ဓမ္မဟဒယဝိဘင်္ဂမာတိကတ္ထဝဏ္ဏနာ
ဓမ္မဟဒယဝိဘင်္ဂမာတိကာယ ပန ပဒတ္ထာဒိတော ဝိနိစ္ဆယော ပုဗ္ဗေ ဝုတ္တောဝ. ယသ္မာ ပန ဘဂဝတာ ဟေဋ္ဌာ နာနာနယတော ဝိဘတ္တာနညေဝ ခန္ဓာယတနာဒီနံ ဒွါဒသန္နံ ဓမ္မကောဋ္ဌာသာနံ ပုန သဗ္ဗသင်္ဂါဟိကစတုဘူမုပ္ပတ္တိတပ္ပရိယာပန္နတာဒီဟိ ဒသဟိ ဝါရေဟိ အပုဗ္ဗနယသဟဿဝိဘာဝကေဟိ သဗ္ဗဓမ္မာဓိပ္ပါယသင်္ခါတေဟိ ဓမ္မဟဒယေဟိ ဝိဘာဂဒဿနတ္ထမေဝါယံ ဝိဘင်္ဂေါ ဝုတ္တော၊ တသ္မာ ဝိဘင်္ဂနယတော စေတ္ထ ဝိနိစ္ဆယော ဟောတိ. ဝိဘင်္ဂေ ဟိ ပဌမံ ‘‘ကတိ ခန္ဓာ’’တိအာဒိနာ သပုစ္ဆကံ ဒွါဒသပဒိကံ မာတိကံ နိက္ခိပိတွာ ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တာနုသာရေနေဝ စတုဘူမကသာမညတော သဗ္ဗသင်္ဂါဟိကဝါရော နာမ ဝိဘတ္တော၊ တတ္ထ သတ္တ ဖဿာဒယော သတ္တန္နံ ဝိညာဏဓာတူနံ ဝသေန ဝေဒိတဗ္ဗာ.
ဒုတိယော ပန ဝါရော တေသံ စတူသု ဘူမီသု စတူဟိ ကောဋ္ဌာသေဟိ ဥပ္ပတ္တာနုပ္ပတ္တိဒဿနဝသေန ပဝတ္တော. တတ္ထ ပဌမကောဋ္ဌာသေ တာဝ –
‘‘ကာမဓာတုယာ ကတိ ခန္ဓာ။ပေ။ ကတိ စိတ္တာနိ? ကာမဓာတုယာ ပဉ္စက္ခန္ဓာ၊ ဒွါဒသာယတနာနိ၊ အဋ္ဌာရသ ဓာတုယော၊ တီဏိ သစ္စာနိ၊ ဗာဝီသတိန္ဒြိယာနိ၊ နဝ ဟေတူ၊ စတ္တာရော အာဟာရာ၊ သတ္တ ဖဿာ၊ ဝေဒနာ၊ သညာ၊ စေတနာ၊ စိတ္တာနီ’’တိ –
မာတိကံ နိက္ခိပိတွာ ဝိဘတ္တာ. တတ္ထ ယသ္မာ စတုဘူမကာပိ ဓမ္မာ ယေဘုယျေန ကာမာဝစရသတ္တာနံ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ န ကာမာဝစရာဝ. တေနေတ္ထ ‘‘ပဉ္စက္ခန္ဓာ’’တိအာဒိနာ စတုဘူမကာပိ ဝုတ္တာ. တတ္ထုပ္ပဇ္ဇနကဓမ္မာ ဟေတ္ထ အဓိပ္ပေတာ၊ န တံဘူမိပရိယာပန္နာဝ. ရူပဓာတုအာဒီသုပိ ဧသေဝ နယော.
ဧတ္ထ စ တီဏိ သစ္စာနီတိ ဣဒံ နိရောဓသစ္စဿ ဒေသဝိနိမုတ္တတာယ ကတ္ထစိ ဒေသေ အနိဒ္ဒိသိတဗ္ဗတော တံ ဝဇ္ဇေတွာ ဝုတ္တံ. ကာရဏသာပေက္ခာ ဟိ ဓမ္မာ အတ္တနော နိဿယကာရဏဘူတံ ဒေသံ သမာဝသန္တိ အကာရဏဿ အနိဿယတ္တာ၊ ယထာ ဝါ ကဒါစိ ဥပလဗ္ဘမာနာ ဓမ္မာ ကာလနိယတတာယ အတ္တနော သင်္ခတတ္တံဝ သူစေန္တိ. အညထာ ဣတရကာလေသုပိ ဘာဝဿ စ ပသင်္ဂတော၊ ဧတရဟိပိ ဝါ အဘာဝဿ၊ ဧဝံ ကွစိ ဒေသေ ဥပလဗ္ဘမာနာပီတိ ဂဟေတဗ္ဗံ. သဗ္ဗဒေသအဗျာပိတာ ပန အသင်္ခတဿ၊ သင်္ခတဿ ဝါ အသမ္ဘဝတော ဧဝ နောပပဇ္ဇတိ၊ တသ္မာ ဒေသကာလဝိနိမုတ္တမေဝ အသင်္ခတန္တိ ဂဟေတဗ္ဗံ.
