၈-၉. ပဉ္စင်္ဂိကသုတ္တာဒိဝဏ္ဏနာ

၂၈-၂၉. အဋ္ဌမေ ကရော ဝုစ္စတိ ပုပ္ဖသမ္ဘဝံ ‘‘ဂဗ္ဘာသယေ ကိရီယတီ’’တိ ကတွာ. ကရတော ဇာတော ကာယော ကရဇကာယော၊ တဒုပနိဿယော စတုသန္တတိရူပသမုဒါယော. ကာမံ နာမကာယောပိ ဝိဝေကဇေန ပီတိသုခေန တထာလဒ္ဓူပကာရော၊ ‘‘အဘိသန္ဒေတီ’’တိအာဒိဝစနတော ပန ရူပကာယော ဣဓ အဓိပ္ပေတောတိ အာဟ ‘‘ဣမံ ကရဇကာယ’’န္တိ. အဘိသန္ဒေတီတိ အဘိသန္ဒနံ ကရောတိ. တံ ပန အဘိသန္ဒနံ ဈာနမယေန ပီတိသုခေန ကရဇကာယဿ တိန္တဘာဝါပါဒနံ သဗ္ဗတ္ထကမေဝ လူခဘာဝါပနယနန္တိ အာဟ ‘‘တေမေတီ’’တိအာဒိ. တယိဒံ အဘိသန္ဒနံ အတ္ထတော ယထာဝုတ္တပီတိသုခသမုဋ္ဌာနေဟိ ပဏီတရူပေဟိ ကာယဿ ပရိပ္ဖရဏံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ပရိသန္ဒေတီတိအာဒီသုပိ ဧသေဝ နယော. သဗ္ဗံ ဧတဿ အတ္ထီတိ သဗ္ဗာဝါ၊ တဿ သဗ္ဗာဝတော. အဝယဝါဝယဝိသမ္ဗန္ဓေ အဝယဝိနိ သာမိဝစနန္တိ အဝယဝဝိသယော သဗ္ဗ-သဒ္ဒေါ၊ တသ္မာ ဝုတ္တံ ‘‘သဗ္ဗကောဋ္ဌာသဝတော’’တိ. အဖုဋံ နာမ န ဟောတိ ယတ္ထ ယတ္ထ ကမ္မဇရူပံ၊ တတ္ထ တတ္ထ စိတ္တဇရူပဿ အဘိဗျာပနတော. တေနာဟ ‘‘ဥပါဒိန္နကသန္တတီ’’တိအာဒိ.

ဆေကောတိ ကုသလော. တံ ပနဿ ကောသလ္လံ နဟာနီယစုဏ္ဏာနံ ကရဏေ ပိဏ္ဍိကရဏေ စ သမတ္ထတာဝသေန ဝေဒိတဗ္ဗန္တိ အာဟ ‘‘ပဋိဗလော’’တိအာဒိ. ကံသ-သဒ္ဒေါ ‘‘မဟတိယာ ကံသပါတိယာ’’တိအာဒီသု (မ. နိ. ၁.၆၁) သုဝဏ္ဏေ အာဂတော.‘‘ကံသော ဥပဟတော ယထာ’’တိအာဒီသု (ဓ. ပ. ၁၃၄) ကိတ္တိမလောဟေ. ကတ္ထစိ ပဏ္ဏတ္တိမတ္တေ ‘‘ဥပကံသော နာမ ရာဇာသိ၊ မဟာကံသဿ အတြဇော’’တိအာဒိ (ဇာ. အဋ္ဌ. ၄.၁၀.၁၆၄ ဃဋပဏ္ဍိတဇာတကဝဏ္ဏနာ). ဣဓ ပန ယတ္ထ ကတ္ထစိ လောဟေတိ အာဟ ‘‘ယေန ကေနစိ လောဟေန ကတဘာဇနေ’’တိ. သ္နေဟာနုဂတာတိ ဥဒကသိနေဟေန အနုပ္ပဝိသနဝသေန ဂတာ ဥပဂတာ. သ္နေဟပရေတာတိ ဥဒကသိနေဟေန ပရိတော ဂတာ သမန္တတော ဖုဋာ. တတော ဧဝ သန္တရဗာဟိရာ ဖုဋာ သ္နေဟေန. ဧတေန သဗ္ဗသော ဥဒကေန တေမိတဘာဝမာဟ. န စ ပဂ္ဃရိဏီတိ ဧတေန တိန္တဿပိ တဿ ဃနထဒ္ဓဘာဝံ ဝဒတိ. တေနာဟ ‘‘န ဗိန္ဒုဗိန္ဒူ’’တိအာဒိ.

