၇. အဘိဏှပစ္စဝေက္ခိတဗ္ဗဋ္ဌာနသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၅၇. သတ္တမေ ဇရာဓမ္မောတိ ဓမ္မ-သဒ္ဒေါ ‘‘အသမ္မောသဓမ္မော နိဗ္ဗာန’’န္တိအာဒီသု (သု. နိ. ၇၆၃) ဝိယ ပကတိပရိယာယော၊ တသ္မာ ဇရာပကတိကော ဇိဏ္ဏသဘာဝေါတိ အတ္ထော. တေနာဟ ‘‘ဇရာသဘာဝေါ’’တိအာဒိ. သေသပဒေသုပိ ဧသေဝ နယော. ကမ္မုနာ ဒါတဗ္ဗံ အာဒိယတီတိ ကမ္မဒါယာဒေါ၊ အတ္တနာ ယထူပစိတကမ္မဖလဘာဂီတိ အတ္ထော. တံ ပန ဒါယဇ္ဇံ ကာရဏူပစာရေန ဝဒန္တော ‘‘ကမ္မံ မယှံ ဒါယဇ္ဇံ သန္တကန္တိ အတ္ထော’’တိ အာဟ ယထာ ‘‘ကုသလာနံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မာနံ သမာဒါနဟေတု၊ ဧဝမိဒံ ပုညံ ဝဍ္ဎတီ’’တိ (ဒီ. နိ. ၃.၈၀). ယောနီဟိ ဖလံ သဘာဝတော ဘိန္နမ္ပိ အဘိန္နံ ဝိယ မိဿိတံ ဟောတိ. တေနာဟ ‘‘ကမ္မံ မယှံ ယောနိ ကာရဏ’’န္တိ. မမတ္တဝသေန ဗဇ္ဈန္တီတိ ဗန္ဓူ၊ ဉာတိ သာလောဟိတော စ၊ ကမ္မံ ပန ဧကန္တသမ္ဗန္ဓဝါတိ အာဟ ‘‘ကမ္မံ မယှံ ဗန္ဓူ’’တိ. ပတိဋ္ဌာတိ အဝဿယော. ကမ္မသဒိသော ဟိ သတ္တာနံ အဝဿယော နတ္ထိ.

ယောဗ္ဗနံ အာရဗ္ဘ ဥပ္ပန္နမဒေါတိ ‘‘မဟလ္လကကာလေ ပုညံ ကရိဿာမ၊ ဒဟရမှ တာဝါ’’တိ ယောဗ္ဗနံ အပဿာယ မာနကရဏံ. ‘‘အဟံ နိရောဂေါ သဋ္ဌိ ဝါ သတ္တတိ ဝါ ဝဿာနိ အတိက္ကန္တာနိ၊ န မေ ဟရီတကခဏ္ဍမ္ပိ ခါဒိတဗ္ဗံ၊ ဣမေ ပနညေ ‘အသုကံ နော ဌာနံ ရုဇ္ဇတိ၊ ဘေသဇ္ဇံ ခါဒါမာ’တိ ဝိစရန္တိ၊ ကော အညော မယာ သဒိသော နိရောဂေါ နာမာ’’တိ ဧဝံ မာနကရဏံ အာရောဂျမဒေါ. သဗ္ဗေသမ္ပိ ဇီဝိတံ နာမ ပဘင်္ဂုရံ ဒုက္ခာနုဗန္ဓဉ္စ၊ တဒုဘယံ အနောလောကေတွာ ပဗန္ဓဋ္ဌိတိံ ပစ္စယသုလဘတဉ္စ နိဿာယ ‘‘စိရံ ဇီဝိံ၊ စိရံ ဇီဝါမိ၊ စိရံ ဇီဝိဿာမိ၊ သုခံ ဇီဝိံ၊ သုခံ ဇီဝါမိ၊ သုခံ ဇီဝိဿာမီ’’တိ ဧဝံ မာနကရဏံ ဇီဝိတမဒေါ.

ဥပဓိရဟိတန္တိ ကာမူပဓိရဟိတံ. စတ္တာရော ဟိ ဥပဓီ – ကာမူပဓိ၊ ခန္ဓူပဓိ၊ ကိလေသူပဓိ၊ အဘိသင်္ခါရူပဓီတိ. ကာမာပိ ‘‘ယံ ပဉ္စ ကာမဂုဏေ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ သုခံ သောမနဿံ၊ အယံ ကာမာနံ အဿာဒေါ’’တိ (မ. နိ. ၁.၁၆၆) ဧဝံ ဝုတ္တဿ သုခဿ အဓိဋ္ဌာနဘာဝတော ‘‘ဥပဓိယတိ ဧတ္ထ သုခ’’န္တိ ဣမိနာ ဝစနတ္ထေန ‘‘ဥပဓီ’’တိ ဝုစ္စတိ၊ ခန္ဓာပိ ခန္ဓမူလကဿ ဒုက္ခဿ အဓိဋ္ဌာနဘာဝတော၊ ကိလေသာပိ အပါယဒုက္ခဿ အဓိဋ္ဌာနဘာဝတော၊ အဘိသင်္ခါရာပိ ဘဝဒုက္ခဿ အဓိဋ္ဌာနဘာဝတော. သေသံ သုဝိညေယျမေဝ.

အဘိဏှပစ္စဝေက္ခိတဗ္ဗဋ္ဌာနသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.