၁၀. စူဠနိကာသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၈၁. ဒသမေ အရုဏဝတိသုတ္တန္တအဋ္ဌုပ္ပတ္တိယန္တိ ‘‘ဘူတပုဗ္ဗံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ရာဇာ အဟောသိ အရုဏဝါ နာမ. ရညော ခေါ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရုဏဝတော အရုဏဝတီ နာမ ရာဇဓာနီ အဟောသိ. အရုဏဝတိံ ခေါ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ရာဇဓာနိံ သိခီ ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဥပနိဿာယ ဝိဟာသိ. သိခိဿ ခေါ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ အဘိဘူသမ္ဘဝံ နာမ သာဝကယုဂံ အဟောသိ အဂ္ဂံ ဘဒ္ဒယုဂံ. အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သိခီ ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ အဘိဘုံ ဘိက္ခုံ အာမန္တေသီ’’တိအာဒိနာ ဗြဟ္မသံယုတ္တေ (သံ. နိ. ၁.၁၈၅) အာဂတဿ အရုဏဝတိသုတ္တန္တဿ အဋ္ဌုပ္ပတ္တိယံ. အတိပ္ပဂေါတိ အတိဝိယ ပဂေါ၊ အတိဝိယ ပါတောတိ အတ္ထော၊ န တာဝ ကုလေသု ဘတ္တံ နိဋ္ဌာတီတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ.

ဥဇ္ဈာယန္တီတိ အဝဈာယန္တိ၊ ဟေဋ္ဌာ ကတွာ စိန္တေန္တိ၊ လာမကတော စိန္တေန္တိ. အနေကဝိဟိတံ ဣဒ္ဓိဝိကုဗ္ဗနံ ကတွာတိ ‘‘ပကတိဝဏ္ဏံ ဝိဇဟိတွာ နာဂဝဏ္ဏံ ဝါ ဒဿေတိ၊ သုပဏ္ဏဝဏ္ဏံ ဝါ ဒဿေတီ’’တိအာဒိနာ (ပဋိ. မ. ၃.၁၃) နယေန အာဂတံ အနေကပ္ပကာရံ ဣဒ္ဓိဝိကုဗ္ဗနံ ကတွာ. သဟဿိလောကဓာတုန္တိ စက္ကဝါဠသဟဿံ. ဂါထာဒွယံ အဘာသီတိ ထေရော ကိရ ‘‘ကထံ ဒေသိတာ ခေါ ဓမ္မဒေသနာ သဗ္ဗေသံ ပိယာ မနာပါ’’တိ စိန္တေတွာ ‘‘သဗ္ဗေပိ ပါသဏ္ဍာ သဗ္ဗေ ဒေဝမနုဿာ အတ္တနော အတ္တနော သမယေ ပုရိသကာရံ ဝဏ္ဏယန္တိ၊ ဝီရိယဿ အဝဏ္ဏဝါဒီ နာမ နတ္ထိ၊ ဝီရိယပ္ပဋိသံယုတ္တံ ကတွာ ဒေသေဿာမိ. ဧဝမဿ ဓမ္မဒေသနာ သဗ္ဗေသံ ပိယာ ဘဝိဿတိ မနာပါ’’တိ ဉတွာ တီသု ပိဋကေသု ဝိစိနိတွာ ‘‘အာရမ္ဘထ နိက္ကမထာ’’တိ (သံ. နိ. ၁.၁၈၆) ဣဒံ ဂါထာဒွယံ အဘာသိ.

ကိံ အာလောကော အယန္တိ ကဿ နု ခေါ အယံ အာလောကောတိ. ဝိစိနန္တာနန္တိ စိန္တေန္တာနံ. သဗ္ဗေတိ လောကဓာတုယံ သဗ္ဗေ ဒေဝါ စ မနုဿာ စ. ဩသဋာယ ပရိသာယာတိ ဓမ္မဿဝနတ္ထံ သမောသဋာယ ပရိမိတပရိစ္ဆိန္နာယ ပရိသာယ. အတ္ထောပိ နေသံ ပါကဋော အဟောသီတိ န ကေဝလံ တေ သဒ္ဒမေဝ အဿောသုံ၊ အထ ခေါ အတ္ထောပိ တေသံ ပကတိသဝနူပစာရေ ဝိယ ပါကဋော အဟောသိ. တေန သဟဿံ လောကဓာတုံ ဝိညာပေတီတိ အဓိပ္ပါယော.

