၃. သီဟသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၃၃. တတိယေ သီဟောတိ ပရိဿယသဟနတော ပဋိပက္ခဟနနတော စ ‘‘သီဟော’’တိ လဒ္ဓနာမော မိဂါဓိပတိ. စတ္တာရောတိ သမာနေပိ သီဟဇာတိဘာဝေ ဝဏ္ဏဝိသေသာဒိသိဒ္ဓေန ဝိသေသေန စတ္တာရော သီဟာ. တေ ဣဒါနိ နာမတော ဝဏ္ဏတော အာဟာရတော ဒဿေတွာ ဣဓာဓိပ္ပေတသီဟံ နာနပ္ပကာရတော ဝိဘာဝေတုံ ‘‘တိဏသီဟော’’တိအာဒိ အာရဒ္ဓံ. တိဏဘက္ခော သီဟော တိဏသီဟော ပုရိမပဒေ ဥတ္တရပဒလောပေန ယထာ ‘‘သာကပတ္ထိဝေါ’’တိ (ပါဏိနိ ၂.၁.၆၀). ကာဠဝဏ္ဏတာယ ကာဠသီဟော. တထာ ပဏ္ဍုသီဟော. တေနာဟ ‘‘ကာဠဂါဝိသဒိသော၊ ပဏ္ဍုပလာသဝဏ္ဏဂါဝိသဒိသော’’တိ စ. ရတ္တကမ္ဗလဿ ဝိယ ကေသရော ကေသရကလောမော ဧတဿ အတ္ထီတိ ကေသရီ. လာခါပရိကမ္မကတေဟိ ဝိယ ပါဒပရိယန္တေဟီတိ စ ယောဇနာ.

ကမ္မာနုဘာဝသိဒ္ဓအဓိပစ္စမဟေသက္ခတာဟိ သဗ္ဗမိဂဂဏဿ ရာဇာ. သုဝဏ္ဏဂုဟတော ဝါတိအာဒိ ‘‘သီဟဿ ဝိဟာရော ကိရိယာ ဧဝံ ဟောတီ’’တိ ကတွာ ဝုတ္တံ.

သမံ ပတိဋ္ဌာပေတွာတိ သဗ္ဗဘာဂေဟိ သမမေဝ ဘူမိယံ ပတိဋ္ဌာပေတွာ. အာကဍ္ဎိတွာတိ ပုရတော အာကဍ္ဎိတွာ. အဘိဟရိတွာတိ အဘိမုခံ ဟရိတွာ. သင်္ဃာတန္တိ ဝိနာသံ. ဝီသတိယဋ္ဌိကံ ဌာနံ ဥသဘံ.

သမသီဟောတိ သမဇာတိကော သမပ္ပဘာဝေါ စ သီဟော. သမာနောသ္မီတိ ဒေသနာမတ္တံ၊ သမပ္ပဘာဝတာယ ဧဝ န ဘာယတိ. သက္ကာယဒိဋ္ဌိဗလဝတာယာတိ ‘‘ကေ အညေ အမှေဟိ ဥတ္တရိတရာ၊ အထ ခေါ မယမေဝ မဟာဗလာ’’တိ ဧဝံ ဗလာတိမာနနိမိတ္တာယ အဟံကာရဟေတုဘူတာယ သက္ကာယဒိဋ္ဌိယာ ဗလဝဘာဝေန. သက္ကာယဒိဋ္ဌိယာ ပဟီနတ္တာတိ နိရဟံကာရတ္တာ အတ္တသိနေဟဿ သုဋ္ဌု သမုဂ္ဃါတတ္တာ န ဘာယတိ.

တထာ တထာတိ သီဟသဒိသတာဒိနာ တေန တေန ပကာရေန အတ္တာနံ ကထေသီတိ ဝတွာ တမတ္ထံ ဝိဝရိတွာ ဒဿေတုံ ‘‘သီဟောတိ ခေါ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ.

ကတမဟာဘိနီဟာရဿ လောကနာထဿ ဗောဓိယာ နိယတဘာဝပ္ပတ္တိယာ ဧကန္တဘာဝီ ဗုဒ္ဓဘာဝေါတိ ကတွာ ‘‘တီသု ပါသာဒေသု နိဝါသကာလော၊ မဂဓရညော ပဋိညာဒါနကာလော၊ ပါယာသဿ ပရိဘုတ္တကာလော’’တိအာဒိနာ အဘိသမ္ဗောဓိတော ပုရိမာဝတ္ထာပိ သီဟသဒိသာ ကတွာ ဒဿိတာ. ဘာဝိနိ ဘူတူပစာရောပိ ဟိ လောကဝေါဟာရော. ဝိဇ္ဇာဘာဝသာမညတော ဒွိဝိဇ္ဇံ ဣတရဝိဇ္ဇမ္ပိ ဧကဇ္ဈံ ဂဟေတွာ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒသမ္မသနတော တံ ပုရေတရသိဒ္ဓံ ဝိယ ကတွာ အာဟ ‘‘တိဿော ဝိဇ္ဇာ သောဓေတွာ’’တိ. အနုလောမပဋိလောမတော ပဝတ္တဉာဏဿ ဝသေန ‘‘ယမကဉာဏမန္ထနေနာ’’တိ ဝုတ္တံ.

