၁၆. ဧကဓမ္မပါဠိ

(၁၆) ၂. ဧကဓမ္မပါဠိ-ဒုတိယဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ

၂၉၈. မိစ္ဆာ ပဿတိ တာယ၊ သယံ ဝါ မိစ္ဆာ ပဿတိ၊ မိစ္ဆာဒဿနမေဝ ဝါ တန္တိ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ၊ ယံ ကိဉ္စိ ဝိပရီတဒဿနံ. တေနာဟ – ‘‘ဒွါသဋ္ဌိဝိဓာယာ’’တိအာဒိ. မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ဧတဿာတိ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကော. တဿ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကဿ.

၂၉၉. သမ္မာ ပဿတိ တာယ၊ သယံ ဝါ သမ္မာ ပဿတိ၊ သမ္မာဒဿနမတ္တမေဝ ဝါ တန္တိ သမ္မာဒိဋ္ဌိ. ပဉ္စဝိဓာယာတိ ကမ္မဿကတာဈာနဝိပဿနာမဂ္ဂဖလဝသေန ပဉ္စဝိဓာယ. တတ္ထ ဈာနစိတ္တုပ္ပါဒပရိယာပန္နံ ဉာဏံ ဈာနသမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ ဝိပဿနာဉာဏံ ဝိပဿနာသမ္မာဒိဋ္ဌိ.

၃၀၂. ပဉ္စသု ခန္ဓေသု ‘‘နိစ္စ’’န္တိအာဒိနာ ပဝတ္တော အနုပါယမနသိကာရော.

၃၀၃. ‘‘အနိစ္စ’’န္တိအာဒိနာ ပဝတ္တော ဥပါယမနသိကာရော. ယာဝ နိယာမောက္ကမနာတိ ယာဝ မိစ္ဆတ္တနိယာမောက္ကမနာ. မိစ္ဆတ္တနိယာမောက္ကမနနယော ပန သာမညဖလသုတ္တဝဏ္ဏနာယံ တဋ္ဋီကာယ စ ဝုတ္တနယေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗော.

၃၀၄. အယံ တိဝိဓာ သဂ္ဂါဝရဏာ စေဝ ဟောတီတိ ကမ္မပထပ္ပတ္တိယာ မဟာသာဝဇ္ဇဘာဝတော ဝုတ္တံ. သဂ္ဂါဝရဏာယ ဟောန္တိယာ မဂ္ဂဝိဗန္ဓကဘာဝေ ဝတ္တဗ္ဗမေဝ နတ္ထီတိ ဝုတ္တံ – ‘‘မဂ္ဂါဝရဏာ စာ’’တိ. ‘‘သဿတော လောကော’’တိအာဒိကာ ဒသဝတ္ထုကာ အန္တဂ္ဂါဟိကာ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ. မဂ္ဂါဝရဏာဝ ဟောတိ ဝိပရီတဒဿနဘာဝတော၊ န သဂ္ဂါဝရဏာ အကမ္မပထပတ္တိတောတိ အဓိပ္ပါယော. ဣဒံ ပန ဝိဓာနံ ပဋိက္ခိပိတွာတိ ဝိပရီတဒဿနဉ္စ န မဂ္ဂါဝရဏဉ္စာတိ ဝိရုဒ္ဓမေတံ ဥဒ္ဓမ္မဘာဝတော. တထာ ဟိ သတိ အပ္ပဟီနာယ ဧဝ သက္ကာယဒိဋ္ဌိယာ မဂ္ဂါဓိဂမေန ဘဝိတဗ္ဗန္တိ အဓိပ္ပါယေန ယထာဝုတ္တဝိဓာနံ ပဋိက္ခိပိတွာ. ‘‘န သဂ္ဂါဝရဏာ’’တိ သဂ္ဂူပပတ္တိယာ အဝိဗန္ဓကတ္တံ ဝဒန္တေဟိ ဒိဋ္ဌိယာ သဂ္ဂါဝဟတာပိ နာမ အနုညာတာ ဟောတီတိ တံ ဝါဒံ ပဋိက္ခိပန္တေန ‘‘ဒိဋ္ဌိ နာမ သဂ္ဂံ ဥပနေတုံ သမတ္ထာ နာမ နတ္ထီ’’တိ ဝုတ္တံ. ကသ္မာ? ဧကန္တဂရုတရသာဝဇ္ဇဘာဝတော. တေနာဟ – ‘‘ဧကန္တံ နိရယသ္မိံယေဝ နိမုဇ္ဇာပေတီ’’တိအာဒိ.

