၁၀. စတုတ္ထအနာဂတဘယသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၈၀. ဒသမေ ပဉ္စဝိဓေန သံသဂ္ဂေနာတိ ‘‘သဝနသံသဂ္ဂေါ၊ ဒဿနသံသဂ္ဂေါ၊ သမုလ္လာပသံသဂ္ဂေါ၊ သမ္ဘောဂသံသဂ္ဂေါ၊ ကာယသံသဂ္ဂေါ’’တိ ဧဝံ ဝုတ္တေန ပဉ္စဝိဓေန သံသဂ္ဂေန. သံသဇ္ဇတိ ဧတေနာတိ သံသဂ္ဂေါ၊ ရာဂေါ. သဝနဟေတုကော၊ သဝနဝသေန ဝါ ပဝတ္တော သံသဂ္ဂေါ သဝနသံသဂ္ဂေါ. ဧသ နယော သေသေသုပိ. ကာယသံသဂ္ဂေါ ပန ကာယပရာမာသော. တေသု ပရေဟိ ဝါ ကထိယမာနံ ရူပါဒိသမ္ပတ္တိံ အတ္တနာ ဝါ သိတလပိတဂီတသဒ္ဒံ သုဏန္တဿ သောတဝိညာဏဝီထိဝသေန ဥပ္ပန္နော ရာဂေါ သဝနသံသဂ္ဂေါ နာမ. ဝိသဘာဂရူပံ ဩလောကေန္တဿ ပန စက္ခုဝိညာဏဝီထိဝသေန ဥပ္ပန္နော ရာဂေါ ဒဿနသံသဂ္ဂေါ နာမ. အညမညအာလာပသလ္လာပဝသေန ဥပ္ပန္နရာဂေါ သမုလ္လာပသံသဂ္ဂေါ နာမ. ဘိက္ခုနော ဘိက္ခုနိယာ သန္တကံ၊ ဘိက္ခုနိယာ ဘိက္ခုဿ သန္တကံ ဂဟေတွာ ပရိဘောဂကရဏဝသေန ဥပ္ပန္နရာဂေါ သမ္ဘောဂသံသဂ္ဂေါ နာမ. ဟတ္ထဂ္ဂါဟာဒိဝသေန ဥပ္ပန္နော ရာဂေါ ကာယသံသဂ္ဂေါ နာမ.

အနေကဝိဟိတန္တိ အန္နသန္နိဓိပါနသန္နိဓိဝတ္ထသန္နိဓိယာနသန္နိဓိသယနသန္နိဓိဂန္ဓသန္နိဓိ- အာမိသသန္နိဓိဝသေန အနေကပ္ပကာရံ. သန္နိဓိကတဿာတိ ဧတေန ‘‘သန္နိဓိကာရပရိဘောဂ’’န္တိ (ဓ. သ. တိကမာတိကာ ၁၀) ဧတ္ထ ကာရ-သဒ္ဒဿ ကမ္မတ္ထတံ ဒဿေတိ. ယထာ ဝါ ‘‘အာစယံ ဂါမိနော’’တိ ဝတ္တဗ္ဗေ အနုနာသိကလောပေန ‘‘အာစယဂါမိနော’’တိ နိဒ္ဒေသော ကတော၊ ဧဝံ ‘‘သန္နိဓိကာရံ ပရိဘောဂ’’န္တိ ဝတ္တဗ္ဗေ အနုနာသိကလောပေန ‘‘သန္နိဓိကာရပရိဘောဂ’’န္တိ ဝုတ္တံ၊ သန္နိဓိံ ကတွာ ပရိဘောဂန္တိ အတ္ထော.

