၃-၄. ပဌမသံဝါသသုတ္တာဒိဝဏ္ဏနာ

၅၃-၅၄. တတိယေ ယထာကမ္မံ တာ တာ ဂတိယော အရန္တိ ဥပဂစ္ဆန္တီတိ အရိယာ၊ သတ္တာ. ဣမေ ပန ကုစ္ဆိတာ အရိယာတိ ကဒရိယာ. ထဒ္ဓမစ္ဆရိနော၊ ထဒ္ဓေန မစ္ဆရေန သမန္နာဂတာတိ အတ္ထော. ထဒ္ဓမစ္ဆရိယသဒိသဉှိ ကုစ္ဆိတံ သဗ္ဗဒါ နိဟီနံ နတ္ထိ သဗ္ဗဂုဏာနံ အာဒိဘူတဿ ဘောဂသမ္ပတ္တိအာဒိသဗ္ဗသမ္ပတ္တီနံ မူလဘူတဿ ဒါနဿ နိသေဓနတော. တေနာဟ ‘‘ကဒရိယာတိ ထဒ္ဓမစ္ဆရိနော’’တိ. ဧကစ္စော ဟိ အတ္တနော ဝသနဋ္ဌာနေ ဘိက္ခူ ဟတ္ထံ ပသာရေတွာပိ န ဝန္ဒတိ. အညတ္ထ ဂတော ဝိဟာရံ ပဝိသိတွာ သက္ကစ္စံ ဝန္ဒိတွာ မဓုရပ္ပဋိသန္ထာရံ ကရောတိ ‘‘ကိံ၊ ဘန္တေ၊ အမှာကံ ဝသနဋ္ဌာနံ နာဂစ္ဆထ၊ သမ္ပန္နော ပဒေသော၊ ပဋိဗလာဟံ အယျာနံ ယာဂုဘတ္တာဒီဟိ ဥပဋ္ဌာနံ ကာတု’’န္တိ. ဘိက္ခု ‘‘သဒ္ဓေါ အယံ ဥပါသကော’’တိ ယာဂုဘတ္တာဒီဟိ သင်္ဂဏှာတိ.

အထေကော ထေရော တဿ ဂါမံ ဂန္တွာ ပိဏ္ဍာယ စရတိ. သော တံ ဒိသွာ အညေန ဝါ ဂစ္ဆတိ၊ ဃရံ ဝါ ပဝိသတိ. သစေပိ သမ္မုခီဘာဝံ အာဂစ္ဆတိ၊ ဟတ္ထေန ဝန္ဒိတွာ ‘‘အယျဿ ဘိက္ခံ ဒေထ၊ အဟံ ဧကေန ကမ္မေန ဂစ္ဆာမီ’’တိ ပက္ကမတိ. ထေရော သကလဂါမံ စရိတွာ တုစ္ဆပတ္တောဝ နိက္ခမတိ. ဣဒံ တာဝ မုဒုမစ္ဆရိယံ နာမ. ယေန အဒါယကောပိ ဒါယကော ဝိယ ပညာယတိ. ဣဓ ပန ထဒ္ဓမစ္ဆရိယံ အဓိပ္ပေတံ. ယေန သမန္နာဂတော ဘိက္ခူသု ပိဏ္ဍာယ ပဝိဋ္ဌေသု ‘‘ထေရာ ဌိတာ’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘ကိံ မယှံ ပါဒါ ရုဇ္ဇန္တီ’’တိအာဒီနိ ဝတွာ သိလာထမ္ဘော ဝိယ ခါဏုကော ဝိယ စ ထဒ္ဓေါ ဟုတွာ တိဋ္ဌတိ၊ သာမီစိမ္ပိ န ကရောတိ၊ ကုတော ဒါနံ. အယမိဓ အဓိပ္ပေတော. တေန ဝုတ္တံ ‘‘ထဒ္ဓမစ္ဆရိနောတိ ထဒ္ဓေန မစ္ဆရေန သမန္နာဂတာတိ အတ္ထော’’တိ. မစ္ဆရံ မစ္ဆေရံ မစ္ဆရိယန္တိ အတ္ထတော ဧကံ.

ပရိဘာသကာတိ ဘိက္ခူ ဃရဒွါရေ ဌိတေ ဒိသွာ ‘‘ကိံ တုမှေ ကသိတွာ အာဂတာ ဝပိတွာ လာယိတွာ၊ မယံ အတ္တနောပိ န လဘာမ၊ ကုတော တုမှာကံ၊ သီဃံ နိက္ခမထာ’’တိအာဒီဟိ သန္တဇ္ဇကာ. ယာစကာနံ ဝစနဿ အတ္ထံ ဇာနန္တီတိ ဧတ္ထ ကိဉ္စာပိ ဘိက္ခူ ဃရဒွါရေ ဌိတာ တုဏှီ ဟောန္တိ၊ အတ္ထတော ပန ‘‘ဘိက္ခံ ဒေထာ’’တိ ဝဒန္တိ နာမ အရိယာယ ယာစနာယ. ဝုတ္တဉှေတံ ‘‘ဥဒ္ဒိဿ အရိယာ တိဋ္ဌန္တိ၊ ဧသာ အရိယာန ယာစနာ’’တိ (မိ. ပ. ၄.၅.၉). တတြ ယေ ‘‘မယံ ပစာမ၊ ဣမေ န ပစန္တိ၊ ပစမာနေ ပတွာ အလဘန္တာ ကုဟိံ လဘိဿတီ’’တိ ဒေယျဓမ္မံ သံဝိဘဇန္တိ၊ တေ ဝဒညူ ယာစကာနံ ဝစနဿ အတ္ထံ ဇာနန္တိ နာမ ဉတွာ ကတ္တဗ္ဗကရဏတော. စတုတ္ထံ ဥတ္တာနမေဝ.

ပဌမသံဝါသသုတ္တာဒိဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.