၁၀. သင်္ဂါရဝသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၆၁. ဒသမေ ဇိဏ္ဏာနံ ဟတ္ထိသာလာဒီနံ ပဋိသင်္ခရဏံ ပုန ပါကတိကကရဏံ ဇိဏ္ဏပဋိသင်္ခရဏံ၊ တဿ ကာရကော ဇိဏ္ဏပဋိသင်္ခရဏကာရကော. ဗာဟိရသမယေတိ သတ္ထုသာသနတော ဗာဟိရေ အညတိတ္ထိယသမယေ. သဗ္ဗစတုက္ကေနာတိအာဒီသု သဗ္ဗေသု ဒွိပဒစတုပ္ပဒါဒိဘေဒေသု ပါဏေသု ဧကေကသ္မိံ စတ္တာရော စတ္တာရော ပါဏေ ဝဓိတွာ ယဇိတဗ္ဗံ ယညံ သဗ္ဗစတုက္ကံ နာမ. သေသေသုပိ ဣမိနာ နယေန အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော. ယဿ ဝါ တဿ ဝါတိ နိဿက္ကေ သာမိဝစနန္တိ အာဟ ‘‘ယသ္မာ ဝါ တသ္မာ ဝါ’’တိ. ဧဝမဿာယန္တိ ဧတ္ထ အဿူတိ နိပါတမတ္တန္တိ အာဟ ‘‘ဧဝံ သန္တေပိ အယ’’န္တိ.

ဝဍ္ဎေန္တောတိ ပဋ္ဌပေန္တော. မဂ္ဂဗြဟ္မစရိယဿ ဩဂဓံ မူလံ ပတိဋ္ဌာဘူတံ ဗြဟ္မစရိယောဂဓံ. တေနာဟ ‘‘အရဟတ္တမဂ္ဂသင်္ခါတဿာ’’တိအာဒိ. ဥက္ကဋ္ဌနိဒ္ဒေသေန စေတ္ထ အရဟတ္တမဂ္ဂဿေဝ ဂဟဏံ ကတန္တိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ဥတ္တမံ ပတိဋ္ဌာဘူတံ အာရမ္မဏူပနိဿယဘာဝေန.

အပ္ပေဟိ ဝေယျာဝစ္စကရာဒီဟိ အတ္ထော ဧတိဿာတိ အပ္ပဋ္ဌာ တ္ထ-ကာရဿ ဋ္ဌ-ကာရံ ကတွာ. တေနာဟ ‘‘ယတ္ထ ဗဟူ’’တိအာဒိ. ယတ္ထာတိ ယဿံ ပဋိပဒါယံ. အပ္ပေါ သမာရမ္ဘော ဧတဿာတိ အပ္ပသမာရမ္ဘော. ပါသံသာတိ ပသံသာရဟာ. ဧတံ ယေဝ ကထာပေဿာမီတိ ဧတေနေဝ ဗြာဟ္မဏေန ကထာပေဿာမိ.

သောပ္ပေနာတိ နိဒ္ဒါယ. ပမာဒေနာတိ ဇာဂရိယာဒီသု အနနုယုဉ္ဇနတော သတိဝိပ္ပဝါသလက္ခဏေန ပမာဒေန. ပစ္စနီကပဋိဟရဏဝသေနာတိ ပဋိပက္ခာပနယနဝသေန. တထာ ဟိ ဘဂဝတော စ သာသနဿ စ ပဋိပက္ခာ တိတ္ထိယာ၊ တေသံ ဟရဏတော ပဋိဟာရိယံ. တေ ဟိ ဒိဋ္ဌိဟရဏဝသေန ဒိဋ္ဌိပ္ပကာသနေ အသမတ္ထဘာဝေန စ ဣဒ္ဓိအာဒေသနာနုသာသနီဟိ ဟရိတာ အပနီတာ ဟောန္တီတိ. ‘‘ပဋီ’’တိ ဝါ အယံ သဒ္ဒေါ ‘‘ပစ္ဆာ’’တိ ဧတဿ အတ္ထံ ဗောဓေတိ ‘‘တသ္မိံ ပဋိပဝိဋ္ဌသ္မိံ၊ အညော အာဂဉ္ဆိ ဗြာဟ္မဏော’’တိအာဒီသု (သု. နိ. ၉၈၅၊ စူဠနိ. ဝတ္ထုဂါထာ ၄) ဝိယ၊ တသ္မာ သမာဟိတေ စိတ္တေ ဝိဂတူပက္ကိလေသေ ကတကိစ္စေန ပစ္ဆာ ဟရိတဗ္ဗံ ပဝတ္တေတဗ္ဗန္တိ ပဋိဟာရိယံ၊ အတ္တနော ဝါ ဥပက္ကိလေသေသု စတုတ္ထဇ္ဈာနမဂ္ဂေဟိ ဟရိတေသု ပစ္ဆာဟရဏံ ပဋိဟာရိယံ၊ ဣဒ္ဓိအာဒေသနာနုသာသနိယော စ ဝိဂတူပက္ကိလေသေန ကတကိစ္စေန စ သတ္တဟိတတ္ထံ ပုန ပဝတ္တေတဗ္ဗာ၊ ဟရိတေသု စ အတ္တနော ဥပက္ကိလေသေသု ပရသတ္တာနံ ဥပက္ကိလေသဟရဏာနိ ဟောန္တီတိ ပဋိဟာရိယာနိ ဘဝန္တိ၊ ပဋိဟာရိယမေဝ ပါဋိဟာရိယံ. ပဋိဟာရိယေ ဝါ ဣဒ္ဓိအာဒေသနာနုသာသနိသမုဒါယေ ဘဝံ ဧကေကံ ပါဋိဟာရိယန္တိ ဝုစ္စတိ. ပဋိဟာရိယံ ဝါ စတုတ္ထဇ္ဈာနံ မဂ္ဂေါ စ ပဋိပက္ခဟရဏတော၊ တတ္ထ ဇာတံ နိမိတ္တဘူတေ၊ တတော ဝါ အာဂတန္တိ ပါဋိဟာရိယံ.

