၃. ဂေါတမကစေတိယသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၂၆. တတိယေ သမ္ဗဟုလာတိ ပဉ္စသတမတ္တာ. ပဉ္စသတာ ကိရ ဗြာဟ္မဏာ တိဏ္ဏံ ဝေဒါနံ ပါရဂူ အပရဘာဂေ ဘဂဝတော ဓမ္မဒေသနံ သုတွာ ကာမေသု အာဒီနဝံ နေက္ခမ္မေ စ အာနိသံသံ ပဿမာနာ ဘဂဝတော သန္တိကေ ပဗ္ဗဇိတွာ န စိရဿေဝ သဗ္ဗံ ဗုဒ္ဓဝစနံ ဥဂ္ဂဏှိတွာ ပရိယတ္တိံ နိဿာယ မာနံ ဥပ္ပါဒေသုံ – ‘‘ယံ ယံ ဘဂဝါ ကထေတိ၊ တံ တံ မယံ ခိပ္ပမေဝ ဇာနာမ. ဘဂဝါ ဟိ ဣတ္ထိလိင်္ဂါဒီနိ တီဏိ လိင်္ဂါနိ၊ နာမာဒီနိ စတ္တာရိ ပဒါနိ၊ ပဌမာဒယော သတ္တ ဝိဘတ္တိယော မုဉ္စိတွာ န ကိဉ္စိ ကထေတိ၊ ဧဝံ ကထိတေ စ အမှာကံ ဂဏ္ဌိပဒံ နာမ နတ္ထီ’’တိ၊ တေ ဘဂဝတိ အဂါရဝါ ဟုတွာ တတော ပဋ္ဌာယ ဘဂဝတော ဥပဋ္ဌာနမ္ပိ ဓမ္မဿဝနမ္ပိ အဘိဏှံ န ဂစ္ဆန္တိ. တေ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ ‘‘သမ္ဗဟုလာ ကိရ ဗြာဟ္မဏပဗ္ဗဇိတာ။ပေ။ ဓမ္မဿဝနံ န ဂစ္ဆန္တီ’’တိ. မုခပဋိညံ ဂဟေတွာတိ ‘‘သစ္စံ ကိရ တုမှေ၊ ဘိက္ခဝေ’’တိအာဒိနာ တမတ္ထံ ပဋိပုစ္ဆိတွာ ‘‘သစ္စံ ဘဂဝါ’’တိ တေဟိ ဘိက္ခူဟိ ဝုတ္တံ ပဋိဝစနံ ဂဟေတွာ. တဉှိ အတ္တနော မုခေနေဝ ပဋိညာတတ္တာ ‘‘မုခပဋိညာ’’တိ ဝုစ္စတိ.

နေဝ အာဂတဋ္ဌာနံ န ဂတဋ္ဌာနံ အဒ္ဒသံသု. ကသ္မာ? အညာဏတော. တေ ကိရ တဿ သုတ္တဿ အတ္ထံ န ဇာနိံသု. တေသဉှိ တသ္မိံ သမယေ ဝိစိတြနယံ ဒေသနာဝိလာသယုတ္တမ္ပိ တံ သုတ္တံ ဃနပုထုလေန ဒုဿပဋ္ဋေန မုခံ ဗဒ္ဓံ ကတွာ ပုရတော ဌပိတမနုညဘောဇနံ ဝိယ အဟောသိ. နနု စ ဘဂဝါ အတ္တနာ ဒေသိတံ ဓမ္မံ ပရေ ဉာပေတုံ ကပ္ပသတသဟဿာဓိကာနိ စတ္တာရိ အသင်္ခေယျာနိ ပါရမိယော ပူရေတွာ သဗ္ဗညုတံ ပတ္တော၊ သော ကသ္မာ ယထာ တေ န ဇာနန္တိ၊ တထာ ဒေသေတီတိ? တေသံ မာနဘဉ္ဇနတ္ထံ. ဘဂဝါ ဟိ ‘‘အဘဗ္ဗာ ဣမေ ဣမံ မာနခိလံ အနုပဟစ္စ မဂ္ဂံ ဝါ ဖလံ ဝါ သစ္ဆိကာတု’’န္တိ တေသံ သုတပရိယတ္တိံ နိဿာယ ဥပ္ပန္နံ အဋ္ဌုပ္ပတ္တိံ ကတွာ ဒေသနာကုသလော မာနဘဉ္ဇနတ္ထံ ‘‘သဗ္ဗဓမ္မမူလပရိယာယ’’န္တိအာဒိနာ မူလပရိယာယသုတ္တံ (မ. နိ. ၁.၁) အဘာသိ.

သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ‘‘မယှံ ကထာ နိယျာတီ’’တိ မုခသမ္ပတ္တမေဝ ကထေတီတိ စိန္တယိံသူတိ ဣဒံ အင်္ဂုတ္တရဘာဏကာနံ ဝဠဉ္ဇနကတန္တိနီဟာရေန ဝုတ္တံ. မဇ္ဈိမဘာဏကာ ပန ဧဝံ ဝဒန္တိ – ဧဝံ မာနဘဉ္ဇနတ္ထံ ဒေသိတဉ္စ ပန တံ သုတ္တံ သုတွာ တေ ဘိက္ခူ ‘‘တံယေဝ ကိရ ပထဝိံ ဒိဋ္ဌိဂတိကော သဉ္ဇာနာတိ၊ သေခေါပိ အရဟာပိ တထာဂတောပိ အဘိဇာနာတိ၊ ကိ နာမိဒံ ကထံ နာမိဒ’’န္တိ စိန္တေန္တာ ‘‘ပုဗ္ဗေ မယံ ဘဂဝတာ ကထိတံ ယံကိဉ္စိ ခိပ္ပမေဝ ဇာနာမ၊ ဣဒါနိ ပနိမဿ မူလပရိယာယဿ အန္တံ ဝါ ကောဋိံ ဝါ န ဇာနာမ န ပဿာမ၊ အဟော ဗုဒ္ဓါ နာမ အပ္ပမေယျာ အတုလာ’’တိ ဥဒ္ဓတဒါဌာ ဝိယ သပ္ပါ နိမ္မဒါ ဟုတွာ ဗုဒ္ဓူပဋ္ဌာနဉ္စ ဓမ္မဿဝနဉ္စ သက္ကစ္စံ အဂမံသု. တေန သမယေန ဓမ္မသဘာယံ သန္နိသိန္နာ ဘိက္ခူ ‘‘အဟော ဗုဒ္ဓါနံ အာနုဘာဝေါ၊ တေ နာမဗြာဟ္မဏပဗ္ဗဇိတာ တထာ မာနမဒမတ္တာ ဘဂဝတာ မူလပရိယာယဒေသနာယ နိဟတမာနာ ကတာ’’တိ ကထံ သမုဋ္ဌာပေသုံ. တံ သုတွာ ဘဂဝါ ‘‘န၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣဒါနေဝ၊ ပုဗ္ဗေပိ အဟံ ဧဝံ ဣမေ မာနပဂ္ဂဟိတသီသေ စရန္တေ နိဟတမာနေ အကာသိ’’န္တိ ဝတွာ အတီတံ အာဟရန္တော ‘‘ဘူတပုဗ္ဗံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အညတရော ဒိသာပါမောက္ခော ဗြာဟ္မဏော ဗာရာဏသိယံ ပဋိဝသတိ တိဏ္ဏံ ဝေဒါနံ ပါရဂူ သနိဃဏ္ဋုကေဋုဘာနံ သာက္ခရပ္ပဘေဒါနံ ဣတိဟာသပဉ္စမာနံ ပဒကော ဝေယျာကရဏော လောကာယတမဟာပုရိသလက္ခဏေသု အနဝယော၊ သော ပဉ္စမတ္တာနိ မာဏဝကသတာနိ မန္တေ ဝါစေတိ. ပဏ္ဍိတမာဏဝကာ ဗဟုဉ္စ ဂဏှန္တိ လဟုဉ္စ၊ သုဋ္ဌု စ ဥပဓာရေန္တီ’’တိအာဒိနာ ဇာတကံ ကထေသိ.

တံ သုတွာ တေ ဘိက္ခူ ‘‘ပုဗ္ဗေပိ မယံ မာနေနေဝ ဥပဟတာ’’တိ ဘိယျောသောမတ္တာယ နိဟတမာနာ ဟုတွာ အတ္တနော ဥပကာရကမ္မဋ္ဌာနပရာယဏာ အဟေသုံ. တတော ဘဂဝါ ဧကံ သမယံ ဇနပဒစာရိကံ စရန္တော ဝေသာလိံ ပတွာ ဂေါတမကေ စေတိယေ ဝိဟရန္တော ဣမေသံ ပဉ္စသတာနံ ဘိက္ခူနံ ဉာဏပရိပါကံ ဝိဒိတွာ ဣဒံ ဂေါတမကသုတ္တံ ကထေသိ. ဣဒဉ္စ သုတ္တံ သုတွာ တေ ပဉ္စသတာ ဘိက္ခူ တသ္မိံယေဝ အာသနေ သဟ ပဋိသမ္ဘိဒါဟိ အရဟတ္တံ ပါပုဏိံသူတိ.

အဘိညာယာတိ ကုသလာဒိဘေဒံ ခန္ဓာဒိဘေဒဉ္စ ဒေသေတဗ္ဗံ ဓမ္မံ၊ ဝေနေယျာနဉ္စ အာသယာနုသယစရိယာဓိမုတ္တိအာဒိဘေဒံ၊ တဿ စ နေသံ ဒေသေတဗ္ဗပ္ပကာရံ ယာထာဝတော အဘိဇာနိတွာတိ အတ္ထော. ဣမေ ပဉ္စက္ခန္ဓာ ဒွါဒသာယတနာနီတိအာဒိ ပနေတ္ထ နိဒဿနမတ္တံ ဝုတ္တန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. သပ္ပစ္စယန္တိ သကာရဏံ၊ ဝေနေယျာနံ အဇ္ဈာသယေန ဝါ ပုစ္ဆာယ ဝါ အဋ္ဌုပ္ပတ္တိယာ ဝါ သနိမိတ္တံ ဟေတူဒါဟရဏသဟိတဉ္စာတိ အတ္ထော. ရာဂါဒီနံ ပဋိဟရဏံ ပဋိဟာရိယံ၊ တဒေဝ ပါဋိဟာရိယံ၊ သဟ ပါဋိဟာရိယေနာတိ သပ္ပါဋိဟာရိယံ. ရာဂါဒိပ္ပဋိသေဓနဝသေနေဝ ဟိ သတ္ထာ ဓမ္မံ ဒေသေတိ. တေနာဟ ‘‘ပစ္စနီကပဋိဟရဏေန သပ္ပါဋိဟာရိယမေဝ ကတွာ’’တိ. အပရေ ပန ‘‘ယထာရဟံ ဣဒ္ဓိအာဒေသနာနုသာသနိပါဋိဟာရိယသဟိတ’’န္တိ ဝဒန္တိ အနုသာသနိပါဋိဟာရိယရဟိတာ ဒေသနာ နတ္ထီတိ ကတွာ. သေသမေတ္ထ ဥတ္တာနမေဝ.

ဂေါတမကစေတိယသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.