ပရိဟရန္တီတိ သိနေရုံ ဒက္ခိဏတော ကတွာ ပရိဝတ္တေန္တိ. ဝိရောစမာနာတိ အတ္တနော ဇုတိယာ ဒိဗ္ဗမာနာ၊ သောဘမာနာ ဝါ. တာဝ သဟဿဓာ လောကောတိ ယတ္တကော စန္ဒိမသူရိယေဟိ ဩဘာသိယမာနော လောကဓာတုသင်္ခါတော ဧကေကော လောကော၊ တတ္တကေန ပမာဏေန သဟဿဓာ လောကော၊ ဣမိနာ စက္ကဝါဠေန သဒ္ဓိံ စက္ကဝါဠသဟဿန္တိ အတ္ထော. ကသ္မာ ပနေသာ အာနီတာတိ ဧသာ စူဠနိကာ လောကဓာတု ကသ္မာ ဘဂဝတာ အာနီတာ၊ ဒေသိတာတိ အတ္ထော. မဇ္ဈိမိကာယ လောကဓာတုယာ ပရိစ္ဆေဒဒဿနတ္ထန္တိ ဒွိသဟဿိလောကဓာတုယာ ပရိမာဏဒဿနတ္ထံ.

သဟဿိလောကဓာတုယာ သဟဿီ ဒွိသဟဿိလောကဓာတု၊ သာ စက္ကဝါဠဂဏနာယ ဒသသတသဟဿစက္ကဝါဠပရိမာဏာ. တေနာဟ ‘‘သဟဿစက္ကဝါဠာနိ သဟဿဘာဂေန ဂဏေတွာ’’တိအာဒိ. ကမ္ပနဒေဝတူပသင်္ကမနာဒိနာ ဇာတစက္ကဝါဠေန သဟ ယောဂက္ခေမံ ဌာနံ ဇာတိက္ခေတ္တံ. တတ္တကာယ ဧဝ ဇာတိက္ခေတ္တဘာဝေါ ဓမ္မတာဝသေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ‘‘ပရိဂ္ဂဟဝသေနာ’’တိ ကေစိ. သဗ္ဗေသမ္ပိ ဗုဒ္ဓါနံ ဧဝံ ဇာတိက္ခေတ္တံ တန္နိဝါသီနံယေဝ စ ဒေဝတာနံ ဓမ္မာဘိသမယောတိ ဝဒန္တိ. ပဋိသန္ဓိဂ္ဂဟဏာဒီနံ သတ္တန္နံယေဝ ဂဟဏံ နိဒဿနမတ္တံ မဟာဘိနီဟာရာဒိကာလေပိ တဿ ပကမ္ပနဿ လဗ္ဘနတော.

သဟဿံ သဟဿဓာ ကတွာ ဂဏိတံ မဇ္ဈိမိကန္တိအာဒိနာ မဇ္ဈိမိကာယ လောကဓာတုယာ သဟဿံ တိသဟဿိလောကဓာတု၊ သာယေဝ စ မဟာသဟဿိလောကဓာတူတိ ဒဿေတိ. သရသေနေဝ အာဏာပဝတ္တနံ အာဏာက္ခေတ္တံ၊ ယံ ဧကဇ္ဈံ သံဝဋ္ဋတိ ဝိဝဋ္ဋတိ စ. အာဏာ ဖရတီတိ တန္နိဝါသိဒေဝတာနံ သိရသာ သမ္ပဋိစ္ဆနေန ဝတ္တတိ၊ တဉ္စ ခေါ ကေဝလံ ဗုဒ္ဓါနုဘာဝေနေဝ၊ အဓိပ္ပါယဝသေန စ ပန ‘‘ယာဝတာ ပန အာကင်္ခေယျာ’’တိ (အ. နိ. ၃.၈၁) ဝစနတော ဗုဒ္ဓါနံ အဝိသယော နာမ နတ္ထိ၊ ဝိသယက္ခေတ္တဿ ပမာဏပရိစ္ဆေဒေါ နာမ နတ္ထိ. ဝိသမောတိ သူရိယုဂ္ဂမနာဒီနံ ဝိသမဘာဝတော ဝိသမော. တေနေဝါဟ ‘‘ဧကသ္မိံ ဌာနေ သူရိယော ဥဂ္ဂတော ဟောတီ’’တိအာဒိ. သေသမေတ္ထ သုဝိညေယျမေဝ.

စူဠနိကာသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

အာနန္ဒဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.