ‘‘ဝုဋ္ဌာန’’န္တိ ဝုတ္တံ. ယေ ပန ‘‘နိရောဓတော ဖလသမာပတ္တိယာ ဝုဋ္ဌာနန္တိ ပါဠိ နတ္ထီ’’တိ ဝဒန္တိ. တေ ‘‘နိရောဓာ ဝုဋ္ဌဟန္တဿ နေဝသညာနာသညာယတနံ ဖလသမာပတ္တိယာ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော’’တိ ဣမာယ ပါဠိယံ (ပဋ္ဌာ. ၁.၁.၄၁၇) ပဋိသေဓေတဗ္ဗာ.
သီဟနာဒသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
မဟာဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.