ဒုတိယကောဋ္ဌာသေ ပန –
‘‘ရူပဓာတုယာ ပဉ္စက္ခန္ဓာ၊ ဆ အာယတနာနိ၊ နဝ ဓာတုယော၊ တီဏိ သစ္စာနိ၊ စုဒ္ဒသိန္ဒြိယာနိ၊ အဋ္ဌ ဟေတူ၊ တယော အာဟာရာ၊ စတ္တာရော ဖဿာ။ပေ။ စတ္တာရိ စိတ္တာနီ’’တိ –
မာတိကံ နိက္ခိပိတွာ ဝိဘတ္တာ. ယသ္မာ ပန ရူပီနံ ဃာနာဒီနံ အဘာဝေန ဝိဇ္ဇမာနာနိပိ ဂန္ဓာယတနာဒီနိ အာယတနာဒိကိစ္စံ န ကရောန္တိ၊ တသ္မာ တေ ဝဇ္ဇေတွာ ‘‘ဆ အာယတနာနိ၊ နဝ ဓာတုယော’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ န တေသံ အဘာဝါ. ကေစိ ပန ‘‘ရူပလောကေ ဂန္ဓရသာ ကဗဠီကာရော အာဟာရော စ မဟာဘူတာနဉ္စ ဖောဋ္ဌဗ္ဗကိစ္စတာ နတ္ထိ၊ တေနေဝ ပါဠိယံ န ဥဒ္ဓဋာ’’တိ ဝတွာ တံ သာဓေတုံ ဗဟုံ ဟေတုပဋိရူပကံ ဝတွာ ပပဉ္စေန္တိ၊ တံ တေသံ မတိမတ္တမေဝါတိ န ဂဟေတဗ္ဗံ. ဂန္ဓာဒီနံ အဝိနိဗ္ဘောဂတ္တာ၊ ဖောဋ္ဌဗ္ဗတ္တာ၊ ဓာတုသဘာဝတ္တာ စ ဃာနာဒိတ္တယဘာဝဒွယသုခဒုက္ခဒေါမနဿိန္ဒြိယာနိ၊ ပန ဒေါမနဿဟေတုကဗဠီကာရာဟာရဃာနာဒိတ္တယသမ္ဖဿာဒီနိ စ ဝဇ္ဇေတွာ စုဒ္ဒသိန္ဒြိယာဒိဘာဝေါ ဝေဒိတဗ္ဗော.
တတိယကောဋ္ဌာသေ ပန –
‘‘အရူပဓာတုယာ စတ္တာရော ခန္ဓာ၊ ဒွေ အာယတနာနိ၊ ဒွေ ဓာတုယော၊ တီဏိ သစ္စာနိ၊ ဧကာဒသိန္ဒြိယာနိ၊ အဋ္ဌ ဟေတူ၊ တယော အာဟာရာ၊ ဧကော ဖဿော။ပေ။ ဧကံ စိတ္တ’’န္တိ –
မာတိကံ နိက္ခိပိတွာ ဝိဘတ္တာ. ဧတ္ထ စ စက္ခုသောတအနညာတညဿာမီတိန္ဒြိယာနမ္ပိ အဘာဝါ ဧကာဒသိန္ဒြိယာနိ ဝေဒိတဗ္ဗာနိ.
စတုတ္ထကောဋ္ဌာသေ ပန –
‘‘အပရိယာပန္နေ စတ္တာရော ခန္ဓာ၊ ဒွေ အာယတနာနိ၊ ဒွေ ဓာတုယော၊ ဒွေ သစ္စာနိ၊ ဒွါဒသိန္ဒြိယာနိ၊ ဆ ဟေတူ၊ တယော အာဟာရာ၊ ဧကော ဖဿော။ပေ။ ဧကံ စိတ္တ’’န္တိ –
မာတိကံ နိက္ခိပိတွာ ဝိဘတ္တာ. ယသ္မာ စ ဩကာသဝသေန ဝါ သတ္တုပ္ပတ္တိဝသေန ဝါ အပရိယာပန္နဓာတု နာမ နတ္ထိ၊ တသ္မာ ‘‘အပရိယာပန္နဓာတုယာ’’တိ အဝတွာ နိဗ္ဗတ္တိတလောကုတ္တရမေဝ ဒဿေတုံ ‘‘အပရိယာပန္နေ စတ္တာရော ခန္ဓာ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. ဧဝံ စတူဟိ ကောဋ္ဌာသေဟိ ဒုတိယော ဝါရော ဝေဒိတဗ္ဗော.
