၂. တာလပုဋသုတ္တံ

၃၅၄. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဝေဠုဝနေ ကလန္ဒကနိဝါပေ. အထ ခေါ တာလပုဋော [တာလပုတ္တော (သီ. သျာ. ကံ.)] နဋဂါမဏိ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ တာလပုဋော နဋဂါမဏိ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သုတံ မေတံ၊ ဘန္တေ၊ ပုဗ္ဗကာနံ အာစရိယပါစရိယာနံ နဋာနံ ဘာသမာနာနံ – ‘ယော သော နဋော ရင်္ဂမဇ္ဈေ သမဇ္ဇမဇ္ဈေ သစ္စာလိကေန ဇနံ ဟာသေတိ ရမေတိ၊ သော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ပဟာသာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’တိ. ဣဓ ဘဂဝါ ကိမာဟာ’’တိ? ‘‘အလံ၊ ဂါမဏိ၊ တိဋ္ဌတေတံ. မာ မံ ဧတံ ပုစ္ဆီ’’တိ. ဒုတိယမ္ပိ ခေါ တာလပုဋော နဋဂါမဏိ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သုတံ မေတံ၊ ဘန္တေ၊ ပုဗ္ဗကာနံ အာစရိယပါစရိယာနံ နဋာနံ ဘာသမာနာနံ – ‘ယော သော နဋော ရင်္ဂမဇ္ဈေ သမဇ္ဇမဇ္ဈေ သစ္စာလိကေန ဇနံ ဟာသေတိ ရမေတိ၊ သော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ပဟာသာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’တိ. ဣဓ ဘဂဝါ ကိမာဟာ’’တိ? ‘‘အလံ၊ ဂါမဏိ၊ တိဋ္ဌတေတံ. မာ မံ ဧတံ ပုစ္ဆီ’’တိ. တတိယမ္ပိ ခေါ တာလပုဋော နဋဂါမဏိ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သုတံ မေတံ၊ ဘန္တေ၊ ပုဗ္ဗကာနံ အာစရိယပါစရိယာနံ နဋာနံ ဘာသမာနာနံ – ‘ယော သော နဋော ရင်္ဂမဇ္ဈေ သမဇ္ဇမဇ္ဈေ သစ္စာလိကေန ဇနံ ဟာသေတိ ရမေတိ၊ သော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ပဟာသာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’တိ. ဣဓ ဘဂဝါ ကိမာဟာ’’တိ?

‘‘အဒ္ဓါ ခေါ တျာဟံ၊ ဂါမဏိ၊ န လဘာမိ [နာလတ္ထံ (သျာ. ကံ. ပီ. က.)] – ‘အလံ၊ ဂါမဏိ၊ တိဋ္ဌတေတံ၊ မာ မံ ဧတံ ပုစ္ဆီ’တိ. အပိ စ တျာဟံ ဗျာကရိဿာမိ. ပုဗ္ဗေ ခေါ၊ ဂါမဏိ၊ သတ္တာ အဝီတရာဂါ ရာဂဗန္ဓနဗဒ္ဓါ. တေသံ နဋော ရင်္ဂမဇ္ဈေ သမဇ္ဇမဇ္ဈေ ယေ ဓမ္မာ ရဇနီယာ တေ ဥပသံဟရတိ ဘိယျောသောမတ္တာယ. ပုဗ္ဗေ ခေါ၊ ဂါမဏိ၊ သတ္တာ အဝီတဒေါသာ ဒေါသဗန္ဓနဗဒ္ဓါ. တေသံ နဋော ရင်္ဂမဇ္ဈေ သမဇ္ဇမဇ္ဈေ ယေ ဓမ္မာ ဒေါသနီယာ တေ ဥပသံဟရတိ ဘိယျောသောမတ္တာယ. ပုဗ္ဗေ ခေါ၊ ဂါမဏိ၊ သတ္တာ အဝီတမောဟာ မောဟဗန္ဓနဗဒ္ဓါ. တေသံ နဋော ရင်္ဂမဇ္ဈေ သမဇ္ဇမဇ္ဈေ ယေ ဓမ္မာ မောဟနီယာ တေ ဥပသံဟရတိ ဘိယျောသောမတ္တာယ. သော အတ္တနာ မတ္တော ပမတ္တော ပရေ မဒေတွာ ပမာဒေတွာ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ပဟာသော နာမ နိရယော တတ္ထ ဥပပဇ္ဇတိ. သစေ ခေါ ပနဿ ဧဝံဒိဋ္ဌိ ဟောတိ – ‘ယော သော နဋော ရင်္ဂမဇ္ဈေ သမဇ္ဇမဇ္ဈေ သစ္စာလိကေန ဇနံ ဟာသေတိ ရမေတိ၊ သော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ပဟာသာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’တိ၊ သာဿ ဟောတိ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ. မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကဿ ခေါ ပနာဟံ၊ ဂါမဏိ၊ ပုရိသပုဂ္ဂလဿ ဒွိန္နံ ဂတီနံ အညတရံ ဂတိံ ဝဒါမိ – နိရယံ ဝါ တိရစ္ဆာနယောနိံ ဝါ’’တိ.