‘‘သန္နိဓိကတဿ ပရိဘောဂ’’န္တိ ဧတ္ထ (ဒီ. နိ. အဋ္ဌ. ၁.၁၂) ပန ဒုဝိဓာ ကထာ ဝိနယဝသေန သလ္လေခဝသေန စ. ဝိနယဝသေန တာဝ ယံ ကိဉ္စိ အန္နံ အဇ္ဇ ပဋိဂ္ဂဟိတံ အပရဇ္ဇု သန္နိဓိကာရံ ဟောတိ၊ တဿ ပရိဘောဂေ ပါစိတ္တိယံ. အတ္တနာ လဒ္ဓံ ပန သာမဏေရာနံ ဒတွာ တေဟိ လဒ္ဓံ ဝါ ပါပေတွာ ဒုတိယဒိဝသေ ဘုဉ္ဇိတုံ ဝဋ္ဋတိ၊ သလ္လေခေါ ပန န ဟောတိ. ပါနသန္နိဓိမှိပိ ဧသေဝ နယော. ဝတ္ထသန္နိဓိမှိ အနဓိဋ္ဌိတာဝိကပ္ပိတံ သန္နိဓိ စ ဟောတိ၊ သလ္လေခဉ္စ ကောပေတိ. အယံ နိပ္ပရိယာယကထာ. ပရိယာယတော ပန တိစီဝရသန္တုဋ္ဌေန ဘဝိတဗ္ဗံ၊ စတုတ္ထံ လဘိတွာ အညဿ ဒါတဗ္ဗံ. သစေ ယဿ ကဿစိ ဒါတုံ န သက္ကောတိ၊ ယဿ ပန ဒါတုကာမော ဟောတိ၊ သော ဥဒ္ဒေသတ္ထာယ ဝါ ပရိပုစ္ဆတ္ထာယ ဝါ ဂတော၊ အာဂတမတ္တေ ဒါတဗ္ဗံ၊ အဒါတုံ န ဝဋ္ဋတိ. စီဝရေ ပန အပ္ပဟောန္တေ၊ သတိယာ ဝါ ပစ္စာသာယ အနုညာတကာလံ ဌပေတုံ ဝဋ္ဋတိ. သူစိသုတ္တစီဝရကာရကာနံ အလာဘေ တတောပိ ဝိနယကမ္မံ ကတွာ ဌပေတုံ ဝဋ္ဋတိ ‘‘ဣမသ္မိံ ဇိဏ္ဏေ ပုန ဤဒိသံ ကုတော လဘိဿာမီ’’တိ ပန ဌပေတုံ န ဝဋ္ဋတိ၊ သန္နိဓိ စ ဟောတိ၊ သလ္လေခဉ္စ ကောပေတိ.

ယာနသန္နိဓိမှိ ယာနံ နာမ ဝယှံ ရထော သကဋံ သန္ဒမာနိကာ ပါဋင်္ကီတိ. န ပနေတံ ပဗ္ဗဇိတဿ ယာနံ၊ ဥပါဟနံ ပန ယာနံ. ဧကဘိက္ခုဿ ဟိ ဧကော အရညဝါသတ္ထာယ၊ ဧကော ဓောတပါဒကတ္ထာယာတိ ဥက္ကံသတော ဒွေ ဥပါဟနသင်္ဃာဋကာ ဝဋ္ဋန္တိ၊ တတိယံ လဘိတွာ အညဿ ဒါတဗ္ဗော. ‘‘ဣမသ္မိံ ဇိဏ္ဏေ အညံ ကုတော လဘိဿာမီ’’တိ ဌပေတုံ န ဝဋ္ဋတိ၊ သန္နိဓိ စ ဟောတိ၊ သလ္လေခဉ္စ ကောပေတိ. သယနသန္နိဓိမှိ သယနန္တိ မဉ္စော. ဧကဿ ဘိက္ခုနော ဧကော သယနဂဗ္ဘေ၊ ဧကော ဒိဝါဋ္ဌာနေတိ ဥက္ကံသတော ဒွေ မဉ္စာ ဝဋ္ဋန္တိ. တတော ဥတ္တရိံ လဘိတွာ အညဿ ဘိက္ခုနော၊ ဂဏဿ ဝါ ဒါတဗ္ဗော၊ အဒါတုံ န ဝဋ္ဋတိ၊ သန္နိဓိ စေဝ ဟောတိ၊ သလ္လေခေါ စ ကုပ္ပတိ. ဂန္ဓသန္နိဓိမှိ ဘိက္ခုနော ကဏ္ဍုကစ္ဆုဆဝိဒေါသာဒိအာဗာဓေ သတိ ဂန္ဓာ ဝဋ္ဋန္တိ. ဂန္ဓတ္ထိကေန ဂန္ဓဉ္စ အာဟရာပေတွာ တသ္မိံ ရောဂေ ဝူပသန္တေ အညေသံ ဝါ အာဗာဓိကာနံ ဒါတဗ္ဗံ၊ ဒွါရေ ပဉ္စင်္ဂုလိဃရဓူပနာဒီသု ဝါ ဥပနေတဗ္ဗံ. ‘‘ပုန ရောဂေ သတိ ဘဝိဿတီ’’တိ ဌပေတုံ န ဝဋ္ဋတိ၊ ဂန္ဓသန္နိဓိ စ ဟောတိ၊ သလ္လေခဉ္စ ကောပေတိ.

