၃. အသုဘသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၆၃. တတိယေ ‘‘ယထာ ဧတံ၊ တထာ ဣဒ’’န္တိ ဣမိနာ နယေနာတိ ဧတေန –

‘‘ယထာ ဣဒံ တထာ ဧတံ၊ ယထာ ဧတံ တထာ ဣဒံ၊

အဇ္ဈတ္တဉ္စ ဗဟိဒ္ဓါ စ၊ ကာယေ ဆန္ဒံ ဝိရာဇယေ’’တိ. (သု. နိ. ၂၀၅)၊ –

ဣမံ ဒေသနာနယံ သင်္ဂဏှာတိ. တဿတ္ထော – ယထာ ဣဒံ သဝိညာဏကာသုဘံ အာယုဥသ္မာဝိညာဏာနံ အနပဂမာ စရတိ တိဋ္ဌတိ နိသီဒတိ သယတိ၊ တထာ ဧတံ ဧတရဟိ သုသာနေ သယိတံ အဝိညာဏကမ္ပိ ပုဗ္ဗေ တေသံ ဓမ္မာနံ အနပဂမာ အဟောသိ. ယထာ စ ဧတံ ဧတရဟိ မတသရီရံ တေသံ ဓမ္မာနံ အပဂမာ န စရတိ န တိဋ္ဌတိ န နိသီဒတိ န သေယျံ ကပ္ပေတိ၊ တထာ ဣဒံ သဝိညာဏကမ္ပိ တေသံ ဓမ္မာနံ အပဂမာ ဘဝိဿတိ. ယထာ စ ဣဒံ သဝိညာဏကံ နေတရဟိ သုသာနေ မတံ သေတိ န ဥဒ္ဓုမာတကာဒိဘာဝမုပဂတံ၊ တထာ ဧတံ ဧတရဟိ မတသရီရမ္ပိ ပုဗ္ဗေ အဟောသိ. ယထာ ပနေတံ ဧတရဟိ အဝိညာဏကာသုဘံ မတကသုသာနေ သေတိ ဥဒ္ဓုမာတကာဒိဘာဝဉ္စ ဥပဂတံ၊ တထာ ဣဒံ သဝိညာဏကမ္ပိ ဘဝိဿတီတိ. တတ္ထ ယထာ ဣဒံ တထာ ဧတန္တိ အတ္တနာ မတသရီရဿ သမာနဘာဝံ ကရောန္တော ဗာဟိရေ ဒေါသံ ပဇဟတိ. ယထာ ဧတံ တထာ ဣဒန္တိ မတသရီရေန အတ္တနော သမာနဘာဝံ ကရောန္တော အဇ္ဈတ္တိကေ ရာဂံ ပဇဟတိ. ယေနာကာရေန ဥဘယံ သမံ ကရောတိ၊ တံ သမ္ပဇာနန္တော ဥဘယတ္ထ မောဟံ ပဇဟတိ.

ဗဟိဒ္ဓါ ဒိဋ္ဌာနန္တိ ဗဟိဒ္ဓါ သုသာနာဒီသု ဒိဋ္ဌာနံ ဥဒ္ဓုမာတကာဒိဒသန္နံ အသုဘာနံ. ‘‘နဝန္နံ ပါဋိကုလျာနံ ဝသေနာ’’တိ ကသ္မာ ဝုတ္တံ၊ နနု အန္တိမဇီဝိကာဘာဝတော ပိဏ္ဍပါတဿ အလာဘလာဘေသု ပရိတဿနဂေဓာဒိသမုပ္ပတ္တိတော ဘတ္တဿ သမ္မဒဇနနတော ကိမိကုလသံဝဒ္ဓနတောတိ ဧဝမာဒီဟိပိ အာကာရေဟိ အာဟာရေပဋိကူလတာ ပစ္စဝေက္ခိတဗ္ဗာ. ဝုတ္တဉှေတံ – ‘‘အန္တမိဒံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဇီဝိကာနံ ယဒိဒံ ပိဏ္ဍောလျံ အတိပါပေါယံ လောကသ္မိံ ယဒိဒံ ပိဏ္ဍောလျော ဝိစရတိ ပတ္တပါဏီတိ (သံ. နိ. ၃.၈၀၊ ဣတိဝု. ၉၁). အလဒ္ဓါ စ ပိဏ္ဍပါတံ ပရိတဿတိ၊ လဒ္ဓါ စ ပိဏ္ဍပါတံ ဂဓိတော မုစ္ဆိတော အဇ္ဈောပန္နော အနာဒီနဝဒဿာဝီ အနိဿရဏပညော ပရိဘုဉ္ဇတီတိ (အ. နိ. ၃.၁၂၄). ဘုတ္တော စ အာဟာရော ကဿစိ ကဒါစိ မရဏံ ဝါ မရဏမတ္တံ ဝါ ဒုက္ခံ အာဝဟတီ’’တိ.

