၁. စက္ကသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၃၁. စတုတ္ထဿ ပဌမေ စတ္တာရိ စက္ကာနီတိ ဧတ္ထ စက္ကံ နာမ ဒါရုစက္ကံ၊ ရတနစက္ကံ၊ ဓမ္မစက္ကံ၊ ဣရိယာပထစက္ကံ၊ သမ္ပတ္တိစက္ကန္တိ ပဉ္စဝိဓံ. တတ္ထ ‘‘ယံ ပနိဒံ၊ သမ္မ၊ ရထကာရစက္ကံ ဆဟိ မာသေဟိ နိဋ္ဌိတံ ဆာရတ္တူနေဟီ’’တိ (အ. နိ. ၃.၁၅) ဣဒံ ဒါရုစက္ကံ. ‘‘ပိတရာ ပဝတ္တိတံ စက္ကံ အနုဝတ္တေတီ’’တိ (သံ. နိ. ၁.၂၁၅) ဣဒံ ရတနစက္ကံ. ‘‘မယာ ပဝတ္တိတံ စက္က’’န္တိ (သု. နိ. ၅၆၂၊ ဗု. ဝံ. ၂၇.၁၇၊ ဇာ. ၁.၁.၁၀၄၊ ၁.၅.၁၀၀၊ ၁၀၃) ဣဒံ ဓမ္မစက္ကံ. ‘‘စတုစက္ကံ နဝဒွါရ’’န္တိ (သံ. နိ. ၁.၂၉၊ ၁၀၉) ဣဒံ ဣရိယာပထစက္ကံ. ‘‘စတ္တာရိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စက္ကာနိ ယေဟိ သမန္နာဂတာနံ ဒေဝမနုဿာနံ စတုစက္ကံ ပဝတ္တတီ’’တိ (အ. နိ. ၄.၃၁) ဣဒံ သမ္ပတ္တိစက္ကံ. ဣဓာပိ ဧတဒေဝ အဓိပ္ပေတန္တိ အာဟ ‘‘စတ္တာရိ သမ္ပတ္တိစက္ကာနိ ဝတ္တန္တီ’’တိ. အနုစ္ဆဝိကေ ဒေသေတိ ပုညကိရိယာယ သမ္မာပဋိပတ္တိယာ အနုရူပဒေသေ. သေဝနံ ကာလေန ကာလံ ဥပသင်္ကမနံ. ဘဇနံ ဘတ္တိဝသေန ပယိရုပါသနံ. အတ္တနော သမ္မာ ဌပနန္တိ အတ္တနော စိတ္တသန္တာနဿ ယောနိသော ဌပနံ. သဒ္ဓါဒီသု နိဝေသနန္တိ အာဟ ‘‘သစေ’’တိအာဒိ. ဣဒမေဝ စေတ္ထ ပမာဏန္တိ ဣဒမေဝ ပုဗ္ဗေကတပုညတာသင်္ခါတံ သမ္ပတ္တိစက္ကံ ဧဝ ဧတေသု သမ္ပတ္တိစက္ကေသု ပမာဏဘူတံ ဣတရေသံ ကာရဏဘာဝတော. တေနာဟ ‘‘ယေန ဟီ’’တိအာဒိ. သော ဧဝ စ ကတပုညော ပုဂ္ဂလော အတ္တာနံ သမ္မာ ဌပေတိ အကတပုညဿ တဒဘာဝတော.
စက္ကသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.