သစ္စဝိဘင်္ဂမာတိကတ္ထဝဏ္ဏနာ

သစ္စဝိဘင်္ဂမာတိကာယ ပန အတ္ထတော တာဝ – စတ္တာရိ အရိယသစ္စာနီတိ ဧတ္ထာယံ သစ္စ-သဒ္ဒေါ အနေကေသု အတ္ထေသု ဒိဿတိ. သေယျထိဒံ – ‘‘သစ္စံ ဘဏေ န ကုဇ္ဈေယျာ’’တိအာဒီသု (ဓ. ပ. ၂၂၄) ဝါစာသစ္စေ. ‘‘သစ္စေ ဌိတာ သမဏဗြာဟ္မဏာ’’တိအာဒီသု (ဇာ. ၂.၂၁.၄၃၃) ဝိရတိသစ္စေ. ‘‘ကသ္မာ နု သစ္စာနိ ဝဒန္တိ နာနာ၊ ပဝါဒိယာသေ ကုသလာဝဒါနာ’’တိအာဒီသု (သု. နိ. ၈၉၁) ဒိဋ္ဌိသစ္စေ. ‘‘ဧကံ ဟိ သစ္စံ၊ န ဒုတိယမတ္ထီ’’တိအာဒီသု (သု. နိ. ၈၉၀) ပရမတ္ထသစ္စေ၊ နိဗ္ဗာနေ စေဝ မဂ္ဂေ စ. ‘‘စတုန္နံ အရိယသစ္စာနံ ကတိ ကုသလာ’’တိအာဒီသု (ဝိဘ. ၂၁၆) အရိယသစ္စေ. သွာယမိဓာပိ အရိယသစ္စေ ဝတ္တတိ. ကေနဋ္ဌေန သစ္စာနိ? တထဋ္ဌေန. ကောယံ တထဋ္ဌော နာမ? ယော ပညာစက္ခုနာ ဥပပရိက္ခမာနာနံ မာယာဝ ဝိပရီတော၊ မရီစီဝ ဝိသံဝါဒကော၊ တိတ္ထိယာနံ အတ္ထာ ဝိယ အနုပလဗ္ဘမာနသဘာဝေါ စ န ဟောတိ၊ အထ ခေါ ဗာဓနပ္ပဘဝသန္တိနိယျာနဘူတေန တစ္ဆာဝိပရီတဘူတဘာဝေန အရိယဉာဏဿ ဂေါစရော ဟောတိ. အယံ တထဋ္ဌော သစ္စဋ္ဌောတိ ဝေဒိတဗ္ဗော. ဝုတ္တဉ္စ –

‘‘ဣတိ တစ္ဆာဝိပလ္လာသဘူတဘာဝံ စတူသုပိ၊

ဒုက္ခာဒီသွဝိသေသေန၊ သစ္စဋ္ဌံ အာဟု ပဏ္ဍိတာ’’တိ (ဝိဘ. အဋ္ဌ. ၁၈၉၊ သာရတ္ထ. ဋီ. မဟာဝဂ္ဂ ၃.၁၄).

အရိယာနိ စ တာနိ သစ္စာနိ စာတိ အရိယသစ္စာနိ. အရိယာနီတိ ဥတ္တမာနိ၊ အဝိသံဝါဒကာနီတိ အတ္ထော. အရိယေဟိ ဗုဒ္ဓါဒီဟိ ပဋိဝိဇ္ဈိတဗ္ဗာနိ သစ္စာနိ၊ အရိယဿ ဝါ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ သန္တကာနိ သစ္စာနိ တေန ဥပ္ပါဒိတတ္တာ၊ ပကာသိတတ္တာ စ၊ အရိယဘာဝကရာနိ ဝါ သစ္စာနိ တေသံ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓတ္တာ အရိယဘာဝသိဒ္ဓိတောတိ အရိယသစ္စာနိ. ‘‘ဒုက္ခံ အရိယသစ္စ’’န္တိအာဒီသု ပန ဒု-ဣတိ အယံ သဒ္ဒေါ ကုစ္ဆိတေ ဒိဿတိ. ကုစ္ဆိတံ ဟိ ပုတ္တံ ‘‘ဒုပုတ္တော’’တိ ဝဒန္တိ. ခံ-သဒ္ဒေါ ပန တုစ္ဆေ. တုစ္ဆံ ဟိ အာကာသံ ‘‘ခ’’န္တိ ဝုစ္စတိ. ဣဒဉ္စ ပဌမသစ္စံ ကုစ္ဆိတံ အနေကောပဒ္ဒဝါဓိဋ္ဌာနတော၊ တုစ္ဆံ ဗာလဇနပရိကပ္ပိတဓုဝသုဘသုခတ္တဘာဝဝိရဟိတတော၊ တသ္မာ ကုစ္ဆိတတ္တာ၊ တုစ္ဆတ္တာ စ ‘‘ဒုက္ခ’’န္တိ ဝုစ္စတိ. သံ-ဣတိ စ အယံ သဒ္ဒေါ ‘‘သမာဂမော၊ သမေတ’’န္တိအာဒီသု သံယောဂံ ဒီပေတိ. ဥ-ဣတိ အယံ သဒ္ဒေါ ‘‘ဥပ္ပန္နံ ဥဒိတ’’န္တိအာဒီသု ဥပ္ပတ္တိံ. အယ-သဒ္ဒေါ ပန ကာရဏံ ဒီပေတိ. ဣဒဉ္စ ဒုတိယသစ္စံ အဝသေသပစ္စယသမာယောဂေ သတိ ဒုက္ခဿုပ္ပတ္တိကာရဏန္တိ ‘‘ဒုက္ခသမုဒယော’’တိ ဝုစ္စတိ.

တတိယသစ္စံ ပန ယသ္မာ နိ-သဒ္ဒေါ အဘာဝံ၊ ရောဓ-သဒ္ဒေါ စာရကံ ဒီပေတိ၊ တသ္မာ အဘာဝေါ ဧတ္ထ၊ ဧတသ္မိံ ဝါ အဓိဂတေ သံသာရစာရကသင်္ခါတဿ ဒုက္ခနိရောဓဿ သဗ္ဗဂတိသုညတ္တာ၊ တပ္ပဋိပက္ခတ္တာ စာတိ ‘‘ဒုက္ခနိရောဓ’’န္တိ ဝုစ္စတိ၊ ဒုက္ခဿ ဝါ အနုပ္ပါဒနိရောဓပစ္စယတ္တာ. စတုတ္ထံ ပန ယသ္မာ ဧတံ ဒုက္ခနိရောဓံ ဂစ္ဆတိ၊ သတ္တံ ဝါ တံ ဂမယတိ အာရမ္မဏဝသေန တဒဘိမုခတ္တာ၊ ပဋိပဒါ စ ဟောတိ ဒုက္ခနိရောဓပ္ပတ္တိယာ၊ တသ္မာ ‘‘ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ’’တိ ဝုစ္စတိ.

