၆. ဥပယဝဂ္ဂေါ

၁. ဥပယသုတ္တံ

၅၃. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ဥပယော [ဥပါယော (ဗဟူသု)]၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဝိမုတ္တော၊ အနုပယော ဝိမုတ္တော. ရူပုပယံ [ရူပူပါယံ (သီ. သျာ. ကံ.)၊ ရူပုပါယံ (ပီ. က.)] ဝါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိညာဏံ တိဋ္ဌမာနံ တိဋ္ဌေယျ၊ ရူပါရမ္မဏံ ရူပပ္ပတိဋ္ဌံ နန္ဒူပသေစနံ ဝုဒ္ဓိံ ဝိရူဠှိံ ဝေပုလ္လံ အာပဇ္ဇေယျ. ဝေဒနုပယံ ဝါ။ပေ။ သညုပယံ ဝါ။ပေ။ သင်္ခါရုပယံ ဝါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိညာဏံ တိဋ္ဌမာနံ တိဋ္ဌေယျ၊ သင်္ခါရာရမ္မဏံ သင်္ခါရပ္ပတိဋ္ဌံ နန္ဒူပသေစနံ ဝုဒ္ဓိံ ဝိရူဠှိံ ဝေပုလ္လံ အာပဇ္ဇေယျ’’.

‘‘ယော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧဝံ ဝဒေယျ – ‘အဟမညတြ ရူပါ အညတြ ဝေဒနာယ အညတြ သညာယ အညတြ သင်္ခါရေဟိ ဝိညာဏဿ အာဂတိံ ဝါ ဂတိံ ဝါ စုတိံ ဝါ ဥပပတ္တိံ ဝါ ဝုဒ္ဓိံ ဝါ ဝိရူဠှိံ ဝါ ဝေပုလ္လံ ဝါ ပညာပေဿာမီ’တိ၊ နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ.

‘‘ရူပဓာတုယာ စေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနော ရာဂေါ ပဟီနော ဟောတိ. ရာဂဿ ပဟာနာ ဝေါစ္ဆိဇ္ဇတာရမ္မဏံ ပတိဋ္ဌာ ဝိညာဏဿ န ဟောတိ. ဝေဒနာဓာတုယာ စေ၊ ဘိက္ခဝေ။ သညာဓာတုယာ စေ ဘိက္ခဝေ။ သင်္ခါရဓာတုယာ စေ ဘိက္ခဝေ။ ဝိညာဏဓာတုယာ စေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနော ရာဂေါ ပဟီနော ဟောတိ. ရာဂဿ ပဟာနာ ဝေါစ္ဆိဇ္ဇတာရမ္မဏံ ပတိဋ္ဌာ ဝိညာဏဿ န ဟောတိ. တဒပ္ပတိဋ္ဌိတံ ဝိညာဏံ အဝိရူဠှံ အနဘိသင်္ခစ္စဝိမုတ္တံ. ဝိမုတ္တတ္တာ ဌိတံ. ဌိတတ္တာ သန္တုသိတံ. သန္တုသိတတ္တာ န ပရိတဿတိ. အပရိတဿံ ပစ္စတ္တညေဝ ပရိနိဗ္ဗာယတိ. ‘ခီဏာ ဇာတိ၊ ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ၊ ကတံ ကရဏီယံ၊ နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’တိ ပဇာနာတီ’’တိ. ပဌမံ.

၂. ဗီဇသုတ္တံ

၅၄. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဗီဇဇာတာနိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? မူလဗီဇံ၊ ခန္ဓဗီဇံ၊ အဂ္ဂဗီဇံ၊ ဖလုဗီဇံ၊ ဗီဇဗီဇညေဝ ပဉ္စမံ. ဣမာနိ စဿု၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ ဗီဇဇာတာနိ အခဏ္ဍာနိ အပူတိကာနိ အဝါတာတပဟတာနိ သာရာဒါနိ [သာရာဒါယီနိ (ကတ္ထစိ)] သုခသယိတာနိ၊ ပထဝီ [ပဌဝီ (သီ. သျာ. ကံ. ပီ.)] စ နာဿ၊ အာပေါ စ နာဿ၊ အပိ နုမာနိ [အပိ နု ဣမာနိ (သီ. ပီ.)]၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ ဗီဇဇာတာနိ ဝုဒ္ဓိံ ဝိရူဠှိံ ဝေပုလ္လံ အာပဇ္ဇေယျု’’န္တိ? ‘‘နော ဟေတံ၊ ဘန္တေ’’. ‘‘ဣမာနိ စဿု၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ ဗီဇဇာတာနိ အခဏ္ဍာနိ။ပေ။ သုခသယိတာနိ၊ ပထဝီ စ အဿ၊ အာပေါ စ အဿ၊ အပိ နုမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ ဗီဇဇာတာနိ ဝုဒ္ဓိံ ဝိရူဠှိံ ဝေပုလ္လံ အာပဇ္ဇေယျု’’န္တိ? ‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ’’. ‘‘သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပထဝီဓာတု၊ ဧဝံ စတဿော ဝိညာဏဋ္ဌိတိယော ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာပေါဓာတု၊ ဧဝံ နန္ဒိရာဂေါ ဒဋ္ဌဗ္ဗော. သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ ဗီဇဇာတာနိ၊ ဧဝံ ဝိညာဏံ သာဟာရံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ’’.