တာဟိ တာဟိ ဥဒကသိရာဟိ ဥဗ္ဘိဇ္ဇတီတိ ဥဗ္ဘိဒံ၊ ဥဗ္ဘိဒံ ဥဒကံ ဧတဿာတိ ဥဗ္ဘိဒေါဒကော. ဥဗ္ဘိန္နဥဒကောတိ နဒီတီရေ ခတကူပကော ဝိယ ဥဗ္ဘိဇ္ဇနကဥဒကော. ဥဂ္ဂစ္ဆနဥဒကောတိ ဓာရာဝသေန ဥဋ္ဌဟနဥဒကော. ကသ္မာ ပနေတ္ထ ဥဗ္ဘိဒေါဒကောဝ ရဟဒေါ ဂဟိတော၊ န ဣတရောတိ အာဟ ‘‘ဟေဋ္ဌာ ဥဂ္ဂစ္ဆနဥဒကဉှီ’’တိအာဒိ. ဓာရာနိပါတဗုဗ္ဗုဠကေဟီတိ ဓာရာနိပါတေဟိ စ ဥဒကဗုဗ္ဗုဠေဟိ စ. ‘‘ဖေဏပဋလေဟိ စာ’’တိ ဝတ္တဗ္ဗံ၊ သန္နိသိန္နမေဝ အပရိက္ခောဘတာယ နိစ္စလမေဝ၊ သုပ္ပသန္နမေဝါတိ အဓိပ္ပါယော. သေသန္တိ ‘‘အဘိသန္ဒေတီ’’တိအာဒိကံ.

ဥပ္ပလာနီတိ ဥပ္ပလဂစ္ဆာနိ. သေတရတ္တနီလေသူတိ ဥပ္ပလေသု၊ သေတုပ္ပလရတ္တုပ္ပလနီလုပ္ပလေသူတိ အတ္ထော. ယံ ကိဉ္စိ ဥပ္ပလံ ဥပ္ပလမေဝ သာမညဂ္ဂဟဏတော. သတပတ္တန္တိ ဧတ္ထ သတ-သဒ္ဒေါ ဗဟုပရိယာယော ‘‘သတဂ္ဃီ’’တိအာဒီသု ဝိယ. တေန အနေကသတပတ္တဿပိ သင်္ဂဟော သိဒ္ဓေါ ဟောတိ. လောကေ ပန ရတ္တံ ပဒုမံ၊ သေတံ ပုဏ္ဍရီကန္တိ ဝုစ္စတိ. ယာဝ အဂ္ဂါ ယာဝ စ မူလာ ဥဒကေန အဘိသန္ဒနာဒိသမ္ဘဝဒဿနတ္ထံ ဥဒကာနုဂ္ဂတဂ္ဂဟဏံ. ဣဓ ဥပ္ပလာဒီနိ ဝိယ ကရဇကာယော၊ ဥဒကံ ဝိယ တတိယဇ္ဈာနသုခံ.