အပိစ ဒုက္ခာဒီနံ စတ္တာရော စတ္တာရော အတ္ထာ ဝိဘတ္တာ တထာ အဝိတထာ အနညထာ၊ ယေ ဒုက္ခာဒီနိ အဘိသမေန္တေဟိ အဘိသမေတဗ္ဗာ. ယထာဟ –

‘‘ဒုက္ခဿ ပီဠနဋ္ဌော သင်္ခတဋ္ဌော သန္တာပဋ္ဌော ဝိပရိဏာမဋ္ဌော၊ ဣမေ စတ္တာရော ဒုက္ခဿ ဒုက္ခဋ္ဌာ တထာ အဝိတထာ အနညထာ. သမုဒယဿ အာယူဟနဋ္ဌော နိဒါနဋ္ဌော သံယောဂဋ္ဌော ပလိဗောဓဋ္ဌော ။ပေ။ နိရောဓဿ နိဿရဏဋ္ဌော ဝိဝေကဋ္ဌော အသင်္ခတဋ္ဌော အမတဋ္ဌော။ပေ။ မဂ္ဂဿ နိယျာနဋ္ဌော ဟေတွဋ္ဌော ဒဿနဋ္ဌော အာဓိပတေယျဋ္ဌော။ပေ။ အနညထာ’’တိ (ပဋိ. မ. ၂.၈).

ဧဝံ ဝိဘတ္တာနံ စတုန္နံ စတုန္နံ အတ္ထာနံ ဝသေန ဒုက္ခာဒီနိ ဝေဒိတဗ္ဗာနိ. အယံ တာဝေတ္ထ ပဒတ္ထော.

ဓမ္မဘေဒတော ပန တဏှာဝဇ္ဇိတာ သဗ္ဗလောကိယဓမ္မာ၊ သံကိလေသိကဝဇ္ဇိတာ ဝါ ဒုက္ခသစ္စံ နာမ၊ တဏှာ ပန သဗ္ဗာ အကုသလာ ဝါ လောကိယကုသလာ ဝါ ဓမ္မာ သမုဒယသစ္စံ နာမ၊ နိဗ္ဗာနံ နိရောဓသစ္စံ နာမ၊ လောကုတ္တရကုသလစိတ္တသမ္ပယုတ္တာနိ အဋ္ဌမဂ္ဂင်္ဂါနိ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ အရိယသစ္စံ နာမ. ဣမေဟိ ပန မဂ္ဂင်္ဂေဟိ သမ္ပယုတ္တာ စိတ္တစေတသိကာ ဓမ္မာ စေဝ သာမညဖလာနိ စေတ္ထ အသင်္ဂဟိတာနီတိ ဝေဒိတဗ္ဗာနိ. တာနိ ဟိ ‘‘ယဒနိစ္စံ တံ ဒုက္ခ’’န္တိ (သံ. နိ. ၃.၁၅) ဝစနတော သင်္ခါရဒုက္ခသင်္ဂဟိတာနိပိ. ယာယ ပရိညာယ ဘဂဝတိ ဗြဟ္မစရိယံ ဝုဿတိ တထတ္တေန န ဟောန္တိ၊ ဒုက္ခံ အရိယသစ္စန္တိ န ဝုစ္စန္တိ၊ တာနိ ဌပေတွာ သဗ္ဗေ လောကိယလောကုတ္တရဓမ္မာ သင်္ဂဟိတာတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. အယံ ဓမ္မဘေဒေါ.

ဝိဘင်္ဂနယတော ပနေတ္ထ သုတ္တန္တဘာဇနီယေ ဒုက္ခသစ္စံ တာဝ –

‘‘တတ္ထ ကတမံ ဒုက္ခံ အရိယသစ္စံ? ဇာတိပိ ဒုက္ခာ၊ ဇရာပိ ဒုက္ခာ၊ မရဏမ္ပိ ဒုက္ခံ၊ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာပိ ဒုက္ခာ၊ အပ္ပိယေဟိ သမ္ပယောဂေါ ဒုက္ခော၊ ပိယေဟိ ဝိပ္ပယောဂေါ ဒုက္ခော၊ ယမ္ပိစ္ဆံ န လဘတိ၊ တမ္ပိ ဒုက္ခံ၊ သံခိတ္တေန ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓာ ဒုက္ခာ’’တိ (ဝိဘ. ၁၉၀) –

