၆. သာဠှသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၉၆. ဆဋ္ဌေ ကာယဒဠှိဗဟုလတံ တပတီတိ တပေါ၊ အတ္တကိလမထာနုယောဂဝသေန ပဝတ္တံ ဝီရိယံ. တေန ကာယဒဠှိဗဟုလတာနိမိတ္တဿ ပါပဿ ဇိဂုစ္ဆနံ ဝိရဇ္ဇနံ တပေါဇိဂုစ္ဆာတိ အာဟ ‘‘ဒုက္ကရကာရိကသင်္ခါတေနာ’’တိအာဒိ. တပေါဇိဂုစ္ဆဝါဒါတိအာဒီသု တပေါဇိဂုစ္ဆံ ဝဒန္တိ၊ မနသာပိ တမေဝ သာရတော ဂဟေတွာ ဝိစရန္တိ၊ ကာယေနပိ တမေဝ အလ္လီနာ နာနပ္ပကာရံ အတ္တကိလမထာနုယောဂမနုယုတ္တာ ဝိဟရန္တီတိ အတ္ထော. အပရိသုဒ္ဓကာယသမာစာရာတိ အပရိသုဒ္ဓေန ပါဏာတိပါတာဒိနာ ကာယသမာစာရေန သမန္နာဂတာ. အပရိသုဒ္ဓဝစီသမာစာရာတိ အပရိသုဒ္ဓေန မုသာဝါဒါဒိနာ ဝစီသမာစာရေန သမန္နာဂတာ. အပရိသုဒ္ဓမနောသမာစာရာတိ အပရိသုဒ္ဓေန အဘိဇ္ဈာဒိနာ မနောသမာစာရေန သမန္နာဂတာ. ကာမံ အကုသလကာယသမာစာရဝစီသမာစာရပ္ပဝတ္တိကာလေပိ အဘိဇ္ဈာဒယော ပဝတ္တန္တိယေဝ၊ တဒါ ပန တေ စေတနာပက္ခိကာ ဝါ အဗ္ဗောဟာရိကာ ဝါတိ၊ မနောသမာစာရဝါရေ ဧဝ အဘိဇ္ဈာဒိဝသေန ယောဇနာ ကတာ. အထ ဝါ ဒွါရန္တရေ ပဝတ္တာနံ ပါဏာတိပါတာဒီနံ ဝစီသမာစာရာဒိဘာဝါဘာဝေါ ဝိယ ဒွါရန္တရေ ပဝတ္တာနမ္ပိ အဘိဇ္ဈာဒီနံ ကာယသမာစာရာဒိဘာဝေါ အသိဒ္ဓေါ၊ မနောသမာစာရဘာဝေါ ဧဝ ပန သိဒ္ဓေါတိ ကတွာ မနောသမာစာရဝါရေ ဧဝ အဘိဇ္ဈာဒယော ဥဒ္ဓဋာ. တထာ ဟိ ဝုတ္တံ –

‘‘ဒွါရေ စရန္တိ ကမ္မာနိ၊ န ဒွါရာ ဒွါရစာရိနော၊

တသ္မာ ဒွါရေဟိ ကမ္မာနိ၊ အညမညံ ဝဝတ္ထိတာ’’တိ. (ဓ. သ. အဋ္ဌ. ၁ ကာမာဝစရကုသလဒွါရကထာ)၊

အပရိသုဒ္ဓါဇီဝါတိ အပရိသုဒ္ဓေန ဝေဇ္ဇကမ္မဒူတကမ္မဝဍ္ဎိယောဂါဒိနာ ဧကဝီသတိအနေသနာဘေဒေန အာဇီဝေန သမန္နာဂတာ. ဣဒဉ္စ သာသနေ ပဗ္ဗဇိတာနံယေဝ ဝသေန ဝုတ္တံ၊ ‘‘ယေပိ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ’’တိ ပန ဝစနတော ဗာဟိရကဝသေန ဂဟဋ္ဌဝသေန စ ယောဇနာ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ဂဟဋ္ဌာနမ္ပိ ဟိ ဇာတိဓမ္မကုလဓမ္မဒေသဓမ္မဝိလောမနဝသေန အညထာပိ မိစ္ဆာဇီဝေါ လဗ္ဘတေဝ.

ဉာဏဒဿနာယာတိ ဧတ္ထ ဉာဏဒဿနန္တိ မဂ္ဂဉာဏမ္ပိ ဝုစ္စတိ ဖလဉာဏမ္ပိ သဗ္ဗညုတညာဏမ္ပိ ပစ္စဝေက္ခဏဉာဏမ္ပိ ဝိပဿနာဉာဏမ္ပိ. ‘‘ကိံ နု ခေါ၊ အာဝုသော၊ ဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓတ္ထံ ဘဂဝတိ ဗြဟ္မစရိယံ ဝုဿတီ’’တိ (မ. နိ. ၁.၂၅၇) ဟိ ဧတ္ထ မဂ္ဂဉာဏံ ‘‘ဉာဏဒဿန’’န္တိ ဝုတ္တံ. ‘‘အယမညော ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မော အလမရိယဉာဏဒဿနဝိသေသော အဓိဂတော ဖာသုဝိဟာရော’’တိ (မ. နိ. ၁.၃၂၈) ဧတ္ထ ဖလဉာဏံ. ‘‘ဘဂဝတောပိ ခေါ ဉာဏံ ဥဒပါဒိ သတ္တာဟကာလကတော အာဠာရော ကာလာမော’’တိ (မဟာဝ. ၁၀) ဧတ္ထ သဗ္ဗညုတညာဏံ. ‘‘ဉာဏဉ္စ ပန မေ ဒဿနံ ဥဒပါဒိ၊ အကုပ္ပါ မေ ဝိမုတ္တိ၊ အယမန္တိမာ ဇာတီ’’တိ (သံ. နိ. ၅.၁၀၈၁၊ မဟာဝ. ၁၆၊ ပဋိ. မ. ၂.၃၀) ဧတ္ထ ပစ္စဝေက္ခဏဉာဏံ. ‘‘ဉာဏဒဿနာယ စိတ္တံ အဘိနီဟရတီ’’တိ (ဒီ. နိ. ၁.၂၃၄-၂၃၅) ဧတ္ထ ဝိပဿနာဉာဏံ. ဣဓ ပန ဉာဏဒဿနာယာတိ မဂ္ဂဉာဏံ ‘‘ဉာဏဒဿန’’န္တိ ဝုတ္တံ. တေနာဟ ‘‘မဂ္ဂဉာဏသင်္ခါတာယ ဒဿနာယာ’’တိ. အဝိရာဓိတံ ဝိဇ္ဈတီတိ အဝိရာဓိတံ ကတွာ ဝိဇ္ဈတိ. သေသမေတ္ထ သုဝိညေယျမေဝ.

သာဠှသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.