တတိယော ပန ဝါရော –
‘‘ရူပက္ခန္ဓော ကာမဓာတုပရိယာပန္နော၊ စတ္တာရော ခန္ဓာ သိယာ ကာမဓာတုပရိယာပန္နာ၊ သိယာ န ကာမဓာတုပရိယာပန္နာ’’တိအာဒိနာ –
စတူသု ဘူမီသု စတူဟိ ကောဋ္ဌာသေဟိ တံတံဘူမိပရိယာပန္နဓမ္မဒဿနဝသေန ပဝတ္တော၊ သော စ ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တာနုသာရေန သက္ကာ ဉာတုန္တိ န ဝိတ္ထာရိတော. တတ္ထ စ ကာမဓာတုပရိယာပန္နောတိ ကာမာဝစရဘာဝေန တတ္ထ အန္တောဂဓော ကာမာဝစရောတိ အတ္ထော. သေသေသုပိ ဧသေဝ နယော.
စတုတ္ထော ပန ဝါရော တီသု ဘူမီသု စတူဟိ ကောဋ္ဌာသေဟိ ပဋိသန္ဓိက္ခဏေ ဥပ္ပဇ္ဇနကာနုပ္ပဇ္ဇနကဓမ္မဒဿနဝသေန ပဝတ္တော. တတ္ထ ပဌမကောဋ္ဌာသေ တာဝ –
‘‘ကာမဓာတုယာ ဥပပတ္တိက္ခဏေ သဗ္ဗေသံ ပဉ္စက္ခန္ဓာ ပါတုဘဝန္တိ၊ ကဿစိ ဧကာဒသာယတနာနိ ပါတုဘဝန္တိ၊ ကဿစိ ဒသာယတနာနိ ပါတုဘဝန္တိ၊ ကဿစိ အပရာနိ ဒသ၊ ကဿစိ နဝ၊ ကဿစိ သတ္တ၊ ကဿစိ ဧကာဒသ ဓာတုယော။ပေ။ သတ္တ ဓာတုယော. သဗ္ဗေသံ ဧကံ သစ္စံ ပါတုဘဝတိ. ကဿစိ စုဒ္ဒသိန္ဒြိယာနိ၊ ကဿစိ တေရသ၊ ကဿစိ အပရာနိ တေရသ၊ ကဿစိ ဒွါဒသ၊ ကဿစိ ဒသ၊ ကဿစိ နဝ၊ ကဿစိ အပရာနိ နဝ၊ ကဿစိ အဋ္ဌ၊ ကဿစိ အပရာနိ အဋ္ဌ၊ ကဿစိ သတ္တ၊ ကဿစိ ပဉ္စ၊ ကဿစိ စတ္တာရိန္ဒြိယာနိ ပါတုဘဝန္တိ၊ ကဿစိ တယော ဟေတူ ပါတုဘဝန္တိ၊ ကဿစိ ဒွေ၊ ကဿစိ အဟေတုကာ ပါတုဘဝန္တိ. သဗ္ဗေသံ စတ္တာရော အာဟာရာ၊ ဧကော ဖဿော။ပေ။ ဧကံ စိတ္တံ ပါတုဘဝတီ’’တိ –
မာတိကံ နိက္ခိပိတွာ ဝိဘတ္တာ. တတ္ထ ပဋိသန္ဓိက္ခဏေ ကာမာဝစရာနံ ဩပပါတိကာနံ၊ အာပါယိကာနံ၊ ဒေဝမနုဿာနံ ပရိပုဏ္ဏာယတနာနံ သဒ္ဒါယတနဝဇ္ဇိတာနိ ဧကာဒသာယတနာနိ ပါတုဘဝန္တိ၊ တာနေဝ ဧကာဒသ ဓာတုယော ဟောန္တိ. သဒ္ဒေါ ဟိ ဧကန္တေန ပဋိသန္ဓိယံ န ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ တေသညေဝ ပန ဇစ္စန္ဓာနံ ဒသ၊ ဇစ္စဗဓိရာနံ အပရာနိ ဒသ၊ ဇစ္စန္ဓဗဓိရာနံ နဝ၊ ဂဗ္ဘသေယျကာနံ ရူပဂန္ဓရသကာယဖောဋ္ဌဗ္ဗမနောဓမ္မဝသေန သတ္တ အာယတနဓာတုယော ပါတုဘဝန္တိ. ဩပပါတိကာနံ တိဟေတုကာနံ မနစ္ဆဋ္ဌာနိ ဣန္ဒြိယာနိ၊ ဘာဝဒွယေ ဧကံ၊ ဇီဝိတိန္ဒြိယံ၊ သောမနဿုပေက္ခိန္ဒြိယေသု ဧကံ၊ သဒ္ဓါဒီနိ ပဉ္စာတိ စုဒ္ဒသိန္ဒြိယာနိ၊ တေသံ ဒွိဟေတုကာနံ ပညိန္ဒြိယံ ဝဇ္ဇေတွာ တေရသ၊ ပဌမကပ္ပိကာနံ မနုဿာနံ တိဟေတုကာနံ ဘာဝိန္ဒြိယံ ဝဇ္ဇေတွာ အပရာနိပိ တေရသ၊ တေသညေဝ ဒုဟေတုကာနံ ဒွါဒသ၊ ဂဗ္ဘသေယျကာနံ ပန တိဟေတုကာနံ ပုရိမေသု စုဒ္ဒသသု စက္ခာဒီနိ စတ္တာရိ ဝဇ္ဇေတွာ ဒသ၊ တေသံ ဒုဟေတုကာနံ နဝ၊ ဩပပါတိကာနံ အဟေတုကာနံ ပရိပုဏ္ဏာယတနာနံ ပုရိမေသု စုဒ္ဒသသု သဒ္ဒါဒီနိ ဝဇ္ဇေတွာ အပရာနိ နဝ၊ တေသညေဝ ဇစ္စန္ဓာနံ အဋ္ဌ၊ တထာ ဗဓိရာနံ၊ အန္ဓဗဓိရာနံ ပန သတ္တ၊ ဂဗ္ဘသေယျကာနံ ပန အဟေတုကာနံ ကာယမနောဘာဝဇီဝိတဥပေက္ခိန္ဒြိယာနိ ပဉ္စ၊ တေသညေဝ နပုံသကာနံ စတ္တာရိ ပါတုဘဝန္တိ. အဟေတုကစိတ္တေသု ဟိ ဝိဇ္ဇမာနာပိ ဧကဂ္ဂတာ သမာဓိန္ဒြိယတံ န ဂစ္ဆတိ၊ မနောဝိညာဏဓာတုဝသေန ပန ‘‘ဧကော ဖဿော’’တိအာဒယော ဝေဒိတဗ္ဗာ.
ဒုတိယကောဋ္ဌာသေ ပန –
‘‘ရူပဓာတုယာ ဥပပတ္တိက္ခဏေ ဌပေတွာ အသညသတ္တာနံ ဒေဝါနံ ပဉ္စက္ခန္ဓာ ပါတုဘဝန္တိ. ပဉ္စာယတနာနိ၊ ပဉ္စ ဓာတုယော၊ ဧကံ သစ္စံ၊ ဒသိန္ဒြိယာနိ၊ တယော ဟေတူ၊ တယော အာဟာရာ၊ ဧကော ဖဿော။ပေ။ ဧကံ စိတ္တ’’န္တိ –
မာတိကံ နိက္ခိပိတွာ ဝိဘတ္တာ. တတ္ထ စက္ခုရူပသောတမနောဓမ္မာနံ ဝသေန ပဉ္စာယတနဓာတုယော ဝေဒိတဗ္ဗာ. ဧတ္ထာပိ ဂန္ဓရသဖောဋ္ဌဗ္ဗာနံ အဂ္ဂဟဏေ ကာရဏံ ပုဗ္ဗေ ဝုတ္တမေဝ. စက္ခုသောတမနောဇီဝိတိန္ဒြိယာနိ၊ သောမနဿုပေက္ခာနံ အညတရံ၊ သဒ္ဓါဒီနိ ပဉ္စာတိ ဒသိန္ဒြိယာနိ ဝေဒိတဗ္ဗာနိ.