ဥဒ္ဒိသိတွာ ဝိဘတ္တံ. တတ္ထ ဒုက္ခံ တိဝိဓံ ဟောတိ ဒုက္ခဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဒုက္ခံ သင်္ခါရဒုက္ခန္တိ. တတ္ထ ဒုက္ခဒုက္ခံ ဒုဝိဓံ ပရိယာယဒုက္ခံ နိပ္ပရိယာယဒုက္ခန္တိ. တတ္ထ ကာယိကစေတသိကဒုက္ခဒေါမနဿဝေဒနာ နိပ္ပရိယာယဒုက္ခံ နာမ၊ တဒဝသေသာ ပန ဒုက္ခဒုက္ခဿ ဝတ္ထုဘူတာ ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓာ ပရိယာယဒုက္ခံ နာမ. သုခသောမနဿဝေဒနာ ဝိပရိဏာမဒုက္ခံ နာမ. သဗ္ဗေ ပန ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓာ၊ သဗ္ဗသင်္ခတာ ဝါ သင်္ခါရဒုက္ခံ နာမ. ဣမေသံ တိဏ္ဏံ ဒုက္ခာနံ ဝသေန ယထာယောဂံ တီသု ဘဝေသု ဇာတိအာဒီနံ ဒုက္ခဒုက္ခတာ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ကာမဘဝသ္မိံ ဟိ ဇာတိ တာဝ သယံ န ဒုက္ခာ၊ အပါယဂတိမနုဿဂတိအာဒီသု ပန နိရယဂ္ဂိသန္တာပါဒိမူလကံ၊ ဂဗ္ဘောက္ကန္တိကာဒိမူလကံ၊ ဇိဃစ္ဆာပိပါသာဒိမူလကဉ္စ ဒုက္ခံ တဿ သဗ္ဗဿ ကာယိကစေတသိကဒုက္ခဿ ဝတ္ထုဘာဝေန ပရိယာယတော ဒုက္ခန္တိ. တထာ ဇရာမရဏာဒယောပိ. ကေဝလံ ဇရာ ကာယဒုဗ္ဗလတာမူလဿ၊ ပုတ္တဒါရာဒိပရိဘဝမူလဿ စ၊ မရဏံ ပန မာရဏန္တိကဝေဒနာဘူတဿ၊ နိရယာဒိဂတိနိမိတ္တဒဿနမူလဿ စ ဒုက္ခဿ ဝတ္ထုဘာဝတော၊ သောကာဒယော သောကာဒိမူလဿ ကာယိကစေတသိကဒုက္ခဿ ဝတ္ထုဘာဝတ္တာ စေဝ သယံ ဒုက္ခတ္တာ စ ဒုက္ခာတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ဝိပရိဏာမဒုက္ခသင်္ခါရဒုက္ခတာ စေသံ ပသိဒ္ဓါယေဝ. ဧဝံ ကာမဘဝေ ဇာတိအာဒီနံ တီဟိပိ ဒုက္ခေဟိ ဒုက္ခတာ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ရူပါရူပဘဝေသု ပန ယသ္မာ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ န သန္တိ၊ တသ္မာ တတ္ထ ဇာတိအာဒီနံ ဝိပရိဏာမဒုက္ခသင်္ခါရဒုက္ခဝသေန စ ဒုက္ခတာ ဝေဒိတဗ္ဗာ၊ န ဒုက္ခဒုက္ခဝသေနာတိ အယံ ဒုက္ခသစ္စေ နယော.

သမုဒယသစ္စံ ပန ‘‘ကာမတဏှာ ဘဝတဏှာ ဝိဘဝတဏှာ’’တိ (ဝိဘ. ၂၀၃) တတ္တကမေဝ ဥဒ္ဒိသိတွာ ‘‘သာ ခေါ ပနေသာ တဏှာ ကတ္ထ ဥပ္ပဇ္ဇမာနာ ဥပ္ပဇ္ဇတီ’’တိ (ဝိဘ. ၂၀၃) ပုစ္ဆိတွာ ဆန္နံ ဆန္နံ ဣန္ဒြိယဝိသယဝိညာဏဖဿဝေဒနာသညာစေတနာတဏှာဝိတက္ကဝိစာရာနံ ဝိသယဘူတာနံ ဝသေန တဏှာယ ‘‘ဧတ္ထေသာ တဏှာ ဥပ္ပဇ္ဇမာနာ ဥပ္ပဇ္ဇတီ’’တိ ဧဝံ ဥပ္ပတ္တိံ ပကာသေတွာ ဝိတ္ထာရတော ဝိဘတ္တံ.

နိရောဓသစ္စံ ပန ‘‘တဿာ ဧဝ တဏှာယ အသေသဝိရာဂနိရောဓော စာဂေါ ပဋိနိဿဂ္ဂေါ မုတ္တိ အနာလယော’’တိ (ဝိဘ. ၂၀၄) ဝတွာ ပုန ‘‘သာ ခေါ ပနေသာ တဏှာ ကတ္ထ နိရုဇ္ဈမာနာ နိရုဇ္ဈတီ’’တိ (ဝိဘ. ၂၀၄) ပုစ္ဆိတွာ သမုဒယသစ္စေ ဝုတ္တဣန္ဒြိယာဒီနံ ဝသေန ပဋိလောမတော တဏှာယ နိရောဓံ ပကာသေတွာ ဝိတ္ထာရတော ဝိဘတ္တံ. တတ္ထ အသေသဝိရာဂနိရောဓောတိအာဒီနိ ပဒါနိ နိဗ္ဗာနဝေဝစနာနိ. နိဗ္ဗာနံ ဟိ အာဂမ္မ တဏှာ အသေသာ ဝိရဇ္ဇတိ၊ နိရုဇ္ဈတိ၊ စဇီယတိ၊ ပဋိနိဿဇ္ဇီယတိ၊ မုစ္စတိ၊ န အလ္လီယတိ၊ တသ္မာ ‘‘အသေသဝိရာဂနိရောဓော စာဂေါ ပဋိနိဿဂ္ဂေါ မုတ္တိ အနာလယော’’တိ ဝုစ္စတိ. ဧကမေဝ ဟိ နိဗ္ဗာနံ၊ နာမာနိ ပနဿ သဗ္ဗသင်္ခတာနံ နာမပဋိပက္ခဝသေန အနေကာနိ ဟောန္တိ.