‘‘ရူပုပယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိညာဏံ တိဋ္ဌမာနံ တိဋ္ဌေယျ၊ ရူပါရမ္မဏံ ရူပပ္ပတိဋ္ဌံ နန္ဒူပသေစနံ ဝုဒ္ဓိံ ဝိရူဠှိံ ဝေပုလ္လံ အာပဇ္ဇေယျ. ဝေဒနုပယံ ဝါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိညာဏံ တိဋ္ဌမာနံ တိဋ္ဌေယျ။ပေ။ သညုပယံ ဝါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိညာဏံ တိဋ္ဌမာနံ တိဋ္ဌေယျ။ပေ။ သင်္ခါရုပယံ ဝါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိညာဏံ တိဋ္ဌမာနံ တိဋ္ဌေယျ၊ သင်္ခါရာရမ္မဏံ သင်္ခါရပ္ပတိဋ္ဌံ နန္ဒူပသေစနံ ဝုဒ္ဓိံ ဝိရူဠှိံ ဝေပုလ္လံ အာပဇ္ဇေယျ.

‘‘ရူပဓာတုယာ စေဝ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနော ရာဂေါ ပဟီနော ဟောတိ. ရာဂဿ ပဟာနာ ဝေါစ္ဆိဇ္ဇတာရမ္မဏံ ပတိဋ္ဌာ ဝိညာဏဿ န ဟောတိ. ဝေဒနာဓာတုယာ စေ။ သညာဓာတုယာ စေ။ သင်္ခါရဓာတုယာ စေ။ ဝိညာဏဓာတုယာ စေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနော ရာဂေါ ပဟီနော ဟောတိ. ရာဂဿ ပဟာနာ ဝေါစ္ဆိဇ္ဇတာရမ္မဏံ ပတိဋ္ဌာ ဝိညာဏဿ န ဟောတိ. တဒပ္ပတိဋ္ဌိတံ ဝိညာဏံ အဝိရူဠှံ အနဘိသင်္ခစ္စဝိမုတ္တံ. ဝိမုတ္တတ္တာ ဌိတံ. ဌိတတ္တာ သန္တုသိတံ. သန္တုသိတတ္တာ န ပရိတဿတိ. အပရိတဿံ ပစ္စတ္တညေဝ ပရိနိဗ္ဗာယတိ. ‘ခီဏာ ဇာတိ၊ ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ၊ ကတံ ကရဏီယံ၊ နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’တိ ပဇာနာတီ’’တိ. ဒုတိယံ.

၃. ဥဒါနသုတ္တံ

၅၅. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. တတြ ခေါ ဘဂဝါ ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ – ‘‘‘နော စဿံ၊ နော စ မေ သိယာ၊ နာဘဝိဿ၊ န မေ ဘဝိဿတီ’တိ – ဧဝံ အဓိမုစ္စမာနော ဘိက္ခု ဆိန္ဒေယျ ဩရမ္ဘာဂိယာနိ သံယောဇနာနီ’’တိ. ဧဝံ ဝုတ္တေ၊ အညတရော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ယထာ ကထံ ပန၊ ဘန္တေ၊ ‘နော စဿံ၊ နော စ မေ သိယာ၊ နာဘဝိဿ၊ န မေ ဘဝိဿတီ’တိ – ဧဝံ အဓိမုစ္စမာနော ဘိက္ခု ဆိန္ဒေယျ ဩရမ္ဘာဂိယာနိ သံယောဇနာနီ’’တိ?