အာဂတနိမိတ္တေနာတိ အာဂတာကာရသလ္လက္ခဏဝသေန. ဧသ နယော သေသေသုပိ. ဧကော ရာဇာတိ ဒက္ခိဏမဓုရာဓိပတိ ဧကော ပဏ္ဍုရာဇာ. ဧဝမ္ပိ တေ မနောတိ ဣမိနာ အာကာရေန တဝ မနော ပဝတ္တောတိ အတ္ထော. တေန ပကာရေန ပဝတ္တောတိ အာဟ ‘‘သောမနဿိတော ဝါ’’တိအာဒိ. သာမညဇောတနာ ဝိသေသေ အဝတိဋ္ဌတီတိ အဓိပ္ပါယေနေဝံ ဝုတ္တံ. ‘‘ဧဝံ တဝ မနော’’တိ ဣဒဉ္စ မနသော သောမနဿိတတာဒိမတ္တဒဿနံ၊ န ပန ယေန သော သောမနဿိတော ဝါ ဒေါမနဿိတော ဝါ၊ တံဒဿနံ. သောမနဿဂ္ဂဟဏေန စေတ္ထ တဒေကဋ္ဌာ ရာဂါဒယော သဒ္ဓါဒယော စ ဒဿိတာ ဟောန္တိ၊ ဒေါမနဿဂ္ဂဟဏေန ဒေါသာဒယော. ဒုတိယန္တိ ‘‘ဣတ္ထမ္ပိ တေ မနော’’တိ ပဒံ. ဣတိပီတိ ဧတ္ထ ဣတိ-သဒ္ဒေါ နိဒဿနတ္ထော ‘‘အတ္ထီတိ ခေါ၊ ကစ္စာန၊ အယမေကော အန္တော’’တိအာဒီသု (သံ. နိ. ၂.၁၅၊ ၃.၉၀) ဝိယ. တေနာဟ ‘‘ဣမဉ္စ ဣမဉ္စ အတ္ထံ စိန္တယမာန’’န္တိ. ပိ-သဒ္ဒေါ ဝုတ္တတ္ထသမ္ပိဏ္ဍနတ္ထော.

ကထေန္တာနံ သုတွာတိ ကထေန္တာနံ သဒ္ဒံ သုတွာ. တဿ ဝသေနာတိ တဿ ဝိတက္ကိတဿ ဝသေန. အဋ္ဋကာရကေနာတိ ဝိနိစ္ဆယကာရကေန.