ယသ္မာ ပရိသုဒ္ဓေန စေတသာတိ စတုတ္ထဇ္ဈာနစိတ္တမာဟ၊ တဉ္စ ရာဂါဒိဥပက္ကိလေသမလာပဂမတော နိရုပက္ကိလေသံ နိမ္မလံ၊ တသ္မာ အာဟ ‘‘နိရုပက္ကိလေသဋ္ဌေန ပရိသုဒ္ဓ’’န္တိ. ယသ္မာ ပန ပါရိသုဒ္ဓိယာ ဧဝ ပစ္စယဝိသေသေန ပဝတ္တိဝိသေသော ပရိယောဒါတတာ သုဓန္တသုဝဏ္ဏဿ နိဃံသနေန ပဘဿရတာ ဝိယ၊ တသ္မာ အာဟ ‘‘ပဘဿရဋ္ဌေန ပရိယောဒါတံ ဝေဒိတဗ္ဗ’’န္တိ. ဣဒန္တိ ဩဒါတဝစနံ. ဥတုဖရဏတ္ထန္တိ ဥတုနော ဖရဏဒဿနတ္ထံ. ဥတုဖရဏံ န ဟောတိ သေသန္တိ အဓိပ္ပါယော. တေနာဟ ‘‘တင်္ခဏ ။ပေ။ ဗလဝံ ဟောတီ’’တိ. ဝတ္ထံ ဝိယ ကရဇကာယောတိ ယောဂိနော ကရဇကာယော ဝတ္ထံ ဝိယ ဒဋ္ဌဗ္ဗော ဥတုဖရဏသဒိသေန စတုတ္ထဇ္ဈာနသုခေန ဖရိတဗ္ဗတ္တာ. ပုရိသဿ သရီရံ ဝိယ စတုတ္ထဇ္ဈာနံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ ဥတုဖရဏဋ္ဌာနိယဿ သုခဿ နိဿယဘာဝတော. တေနာဟ ‘‘တသ္မာ’’တိအာဒိ. တတ္ထ စ ‘‘ပရိသုဒ္ဓေန စေတသာ’’တိ စေတောဂဟဏေန ဈာနသုခံ ဝုတ္တန္တိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. တေနာဟ ‘‘ဥတုဖရဏံ ဝိယ စတုတ္ထဇ္ဈာနသုခ’’န္တိ. နနု စ စတုတ္ထဇ္ဈာနေ သုခမေဝ နတ္ထီတိ? သစ္စံ နတ္ထိ၊ သာတလက္ခဏသန္တသဘာဝတ္တာ ပနေတ္ထ ဥပေက္ခာ ‘‘သုခ’’န္တိ အဓိပ္ပေတာ. တေန ဝုတ္တံ သမ္မောဟဝိနောဒနိယံ (ဝိဘ. အဋ္ဌ. ၂၃၂) ‘‘ဥပေက္ခာ ပန သန္တတ္တာ၊ သုခမိစ္စေဝ ဘာသိတာ’’တိ.

တဿ တဿ သမာဓိဿ သရူပဒဿနဿ ပစ္စယတ္တာ ပစ္စဝေက္ခဏဉာဏံ ပစ္စဝေက္ခဏနိမိတ္တံ. သမဘရိတောတိ သမပုဏ္ဏော.

မဏ္ဍဘူမီတိ ပပါဝဏ္ဏဘူမိ. ယတ္ထ သလိလသိဉ္စနေန ဝိနာဝ သဿာနိ ဌိတာနိ သမ္ပဇ္ဇန္တိ. ယုဂေ ယောဇေတဗ္ဗာနိ ယောဂ္ဂါနိ၊ တေသံ အာစရိယော ယောဂ္ဂါစရိယော. တေသံ သိက္ခာပနတော ဟတ္ထိအာဒယောပိ ‘‘ယောဂ္ဂါ’’တိ ဝုစ္စန္တီတိ အာဟ ပါဠိယံ ‘‘အဿဒမ္မသာရထီ’’တိ. ယေန ယေနာတိ စတူသု မဂ္ဂေသု ယေန ယေန မဂ္ဂေန. ယံ ယံ ဂတိန္တိ ဇဝသမဇဝါဒိဘေဒါသု ဂတီသု ယံ ယံ ဂတိံ. နဝမေ နတ္ထိ ဝတ္တဗ္ဗံ.

ပဉ္စင်္ဂိကသုတ္တာဒိဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.