နနု ပါဋေက္ကံ နိဗ္ဗာနံ နာမ နတ္ထိ၊ ကိလေသက္ခယမတ္တမေဝ နိဗ္ဗာနံ၊ တေနေဝ စ တာသု တာသု သုတ္တာဘိဓမ္မဒေသနာသု ‘‘ရာဂက္ခယော ဒေါသက္ခယော’’တိအာဒိနာ (သံ. နိ. ၄.၃၁၄) ဝုတ္တန္တိ စေ? န၊ အရဟတ္တနိဗ္ဗာနာနံ ဧကတာပဇ္ဇနတော. အရဟတ္တမ္ပိ ဟိ ‘‘ယော ခေါ၊ အာဝုသော၊ ရာဂက္ခယော ဒေါသက္ခယော မောဟက္ခယော၊ ဣဒံ ဝုစ္စတိ အရဟတ္တ’’န္တိ (သံ. နိ. ၄.၃၁၄) ရာဂါဒီနံ ပရိက္ခယန္တေ ဥပ္ပန္နတ္တာ ဥပစာရေန အရဟတ္တံ ရာဂက္ခယာဒိဘာဝေန ဝုစ္စတိ၊ တထာ ရာဂါဒီနံ ခယဟေတုတ္တာ နိဗ္ဗာနမ္ပိ ရာဂက္ခယာဒိဘာဝေန ဝုတ္တန္တိ ဂဟေတဗ္ဗံ. ဣတရထာ နိဗ္ဗာနဿ ဗဟုတ္တံ အာပဇ္ဇတိ ရာဂါဒီနံ ဗဟုန္နံ ခယဿာပိ ဗဟုတ္တာ. သဗ္ဗကိလေသာနမ္ပိ ခယဿ ဧကတ္တေန ပဌမမဂ္ဂေန ဒိဋ္ဌိအာဒီနံ ခယေ သဗ္ဗကိလေသက္ခယော အာပဇ္ဇတိ၊ ဩဠာရိကတ္တဉ္စဿ သိယာ တိရစ္ဆာနာနမ္ပိ ဥပ္ပန္နရာဂက္ခယဿ ပါကဋတ္တေန နိဗ္ဗာနပ္ပတ္တိတော၊ ဂေါတြဘူက္ခဏေပိ စ ရာဂါဒိက္ခယော ဟောတိ ဂေါတြဘုနော နိဗ္ဗာနဝိသယတ္တာ၊ မဂ္ဂဿ ပန နိဗ္ဗာနာရမ္မဏတာအပ္ပသင်္ဂေါ. န ဟိ အတ္တနာ ခေပိယမာနကိလေသက္ခယမာရဗ္ဘ မဂ္ဂေါ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ အဘာဝေါ စဿ အာပဇ္ဇတိ ရာဂါဒိက္ခယဘူတဿ ပန အဘာဝဿ ပက္ခဝသေန တုစ္ဆရူပတ္တာ၊ တဿာပိ ဘာဝတ္တာဘာဝါဝ ဝိဝေကလက္ခဏံ န သိယာ၊ သင်္ခတတာ စဿ သိယာ. န ဟိ ကဒါစိ ဥပလဗ္ဘမာနံ အသင်္ခတံ ဘဝိတုမရဟတိ သဗ္ဗေသမ္ပိ အဟေတုကတ္တာပတ္တိတော၊ သင်္ခတတ္တေပိ စဿ န နိဗ္ဗာနတ္တံ ဥပ္ပတ္တိဇရာဘင်္ဂသမင်္ဂိတာယ ဒုက္ခတ္တာ၊ တထာ စ အဘာဝဿာပိ အဘာဝေါ၊ အနဝဋ္ဌာနဉ္စ ခီဏာနမ္ပိ ရာဂါဒီနံ ပုန ဥပ္ပဇ္ဇနံ ယေသံ တေသမေဝ အဘာဝေါ အဘာဝဿ ဝိနဋ္ဌတ္တာ.

အပိစ ကာရဏန္တရေန ဝါ ဘာဝေ ဥပ္ပန္နေ ရာဂါဒီနံ န ကာစိ ဟာနိ ဟောတိ. န ဟိ အညဿုပ္ပတ္တိယံ အညံ ဝိဂစ္ဆတိ. အဘာဝေါ ဘာဝဿ ဝိရောဓိ၊ ဝိရောဓိသန္နိဓာနေ စ ဣတရံ ဝိဂစ္ဆတီတိ စေ? ကိမိဒံ ဝိဂမနံ နာမ. ယဒိ တမ္ပိ ဘာဝရူပံ၊ သမာနဒေါသတာ စဿ သိယာ အနဝဋ္ဌာနဉ္စ၊ န စ အတ္ထသိဒ္ဓိ. ယဒိ တုစ္ဆရူပံ၊ ကိံ ပဌမမေဝဿ တုစ္ဆရူပတာယ ဥပဂတာယ ဒူရမ္ပိ ဂန္တွာ ဥပဂန္တဗ္ဗာတိ သိဒ္ဓါ၊ ရာဂါဒိက္ခယဘူတဿ နိဗ္ဗာနဿ တုစ္ဆရူပတာယ အဘာဝေါ၊ န စ အဘာဝေါ ဧဝ နိဗ္ဗာနံ. အတီတာနာဂတဒေါသာနမဘာဝေ နိဗ္ဗာနပ္ပတ္တိယာ အဘာဝတော ဝတ္တမာနာနဉ္စ အဘာဝေါ နာမ. အဘာဝေါ နာမ န ကိလေသဝိဂမမတ္တော၊ အပိ တု အနုပ္ပတ္တိဘာဝေန. အစ္စန္တဝိဂမော နိဗ္ဗာနေနာပိ သမ္ပာဒီယတီတိ စေ? န၊ တဿ ကာရဏဘာဝါ. ဝိပဿနာ ကာရဏမိတိ စေ? န၊ အတ္တာဒိဝိကပ္ပဇနကသင်္ခတဓမ္မဒဿနေန ဝိနာ အနတ္တာဒိဝိကပ္ပဘူတာယ ဝိပဿနာယ အနုပ္ပတ္တိတော. ယဒိ ဟိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ၊ တာယ သဗ္ဗေပိ သတ္တာ ဝိမုတ္တာ ဧဝ သိယုံ၊ နော စ ကဒါစိ န ပုစ္ဆေယျ ဝိရုဒ္ဓဓမ္မဒဿနာဘာဝါ. န ဟိ ဒဿနံ ဝိနာ ဝိကပ္ပေါ သမ္ဘဝတိ၊ န စ အတ္တာတိ ဝိကပ္ပဇနကရူပါဒိဒဿနမေဝ တဗ္ဗိရုဒ္ဓဝိကပ္ပဇနကံ ဟောတိ. ဗုဒ္ဓါနဉ္စ ပရမ္ပရောပဒေသေန ရူပါဒီသု ဝိပဿနာဝိကပ္ပေါ ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ စေ? န၊ တေသမ္ပိ ဝိရုဒ္ဓဒဿနာဘာဝေန ဝိပဿနာဝိကပ္ပါနုပ္ပတ္တိတော. န ဟိ ယာဒိသာယ ကာရဏသာမဂ္ဂိယာ ယာဒိသံ ကာရိယံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ တာဒိသာယ ဧဝ တဗ္ဗိရုဒ္ဓံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ အဟေတုကတ္တပ္ပသင်္ဂတော. န စ ဝိရုဒ္ဓဒဿနာဘာဝေန ဧကဿ ဝိပဿနာဝိကပ္ပဇနကသာမတ္ထိယာဘာဝတော တာဒိသာနံ ပရမ္ပရာယပိ တဗ္ဘာဝေါ၊ တဒုပဒေသော စ သမ္ဘဝတိ. တိလက္ခဏူပဒေသနာနန္တရိကတာယ ပန ဗုဒ္ဓါနံ နိဗ္ဗာနသစ္ဆိကိရိယာ သိဒ္ဓိ၊ တေနေဝဿ ကိလေသာနမစ္စန္တပ္ပဟာနဿ၊ ဝိပဿနောပဒေသသာမတ္ထိယဿ စ သိဒ္ဓီတိ နိဗ္ဗာနမေဝ တဒုဘယကာရဏံ၊ နာညန္တိ ဂဟေတဗ္ဗံ.

