၁၀. ကိမိလသုတ္တံ

၉၈၆. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ကိမိလာယံ [ကိမ္ဗိလာယံ (သီ. ပီ.)] ဝိဟရတိ ဝေဠုဝနေ. တတြ ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မန္တံ ကိမိလံ အာမန္တေသိ – ‘‘ကထံ ဘာဝိတော နု ခေါ၊ ကိမိလ၊ အာနာပါနဿတိသမာဓိ ကထံ ဗဟုလီကတော မဟပ္ဖလော ဟောတိ မဟာနိသံသော’’တိ?

ဧဝံ ဝုတ္တေ အာယသ္မာ ကိမိလော တုဏှီ အဟောသိ. ဒုတိယမ္ပိ ခေါ ဘဂဝါ။ပေ။ တတိယမ္ပိ ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မန္တံ ကိမိလံ အာမန္တေသိ – ‘‘ကထံ ဘာဝိတော နု ခေါ၊ ကိမိလ၊ အာနာပါနဿတိသမာဓိ ကထံ ဗဟုလီကတော မဟပ္ဖလော ဟောတိ မဟာနိသံသော’’တိ? တတိယမ္ပိ ခေါ အာယသ္မာ ကိမိလော တုဏှီ အဟောသိ.

ဧဝံ ဝုတ္တေ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဧတဿ၊ ဘဂဝါ၊ ကာလော၊ ဧတဿ၊ သုဂတ၊ ကာလော! ယံ ဘဂဝါ အာနာပါနဿတိသမာဓိံ ဘာသေယျ. ဘဂဝတော သုတွာ ဘိက္ခူ ဓာရေဿန္တီ’’တိ.

‘‘တေနဟာနန္ဒ၊ သုဏာဟိ၊ သာဓုကံ မနသိ ကရောဟိ၊ ဘာသိဿာမီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ’’တိ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဘဂဝတော ပစ္စဿောသိ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကထံ ဘာဝိတော စ၊ အာနန္ဒ၊ အာနာပါနဿတိသမာဓိ ကထံ ဗဟုလီကတော မဟပ္ဖလော ဟောတိ မဟာနိသံသော? ဣဓာနန္ဒ၊ ဘိက္ခု အရညဂတော ဝါ ရုက္ခမူလဂတော ဝါ သုညာဂါရဂတော ဝါ နိသီဒတိ ပလ္လင်္ကံ အာဘုဇိတွာ ဥဇုံ ကာယံ ပဏိဓာယ ပရိမုခံ သတိံ ဥပဋ္ဌပေတွာ. သော သတောဝ အဿသတိ၊ သတောဝ ပဿသတိ။ပေ။ ‘ပဋိနိဿဂ္ဂါနုပဿီ အဿသိဿာမီ’တိ သိက္ခတိ၊ ‘ပဋိနိဿဂ္ဂါနုပဿီ ပဿသိဿာမီ’တိ သိက္ခတိ. ဧဝံ ဘာဝိတော ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ အာနာပါနဿတိသမာဓိ ဧဝံ ဗဟုလီကတော မဟပ္ဖလော ဟောတိ မဟာနိသံသော’’.