တတ္ထ ဝိဟရန္တဿာတိ အဇပါလနိဂြောဓမူလေ ဝိဟရန္တဿ. ဧကာဒသမေ ဒိဝသေတိ သတ္တသတ္တာဟတော ပရံ ဧကာဒသမေ ဒိဝသေ. အစလပလ္လင်္ကေတိ ဣသိပတနေ ဓမ္မစက္ကပ္ပဝတ္တနတ္ထံ နိသိန္နပလ္လင်္ကေ. တမ္ပိ ဟိ ကေနစိ အပ္ပဋိဝတ္တိယံ ဓမ္မစက္ကပ္ပဝတ္တနတ္ထံ နိသဇ္ဇာတိ ကတွာ ဝဇိရာသနံ ဝိယ အစလပလ္လင်္ကံ ဝုစ္စတိ. ဣမသ္မိဉ္စ ပန ပဒေတိ ‘‘ဒွေမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အန္တာ’’တိအာဒိနယပ္ပဝတ္တေ စ ဣမသ္မိံ သဒ္ဓမ္မကောဋ္ဌာသေ. ဓမ္မဃောသော။ပေ။ ဒသသဟဿိလောကဓာတုံ ပဋိစ္ဆာဒေသိ ‘‘သဗ္ဗတ္ထ ဌိတာ သုဏန္တူ’’တိ အဓိဋ္ဌာနေန. သောဠသဟာကာရေဟီတိ ဒုက္ခပရိညာ၊ သမုဒယပ္ပဟာနံ၊ နိရောဓသစ္ဆိကိရိယာ၊ မဂ္ဂဘာဝနာတိ ဧကေကသ္မိံ မဂ္ဂေ စတ္တာရိ စတ္တာရိ ကတွာ သောဠသဟိ အာကာရေဟိ.

ပဌမေန နယေန အဘိသမ္ဗောဓိတော ပုရိမတရာဝတ္ထာပိ အဝဿံဘာဝိတာယ ဂဟေတွာ သီဟသဒိသတံ ဒဿေတွာ ဣဒါနိ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓါဝတ္ထာသု ဧဝ သီဟသဒိသတံ ဒဿေတုံ ‘‘အပရော နယော’’တိအာဒိ အာရဒ္ဓံ. အဋ္ဌဟိ ကာရဏေဟီတိ ‘‘တထာ အာဂတောတိ တထာဂတော၊ တထာ ဂတောတိ တထာဂတော၊ တထလက္ခဏံ အာဂတောတိ တထာဂတော၊ တထဓမ္မေ ယာထာဝတော အဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါတိ တထာဂတော၊ တထဒဿိတာယ တထာဂတော၊ တထဝါဒိတာယ တထာဂတော၊ တထာကာရိတာယ တထာဂတော၊ အဘိဘဝနဋ္ဌေန တထာဂတော’’တိ (ဒီ. နိ. အဋ္ဌ. ၁.၇၊ မ. နိ. အဋ္ဌ. ၁.၁၂၊ သံ. နိ. အဋ္ဌ. ၂.၃.၇၈၊ အ. နိ. အဋ္ဌ. ၁.၁.၁၇၀၊ ဥဒါ. အဋ္ဌ. ၁၈၊ ဣတိဝု. အဋ္ဌ. ၃၈၊ ထေရဂါ. အဋ္ဌ. ၁.၃၊ ဗု. ဝံ. အဋ္ဌ. ၁.၂ နိဒါနကထာ၊ မဟာနိ. အဋ္ဌ. ၁၄၊ ပဋိ. မ. ၁.၃၇) ဧဝံ ဝုတ္တေဟိ အဋ္ဌဟိ တထာဂတသာဓကေဟိ ကာရဏေဟိ. ယဒိပိ ဘဂဝါ ဗောဓိပလ္လင်္ကေ နိသိန္နမတ္တေဝ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါ န ဇာတော၊ တထာပိ တာယ နိသဇ္ဇာယ နိသိန္နောဝ ပနုဇ္ဇ သဗ္ဗံ ပရိဿယံ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဇာတော. တထာ ဟိ တံ ‘‘အပရာဇိတပလ္လင်္က’’န္တိ ဝုစ္စတိ၊ တသ္မာ ‘‘ယာဝ ဗောဓိပလ္လင်္ကာ ဝါ’’တိ ဝတွာ တေန အပရိတုဿန္တော ‘‘ယာဝ အရဟတ္တမဂ္ဂဉာဏာ ဝါ’’တိ အာဟ.