ကသ္မာ ပန နိဗ္ဗာနဒဿနေန ရာဂါဒီနံ အစ္စန္တပ္ပဟာနံ၊ တိလက္ခဏဉ္စ ဟောတိ. န ဟိ အညဿ ဒဿနေန ဣတရရာဂပ္ပဟာနံ၊ တိလက္ခဏဉာဏဉ္စ ယုတ္တန္တိ? န၊ အသင်္ခတဒဿနေန သင်္ခတဿ ဝါ ဒေါသဿ ဝါ ပါကဋတ္တာ. ဒိဋ္ဌအစ္စန္တသုခါနံ ဟိ ဝဋ္ဋသုခေ၊ တန္နိဿယာရမ္မဏာဒီသု စ သုခါဘိမာနော၊ ဝဋ္ဋာဘိရတိ စ ပဟီယတိ ဒိဋ္ဌပရတီရဿ နာဝိကဿ နာဝါယေကဒေသေ သုခါဘိမာနာဘိရတိယော ဝိယ. အပိစ သင်္ခတဓမ္မေသု အလ္လိနာ ရာဂါဒယော အသင်္ခတဓမ္မေ သဏ္ဌာတုံ န သက္ကောန္တိ အဂ္ဂိက္ခန္ဓေ ဝိယ မက္ခိကာ၊ ထလေ ဝိယ စ ဇလစရာ၊ နိဗ္ဗာနဒဿနေန ပဟီနဒေါသဿ စိတ္တဿ ယာထာဝတော တေသု သင်္ခတေသု တိလက္ခဏဒဿနံ သမ္ဘဝတိ ဘေသဇ္ဇာလေပေန ဝိဟတကာစတိမိရာဒိဒေါသဿ စက္ခုနော ဃဋာဒိရူပဒဿနံ ဝိယ၊ ဒိဋ္ဌဒေါသေသု စဿ သင်္ခါရေသု န ပုန ရာဂါဒီနမုပ္ပတ္တိ ဉာတာ သုစိဘာဝေ ဝိယ ဝစ္စကူပေတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ.

ကသ္မာ ပန ကေသဉ္စိ သတ္တာနံ ဧဝ နိဗ္ဗာနသစ္ဆိကိရိယာသမ္ဘဝေါ၊ န သဗ္ဗေသန္တိ? အနာဒိဗုဒ္ဓပရမ္ပရောပဒေသသာပေက္ခတ္တာ၊ တေသဉ္စ ဥပဒေသကာနံ သဗ္ဗတ္ထ သဗ္ဗဒါ အဘာဝတော၊ သောတူနဉ္စ ခဏသမ္ပတ္တိယာ အစ္စန္တဒုလ္လဘတ္တာ၊ စက္ကဝါဠာနဉ္စ အနန္တတ္တာ၊ တသ္မာ ကေစိ ဧဝ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒကာလေ တိလက္ခဏောပဒေသလာဘေန နိဗ္ဗာနံ သစ္ဆိကရောန္တိ၊ န သဗ္ဗေတိ ဂဟေတဗ္ဗံ.

ကထံ ပနေတ္ထ ရာဂါဒီနံ အစ္စန္တဝိဂမော နိဗ္ဗာနေန သာဓီယတီတိ? န တာဝ သော၊ အတီတာနာဂတာနံ တေသမိဒါနိ အဘာဝါ၊ ပုဗ္ဗေ စ တဿ ဝိဇ္ဇမာနတ္တာ၊ ဝတ္တမာနာနံ သရသနိရောဓတော. ကထဉ္စဿ တုစ္ဆရူပဿ နိဗ္ဗာနဿ ဟေတုတ္တေ ယထာဝုတ္တဒေါသာနမဝသရောတိ စေ? န၊ တဿ ဘာဝရူပတ္တာ. ပုဗ္ဗဘာဂပဋိပတ္တိယာ ဟိ နိဗ္ဗာနမာရဗ္ဘ အနုသယာဇနနဘာဝေန ဥပ္ပန္နမဂ္ဂါ ဧဝ ကိလေသာနမနုပ္ပါဒနိရောဓော တဒုပ္ပတ္တိယာ အာယတိံ ဥပ္ပဇ္ဇနာရဟာနံ အနုပ္ပတ္တိတော အဂ္ဂိသန္နိဓာနေ အင်္ကုရာဇနကဘာဝေန ဥပ္ပန္နသာလိက္ခန္ဓဿ ဗီဇတာဘာဝရူပတာ ဝိယ. န ဟိ အဘာဝေါ နာမ ကောစိ ပရမတ္ထတော အတ္ထိ၊ ယော ကာရဏေန ဇနီယတိ တဗ္ဗိရုဒ္ဓက္ခဏုပ္ပါဒနဘာဝေါဝုပ္ပါဒနံ အနေကက္ခဏုပ္ပါဒနေန ခန္ဓကာရာဘာဝုပ္ပါဒနံ ဝိယ၊ တသ္မာ ကိလေသာနံ အနုပ္ပတ္တိနိရောဓသင်္ခါတဿ အရိယမဂ္ဂဿ ဥပနိဿယတ္တာ ဥပနိဿယောပစာရေန နိဗ္ဗာနံ ‘‘အသေသဝိရာဂနိရောဓော’’တိအာဒိနာ ဝုတ္တံ. သရူပေနေဝ ကသ္မာ န ဝုတ္တန္တိ စေ? အဘိသုခုမတ္တာ၊ အနုပလဒ္ဓပုဗ္ဗတ္တာ စ၊ သုခုမတာ စဿ ဘဂဝတော အပ္ပေါဿုက္ကတာဝစနတော၊ အရိယေန စက္ခုနာ ပဿိတဗ္ဗတော စ ဝေဒိတဗ္ဗာ.

