၂. ဒေါဏဗြာဟ္မဏသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၉၂. ဒုတိယေ ပဝတ္တာရောတိ (ဒီ. နိ. ဋီ. ၁.၂၈၅) ပါဝစနဘာဝေန ဝတ္တာရော. ယသ္မာ တေ တေသံ မန္တာနံ ပဝတ္တနကာ၊ တသ္မာ အာဟ ‘‘ပဝတ္တယိတာရော’’တိ. သုဒ္ဒေ ဗဟိ ကတွာ ရဟောဘာသိတဗ္ဗဋ္ဌေန မန္တာ ဧဝ တံတံအတ္ထပ္ပဋိပတ္တိဟေတုတာယ မန္တပဒံ. အနုပနီတာသာဓာရဏတာယ ရဟဿဘာဝေန ဝတ္တဗ္ဗကိရိယာယ အဓိဂမူပါယံ. သဇ္ဈာယိတန္တိ ဂါယနဝသေန သဇ္ဈာယိတံ. တံ ပန ဥဒတ္တာနုဒတ္တာဒီနံ သရာနံ သမ္ပဒါဝသေနေဝ ဣစ္ဆိတန္တိ အာဟ ‘‘သရသမ္ပတ္တိဝသေနာ’’တိ. အညေသံ ဝုတ္တန္တိ ပါဝစနဘာဝေန အညေသံ ဝုတ္တံ. သမုပဗျူဠှန္တိ သင်္ဂဟေတွာ ဥပရူပရိ သညူဠှံ. ရာသိကတန္တိ ဣရုဝေဒယဇုဝေဒသာမဝေဒါဒိဝသေန၊ တတ္ထာပိ ပစ္စေကံ မန္တဗြဟ္မာဒိဝသေန၊ အဇ္ဈာယာနုဝါကာဒိဝသေန စ ရာသိကတံ. တေသန္တိ မန္တာနံ ကတ္တူနံ. ဒိဗ္ဗေန စက္ခုနာ ဩလောကေတွာတိ ဒိဗ္ဗစက္ခုပရိဘဏ္ဍေန ယထာကမ္မူပဂဉာဏေန သတ္တာနံ ကမ္မဿကတာဒိံ၊ ပစ္စက္ခတော ဒဿနဋ္ဌေန ဒိဗ္ဗစက္ခုသဒိသေန ပုဗ္ဗေနိဝါသဉာဏေန အတီတကပ္ပေ ဗြာဟ္မဏာနံ မန္တဇ္ဈေနဝိဓိဉ္စ ဩလောကေတွာ. ပါဝစနေန သဟ သံသန္ဒေတွာတိ ကဿပသမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ ယံ ဝစနံ ဝဋ္ဋသန္နိဿိတံ၊ တေန သဟ အဝိရုဒ္ဓံ ကတွာ. န ဟိ တေသံ ဝိဝဋ္ဋသန္နိဿိတော အတ္ထော ပစ္စက္ခော ဟောတိ. အပရာပရေတိ အဋ္ဌကာဒီဟိ အပရာပရေ ပစ္ဆိမာ ဩက္ကာကရာဇကာလာဒီသု ဥပ္ပန္နာ. ပက္ခိပိတွာတိ အဋ္ဌကာဒီဟိ ဂန္ထိတမန္တပဒေသု ကိလေသသန္နိဿိတပဒါနံ တတ္ထ တတ္ထ ပဒေ ပက္ခိပနံ ကတွာ. ဝိရုဒ္ဓေ အကံသူတိ ဗြာဟ္မဏဓမ္မိကသုတ္တာဒီသု (သု. နိ. ဗြာဟ္မဏဓမ္မိကသုတ္တံ ၂၈၆ အာဒယော) အာဂတနယေန သံကိလေသတ္ထဒီပနတော ပစ္စနီကဘူတေ အကံသု.

ဥသူနံ အသနကမ္မံ ဣဿတ္ထံ၊ ဓနုသိပ္ပေန ဇီဝိကာ. ဣဓ ပန ဣဿတ္ထံ ဝိယာတိ ဣဿတ္ထံ၊ သဗ္ဗအာဝုဓဇီဝိကာတိ အာဟ ‘‘ယောဓာဇီဝကမ္မေနာ’’တိ၊ အာဝုဓံ ဂဟေတွာ ဥပဋ္ဌာနကမ္မေနာတိ အတ္ထော. ရာဇပေါရိသံ နာမ ဝိနာ အာဝုဓေန ပေါရောဟေစ္စာမစ္စကမ္မာဒိရာဇကမ္မံ ကတွာ ရာဇုပဋ္ဌာနံ. သိပ္ပညတရေနာတိ ဂဟိတာဝသေသေန ဟတ္ထိအဿသိပ္ပါဒိနာ. ကုမာရဘာဝတော ပဘုတိ စရဏေန ကောမာရဗြဟ္မစရိယံ.

ဥဒကံ ပါတေတွာ ဒေန္တီတိ ဒွါရေ ဌိတဿေဝ ဗြာဟ္မဏဿ ဟတ္ထေ ဥဒကံ အာသိဉ္စန္တာ ‘‘ဣဒံ တေ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဘရိယံ ပေါသာပနတ္ထာယ ဒေမာ’’တိ ဝတွာ ဒေန္တိ. ကသ္မာ ပန တေ ဧဝံ ဗြဟ္မစရိယံ စရိတွာပိ ဒါရံ ပရိယေသန္တိ၊ န ယာဝဇီဝံ ဗြဟ္မစာရိနော ဟောန္တီတိ? မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိဝသေန. တေသဉှီ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဟောတိ ‘‘ယော ပုတ္တံ န ဥပ္ပါဒေတိ၊ သော ကုလဝံသစ္ဆေဒကရော ဟောတိ၊ တတော နိရယေ ပစ္စတီ’’တိ. စတ္တာရော ကိရ အဘာယိတဗ္ဗံ ဘာယန္တိ ဂဏ္ဍုပ္ပါဒကော၊ ကိကီ၊ ကောန္တိနီ၊ ဗြာဟ္မဏောတိ. ဂဏ္ဍုပ္ပါဒါ ကိရ မဟာပထဝိယာ ခယနဘယေန မတ္တဘောဇနာ ဟောန္တိ၊ န ဗဟုံ မတ္တိကံ ခါဒန္တိ. ကိကီ သကုဏိကာ အာကာသပတနဘယေန အဏ္ဍဿ ဥပရိ ဥတ္တာနာ သေတိ. ကောန္တိနီ သကုဏီ ပထဝီကမ္ပနဘယေန ပါဒေဟိ ဘူမိံ န သုဋ္ဌု အက္ကမတိ. ဗြာဟ္မဏာ ကုလဝံသူပစ္ဆေဒဘယေန ဒါရံ ပရိယေသန္တိ. အာဟု စေတ္ထ –

‘‘ဂဏ္ဍုပ္ပါဒေါ ကိကီ စေဝ၊ ကောန္တီ ဗြာဟ္မဏဓမ္မိကော၊

ဧတေ အဘယံ ဘာယန္တိ၊ သမ္မူဠှာ စတုရော ဇနာ’’တိ. (သု. နိ. အဋ္ဌ. ၂.၂၉၃)၊

သေသမေတ္ထ ဥတ္တာနမေဝ.

ဒေါဏဗြာဟ္မဏသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.