၃၀၅. ဝဋ္ဋံ ဝိဒ္ဓံသေတီတိ မဂ္ဂသမ္မာဒိဋ္ဌိ ကိလေသဝဋ္ဋံ ကမ္မဝဋ္ဋဉ္စ ဝိဒ္ဓံသေတိ. ဝိပါကဝဋ္ဋံ ကာ နု ဝိဒ္ဓံသေတိ နာမ. ဧဝံ ပန အတ္တနော ကာရဏေန ဝိဒ္ဓသ္တဘဝံ ဖလသမ္မာဒိဋ္ဌိ ပဋိဗာဟတီတိ ဝုတ္တံ အဝသရဒါနတော. ဣစ္စေတံ ကုသလန္တိ အရဟတ္တံ ပါပေတုံ သစေ သက္ကောတိ၊ ဧဝမေတံ ဝိပဿနာယ ပဋိသန္ဓိအနာကဍ္ဎနံ ကုသလံ အနဝဇ္ဇံ. သတ္တ ဘဝေ ဒေတီတိ သောတာပတ္တိမဂ္ဂဿ ပစ္စယဘူတာ ဝိပဿနာသမ္မာဒိဋ္ဌိ တဿ ပုဂ္ဂလဿ သတ္တ ဘဝေ ဒေတိ. ဧဝမယန္တိ ပဉ္စဝိဓမ္ပိ သမ္မာဒိဋ္ဌိံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ. တေနာဟ – ‘‘လောကိယလောကုတ္တရာ သမ္မာဒိဋ္ဌိ ကထိတာ’’တိ. ဣမသ္မိံ ပနတ္ထေတိ ‘‘နာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အညံ ဧကဓမ္မမ္ပိ သမနုပဿာမီ’’တိအာဒိနာ ဝုတ္တေ ဂတိမဂ္ဂသင်္ခါတေ အတ္ထေ. ‘‘သုဂတိံ သဂ္ဂံ လောကံ ဥပပဇ္ဇန္တီ’’တိ ဝုတ္တတ္တာ ‘‘လောကိကာ ဘဝနိပ္ဖါဒိကာဝ ဝေဒိတဗ္ဗာ’’တိ ဝုတ္တံ.

၃၀၆. ယထာဒိဋ္ဌီတိ အတ္ထဗျာပနိစ္ဆာယံ ယထာ-သဒ္ဒေါ၊ တေန ဥတ္တရပဒတ္ထပ္ပဓာနော သမာသောတိ အာဟ – ‘‘ယာ ယာ ဒိဋ္ဌီ’’တိ. တဿာ တဿာ အနုရူပန္တိ တံတံဒိဋ္ဌိအနုရူပန္တိ အတ္ထော. သမတ္တန္တိ အနဝသေသံ. တေနာဟ – ‘‘ပရိပုဏ္ဏ’’န္တိ. သမာဒိန္နန္တိ အာဒိမဇ္ဈပရိယောသာနေသု သမံ ဧကသဒိသံ ကတွာ အာဒိန္နံ ဂဟိတံ အနိဿဋ္ဌံ. တဒေတန္တိ ယဒေတံ ‘‘ယဉ္စေဝ ကာယကမ္မ’’န္တိအာဒိနာ ဝုတ္တံ၊ တဒေတံ ကာယကမ္မံ. ယထာဒိဋ္ဌိယံ ဌိတကာယကမ္မန္တိ ယာ ပန ဒိဋ္ဌိ ‘‘နတ္ထိ တတောနိဒါနံ ပါပ’’န္တိအာဒိနာ ပဝတ္တာ၊ တဿံ ဒိဋ္ဌိယံ ဌိတကဿ ဌိတမတ္တဿ အနိဿဋ္ဌဿ တံဒိဋ္ဌိကဿ ကာယကမ္မံ. ဒိဋ္ဌိသဟဇာတံ ကာယကမ္မန္တိ တဿ ယထာဒိဋ္ဌိကဿ ပရေသံ ဟတ္ထမုဒ္ဒါဒိနာ ဝိညာပနကာလေ တာယ ဒိဋ္ဌိယာ သဟဇာတံ ကာယကမ္မံ. န စေတ္ထ ဝစီကမ္မာသင်္ကာ ဥပ္ပါဒေတဗ္ဗာ ပါဏဃာတာဒီနံယေဝ အဓိပ္ပေတတ္တာ. ဒိဋ္ဌာနုလောမိကံ ကာယကမ္မန္တိ ယထာ ပရေသံ ပါကဋံ ဟောတိ၊ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိယာ အနုလောမိကံ ကတွာ ပဝတ္တိတံ ကာယကမ္မံ. တေနာဟ – ‘‘သမာဒိန္နံ ဂဟိတံ ပရာမဋ္ဌ’’န္တိ. တတ္ထာတိအာဒိ သုဝိညေယျမေဝ. ဧသေဝ နယောတိ ဣမိနာ ယထာဝုတ္တာယ ဒိဋ္ဌိယာ ဌိတဝစီကမ္မံ၊ ဒိဋ္ဌိသဟဇာတံ ဝစီကမ္မံ၊ ဒိဋ္ဌာနုလောမိကံ ဝစီကမ္မန္တိ တိဝိဓံ ဟောတီတိ ဧဝမာဒိ အတိဒိသတိ. မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကဿာတိ ကမ္မပထပ္ပတ္တာယ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိယာ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကဿ. ‘‘ယာယ ကာယစိ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိယာ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကဿ သတော’’တိ အပရေ.