န အရိယာနန္တိ အရိယာနံ မဂ္ဂဖလစိတ္တံ န ဇာနာတီတိ အတ္ထော. တဉှိ တေန အနဓိဂတတ္တာ စေတောပရိယဉာဏေနပိ န သက္ကာ ဝိညာတုံ၊ အညံ ပန စိတ္တံ ဇာနာတိယေဝ. ဟေဋ္ဌိမော ဥပရိမဿ စိတ္တံ န ဇာနာတီတိအာဒီနိပိ မဂ္ဂဖလစိတ္တမေဝ သန္ဓာယ ဝုတ္တာနီတိ ဝေဒိတဗ္ဗာနိ. သောတာပန္နာဒယောပိ ဟိ အတ္တနာ အဓိဂတမေဝ မဂ္ဂဖလံ ပရေဟိ ဥပ္ပါဒိတံ သမ္မာ စေတောပရိယဉာဏေန ဇာနိတုံ သက္ကောန္တိ၊ န အတ္တနာ အနဓိဂတံ. သဗ္ဗေပိ အရိယာ အတ္တနော ဖလံ သမာပဇ္ဇန္တိ အဓိဂတတ္တာတိ ဒဿေန္တော ‘‘ဧတေသု စာ’’တိအာဒိမာဟ. ယဒိ အရိယာ အတ္တနာ အဓိဂတဖလံ သမာပဇ္ဇန္တိ၊ ဥပရိမာပိ ဟေဋ္ဌိမံ ဖလံ သမာပဇ္ဇန္တိ အဓိဂတတ္တာ လောကိယသမာပတ္တိယော ဝိယာတိ ကဿစိ အာသင်္ကာ သိယာ၊ တန္နိဝတ္တနတ္ထမာဟ ‘‘ဥပရိမော ဟေဋ္ဌိမံ န သမာပဇ္ဇတီ’’တိ.

ဥပရိမောတိ သကဒါဂါမိအာဒိအရိယပုဂ္ဂလော. ဟေဋ္ဌိမန္တိ သောတာပတ္တိဖလာဒိံ. န သမာပဇ္ဇတီတိ သတိပိ အဓိဂတတ္တေ န သမာပဇ္ဇတိ. ကသ္မာတိ စေ? ကာရဏမာဟ ‘‘တေသဉှီ’’တိအာဒိ၊ တေသံ သကဒါဂါမိအာဒီနံ ဟေဋ္ဌိမာ ဟေဋ္ဌိမာ ဖလသမာပတ္တိ တေသု တေသုယေဝ ဟေဋ္ဌိမေသု အရိယပုဂ္ဂလေသု ပဝတ္တတိ၊ န ဥပရိမေသူတိ အတ္ထော. ဣမိနာ ဟေဋ္ဌိမံ ဖလစိတ္တံ ဥပရိမဿ န ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ ဒဿေတိ. ကသ္မာတိ စေ? ပုဂ္ဂလန္တရဘာဝူပဂမနေန ပဋိပ္ပဿဒ္ဓတ္တာ. ဧတေန ဥပရိမော အရိယော ဟေဋ္ဌိမံ ဖလသမာပတ္တိံ သမာပဇ္ဇတိ အတ္တနာ အဓိဂတတ္တာ ယထာ တံ လောကိယသမာပတ္တိန္တိ ဧဝံ ပဝတ္တော ဟေတု ဗျဘိစာရိတောတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. န ဟိ လောကိယဇ္ဈာနေသု ပုဂ္ဂလန္တရဘာဝူပဂမနံ နာမ အတ္ထိ ဝိသေသာဘာဝတော၊ ဣဓ ပန အသမုဂ္ဃါဋိတကမ္မကိလေသနိရောဓနေန ပုထုဇ္ဇနေဟိ ဝိယ သောတာပန္နဿ သောတာပန္နာဒီဟိ သကဒါဂါမိအာဒီနံ ပုဂ္ဂလန္တရဘာဝူပဂမနံ အတ္ထိ. ယတော ဟေဋ္ဌိမာ ဟေဋ္ဌိမာ ဖလဓမ္မာ ဥပရူပရိမဂ္ဂဓမ္မေဟိ နိဝတ္တိတာ ပဋိပက္ခေဟိ ဝိယ အဘိဘူတာ အပ္ပဝတ္တိဓမ္မတံယေဝ အာပန္နာ. တေနေဝ ဝုတ္တံ ‘‘ပဋိပ္ပဿဒ္ဓတ္တာ’’တိ.