ဣတိ သက္ကာယောတိ ဧတ္ထ ဣတိသဒ္ဒေါ နိဒဿနတ္ထော. တေန သက္ကာယော သရူပတော ပရိမာဏတော ပရိစ္ဆေဒတော စ ဒဿိတောတိ အာဟ ‘‘အယံ သက္ကာယော’’တိအာဒိ. ‘‘အယံ သက္ကာယော’’တိ ဣမိနာ ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓာ သရူပတော ဒဿိတာ. ‘‘ဧတ္တကော သက္ကာယော’’တိ ဣမိနာ တေ ပရိမာဏတော ဒဿိတာ. တဿ စ ပရိမာဏဿ ဧကန္တိကဘာဝံ ဒဿေန္တေန ‘‘န ဣတော ဘိယျော သက္ကာယော အတ္ထီ’’တိ ဝုတ္တံ. သဘာဝတောတိ သလက္ခဏတော. သရသတောတိ သကိစ္စတော. ပရိယန္တတောတိ ပရိမာဏပရိယန္တတော. ပရိစ္ဆေဒတောတိ ယတ္တကေ ဌာနေ တဿ ပဝတ္တိတဿ ပရိစ္ဆိန္ဒနတော. ပရိဝဋုမတောတိ ပရိယောသာနပ္ပဝတ္တိတော. သဗ္ဗေပိ ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓာ ဒဿိတာ ဟောန္တိ ယထာဝုတ္တေန ဝိဘာဂေန. အယံ သက္ကာယဿ သမုဒယော နာမာတိ အယံ အာဟာရာဒိသက္ကာယဿ သမုဒယော နာမ. တေနာဟ ‘‘ဧတ္တာဝတာ’’တိအာဒိ. အတ္ထင်္ဂမောတိ နိရောဓော. ‘‘အာဟာရသမုဒယာ အာဟာရနိရောဓာ’’တိ စ အသာဓာရဏမေဝ တံ ဂဟေတွာ သေသေသု အာဒိ-သဒ္ဒေန သင်္ဂဏှာတိ.

ပဏ္ဏာသလက္ခဏပဋိမဏ္ဍိတန္တိ ပဏ္ဏာသဥဒယဝယလက္ခဏဝိဘူသိတံ သမုဒယတ္ထင်္ဂမဂ္ဂဟဏတော. ခီဏာသဝတ္တာတိ အနဝသေသံ သာဝသေသဉ္စ အာသဝါနံ ပရိက္ခီဏတ္တာ. အနာဂါမီနမ္ပိ ဟိ ဘယံ စိတ္တုတြာသဉ္စ န ဟောတီတိ. ဉာဏသံဝေဂေါ ဘယတုပဋ္ဌာနပညာ. ဣတရာသံ ပန ဒေဝတာနန္တိ အခီဏာသဝဒေဝေ သန္ဓာယ ဝဒတိ. ဘောတိ ဓမ္မာလပနမတ္တန္တိ သဘာဝကထနမတ္တံ.

စက္ကန္တိ သတ္ထု အာဏာစက္ကံ. တံ ပန ဓမ္မတော အာဂတန္တိ ဓမ္မစက္ကံ. တတ္ထ အရိယသာဝကာနံ ပဋိဝေဓဓမ္မတော အာဂတန္တိ ဓမ္မစက္ကံ. ဣတရေသံ ဒေသနာဓမ္မတော အာဂတန္တိ ဓမ္မစက္ကံ. ဒုဝိဓေပိ ဉာဏံ ပဓာနန္တိ ဉာဏသီသေန ဝုတ္တံ ‘‘ပဋိဝေဓဉာဏမ္ပိ ဒေသနာဉာဏမ္ပီ’’တိ. ဣဒါနိ တံ ဉာဏံ သရူပတော ဒဿေတုံ ‘‘ပဋိဝေဓဉာဏံ နာမာ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. ယသ္မာ တဿ ဉာဏဿ ပဋိဝိဒ္ဓတ္တာ ဘဂဝါ တာနိ သဋ္ဌိ နယသဟဿာနိ ဝေနေယျာနံ ဒဿေတုံ သမတ္ထော အဟောသိ၊ တသ္မာ တာနိ သဋ္ဌိ နယသဟဿာနိ တေန ဉာဏေန သဒ္ဓိံယေဝ သိဒ္ဓါနီတိ ကတွာ ဒဿေန္တော ‘‘သဋ္ဌိယာ စ နယသဟဿေဟိ ပဋိဝိဇ္ဈီ’’တိ အာဟ. တိပရိဝဋ္ဋန္တိ ‘‘ဣဒံ ဒုက္ခ’’န္တိ စ ‘‘ပရိညေယျ’’န္တိ စ ‘‘ပရိညာတ’’န္တိ စ ဧဝံ တိပရိဝဋ္ဋံ၊ တံယေဝ ဒွါဒသာကာရံ. တန္တိ ဒေသနာဉာဏံ. ဧသ ဘဂဝါ. အပ္ပဋိပုဂ္ဂလောတိ ပဋိနိဓိဘူတပုဂ္ဂလရဟိတော. ဧကသဒိသဿာတိ နိဗ္ဗိကာရဿ.

သီဟသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.