တတိယကောဋ္ဌာသေ ပန –
‘‘အသညသတ္တာနံ ဒေဝါနံ ဥပပတ္တိက္ခဏေ ဧကော ခန္ဓော ပါတုဘဝတိ ရူပက္ခန္ဓော၊ ဒွေ အာယတနာနိ ရူပါယတနံ ဓမ္မာယတနံ၊ ဒွေ ဓာတုယော ရူပဓာတု ဓမ္မဓာတု၊ ဧကံ ဒုက္ခသစ္စံ၊ ဧကံ ရူပဇီဝိတိန္ဒြိယံ၊ အသညသတ္တာ ဒေဝါ အဟေတုကာ၊ အနာဟာရာ၊ အဖဿကာ။ပေ။ အစိတ္တကာ’’တိ –
သနိဒ္ဒေသမာတိကာ နိက္ခိတ္တာ. ဧတ္ထ စ ရူပမ္ပိ ကိဉ္စာပိ တေသံ အာယတနာဒိကိစ္စံ န ကရောတိ၊ သဝိညာဏကရူပီသု ပန ဂဟိတတ္တာ ဣဓာပိ ဂဟိတံ. ဂန္ဓာဒယော ပန တတ္ထ န ဂဟိတတ္တာ ဣဓာပိ န ဂဟိတာ၊ နော အဝိဇ္ဇမာနတာယ. ဧကတလဝါသိကာနံ ဝါ သေသဗြဟ္မာနံ စက္ခုဝိသယတ္တာ ဣဓာပိ ရူပါယတနံ ဥဒ္ဓဋံ၊ အသညီနံ ပန ပဉ္စာယတနာနိ၊ ဧကော အာဟာရော ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ.
စတုတ္ထကောဋ္ဌာသေ –
‘‘အရူပဓာတုယာ ဥပပတ္တိက္ခဏေ စတ္တာရော ခန္ဓာ၊ ဒွေ အာယတနာနိ၊ ဒွေ ဓာတုယော၊ ဧကံ သစ္စံ၊ အဋ္ဌိန္ဒြိယာနိ၊ တယော ဟေတူ၊ တယော အာဟာရာ၊ ဧကော ဖဿော။ပေ။ ဧကံ စိတ္တ’’န္တိ –
မာတိကာပဒါနိ နိက္ခိပိတွာ ဝိဘတ္တာ. ဧတ္ထ စ မနောဇီဝိတဥပေက္ခိန္ဒြိယာနိ၊ သဒ္ဓါဒီနိ ပဉ္စာတိ အဋ္ဌိန္ဒြိယာနိ ဝေဒိတဗ္ဗာနိ. သေသံ သုဝိညေယျမေဝ. ဧဝံ စတူဟိ ကောဋ္ဌာသေဟိ စတုတ္ထော ဝါရော ဝေဒိတဗ္ဗော.
ပဉ္စမော ပန ဝါရော တေသံ ဓမ္မာနံ ဘူမန္တရဝသေန ‘‘ကာမာဝစရဓမ္မာ၊ န ကာမာဝစရာ။ပေ။ ပရိယာပန္နာ’’တိ စတ္တာရော ဒုကေ မာတိကာဝသေန နိက္ခိပိတွာ ဝိဘဇနဝသေန ပဝတ္တော၊ သော ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တတ္ထောဝ.
ဆဋ္ဌော ပန ဝါရော သမ္မုတိဒေဝဥပပတ္တိဒေဝဝိသုဒ္ဓိဒေဝေ နိဒ္ဒိသိတွာ မနုဿဒေဝဂတီသု ဥပ္ပါဒကကမ္မအာယုပ္ပမာဏဒဿနဝသေန ဝုတ္တော. တတ္ထာယံ သင်္ခေပတ္ထော – သတ္တာ ဟိ ဒါနသီလာဒိကာမာဝစရကုသလံ ကတွာ မနုဿလောကေ ခတ္တိယမဟာသာလာဒိကုလေသု စေဝ စာတုမဟာရာဇိကတာဝတိံသယာမတုသိတနိမ္မာနရတိပရနိမ္မိတဝသဝတ္တိသင်္ခါတေသု ဆသု ဒေဝလောကေသု စ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ တတ္ထ သိနေရုပဗ္ဗတဝေမဇ္ဈပရိဘဏ္ဍပဗ္ဗတတော ပဋ္ဌာယ ဟေဋ္ဌာ ယာဝ ဘူမိ တိရိယံ စက္ကဝါဠပဗ္ဗတံ အာဟစ္စ ဧတ္ထန္တရေ ပဗ္ဗတအာကာသရုက္ခပထဝိနိဿိတာ စာတုမဟာရာဇစန္ဒသူရိယာ သဗ္ဗေ စာတုမဟာရာဇိကာ. တတော ဥဒ္ဓံ စက္ကဝါဠပရိယန္တံ တာဝတိံသာဒယော ယထာက္ကမံ ဥပရူပရိ ဌိတာတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ဒေဝလောကောပိ ပရမ္ပရစက္ကဝါဠပဗ္ဗတံ အပ္ပတ္တော နာမ နတ္ထိ.