‘‘ဣဓ၊ ဘိက္ခု၊ အဿုတဝါ ပုထုဇ္ဇနော အရိယာနံ အဒဿာဝီ။ပေ။ သပ္ပုရိသဓမ္မေ အဝိနီတော ရူပံ အတ္တတော သမနုပဿတိ၊ ရူပဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ၊ အတ္တနိ ဝါ ရူပံ၊ ရူပသ္မိံ ဝါ အတ္တာနံ. ဝေဒနံ။ သညံ။ သင်္ခါရေ။ ဝိညာဏံ အတ္တတော သမနုပဿတိ၊ ဝိညာဏဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ၊ အတ္တနိ ဝါ ဝိညာဏံ၊ ဝိညာဏသ္မိံ ဝါ အတ္တာနံ.

‘‘သော အနိစ္စံ ရူပံ ‘အနိစ္စံ ရူပ’န္တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ၊ အနိစ္စံ ဝေဒနံ ‘အနိစ္စာ ဝေဒနာ’တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ၊ အနိစ္စံ သညံ ‘အနိစ္စာ သညာ’တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ၊ အနိစ္စေ သင်္ခါရေ ‘အနိစ္စာ သင်္ခါရာ’တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ၊ အနိစ္စံ ဝိညာဏံ ‘အနိစ္စံ ဝိညာဏ’န္တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ.

‘‘ဒုက္ခံ ရူပံ ‘ဒုက္ခံ ရူပ’န္တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ၊ ဒုက္ခံ ဝေဒနံ။ ဒုက္ခံ သညံ။ ဒုက္ခေ သင်္ခါရေ။ ဒုက္ခံ ဝိညာဏံ ‘ဒုက္ခံ ဝိညာဏ’န္တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ.

‘‘အနတ္တံ ရူပံ ‘အနတ္တာ ရူပ’န္တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ၊ အနတ္တံ ဝေဒနံ ‘အနတ္တာ ဝေဒနာ’တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ၊ အနတ္တံ သညံ ‘အနတ္တာ သညာ’တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ၊ အနတ္တေ သင်္ခါရေ ‘အနတ္တာ သင်္ခါရာ’တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ၊ အနတ္တံ ဝိညာဏံ ‘အနတ္တာ ဝိညာဏ’န္တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ.

‘‘သင်္ခတံ ရူပံ ‘သင်္ခတံ ရူပ’န္တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ၊ သင်္ခတံ ဝေဒနံ။ သင်္ခတံ သညံ။ သင်္ခတေ သင်္ခါရေ။ သင်္ခတံ ဝိညာဏံ ‘သင်္ခတံ ဝိညာဏ’န္တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ. ရူပံ ဝိဘဝိဿတီတိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ. ဝေဒနာ ဝိဘဝိဿတိ။ သညာ ဝိဘဝိဿတိ။ သင်္ခါရာ ဝိဘဝိဿန္တိ။ ဝိညာဏံ ဝိဘဝိဿတီတိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ.

‘‘သုတဝါ စ ခေါ၊ ဘိက္ခု၊ အရိယသာဝကော အရိယာနံ ဒဿာဝီ အရိယဓမ္မဿ ကောဝိဒေါ အရိယဓမ္မေ သုဝိနီတော သပ္ပုရိသာနံ ဒဿာဝီ သပ္ပုရိသဓမ္မဿ ကောဝိဒေါ သပ္ပုရိသဓမ္မေ သုဝိနီတော န ရူပံ အတ္တတော သမနုပဿတိ။ပေ။ န ဝေဒနံ။ န သညံ။ န သင်္ခါရေ။ န ဝိညာဏံ အတ္တတော သမနုပဿတိ.

‘‘သော အနိစ္စံ ရူပံ ‘အနိစ္စံ ရူပ’န္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ. အနိစ္စံ ဝေဒနံ။ အနိစ္စံ သညံ။ အနိစ္စေ သင်္ခါရေ။ အနိစ္စံ ဝိညာဏံ ‘အနိစ္စံ ဝိညာဏ’န္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ. ဒုက္ခံ ရူပံ။ပေ။ ဒုက္ခံ ဝိညာဏံ။ အနတ္တံ ရူပံ။ပေ။ အနတ္တံ ဝိညာဏံ။ သင်္ခတံ ရူပံ။ပေ။ သင်္ခတံ ဝိညာဏံ ‘သင်္ခတံ ဝိညာဏ’န္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ. ရူပံ ဝိဘဝိဿတီတိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ. ဝေဒနာ။ သညာ။ သင်္ခါရာ။ ဝိညာဏံ ဝိဘဝိဿတီတိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ.