ကဋုကီဋကာဒယော ဒွတ္တိံသကုလပ္ပဘေဒါ ကိမိယော နံ ဥပနိဿာယ ဇီဝန္တီတိ? ဝုစ္စတေ – အန္တိမဇီဝိကာဘာဝေါ တာဝ စိတ္တသံကိလေသဝိသောဓနတ္ထံ ကမ္မဋ္ဌာနာဘိနိဝေသနတော ပဂေဝ မနသိ ကာတဗ္ဗော ‘‘မာဟံ ဆဝါလာတသဒိသော ဘဝေယျ’’န္တိ. တထာ ပိဏ္ဍပါတဿ အလာဘလာဘေသု ပရိတဿနဂေဓာဒိသမုပ္ပတ္တိနိဝါရဏံ ပဂေဝ အနုဋ္ဌာတဗ္ဗံ သုပရိသုဒ္ဓသီလဿ ပဋိသင်္ခါနဝတော တဒဘာဝတော. ဘတ္တသမ္မဒေါ အနေကန္တိကော ပရိဘောဂေ အန္တောဂဓောဝါတိ ဝေဒိတဗ္ဗော. ကိမိကုလသံဝဒ္ဓနံ ပန သင်္ဂဟေတဗ္ဗံ၊ သင်္ဂဟိတမေဝ ဝါ ‘‘နဝန္နံ ပါဋိကုလျာနံ ဝသေနာ’’တိ ဧတ္ထ နိယမဿ အကတတ္တာ. ဣမိနာ ဝါ နယေန ဣတရေသမ္ပေတ္ထ သင်္ဂဟော ဒဋ္ဌဗ္ဗော ယထာသမ္ဘဝမေတ္ထ ပဋိကူလတာပစ္စဝေက္ခဏဿ အဓိပ္ပေတတ္တာ.

ဧဝဉ္စ ကတွာ ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂေ (ဝိသုဒ္ဓိ. ၁.၂၉၄-၂၉၅) ဒသဟိ အာကာရေဟိ ပဋိကူလတာ ဝေဒိတဗ္ဗာ. သေယျထိဒံ – ဂမနတော၊ ပရိယေသနတော၊ ပရိဘောဂတော၊ အာသယတော၊ နိဓာနတော၊ အပရိပက္ကတော၊ ပရိပက္ကတော၊ ဖလတော၊ နိဿန္ဒတော၊ သမ္မက္ခနတောတိ. ဧဝံ ဒသန္နံ ဝသေန ပါဋိကုလျဝစနေနပိ ဣဓ ‘‘နဝန္န’’န္တိ ဝစနံ န ဝိရုဇ္ဈတိ၊ သမ္မက္ခနဿ ပရိဘောဂါဒီသု လဗ္ဘမာနဘာဝါ ဝိသုံ တံ အဂ္ဂဟေတွာ န ဝဒန္တိ. ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂေ (ဝိသုဒ္ဓိ. ၁.၃၀၄) ပန သမ္မက္ခနံ ပရိဘောဂါဒီသု လဗ္ဘမာနမ္ပိ နိဿန္ဒဝသေန ဝိသေသတော ပဋိကူလန္တိ ဒဿေတုံ သဗ္ဗပစ္ဆာ ဌပိတာ.

ဥက္ကဏ္ဌိတသညာယ သမန္နာဂတောတိ တီသု ဘဝေသု အရုစ္စနဝသေန ပဝတ္တာယ ဝိပဿနာပညာယ သမန္နာဂတော. နိဗ္ဗိဒါနုပဿနာ ဟေသာ သညာသီသေန ဝုတ္တာ. သေသမေတ္ထ ဥတ္တာနမေဝ.

အသုဘသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.