ပဌမဇ္ဈာနံ ပန ပရိတ္တံ ဘာဝေတွာ ဗြဟ္မပါရိသဇ္ဇေသု ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ မဇ္ဈိမံ ဘာဝေတွာ ဗြဟ္မပုရောဟိတေသု၊ ပဏီတံ ဘာဝေတွာ မဟာဗြဟ္မေသု၊ ဣမေ တယောပိ ဇနာ ပဌမဇ္ဈာနဘူမိယံ ဧကတလေ ဝသန္တိ. အာယုအာဘာဒိဘေဒေန ပနေသံ ဘေဒေါ၊ ဧဝံ ဥပရိပိ.
စတုက္ကနယေ ပန ဒုတိယဇ္ဈာနံ၊ ပဉ္စကနယေ ဒုတိယတတိယဇ္ဈာနဉ္စ ပရိတ္တံ၊ မဇ္ဈိမံ၊ ပဏီတဉ္စ ဘာဝေတွာ ပရိတ္တာဘာအပ္ပမာဏာဘာအာဘဿရေသု ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ. တတိယဇ္ဈာနံ ပရိတ္တာဒိဝသေန ဘာဝေတွာ ပရိတ္တသုဘအပ္ပမာဏသုဘသုဘကိဏှေသု. စတုတ္ထဇ္ဈာနံ ပန ဘာဝေတွာ အာရမ္မဏမနသိကာရဆန္ဒာဓိမုတ္တိအာဒိနာနတ္တတော ကေစိ အသညီသု၊ ကေစိ ဝေဟပ္ဖလေသု၊ ကေစိ အဝိဟေသု၊ အတပ္ပေသု၊ သုဒဿေသု၊ သုဒဿီသု၊ ကေစိ အကနိဋ္ဌေသု၊ အာကာသာနဉ္စာယတနာဒီသု စတူသု စ ယထာက္ကမံ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ. တတ္ထ ဟိ ဧကစ္စေ တိတ္ထိယာ ‘‘စိတ္တံ နိဿာယ ရဇ္ဇနဒုဿနာဒယော၊ တန္နိဒါနာနိ စ ဒုက္ခာနိ သမုပ္ပဇ္ဇန္တီ’’တိ စိတ္တေ ဒေါသံ ဒိသွာ ‘‘ဒိဋ္ဌဓမ္မနိဗ္ဗာနမေတ’’န္တိ သညာဝိရာဂံ ဇနေတွာ တတြူပပတ္တိယာ ဈာနံ ဘာဝေတွာ ရူပကာယမတ္တာ ဌိတာ ဝါ နိသိန္နာ ဝါ နိပန္နာ ဝါ ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တိတွာ တတ္ထေဝ ပဉ္စကပ္ပသတာနိ တိဋ္ဌန္တီတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ.
အဋ္ဌသမာပတ္တိလာဘီနံ ကတရံ ဈာနံ ဝိပစ္စတီတိ? ပဂုဏံ၊ သဗ္ဗေသု ပဂုဏေသု ယဿ ဝိပါကဘူမိံ ပတ္ထေတိ၊ တံပတ္ထနာယ စ အသတိ ယံ မရဏသမယေ သမာပဇ္ဇတိ၊ တံ၊ တသ္မိမ္ပိ အသတိ ဥတ္တမဝသေန နေဝသညာနာသညာယတနံ ဝိပစ္စတိ. သုဒ္ဓါဝါသေသု စ အဝိဟာဒီသု အနာဂါမိဝဇ္ဇိတာ သတ္တာ န ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ အနာဂါမိနော ပန အသညီဝဇ္ဇိတဗြဟ္မလောကေသု သဗ္ဗတ္ထ ဥပ္ပဇ္ဇိတုံ လဘန္တိ. သဗ္ဗေသမ္ပိ စ အရိယာနံ တတြူပပတ္တိတော ဥပရူပပတ္တိပိ၊ န ဟေဋ္ဌူပပတ္တိ. တေ ဟိ ပဌမဇ္ဈာနဘူမိယံ နိဗ္ဗတ္တာ အနာဂါမိနော နဝ ဗြဟ္မလောကေ သောဓေတွာ မတ္ထကေ ဝေဟပ္ဖလေသု ဌိတာ ပရိနိဗ္ဗန္တိ၊ န နိဝတ္တန္တိ အရိယာနံ ဟေဋ္ဌူပပတ္တိအဘာဝါ. ဝေဟပ္ဖလအကနိဋ္ဌနေဝသညာနာသညာယတနဘဝါ တယောပိ သေဋ္ဌဘဝါ နာမ. ဣမေသု တီသု ဌာနေသု နိဗ္ဗတ္တာ အနာဂါမိနော နေဝ ဥဒ္ဓံ ဂစ္ဆန္တိ၊ န အဓော. တတ္ထေဝ ပရိနိဗ္ဗာယန္တိ. မနုဿလောကေ စ သေခါ ဂိဟိဘာဝေ ယာဝဇီဝံ တိဋ္ဌန္တိ၊ န အသေခါ. တေ ဟိ အရဟတ္တံ ပတ္တဒိဝသေ ပဗ္ဗဇန္တိ ဝါ၊ ပရိနိဗ္ဗန္တိ ဝါ. ဘုမ္မဒေဝေသု ပန ခီဏာသဝါပိ ယာဝဇီဝံ တိဋ္ဌန္တိ. ဆသု ကာမာဝစရဒေဝေသု သောတာပန္နသကဒါဂါမိနောဝ တိဋ္ဌန္တိ၊ အနာဂါမိနော ပန တဒဟေဝ ရူပဘဝံ ဂန္တုံ ဝဋ္ဋတိ ခီဏာသဝေန ပရိနိဗ္ဗာတုန္တိ ဂဟေတဗ္ဗံ. ဧဝံ ဣမာသု သတ္တဝီသတိယာ ဘူမီသု ပရိယာပန္နမနုဿဒေဝဗြဟ္မလောကေသု နိဗ္ဗတ္တသတ္တေသု မနုဿာနံ တာဝ ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေဝ ဝဿသတံ အာယုပ္ပမာဏံ၊ အပ္ပံ ဝါ ဘိယျော. အာပါယိကာနံ၊ ဘုမ္မဒေဝါနဉ္စ ကဒါစိ အာယုပရိစ္ဆေဒေါ နတ္ထိ၊ ကမ္မမေဝ ပမာဏံ. တေ ဟိ သတ္တာဟေနပိ မရန္တိ၊ ကပ္ပမ္ပိ တိဋ္ဌန္တီတိ.
စာတုမဟာရာဇိကာနံ ပန မာနုသကာနိ ပညာသ ဝဿာနိ ဧကံ ရတ္တိန္ဒိဝံ၊ တာယ ရတ္တိယာ တိံသ ရတ္တိယော မာသော၊ တေန မာသေန ဒွါဒသမာသိယော သံဝစ္ဆရော၊ တေန သံဝစ္ဆရေန ဒိဗ္ဗာနိ ပဉ္စဝဿသတာနိ အာယုပ္ပမာဏံ. တာနိ မနုဿဂဏနာယ နဝုတိဝဿသတသဟဿာနိ ဟောန္တိ. တာဝတိံသာနံ မာနုသကံ ဝဿသတံ ဧကံ ရတ္တိန္ဒိဝံ ကတွာ ဧဝမာဂတံ ဒိဗ္ဗံ ဝဿသဟဿံ. ဧဝံ ယာမာဒီနံ ဝဿဂဏနဉ္စ ဒိဂုဏံ ကတွာ ဟေဋ္ဌိမတော ဒိဂုဏစတုဂ္ဂုဏံ အာယုပ္ပမာဏံ ဝေဒိတဗ္ဗံ.
ဗြဟ္မေသု ပန ဗြဟ္မပါရိသဇ္ဇာနံ ကပ္ပဿ တတိယော ဘာဂေါ အာယုပ္ပမာဏံ၊ ဗြဟ္မပုရောဟိတာနံ ဥပဍ္ဎကပ္ပေါ၊ မဟာဗြဟ္မာနံ ဧကော ကပ္ပေါ၊ ပရိတ္တာဘာနံ ဒွေ ကပ္ပါတိ ဧဝံ ဥပရူပရိ ဒိဂုဏံ ကတွာ ယာဝ သုဘကိဏှာ ယောဇေတဗ္ဗံ. သုဘကိဏှာနံ ဟိ စတုသဋ္ဌိကပ္ပံ အာယုပ္ပမာဏံ၊ အသညီနံ၊ ဝေဟပ္ဖလာနဉ္စ ပဉ္စကပ္ပသတာနိ၊ အဝိဟာနံ ကပ္ပသဟဿန္တိ ဥပရူပရိ ဒိဂုဏဝသေန ယာဝ အကနိဋ္ဌာ ယောဇေတဗ္ဗံ. အကနိဋ္ဌာနံ ဟိ သောဠသကပ္ပသဟဿာနိ၊ အရူပါနံ စတုန္နံ ယထာက္ကမံ ဝီသတိ၊ စတ္တာရိ၊ သဋ္ဌိ၊ စတုရာသီတိ ကပ္ပသဟဿာနိ အာယုပ္ပမာဏန္တိ.
ဥက္ခိတ္တာ ပုညတေဇေန၊ ကာမရူပဂတိံ ဂတာ၊
ဘဝဂ္ဂတမ္ပိ သမ္ပတ္တာ၊ ပုနာဂစ္ဆန္တိ ဒုဂ္ဂတိံ.