ဧတ္ထ ပန ပရဝါဒီ အာဟ – ‘‘နတ္ထေဝ နိဗ္ဗာနံ အနုပလဗ္ဘနီယတော’’တိ. န အနုပလဗ္ဘနီယံ တဿ သိဒ္ဓတ္တာ. ဥပလဗ္ဘတိ ဟိ တံ တဒနုရူပပဋိပတ္တိယာ အရိယေဟိ. အပိစ နိဗ္ဗာနံ နတ္ထီတိ န ဝတ္တဗ္ဗံ သဗ္ဗသတ္တာနံ ဝိရုဒ္ဓဓမ္မာနံ ဘာဝေန အပဝဂ္ဂါဘာဝပ္ပသင်္ဂတော. န စ တံ ယုတ္တံ ဥဏှာဒိပဋိပက္ခဿ သီတာဒိနော ဝိယ ဘဝပဋိပက္ခဿ နိဗ္ဗာနဿပိ အဝဿံဘာဝါ. ဝုတ္တဉ္စ –

‘‘ယထာပိ ဥဏှေ ဝိဇ္ဇန္တေ၊ အပရံ ဝိဇ္ဇတိ သီတလံ၊

ဧဝံ တိဝိဓဂ္ဂိ ဝိဇ္ဇန္တေ၊ နိဗ္ဗာနံ ဣစ္ဆိတဗ္ဗက’’န္တိ. (ဗု. ဝံ. ၂.၁၁) –

အာဒိ. အစ္စန္တနိရောဓဟေတုနော ဝိပဿနောပဒေသဿ ဒဿနတော စ အတ္ထေဝ နိဗ္ဗာနံ တံ ဝိနာ တဿာသမ္ဘဝတောတိ ဝုတ္တောဝါယမတ္ထော. တဒေတံ ပုရိမာယ ကောဋိယာ အဘာဝတော အပ္ပဘဝံ၊ တတောဝ အဇရာမရဏံ၊ နိစ္စဉ္စ ဟောတီတိ အဏုအာဒီနမ္ပိ နိစ္စဘာဝပတ္တိ နိဗ္ဗာနဿေဝ နိစ္စတ္တာတိ စေ? န၊ ဘိန္နာဓိကရဏတ္တေန ဟေတုလက္ခဏဿာနုပပတ္တိတော. အဏုအာဒီနမ္ပိ အသင်္ခတတာ ဣတိ စေ? န၊ အသင်္ခတတာသိဒ္ဓိတော အသင်္ခတာနဉ္စာနေကတ္တာနုပပတ္တိတော. ယဒိ ဟိ အသင်္ခတံ နာမ ဘဝေယျ၊ ဧကေနေဝ ဘဝိတဗ္ဗံ ဒေသကာလသဘာဝဘေဒဿ ကာရဏဘေဒကတ္တာ၊ ဘိန္နသဘာဝါနမ္ပိ အဟေတုကတ္တေ အတိပ္ပသင်္ဂတော.

သင်္ခတေဟိ သဘာဝဘိန္နဿ နိဗ္ဗာနဿ ကထံ အဟေတုကတာတိ စေ? အသင်္ခတသဘာဝေန သင်္ခတသဘာဝေဟိ ဘိန္နဿ ကာရဏာနပေက္ခတ္တာ. အသင်္ခတတ္တေ ဟိ သမာနေ ဘဝသဘာဝဘေဒေါ ကာရဏဘေဒံ သူစယတိ၊ တသ္မာ ဧကမေဝ နိစ္စံ ဘဝိတုမရဟတိ၊ တဉ္စ ယထာဝုတ္တယုတ္တိတော၊ သဗ္ဗညုဝစနတော စ ပရမတ္ထတော ဝိဇ္ဇမာနံ နိဗ္ဗာနမေဝ. ဝုတ္တံ ဟေတံ ဘဂဝတာ ‘‘အတ္ထိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဇာတံ အဘူတံ အကတံ အသင်္ခတ’’န္တိ (ဣတိဝု. ၄၃). အယံ ဒုက္ခနိရောဓသစ္စေ နယော.

ဣတရံ ပန ‘‘သမ္မာဒိဋ္ဌိ။ပေ။ သမ္မာသမာဓီ’’တိ ဥဒ္ဒိသိတွာ ဝိတ္ထာရတော ဝိဘတ္တံ. ဝိနိစ္ဆယော ပနေတ္ထ မဂ္ဂင်္ဂဝိဘင်္ဂေ အာဝိ ဘဝိဿတီတိ အယံ သုတ္တန္တဘာဇနီယနယော.

အဘိဓမ္မဘာဇနီယေ ပန –

‘‘စတ္တာရိ သစ္စာနိ ဒုက္ခံ ဒုက္ခသမုဒယော ဒုက္ခနိရောဓော ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ. တတ္ထ တဏှာ ဒုက္ခသမုဒယော. အဝသေသာ သာသဝဓမ္မာ။ပေ။ ဒုက္ခံ. တဏှာယ ပဟာနံ ဒုက္ခနိရောဓော. အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ’’တိ (ဝိဘ. ၂၀၆) –

ဝတွာ အဋ္ဌ မဂ္ဂင်္ဂါနိ ဝိတ္ထာရတော နိဒ္ဒိသိတွာ ‘‘အဝသေသာ ဓမ္မာ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနိယာ ပဋိပဒါယ သမ္ပယုတ္တာ’’တိ (ဝိဘ. ၂၀၆ အာဒယော) ဧဝံ ပဌမဝါရေ စတ္တာရိ သစ္စာနိ ဝိဘတ္တာနိ. တာနိ ပုန အပရေဟိပိ ‘‘တဏှာ၊ အဝသေသာ စ ကိလေသာ သမုဒယော၊ တထာ တဏှာ၊ အဝသေသာ စ ကိလေသာ၊ အဝသေသာ စ အကုသလာ သမုဒယော၊ တထာ တဏှာ၊ အဝသေသာ စ ကိလေသာ၊ အဝသေသာ စ အကုသလာ၊ တီဏိ စ ကုသလမူလာနိ၊ သာသဝါနိ သမုဒယော၊ တထာ တဏှာ၊ အဝသေသာ စ ကိလေသာ၊ အဝသေသာ စ အကုသလာ၊ တီဏိ စ ကုသလမူလာနိ၊ သာသဝါနိ၊ အဝသေသာ စ သာသဝကုသလဓမ္မာ သမုဒယော. အဝသေသာ သာသဝဓမ္မာ ဒုက္ခံ၊ တဿ တဿ သမုဒယဿ ပဟာနံ နိရောဓော၊ အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါ ပဋိပဒါ’’တိ ဣမေဟိ ဝါရေဟိ ဝိဘတ္တာနိ. တတ္ထ ‘‘အရိယသစ္စာနီ’’တိ အဝတွာ နိပ္ပဒေသတော ပစ္စယသင်္ခါတံ သမုဒယံ ဒဿေတုံ ‘‘သစ္စာနီ’’တိ ဝုတ္တံ. အရိယသစ္စေသု ဟိ တဏှာဝ သမုဒယော၊ န ဣတရေ. န စ ကေဝလံ တဏှာဝ ဒုက္ခံ သမုဒါနေတိ၊ အဝသေသာ ကုသလာကုသလာပိ ပစ္စယံ သမုဒါနေန္တိယေဝါတိ တေပိ သမုဒယတော ဒဿေတုံ ‘‘သစ္စာနိ’’တွေဝ ဝုတ္တံ. တတော ပရံ ယသ္မာ အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါဝ ပဋိပဒါတိ. သမ္ပယုတ္တာ ပန ဖဿာဒယော သဗ္ဗေပိ ဓမ္မာ ပဋိပဒါ ဧဝ၊ တသ္မာ တံ နယံ ဒဿေတုံ သဗ္ဗသင်္ဂါဟိကဝါရေပိ သဗ္ဗာနိ ဝိဘတ္တာနိ. ဧတ္ထ ဟိ အရိယဓနာနေဝ သင်္ဂဟိတာနိ. သေသံ သဒိသမေဝါတိ အယံ အဘိဓမ္မဘာဇနီယနယော.

ပဉှာပုစ္ဆကနယေ ပန စတုန္နံ အရိယသစ္စာနံ ကတိ ကုသလာ။ပေ။ ကတိ အရဏာ? သမုဒယသစ္စံ အကုသလံ၊ နိရောဓသစ္စံ အဗျာကတံ၊ ဒုက္ခသစ္စံ တိဓာပိ. သမုဒယော သဝိတက္ကသဝိစာရော၊ နိရောဓော အဝိတက္ကအဝိစာရော၊ မဂ္ဂေါ တိဓာပိ၊ ဒုက္ခံ တိဓာပိ၊ န ဝတ္တဗ္ဗံ စ. တီဏိ သစ္စာနိ အနိဒဿနအပ္ပဋိဃာနိ၊ ဒုက္ခံ တိဓာပိ. သမုဒယော ဟေတု၊ နိရောဓော န ဟေတု၊ သေသာ ဒွိဓာပိ. ဒွေ သစ္စာနိ လောကိယာနိ၊ မဂ္ဂနိရောဓာ လောကုတ္တရာ. သမုဒယသစ္စံ သရဏံ၊ ဒွေ သစ္စာနိ အရဏာနိ၊ ဒုက္ခံ ဒုဝိဓာပိ. အယံ ပဉှာပုစ္ဆကနယော. ဣဒါနိ ပနေတ္ထ –

ကမတောနူနာဓိကတော၊ လက္ခဏာဒီဟိ သုညတော၊

ဉာဏကိစ္စောပမာ ဉေယျော၊ ပါဠိမုတ္တဝိနိစ္ဆယော.

တတ္ထ ကမတော တာဝ ဣဓာပိ ဒေသနာက္ကမောဝ ယုဇ္ဇတိ. ဧတ္ထ ဩဠာရိကတ္တာ၊ သဗ္ဗသတ္တသာဓာရဏတ္တာ စ သုဝိညေယျန္တိ ဒုက္ခသစ္စံ ပဌမံ ဝုတ္တံ၊ တတော တဿေဝ ဟေတုဒဿနတ္ထံ သမုဒယသစ္စံ၊ တတော ‘‘ဟေတုနိရောဓာ ဘဝနိရောဓော’’တိ ဉာပနတ္ထံ နိရောဓသစ္စံ၊ တဒဓိဂမုပါယဒဿနတ္ထံ အန္တေ မဂ္ဂသစ္စံ. ဘဝသုခဿာဒဂဓိတာနံ သံဝေဂဇနနတ္ထံ ပဌမံ ဒုက္ခမာဟ၊ တတော ‘‘ဘဝံ နေဝ အဟေတုကံ အာဂစ္ဆတိ၊ န ဣဿရနိမ္မာနာဒိနာ ဟောတိ၊ ဣတော ပန ဟောတီ’’တိ ဉာပနတ္ထံ သမုဒယသစ္စံ၊ တတော သဟေတုကေန ဒုက္ခေန အဘိဘူတတ္တာ သံဝိဂ္ဂမာနသာနံ တန္နိဿရဏဒဿနေန အဿာသဇနနတ္ထံ နိရောဓံ၊ တတော နိရောဓသမ္ပာပကံ မဂ္ဂန္တိ အယမေတ္ထ ကမော.

အနူနာဓိကတော ပန ကသ္မာ စတ္တာရိ ဧဝ သစ္စာနီတိ စေ? တတော အညဿ အသမ္ဘဝတော၊ အညတရဿ စ အနပနေယျတော. အပိစ ပဝတ္တိမာစိက္ခန္တော ဘဂဝါ သဟေတုကံ အာစိက္ခတိ၊ နိဝတ္တိဉ္စ သဥပါယံ. ဣတိ ပဝတ္တိနိဝတ္တိတဒုဘယဟေတူနံ ဧတပရမတော စတ္တာရိ ဧဝ ဝုတ္တာနီတိ အယမေတ္ထာနူနာဓိကတော.