‘‘ယသ္မိံ သမယေ၊ အာနန္ဒ၊ ဘိက္ခု ဒီဃံ ဝါ အဿသန္တော ‘ဒီဃံ အဿသာမီ’တိ ပဇာနာတိ၊ ဒီဃံ ဝါ ပဿသန္တော ‘ဒီဃံ ပဿသာမီ’တိ ပဇာနာတိ၊ ရဿံ ဝါ အဿသန္တော ‘ရဿံ အဿသာမီ’တိ ပဇာနာတိ၊ ရဿံ ဝါ ပဿသန္တော ‘ရဿံ ပဿသာမီ’တိ ပဇာနာတိ၊ ‘သဗ္ဗကာယပ္ပဋိသံဝေဒီ အဿသိဿာမီ’တိ သိက္ခတိ၊ ‘သဗ္ဗကာယပ္ပဋိသံဝေဒီ ပဿသိဿာမီ’တိ သိက္ခတိ၊ ‘ပဿမ္ဘယံ ကာယသင်္ခါရံ အဿသိဿာမီ’တိ သိက္ခတိ၊ ‘ပဿမ္ဘယံ ကာယသင်္ခါရံ ပဿသိဿာမီ’တိ သိက္ခတိ – ကာယေ ကာယာနုပဿီ၊ အာနန္ဒ၊ ဘိက္ခု တသ္မိံ သမယေ ဝိဟရတိ အာတာပီ သမ္ပဇာနော သတိမာ၊ ဝိနေယျ လောကေ အဘိဇ္ဈာဒေါမနဿံ. တံ ကိဿ ဟေတု? ကာယညတရာဟံ၊ အာနန္ဒ၊ ဧတံ ဝဒါမိ ယဒိဒံ – အဿာသပဿာသံ. တသ္မာတိဟာနန္ဒ၊ ကာယေ ကာယာနုပဿီ ဘိက္ခု တသ္မိံ သမယေ ဝိဟရတိ အာတာပီ သမ္ပဇာနော သတိမာ၊ ဝိနေယျ လောကေ အဘိဇ္ဈာဒေါမနဿံ.

‘‘ယသ္မိံ သမယေ၊ အာနန္ဒ၊ ဘိက္ခု ‘ပီတိပ္ပဋိသံဝေဒီ အဿသိဿာမီ’တိ သိက္ခတိ၊ ‘ပီတိပ္ပဋိသံဝေဒီ ပဿသိဿာမီ’တိ သိက္ခတိ၊ ‘သုခပ္ပဋိသံဝေဒီ အဿသိဿာမီ’တိ သိက္ခတိ၊ ‘သုခပ္ပဋိသံဝေဒီ ပဿသိဿာမီ’တိ သိက္ခတိ၊ ‘စိတ္တသင်္ခါရပ္ပဋိသံဝေဒီ အဿသိဿာမီ’တိ သိက္ခတိ၊ ‘စိတ္တသင်္ခါရပ္ပဋိသံဝေဒီ ပဿသိဿာမီ’တိ သိက္ခတိ၊ ‘ပဿမ္ဘယံ စိတ္တသင်္ခါရံ ပဿသိဿာမီ’တိ သိက္ခတိ – ဝေဒနာသု ဝေဒနာနုပဿီ၊ အာနန္ဒ၊ ဘိက္ခု တသ္မိံ သမယေ ဝိဟရတိ အာတာပီ သမ္ပဇာနော သတိမာ၊ ဝိနေယျ လောကေ အဘိဇ္ဈာဒေါမနဿံ. တံ ကိဿ ဟေတု? ဝေဒနာညတရာဟံ၊ အာနန္ဒ၊ ဧတံ ဝဒါမိ၊ ယဒိဒံ – အဿာသပဿာသာနံ [အဿာသပဿာသံ (ပီ. က.) မ. နိ. ၃.၁၄၅] သာဓုကံ မနသိကာရံ. တသ္မာတိဟာနန္ဒ၊ ဝေဒနာသု ဝေဒနာနုပဿီ ဘိက္ခု တသ္မိံ သမယေ ဝိဟရတိ အာတာပီ သမ္ပဇာနော သတိမာ၊ ဝိနေယျ လောကေ အဘိဇ္ဈာဒေါမနဿံ.

‘‘ယသ္မိံ သမယေ၊ အာနန္ဒ၊ ဘိက္ခု ‘စိတ္တပ္ပဋိသံဝေဒီ အဿသိဿာမီ’တိ သိက္ခတိ၊ ‘စိတ္တပ္ပဋိသံဝေဒီ ပဿသိဿာမီ’တိ သိက္ခတိ၊ အဘိပ္ပမောဒယံ စိတ္တံ။ပေ။ သမာဒဟံ စိတ္တံ။ပေ။ ‘ဝိမောစယံ စိတ္တံ အဿသိဿာမီ’တိ သိက္ခတိ၊ ‘ဝိမောစယံ စိတ္တံ ပဿသိဿာမီ’တိ သိက္ခတိ – စိတ္တေ စိတ္တာနုပဿီ၊ အာနန္ဒ၊ ဘိက္ခု တသ္မိံ သမယေ ဝိဟရတိ အာတာပီ သမ္ပဇာနော သတိမာ၊ ဝိနေယျ လောကေ အဘိဇ္ဈာဒေါမနဿံ. တံ ကိဿ ဟေတု? နာဟံ၊ အာနန္ဒ၊ မုဋ္ဌဿတိဿ အသမ္ပဇာနဿ အာနာပါနဿတိသမာဓိဘာဝနံ ဝဒါမိ. တသ္မာတိဟာနန္ဒ၊ စိတ္တေ စိတ္တာနုပဿီ ဘိက္ခု တသ္မိံ သမယေ ဝိဟရတိ အာတာပီ သမ္ပဇာနော သတိမာ၊ ဝိနေယျ လောကေ အဘိဇ္ဈာဒေါမနဿံ.

