၁၀. ဂဝေသီသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၁၈၀. ဒသမေ သုကာရဏန္တိ ဗောဓိပရိပါစနဿ ဧကန္တိကံ သုန္ဒရံ ကာရဏံ. မန္ဒဟသိတန္တိ ဤသကံ ဟသိတံ. ကဟံ ကဟန္တိ ဟာသသဒ္ဒဿ အနုကရဏမေတံ. ဟဋ္ဌပ္ပဟဋ္ဌာကာရမတ္တန္တိ ဟဋ္ဌဿ ပဟဋ္ဌာကာရမတ္တံ. ယထာ ဂဟိတသင်္ကေတာ ‘‘ပဟဋ္ဌော ဘဂဝါ’’တိ သဉ္ဇာနန္တိ၊ ဧဝံ အာကာရနိဒဿနမတ္တံ.
ဣဒါနိ ဣမိနာ ပသင်္ဂေန ဟာသသမုဋ္ဌာနံ ဝိဘာဂတော ဒဿေတုံ ‘‘ဟသိတဉ္စ နာမေတ’’န္တိအာဒိ အာရဒ္ဓံ. တတ္ထ အဇ္ဈုပေက္ခနဝသေနပိ ဟာသော န သမ္ဘဝတိ၊ ပဂေဝ ဒေါမနဿဝသေနာတိ အာဟ ‘‘တေရသဟိ သောမနဿသဟဂတစိတ္တေဟီ’’တိ. နနု စ ကေစိ ကောဓဝသေနပိ ဟသန္တီတိ? န၊ တေ သမ္ပိယန္တိ ကောဓဝတ္ထုံ တတ္ထ ‘‘မယံ ဒါနိ ယထာကာမကာရိတံ အာပဇ္ဇိဿာမာ’’တိ ဒုဝိညေယျန္တရေန သောမနဿစိတ္တေနေဝ ဟာသဿ ဥပ္ပဇ္ဇနတော. တေသူတိ ပဉ္စသု သောမနဿသဟဂတကိရိယစိတ္တေသု. ဗလဝါရမ္မဏေတိ ဥဠာရတမေ အာရမ္မဏေ ယမကပါဋိဟာရိယသဒိသေ. ဒုဗ္ဗလာရမ္မဏေတိ အနုဠာရအာရမ္မဏေ.
‘‘ဣမသ္မိံ ပန ဌာနေ။ပေ။ ဥပ္ပါဒေတီ’’တိ ဣဒံ ပေါရာဏဋ္ဌကထာယံ တထာ အာဂတတ္တာ ဝုတ္တံ၊ န သဟေတုကသောမနဿသဟဂတစိတ္တေဟိ ဘဂဝတော သိတံ န ဟောတီတိ ဒဿနတ္တံ. အဘိဓမ္မဋီကာယံ (ဓ. သ. မူလဋီ. ၉၆၈) ပန ‘‘အတီတံသာဒီသု အပ္ပဋိဟတံ ဉာဏံ ဝတွာ ‘ဣမေဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတဿ ဗုဒ္ဓဿ ဘဂဝတော သဗ္ဗံ ကာယကမ္မံ ဉာဏပုဗ္ဗင်္ဂမံ ဉာဏာနုပရိဝတ္တီ’တိအာဒိဝစနတော (မဟာနိ. ၁၅၆၊ ပဋိ. မ. ၃.၅) ‘ဘဂဝတော ဣဒံ စိတ္တံ ဥပ္ပဇ္ဇတီ’တိ ဝုတ္တဝစနံ ဝိစာရေတဗ္ဗ’’န္တိ ဝုတ္တံ. တတ္ထ ဣမိနာ ဟသိတုပ္ပါဒစိတ္တေန ပဝတ္တိယမာနမ္ပိ ဘဂဝတော သိတကရဏံ ပုဗ္ဗေနိဝါသအနာဂတံသသဗ္ဗညုတညာဏာနံ အနုဝတ္တကတ္တာ ဉာဏာနုပရိဝတ္တိယေဝါတိ ဧဝံ ပန ဉာဏာနုပရိဝတ္တိဘာဝေ သတိ န ကောစိ ပါဠိအဋ္ဌကထာနံ ဝိရောဓော. တထာ ဟိ အဘိဓမ္မဋ္ဌကထာယံ (ဓ. သ. အဋ္ဌ. ၅၆၈) ‘‘တေသံ ဉာဏာနံ စိဏ္ဏပရိယန္တေ ဣဒံ စိတ္တံ ဥပ္ပဇ္ဇတီ’’တိ ဝုတ္တံ. အဝဿဉ္စေတံ ဧဝံ ဣစ္ဆိတဗ္ဗံ၊ အညထာ အာဝဇ္ဇနစိတ္တဿပိ ဘဂဝတော တထာရူပေ ကာလေ န ယုဇ္ဇေယျ. တဿပိ ဟိ ဝိညတ္တိသမုဋ္ဌာပကဘာဝဿ နိစ္ဆိတတ္တာ. တထာ ဟိ ဝုတ္တံ ‘‘ဧဝဉ္စ ကတွာ မနောဒွါရာဝဇ္ဇနဿပိ ဝိညတ္တိသမုဋ္ဌာပကတ္တံ ဥပပန္နံ ဟောတီ’’တိ (ဓ. သ. မူလဋီ. ၁ ကာယကမ္မဒွါရကထာဝဏ္ဏနာ) န စ ဝိညတ္တိသမုဋ္ဌာပကတ္တေ တံသမုဋ္ဌာနကာယဝိညတ္တိယာ ကာယကမ္မာဒိဘာဝံ အာပဇ္ဇနဘာဝေါ ဝိဿဇ္ဇတီတိ.
ဟသိတန္တိ သိတမေဝ သန္ဓာယ ဝဒတိ. တေနာဟ ‘‘ဧဝံ အပ္ပမတ္တကမ္ပီ’’တိ. သမောသရိတာ ဝိဇ္ဇုလတာ. သာ ဟိ ဣတရဝိဇ္ဇုလတာ ဝိယ ခဏဋ္ဌိတိယာ သီဃနိရောဓာ စ န ဟောတိ၊ အပိစ ခေါ ဒန္ဓနိရောဓာ၊ န စ သဗ္ဗကာလိကာ. ဒီဓိတိ ပါဝကမဟာမေဃတော ဝါ စာတုဒ္ဒီပိကမဟာမေဃတော ဝါ နိစ္ဆရတိ. တေနာဟ ‘‘စာတုဒ္ဒီပိကမဟာမေဃမုခတော’’တိ. အယံ ကိရ တာသံ ရသ္မီနံ ဓမ္မတာ၊ ယဒိဒံ တိက္ခတ္တုံ သီသံ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ ဒါဌဂ္ဂေသုယေဝ အန္တရဓာနံ. သေသမေတ္ထ သုဝိညေယျမေဝ.
ဂဝေသီသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
ဥပါသကဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.