တာဝ ဒီဃာယုကာ သတ္တာ၊ စဝန္တိ အာယုသင်္ခယာ၊
နတ္ထိ ကောစိ ဘဝေါ နိစ္စော၊ ဣတိ ဝုတ္တံ မဟေသိနာ.
တသ္မာ ဟိ ဓီရာ နိပကာ၊ နိပုဏာ အတ္ထစိန္တကာ၊
ဇရာမရဏမောက္ခာယ၊ ဘာဝေန္တိ မဂ္ဂမုတ္တမံ.
ဘာဝယိတွာ သုစိံ မဂ္ဂံ၊ နိဗ္ဗာနောဂဓဂါမိနံ၊
သဗ္ဗာသဝေ ပရိညာယ၊ ပရိနိဗ္ဗန္တိ အနာသဝါတိ. (ဝိဘ. ၁၀၂၉)၊
အယံ ဆဋ္ဌဝါရေ နယော.
သတ္တမော ပန ဝါရော တေသံ ခန္ဓာဒီနံ အဘိညေယျာဒိဘာဝဝိဘာဝနဝသေန ပဝတ္တော. တတ္ထ ဟိ –
‘‘ရူပက္ခန္ဓော အဘိညေယျော၊ ပရိညေယျော၊ န ပဟာတဗ္ဗော၊ န ဘာဝေတဗ္ဗော၊ န သစ္ဆိကာတဗ္ဗော. စတ္တာရော ခန္ဓာ အဘိညေယျာ ပရိညေယျာ၊ သိယာ ပဟာတဗ္ဗာ၊ သိယာ ဘာဝေတဗ္ဗာ၊ သိယာ သစ္ဆိကာတဗ္ဗာ၊ သိယာ န ပဟာတဗ္ဗာ န ဘာဝေတဗ္ဗာ န သစ္ဆိကာတဗ္ဗာ’’တိအာဒိနာ –
ဒွါဒသပိ ကောဋ္ဌာသာ ဝိတ္ထာရတော ဝိဘတ္တာ. တတ္ထ လက္ခဏပရိဂ္ဂါဟိကာယ ပညာယ ခန္ဓာဒယော သဗ္ဗေ ဓမ္မာ အဘိညေယျာ. ဉာတတီရဏပဟာနပရိညာသု ယထာယောဂံ ယာယ ကာယစိ ပရိညာယ ဝသေန သဗ္ဗေပိ ဓမ္မာ ပရိညေယျာ. လောကုတ္တရဓမ္မာပိ ဉာတပရိညေယျာဝ. အကုသလာ ပန ပဟာတဗ္ဗာ. မဂ္ဂေါ ဘာဝေတဗ္ဗော၊ ဖလံ၊ နိဗ္ဗာနဉ္စ သစ္ဆိကာတဗ္ဗံ. တတ္ထ ရူပက္ခန္ဓော ဉာတတီရဏဝသေန ပရိညေယျော. ဝိပဿနာဝိသယေ ဟိ သဗ္ဗံ တီရဏပရိညာယ ပရိညေယျန္တိ. ဣမိနာ နယေန သဗ္ဗတ္ထ အဘိညေယျာဒိဘာဝေါ ဝေဒိတဗ္ဗော.
အဋ္ဌမော ပန ဝါရော တေသံ သာရမ္မဏတာဝိဘာဝနဝသေန ပဝတ္တော၊ နဝမော ပနေသံ ဒိဋ္ဌသုတမုတဝိညာတေသု သင်္ဂဟဒဿနဝသေန. ဒသမော ကုသလတ္တိကာဒီဟိ သရဏဒုကပရိယောသာနေဟိ တိကဒုကေဟိ ဝိဘာဂဒဿနဝသေန ပဝတ္တော၊ တေပိ ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တနယာဝါတိ အယမေတ္ထ သင်္ခေပေါ၊ ဝိတ္ထာရော ပနေတ္ထ ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တောယေဝ. အာဒိတော ပဋ္ဌာယ သဗ္ဗတ္ထ ဝိဘင်္ဂပါဠိအဋ္ဌကထာသု (ဝိဘ. ၉၇၈ အာဒယော၊ ဝိဘ. အဋ္ဌ. ၉၇၈ အာဒယော) ဂဟေတဗ္ဗောတိ.
ဓမ္မဟဒယဝိဘင်္ဂမာတိကတ္ထဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
မောဟဝိစ္ဆေဒနိယာ အဘိဓမ္မမာတိကတ္ထဝဏ္ဏနာယ
ဝိဘင်္ဂမာတိကတ္ထဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.