‘‘ယသ္မိံ သမယေ၊ အာနန္ဒ၊ ဘိက္ခု ‘အနိစ္စာနုပဿီ အဿသိဿာမီ’တိ သိက္ခတိ။ပေ။ ဝိရာဂါနုပဿီ။ပေ။ နိရောဓာနုပဿီ။ပေ။ ‘ပဋိနိဿဂ္ဂါနုပဿီ အဿသိဿာမီ’တိ သိက္ခတိ၊ ‘ပဋိနိဿဂ္ဂါနုပဿီ ပဿသိဿာမီ’တိ သိက္ခတိ – ဓမ္မေသု ဓမ္မာနုပဿီ၊ အာနန္ဒ၊ ဘိက္ခု တသ္မိံ သမယေ ဝိဟရတိ အာတာပီ သမ္ပဇာနော သတိမာ၊ ဝိနေယျ လောကေ အဘိဇ္ဈာဒေါမနဿံ. သော ယံ တံ ဟောတိ အဘိဇ္ဈာဒေါမနဿာနံ ပဟာနံ တံ ပညာယ ဒိသွာ သာဓုကံ အဇ္ဈုပေက္ခိတာ ဟောတိ. တသ္မာတိဟာနန္ဒ၊ ဓမ္မေသု ဓမ္မာနုပဿီ ဘိက္ခု တသ္မိံ သမယေ ဝိဟရတိ အာတာပီ သမ္ပဇာနော သတိမာ၊ ဝိနေယျ လောကေ အဘိဇ္ဈာဒေါမနဿံ.

‘‘သေယျထာပိ၊ အာနန္ဒ၊ စတုမဟာပထေ [စာတုမ္မဟာပထေ (သီ. သျာ. ကံ.)] မဟာပံသုပုဉ္ဇော. ပုရတ္ထိမာယ စေပိ ဒိသာယံ အာဂစ္ဆေယျ သကဋံ ဝါ ရထော ဝါ၊ ဥပဟနတေဝ တံ ပံသုပုဉ္ဇံ၊ ပစ္ဆိမာယ စေပိ ဒိသာယ အာဂစ္ဆေယျ။ပေ။ ဥတ္တရာယ စေပိ ဒိသာယ။ပေ။ ဒက္ခိဏာယ စေပိ ဒိသာယ အာဂစ္ဆေယျ သကဋံ ဝါ ရထော ဝါ၊ ဥပဟနတေဝ တံ ပံသုပုဉ္ဇံ. ဧဝမေဝ ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ ဘိက္ခု ကာယေ ကာယာနုပဿီ ဝိဟရန္တောပိ ဥပဟနတေဝ ပါပကေ အကုသလေ ဓမ္မေ၊ ဝေဒနာသု။ပေ။ စိတ္တေ။ပေ။ ဓမ္မေသု ဓမ္မာနုပဿီ ဝိဟရန္တောပိ ဥပဟနတေဝ ပါပကေ အကုသလေ ဓမ္မေ’’တိ. ဒသမံ.

ဧကဓမ္မဝဂ္ဂေါ ပဌမော.

တဿုဒ္ဒါနံ –

ဧကဓမ္မော စ ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ၊ သုဒ္ဓိကဉ္စ ဒုဝေ ဖလာ၊

အရိဋ္ဌော ကပ္ပိနော ဒီပေါ၊ ဝေသာလီ ကိမိလေန စာတိ.