လက္ခဏာဒီဟိ ပနေတ္ထ လက္ခဏတော ဗာဓနလက္ခဏံ ဒုက္ခသစ္စံ၊ သန္တာပနရသံ၊ ပဝတ္တိပစ္စုပဋ္ဌာနံ. ပဘဝလက္ခဏံ သမုဒယသစ္စံ၊ အနုပစ္ဆေဒကရဏရသံ၊ ပလိဗောဓပစ္စုပဋ္ဌာနံ. သန္တိလက္ခဏံ နိရောဓသစ္စံ၊ အစ္စုတိရသံ၊ အနိမိတ္တပစ္စုပဋ္ဌာနံ. နိယျာနလက္ခဏံ မဂ္ဂသစ္စံ၊ ကိလေသပဟာနကရဏရသံ၊ ဝုဋ္ဌာနပစ္စုပဋ္ဌာနံ. အပိစ ပဝတ္တိပဝတ္တကနိဝတ္တိနိဝတ္တကလက္ခဏာနိ ပဋိပါဋိယာ၊ တထာ သင်္ခတတဏှာအသင်္ခတဒဿနလက္ခဏာနိ စာတိ ဣမာနေတ္ထ လက္ခဏာနိ.

သုညတော ပနေတာနိ ယထာက္ကမံ ဝေဒကကာရကနိဗ္ဗုတဂမကာဘာဝတော သုညာနိ. ဝုတ္တဉ္စ –

‘‘ဒုက္ခမေဝ ဟိ၊ န ကောစိ ဒုက္ခိတော၊

ကာရကော န၊ ကိရိယာဝ ဝိဇ္ဇတိ၊

အတ္ထိ နိဗ္ဗုတိ၊ န နိဗ္ဗုတော ပုမာ၊

မဂ္ဂမတ္ထိ၊ ဂမကော န ဝိဇ္ဇတီ’’တိ. (ဝိဘ. အဋ္ဌ. ၁၈၉)၊

အထ ဝါ –

ဓုဝသုဘသုခတ္တသုညံ၊

ပုရိမဒွယမတ္တသုညမမတပဒံ၊

ဓုဝသုဘသုခအတ္တဝိရဟိတော၊

မဂ္ဂေါ ဣတိ သုညတော တေသု. (ဝိဘ. အဋ္ဌ. ၁၈၉)၊

နိရောဓသုညာနိ ဝါ တီဏိ. နိရောဓော စ သေသတ္တယသုညော. ဖလသုညော ဝါ ဟေတ္ထ ဟေတု သမုဒယမဂ္ဂေသု ဒုက္ခနိရောဓာနံ အဘာဝါ ပကတိဝါဒီနံ ပကတိ ဝိယ. ဟေတုသုညဉ္စ ဖလံ ဒုက္ခသမုဒယာနံ၊ နိရောဓမဂ္ဂါနဉ္စ အသမဝါယာ၊ န ဟေတုသမဝေတံ ဟေတုဖလံ. ဟေတုဖလသမဝါယဝါဒီနံ ဒွိအဏုကာဒီနိ ဝိယာတိ အယမေတ္ထ သုညတာ.

ဉာဏကိစ္စတောတိ ဧတ္ထ ဒုဝိဓံ သစ္စဉာဏံ အနုဗောဓဉာဏံ၊ ပဋိဝေဓဉာဏဉ္စ. တတ္ထ အနုဗောဓဉာဏံ လောကိယံ၊ တံ အနုဿဝါဒိဝသေန နိရောဓေ၊ မဂ္ဂေ စ ပဝတ္တတိ. ပဋိဝေဓဉာဏံ လောကုတ္တရံ၊ တံ သစ္စာဝဗောဓပဋိပက္ခကိလေသေ ခေပေန္တံ နိရောဓမာရမ္မဏံ ကတွာ ကိစ္စတော စတ္တာရိပိ သစ္စာနိ ပဋိဝိဇ္ဈတိ. ယံ ပနေတံ လောကိယံ၊ တတ္ထ ဒုက္ခဉာဏံ ပရိယုဋ္ဌာနာဘိဘဝနဝသေန ပဝတ္တမာနံ သက္ကာယဒိဋ္ဌိံ နိဝတ္တေတိ၊ သမုဒယဉာဏံ ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိံ၊ နိရောဓဉာဏံ သဿတဒိဋ္ဌိံ၊ မဂ္ဂဉာဏံ အကိရိယဒိဋ္ဌိံ. ဒုက္ခဉာဏံ ဝါ တေသု ဓုဝသုဘသုခတ္တဘာဝရဟိတေသု ခန္ဓေသု ဓုဝသုဘသုခတ္တဘာဝသညာသင်္ခါတံ ဖလေ ဝိပ္ပဋိပတ္တိံ၊ သမုဒယဉာဏံ ‘‘ဣဿရပဓာနကာလသဘာဝါဒီဟိ လောကော ပဝတ္တတီ’’တိ အကာရဏေ ကာရဏာဘိမာနပ္ပဝတ္တံ ဟေတုမှိ ဝိပ္ပဋိပတ္တိံ၊ နိရောဓဉာဏံ အရူပလောကာဒီသု အပဝဂ္ဂဂ္ဂါဟဘူတံ နိရောဓေ ဝိပ္ပဋိပတ္တိံ၊ မဂ္ဂဉာဏံ ကာမသုခလ္လိကအတ္တကိလမထာနုယောဂပ္ပဘေဒေ အဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂေ ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂဂ္ဂါဟဝသေန ပဝတ္တံ ဥပါယေ ဝိပ္ပဋိပတ္တိံ နိဝတ္တေတိ. ဣဒမေတ္ထ ဉာဏကိစ္စံ.

ဥပမာတော ပနေတ္ထ ဘာရော ဝိယ ဟိ ဒုက္ခသစ္စံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဘာရာဒါနမိဝ သမုဒယသစ္စံ၊ ဘာရနိက္ခေပနမိဝ နိရောဓသစ္စံ၊ ဘာရနိက္ခေပနုပါယော ဝိယ မဂ္ဂသစ္စံ. အပိစ ရောဂတန္နိဒါနတဒုပသမဘေသဇ္ဇေဟိ၊ ဩရိမတီရမဟောဃပါရိမတီရတံသမ္ပာပကောပါယေဟိ စာတိ ဧဝမာဒီဟိ ယထာက္ကမံ ယောဇေတွာပိ ဧတာနိ ဥပမာတော ဝေဒိတဗ္ဗာနိ. အယမေတ္ထ ဥပမာ. ဧဝံ ဉေယျော ပါဠိမုတ္တဝိနိစ္ဆယော.

သစ္စဝိဘင်္ဂမာတိကတ္ထဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.