ဧဝံ ဝုတ္တေ၊ တာလပုဋော နဋဂါမဏိ၊ ပရောဒိ၊ အဿူနိ ပဝတ္တေသိ. ‘‘ဧတံ ခေါ တျာဟံ၊ ဂါမဏိ၊ နာလတ္ထံ – ‘အလံ၊ ဂါမဏိ၊ တိဋ္ဌတေတံ၊ မာ မံ ဧတံ ပုစ္ဆီ’’’တိ. ‘‘နာဟံ၊ ဘန္တေ၊ ဧတံ ရောဒါမိ ယံ မံ ဘဂဝါ ဧဝမာဟ၊ အပိ စာဟံ၊ ဘန္တေ၊ ပုဗ္ဗကေဟိ အာစရိယပါစရိယေဟိ နဋေဟိ ဒီဃရတ္တံ နိကတော ဝဉ္စိတော ပလုဒ္ဓေါ – ‘ယော သော နဋော ရင်္ဂမဇ္ဈေ သမဇ္ဇမဇ္ဈေ သစ္စာလိကေန ဇနံ ဟာသေတိ ရမေတိ သော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ပဟာသာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’’တိ. ‘‘အဘိက္ကန္တံ၊ ဘန္တေ၊ အဘိက္ကန္တံ၊ ဘန္တေ! သေယျထာပိ၊ ဘန္တေ၊ နိက္ကုဇ္ဇိတံ ဝါ ဥက္ကုဇ္ဇေယျ၊ ပဋိစ္ဆန္နံ ဝါ ဝိဝရေယျ၊ မူဠှဿ ဝါ မဂ္ဂံ အာစိက္ခေယျ၊ အန္ဓကာရေ ဝါ တေလပဇ္ဇောတံ ဓာရေယျ – စက္ခုမန္တော ရူပါနိ ဒက္ခန္တီတိ၊ ဧဝမေဝံ ဘဂဝတာ အနေကပရိယာယေန ဓမ္မော ပကာသိတော. ဧသာဟံ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝန္တံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ ဓမ္မဉ္စ ဘိက္ခုသံဃဉ္စ. လဘေယျာဟံ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝတော သန္တိကေ ပဗ္ဗဇ္ဇံ၊ လဘေယျံ ဥပသမ္ပဒ’’န္တိ. အလတ္ထ ခေါ တာလပုဋော နဋဂါမဏိ ဘဂဝတော သန္တိကေ ပဗ္ဗဇ္ဇံ၊ အလတ္ထ ဥပသမ္ပဒံ. အစိရူပသမ္ပန္နော စ ပနာယသ္မာ တာလပုဋော။ပေ။ အရဟတံ အဟောသီတိ. ဒုတိယံ.