ဒိဋ္ဌိသဟဇာတာတိ ယထာဝုတ္တာယ ဒိဋ္ဌိယာ သဟဇာတာ စေတနာ. ဧသ နယော သေသပဒေသုပိ. ပတ္ထနာတိ ‘‘ဣဒံ နာမ ကရေယျ’’န္တိ တဏှာပတ္ထနာ. စေတနာပတ္ထနာနံ ဝသေနာတိ ယထာဝုတ္တဒိဋ္ဌိဂတနိဿိတစေတသိကနိကာမနာနံ ဝသေန. စိတ္တဋ္ဌပနာတိ စိတ္တဿ ပဏိဒဟနာ. ဖဿာဒယောတိ စေတနာဒိဋ္ဌိတဏှာဒိဝိနိမုတ္တာ ဖဿာဒိဓမ္မာ. ယသ္မာ ဒိဋ္ဌိ ပါပိကာ၊ တသ္မာ တဿ ပုဂ္ဂလဿ သဗ္ဗေ တေ ဓမ္မာ အနိဋ္ဌာယ။ပေ။ သံဝတ္တန္တီတိ ယောဇနာ. ပုရိမဿေဝါတိ တိတ္တကပဒဿေဝ. တိတ္တကံ ကဋုကန္တိ စ ဥဘယံ ဣဓ အနိဋ္ဌပရိယာယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ ‘‘ပစ္ဆာ တေ ကဋုကံ ဘဝိဿတီ’’တိအာဒီသု ဝိယ.

အမ္ဗောယန္တိ အမ္ဗော အယံ. တမေဝ ပူဇန္တိ တမေဝ ပုဗ္ဗေ လဒ္ဓပရိသိဉ္စနဒါနာဒိပူဇံ. နိဝေသရေတိ ပဝိသိံသု. အသာတသန္နိဝါသေနာတိ အမဓုရနိမ္ဗမူလသံသဂ္ဂေန.

တံ ပန ပဋိက္ခိပိတွာ။ပေ။ ဝုတ္တန္တိ သဗ္ဗာပိ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ဧကန္တသာဝဇ္ဇတ္တာ အနိဋ္ဌာယ ဒုက္ခာယ သံဝတ္တတီတိ အဓိပ္ပါယေန ဝုတ္တံ. အနန္တရသုတ္တေတိ ဒသမသုတ္တေ. ယောဇေတွာ ဝေဒိတဗ္ဗာနီတိ နဝမသုတ္တေ ဝိယ ယောဇေတွာ ဝေဒိတဗ္ဗာနိ. စိတ္တဋ္ဌပနာဝ ပတ္ထနာတိ ဧတ္ထ ပဏိဓိ စာတိ ဝတ္တဗ္ဗံ.

ဒုတိယဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.