အပိစ ကုသလကိရိယပ္ပဝတ္တိ နာမ အညာ၊ ဝိပါကပ္ပဝတ္တိ စ အညာတိ အနန္တရဖလတ္တာ စ လောကုတ္တရကုသလာနံ ဟေဋ္ဌိမတော ဥပရိမော ဘဝန္တရဂတော ဝိယ ဟောတိ. တံတံဖလဝသေနေဝ ဟိ အရိယာနံ သောတာပန္နာဒိနာမလာဘော. တေ သစေ အညဖလသမင်္ဂိနောပိ ဟောန္တိ၊ သောတာပန္နာဒိနာမမ္ပိ တေသံ အဝဝတ္ထိတံ သိယာ. တဿ တဿ ဝါ အရိယဿ တံ တံ ဖလံ သဒိသန္တိ ကတွာ န ဥပရိမဿ ဟေဋ္ဌိမဖလသမင်္ဂိတာယ လေသောပိ သမ္ဘဝတိ၊ ကုတော တဿာ သမာပဇ္ဇနန္တိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ဟေဋ္ဌိမာ စ သောတာပန္နာဒယော ဥပရိမံ သကဒါဂါမိဖလာဒိံ န သမာပဇ္ဇန္တိ အနဓိဂတတ္တာ. န ဟိ အနဓိဂတံ သမာပတ္တိံ သမာပဇ္ဇိတုံ သက္ကာ၊ တသ္မာ သဗ္ဗေပိ အရိယာ အတ္တနောယေဝ ဖလံ သမာပဇ္ဇန္တီတိ နိဋ္ဌမေတ္ထ ဂန္တဗ္ဗံ.

ပဝတ္တေန္တာတိ ပဝတ္တကာ ဟုတွာ၊ ပဝတ္တနဝသေနာတိ အတ္ထော. ဧဝန္တိ ယထာနုသိဋ္ဌာယ အနုသာသနိယာ ဝိဓိဝသေန ပဋိသေဓဝသေန စ ပဝတ္တိတာကာရပရာမသနံ. သာ စ သမ္မာဝိတက္ကာ နာမ မိစ္ဆာဝိတက္ကာနဉ္စ ပဝတ္တိအာကာရဒဿနဝသေန ပဝတ္တတိ. တတ္ထ အာနိသံသဿ အာဒီနဝဿ စ ဝိဘာဝနတ္ထံ အနိစ္စသညမေဝ၊ န နိစ္စသညန္တိ အတ္ထော. ပဋိယောဂိနိဝတ္တနတ္ထဉှိ ဧဝ-ကာရဂ္ဂဟဏံ. ဣဓာပိ ဧဝသဒ္ဒဂ္ဂဟဏဿ အတ္ထော ပယောဇနဉ္စ ဝုတ္တနယေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ဣဒံ-ဂဟဏေပိ ဧသေဝ နယော. ပဉ္စကာမဂုဏရာဂန္တိ နိဒဿနမတ္တံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ တဒညရာဂဿ ဒေါသာဒီနဉ္စ ပဟာနဿ ဣစ္ဆိတတ္တာ တပ္ပဟာနဿ စ တဒညရာဂါဒိခေပဿ ဥပါယဘာဝတော. တထာ ဝုတ္တံ ဒုဋ္ဌလောဟိတဝိမောစနဿ ပုဗ္ဗဒုဋ္ဌမံသခေပနူပါယတာ ဝိယ. လောကုတ္တရဓမ္မမေဝါတိ အဝဓာရဏံ ပဋိက္ခေပဘာဝတော သာဝဇ္ဇဓမ္မနိဝတ္တနပရံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ တဿ အဓိဂမူပါယာနိသံသဘူတာနံ တဒညေသံ အနဝဇ္ဇဓမ္မာနံ နာနန္တရိယဘာဝတော.

စိန္တာမဏိကဝိဇ္ဇာသရိက္ခကတန္တိ ဣမိနာ ‘‘စိန္တာမဏီ’’တိ ဧဝံ လဒ္ဓနာမာ လောကေ ဧကာ ဝိဇ္ဇာ အတ္ထိ၊ ယာယ ပရေသံ စိတ္တံ ဝိဇာနန္တီတိ ဒီပေတိ. ‘‘တဿာ ကိရ ဝိဇ္ဇာယ သာဓကော ပုဂ္ဂလော တာဒိသေ ဒေသကာလေ မန္တံ ပရိဇပ္ပိတွာ ယဿ စိတ္တံ ဇာနိတုကာမော၊ တဿ ဒိဋ္ဌဟတ္ထာဒိဝိသေသသဉ္ဇာနနမုခေန စိတ္တာစာရံ အနုမိနန္တော ကထေတီ’’တိ ကေစိ. အပရေ ‘‘ဝါစံ နိစ္ဆရာပေတွာ တတ္ထ အက္ခရသလ္လက္ခဏဝသေနာ’’တိ ဝဒန္တိ.

ဣဒဉ္စ ပန သဗ္ဗန္တိ ‘‘ဘဝံ ဂေါတမော အနေကဝိဟိတံ ဣဒ္ဓိဝိဓံ ပစ္စနုဘောတီ’’တိအာဒိနယပ္ပဝတ္တံ သဗ္ဗမ္ပိ.

သင်္ဂါရဝသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

ဗြာဟ္မဏဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.