အာမိသန္တိ ဝုတ္တာဝသေသံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. သေယျထိဒံ – ဣဓေကစ္စော ဘိက္ခု ‘‘တထာရူပေ ကာလေ ဥပကာရာယ ဘဝိဿန္တီ’’တိ တိလတဏ္ဍုလမုဂ္ဂမာသနာဠိကေရလောဏမစ္ဆသပ္ပိတေလကုလာလဘာဇနာဒီနိ အာဟရာပေတွာ ဌပေတိ. သော ဝဿကာလေ ကာလဿေဝ သာမဏေရေဟိ ယာဂုံ ပစာပေတွာ ပရိဘုဉ္ဇိတွာ ‘‘သာမဏေရ ဥဒကကဒ္ဒမေ ဒုက္ခံ ဂါမံ ပဝိသိတုံ၊ ဂစ္ဆ အသုကကုလံ ဂန္တွာ မယှံ ဝိဟာရေ နိသိန္နဘာဝံ အာရောစေဟိ၊ အသုကကုလတော ဒဓိအာဒီနိ အာဟရာ’’တိ ပေသေတိ. ဘိက္ခူဟိ ‘‘ကိံ၊ ဘန္တေ၊ ဂါမံ ပဝိသိဿာမာ’’တိ ဝုတ္တေပိ ‘‘ဒုပ္ပဝေသော၊ အာဝုသော၊ ဣဒါနိ ဂါမော’’တိ ဝဒတိ. တေ ‘‘ဟောတု၊ ဘန္တေ၊ အစ္ဆထ တုမှေ၊ မယံ ဘိက္ခံ ပရိယေသိတွာ အာဟရိဿာမာ’’တိ ဂစ္ဆန္တိ. အထ သာမဏေရော ဒဓိအာဒီနိ အာဟရိတွာ ဘတ္တဉ္စ ဗျဉ္ဇနဉ္စ သမ္ပာဒေတွာ ဥပနေတိ၊ တံ ဘုဉ္ဇန္တဿေဝ ဥပဋ္ဌာကာ ဘတ္တံ ပဟိဏန္တိ၊ တတောပိ မနာပမနာပံ ဘုဉ္ဇတိ. အထ ဘိက္ခူ ပိဏ္ဍပါတံ ဂဟေတွာ အာဂစ္ဆန္တိ၊ တတောပိ မနာပမနာပံ ဘုဉ္ဇတိယေဝ. ဧဝံ စတုမာသမ္ပိ ဝီတိနာမေတိ. အယံ ဝုစ္စတိ ဘိက္ခု မုဏ္ဍကုဋုမ္ဗိကဇီဝိကံ ဇီဝတိ၊ န သမဏဇီဝိကန္တိ. ဧဝရူပေါ အာမိသသန္နိဓိ နာမ ဟောတိ. ဘိက္ခုနော ပန ဝသနဋ္ဌာနေ ဧကာ တဏ္ဍုလနာဠိ ဧကော ဂုဠပိဏ္ဍော ကုဍုဝမတ္တံ သပ္ပီတိ ဧတ္တကံ နိဓေတုံ ဝဋ္ဋတိ အကာလေ သမ္ပတ္တစောရာနံ အတ္ထာယ. တေ ဟိ ဧတ္တကံ အာမိသပဋိသန္ထာရံ အလဘန္တာ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေယျုံ၊ တသ္မာ သစေ ဟိ ဧတ္တကံ နတ္ထိ၊ အာဟရာပေတွာပိ ဌပေတုံ ဝဋ္ဋတိ. အဖာသုကကာလေ စ ယဒေတ္ထ ကပ္ပိယံ၊ တံ အတ္တနာပိ ပရိဘုဉ္ဇိတုံ ဝဋ္ဋတိ. ကပ္ပိယကုဋိယံ ပန ဗဟုံ ဌပေန္တဿပိ သန္နိဓိ နာမ နတ္ထိ.

စတုတ္ထအနာဂတဘယသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

ယောဓာဇီဝဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.