၄. ပရိသာသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၉၆. စတုတ္ထေ ပစ္စယဗာဟုလ္လိကာတိ စီဝရာဒိဗာဟုလ္လာယ ပဋိပန္နာ. အဝီတတဏှတာယ ဟိ တံ တံ ပရိက္ခာရဇာတံ ဗဟုံ လန္တိ အာဒိယန္တီတိ ဗဟုလာ၊ တေ ဧဝ ဗာဟုလိကာ ယထာ ‘‘ဝေနယိကော’’တိ (မ. နိ. ၁.၂၄၆၊ အ. နိ. ၈.၁၁၊ ပါရာ. ၈). တေ ပစ္စယဗာဟုလ္လာယ ယုတ္တပ္ပယုတ္တာ ဟောန္တီတိ စီဝရာဒိဗာဟုလ္လာယ ပဋိပန္နာ နာမ ဟောန္တိ. သိက္ခာယ အဂါရဝဘာဝတော သိထိလံ အဂါဠှံ ဂဏှန္တီတိ သာထလိကာ. သိထိလန္တိ စ ဘာဝနပုံသကနိဒ္ဒေသော. သိထိလသဒ္ဒေန သမာနတ္ထဿ သထလသဒ္ဒဿ ဝသေန သာထလိကာတိ ပဒသိဒ္ဓိ ဝေဒိတဗ္ဗာ. အဝဂမနဋ္ဌေနာတိ အဓောဂမနဋ္ဌေန၊ ဩရမ္ဘာဂိယဘာဝေနာတိ အတ္ထော. နိက္ခိတ္တဓုရာတိ ဩရောပိတဓုရာ ဥဇ္ဇိတုဿာဟာ. ဥပဓိဝိဝေကော နိဗ္ဗာနံ. ဒုဝိဓမ္ပိ ဝီရိယန္တိ ကာယိကံ စေတသိကဉ္စ ဝီရိယံ.
ဘဏ္ဍနံ ဇာတံ ဧတေသန္တိ ဘဏ္ဍနဇာတာ. ဝိသေသနဿ ပရနိပါတဝသေန စေတံ ဝုတ္တံ. အဋ္ဌကထာယံ ပန ဝိသေသနဿ ပုဗ္ဗနိပါတဝသေနေဝ အတ္ထံ ဒဿေန္တော ‘‘ဇာတဘဏ္ဍနာ’’တိ အာဟ. ကလဟော ဇာတော ဧတေသန္တိ ကလဟဇာတာတိ ဧတ္ထာပိ ဧသေဝ နယော. ကလဟဿ ပုဗ္ဗဘာဂေါတိ ကလဟဿ ဟေတုဘူတာ ပဋိဘာဂါ တံသဒိသီ စ အနိဋ္ဌကိရိယာ. ဟတ္ထပရာမာသာဒိဝသေနာတိ ကုဇ္ဈိတွာ အညမညဿ ဟတ္ထေ ဂဟေတွာ ပလပနအစ္ဆိန္ဒနာဒိဝသေန. ‘‘အယံ ဓမ္မော၊ နာယံ ဓမ္မော’’တိအာဒိနာ ဝိရုဒ္ဓဝါဒဘူတံ ဝိဝါဒံ အာပန္နာတိ ဝိဝါဒပန္နာ. တေနာဟ ‘‘ဝိရုဒ္ဓဝါဒံ အာပန္နာ’’တိ. မုခသန္နိဿိတတာယ ဝါစာ ဣဓ ‘‘မုခ’’န္တိ အဓိပ္ပေတာတိ အာဟ ‘‘ဖရုသာ ဝါစာ မုခသတ္တိယော’’တိ.
သတိပိ ဥဘယေသံ ကလာပါနံ ပရမတ္ထတော ဘေဒေ ပစုရဇနေဟိ ပန ဒုဝိညေယျနာနတ္တံ ခီရောဒကသမ္မောဒိတံ အစ္စန္တမေတံ သံသဋ္ဌံ ဝိယ ဟုတွာ တိဋ္ဌတီတိ အာဟ ‘‘ခီရောဒကံ ဝိယ ဘူတာ’’တိ. ယထာ ခီရဉ္စ ဥဒကဉ္စ အညမညံ သံသန္ဒတိ၊ ဝိသုံ န ဟောတိ၊ ဧကတ္တံ ဝိယ ဥပေတိ၊ ဧဝံ သာမဂ္ဂိဝသေန ဧကတ္တူပဂတစိတ္တုပ္ပါဒါတိ အတ္ထော. မေတ္တစိတ္တံ ပစ္စုပဋ္ဌာပေတွာ ဩလောကနံ စက္ခူနိ ဝိယ စက္ခူနိ နာမာတိ အာဟ ‘‘ဥပသန္တေဟိ မေတ္တစက္ခူဟီ’’တိ. ပိယဘာဝဒီပကာနိ ဟိ စက္ခူနိ ပိယစက္ခူနိ. ပမုဒိတဿ ပီတိ ဇာယတီတိ ပမောဒပစ္စယဗလဝပီတိမာဟ. ပဉ္စဝဏ္ဏာ ပီတိ ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ ခုဒ္ဒိကာဒိဘေဒေန ပဉ္စပ္ပကာရာ ပီတိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. ပီတိမနဿာတိ တာယ ပီတိယာ ပီဏိတမနဿ၊ ပဿဒ္ဓိအာဝဟေဟိ ဥဠာရေဟိ ပီတိဝေဂေဟိ တိန္တစိတ္တဿာတိ အတ္ထော. ဝိဂတဒရထောတိ ကိလေသပရိဠာဟာနံ ဒူရီဘာဝေန ဝူပသန္တဒရထော.
ကေန ဥဒကေန ဒါရိတော ပဗ္ဗတပ္ပဒေသောတိ ကတွာ အာဟ ‘‘ကန္ဒရော နာမာ’’တိအာဒိ. ဥဒကဿ ယထာနိန္နံ ပဝတ္တိယာ နဒိနိဗ္ဗတ္တနဘာဝေန ‘‘နဒိကုဉ္ဇော’’တိပိ ဝုစ္စတိ. သာဝဋ္ဋာ နဒိယော ပဒရာ. အဋ္ဌ မာသေတိ ဟေမန္တဂိမှဥတုဝသေန အဋ္ဌ မာသေ. ခုဒ္ဒကာ ဥဒကဝါဟိနိယော သာခါ ဝိယာတိ သာခါ. ခုဒ္ဒကသောဗ္ဘာ ကုသုဗ္ဘာ ဩကာရဿ ဥကာရံ ကတွာ. ယတ္ထ ဥပရိ ဥန္နတပ္ပဒေသတော ဥဒကံ အာဂန္တွာ တိဋ္ဌတိ စေဝ သန္ဒတိ စ၊ တေ ကုသုဗ္ဘာ ခုဒ္ဒကအာဝါဋာ. ခုဒ္ဒကနဒိယောတိ ပဗ္ဗတပါဒါဒိတော နိက္ခန္တာ ခုဒ္ဒကာ နဒိယော.
ပရိသာသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.