၁. ပဌမစက္ကာနုဝတ္တနသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၃၁. စတုတ္ထဿ ပဌမေ အတ္ထညူတိ ဟိတညူ. ဟိတပရိယာယော ဟေတ္ထ အတ္ထ-သဒ္ဒေါ ‘‘အတ္တတ္ထော ပရတ္ထော’’တိအာဒီသု (မဟာနိ. ၆၉၊ စူဠနိ. မောဃရာဇမာဏဝပုစ္ဆာနိဒ္ဒေသော ၈၅၊ ပဋိ. မ. ၃.၅) ဝိယ. ယသ္မာ စေသ ပရေသံ ဟိတံ ဇာနန္တော တေ အတ္တနိ ရဉ္ဇေတိ၊ တသ္မာ ဝုတ္တံ ‘‘ရဉ္ဇိတုံ ဇာနာတီ’’တိ. ဒဏ္ဍေတိ အပရာဓာနုရူပေ ဒဏ္ဍနေ. ဗလမှီတိ ဗလကာယေ. ပဉ္စ အတ္ထေတိ အတ္တတ္ထော၊ ပရတ္ထော၊ ဥဘယတ္ထော၊ ဒိဋ္ဌဓမ္မိကော အတ္ထော၊ သမ္ပရာယိကော အတ္ထောတိ ဧဝံ ပဉ္စပ္ပဘေဒေ အတ္ထေ. စတ္တာရော ဓမ္မေတိ စတုသစ္စဓမ္မေ၊ ကာမရူပါရူပလောကုတ္တရဘေဒေ ဝါ စတ္တာရော ဓမ္မေ. ပဋိဂ္ဂဟဏပရိဘောဂမတ္တညုတာယ ဧဝ ပရိယေသနဝိဿဇ္ဇနမတ္တညုတာပိ ဗောဓိတာ ဟောန္တီတိ ‘‘ပဋိဂ္ဂဟဏပရိဘောဂမတ္တံ ဇာနာတိ’’ဣစ္စေဝ ဝုတ္တံ.

ဥတ္တရတိ အတိက္ကမတိ၊ အဘိဘဝတီတိ ဝါ ဥတ္တရံ၊ နတ္ထိ ဧတ္ထ ဥတ္တရန္တိ အနုတ္တရံ. အနတိသယံ၊ အပ္ပဋိဘာဂံ ဝါ အနေကာသု ဒေဝမနုဿပရိသာသု အနေကသတက္ခတ္တုံ တေသံ အရိယသစ္စပ္ပဋိဝေဓသမ္ပာဒနဝသေန ပဝတ္တာ ဘဂဝတော ဓမ္မဒေသနာ ဓမ္မစက္ကံ. အပိစ သဗ္ဗပဌမံ အညာတကောဏ္ဍညပ္ပမုခါယ အဋ္ဌာရသပရိသဂဏာယ ဗြဟ္မကောဋိယာ စတုသစ္စဿ ပဋိဝေဓဝိဓာယိနီ ယာ ဓမ္မဒေသနာ၊ တဿာ သာတိသယာ ဓမ္မစက္ကသမညာ. တတ္ထ သတိပဋ္ဌာနာတိဓမ္မော ဧဝ ပဝတ္တနဋ္ဌေန စက္ကန္တိ ဓမ္မစက္ကံ. စက္ကန္တိ ဝါ အာဏာ ဓမ္မတော အနပေတတ္တာ၊ ဓမ္မဉ္စ တံ စက္ကဉ္စာတိ ဓမ္မစက္ကံ. ဓမ္မေန ဉာယေန စက္ကန္တိပိ ဓမ္မစက္ကံ. ယထာဟ ‘‘ဓမ္မဉ္စ ပဝတ္တေတိ စက္ကဉ္စာတိ ဓမ္မစက္ကံ၊ စက္ကဉ္စ ပဝတ္တေတိ ဓမ္မဉ္စာတိ ဓမ္မစက္ကံ၊ ဓမ္မေန ပဝတ္တေတီတိ ဓမ္မစက္က’’န္တိအာဒိ (ပဋိ. မ. ၂.၄၀-၄၁). အပ္ပဋိဝတ္တိယန္တိ ဓမ္မိဿရဿ ဘဂဝတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ ဓမ္မစက္ကဿ အနုတ္တရဘာဝတော အပ္ပဋိသေဓနီယံ. ကေဟိ ပန အပ္ပဋိဝတ္တိယန္တိ အာဟ – ‘‘သမဏေန ဝါ’’တိအာဒိ. တတ္ထ သမဏေနာတိ ပဗ္ဗဇ္ဇံ ဥပဂတေန. ဗြာဟ္မဏေနာတိ ဇာတိဗြာဟ္မဏေန. သာသနပရမတ္ထသမဏဗြာဟ္မဏာနဉှိ ပဋိလောမစိတ္တံယေဝ နတ္ထိ. ဒေဝေနာတိ ကာမာဝစရဒေဝေန. ကေနစီတိ ယေန ကေနစိ အဝသိဋ္ဌပါရိသဇ္ဇေန. ဧတ္တာဝတာ အဋ္ဌန္နမ္ပိ ပရိသာနံ အနဝသေသပရိယာဒါနံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. လောကသ္မိန္တိ သတ္တလောကေ.

ပဌမစက္ကာနုဝတ္တနသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.