‘‘သော ရူပဿ ဝိဘဝါ၊ ဝေဒနာယ ဝိဘဝါ၊ သညာ ဝိဘဝါ၊ သင်္ခါရာနံ ဝိဘဝါ၊ ဝိညာဏဿ ဝိဘဝါ၊ ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခု၊ ‘နော စဿံ၊ နော စ မေ သိယာ၊ နာဘဝိဿ၊ န မေ ဘဝိဿတီ’တိ – ဧဝံ အဓိမုစ္စမာနော ဘိက္ခု ဆိန္ဒေယျ ဩရမ္ဘာဂိယာနိ သံယောဇနာနီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ အဓိမုစ္စမာနော၊ ဘန္တေ၊ ဘိက္ခု ဆိန္ဒေယျ ဩရမ္ဘာဂိယာနိ သံယောဇနာနီ’’တိ.

‘‘ကထံ ပန၊ ဘန္တေ၊ ဇာနတော ကထံ ပဿတော အနန္တရာ အာသဝါနံ ခယော ဟောတီ’’တိ? ‘‘ဣဓ၊ ဘိက္ခု၊ အဿုတဝါ ပုထုဇ္ဇနော အတသိတာယေ ဌာနေ တာသံ အာပဇ္ဇတိ. တာသော ဟေသော [ဟေသာ (က.)] ဘိက္ခု အဿုတဝတော ပုထုဇ္ဇနဿ – ‘နော စဿံ၊ နော စ မေ သိယာ၊ နာဘဝိဿ၊ န မေ ဘဝိဿတီ’’’တိ.

‘‘သုတဝါ စ ခေါ၊ ဘိက္ခု၊ အရိယသာဝကော အတသိတာယေ ဌာနေ န တာသံ အာပဇ္ဇတိ. န ဟေသော [န ဟေသာ (က.)]၊ ဘိက္ခု၊ တာသော သုတဝတော အရိယသာဝကဿ – ‘နော စဿံ၊ နော စ မေ သိယာ၊ နာဘဝိဿ၊ န မေ ဘဝိဿတီ’တိ. ရူပုပယံ ဝါ၊ ဘိက္ခု၊ ဝိညာဏံ တိဋ္ဌမာနံ တိဋ္ဌေယျ၊ ရူပါရမ္မဏံ ရူပပ္ပတိဋ္ဌံ နန္ဒူပသေစနံ ဝုဒ္ဓိံ ဝိရူဠှိံ ဝေပုလ္လံ အာပဇ္ဇေယျ. ဝေဒနုပယံ ဝါ၊ ဘိက္ခု။ သညုပယံ ဝါ၊ ဘိက္ခု။ သင်္ခါရုပယံ ဝါ၊ ဘိက္ခု၊ ဝိညာဏံ တိဋ္ဌမာနံ တိဋ္ဌေယျ၊ သင်္ခါရာရမ္မဏံ သင်္ခါရပ္ပတိဋ္ဌံ နန္ဒူပသေစနံ ဝုဒ္ဓိံ ဝိရူဠှိံ ဝေပုလ္လံ အာပဇ္ဇေယျ.

‘‘ယော [သော (သဗ္ဗတ္ထ)] ဘိက္ခု ဧဝံ ဝဒေယျ – ‘အဟမညတြ ရူပါ၊ အညတြ ဝေဒနာယ၊ အညတြ သညာယ၊ အညတြ သင်္ခါရေဟိ ဝိညာဏဿ အာဂတိံ ဝါ ဂတိံ ဝါ စုတိံ ဝါ ဥပပတ္တိံ ဝါ ဝုဒ္ဓိံ ဝါ ဝိရူဠှိံ ဝါ ဝေပုလ္လံ ဝါ ပညာပေဿာမီ’တိ၊ နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ.

‘‘ရူပဓာတုယာ စေ၊ ဘိက္ခု၊ ဘိက္ခုနော ရာဂေါ ပဟီနော ဟောတိ. ရာဂဿ ပဟာနာ ဝေါစ္ဆိဇ္ဇတာရမ္မဏံ ပတိဋ္ဌာ ဝိညာဏဿ န ဟောတိ. ဝေဒနာဓာတုယာ စေ၊ ဘိက္ခု၊ ဘိက္ခုနော။ သညာဓာတုယာ စေ၊ ဘိက္ခု၊ ဘိက္ခုနော။ သင်္ခါရဓာတုယာ စေ၊ ဘိက္ခု၊ ဘိက္ခုနော။ ဝိညာဏဓာတုယာ စေ၊ ဘိက္ခု၊ ဘိက္ခုနော ရာဂေါ ပဟီနော ဟောတိ. ရာဂဿ ပဟာနာ ဝေါစ္ဆိဇ္ဇတာရမ္မဏံ ပတိဋ္ဌာ ဝိညာဏဿ န ဟောတိ. တဒပ္ပတိဋ္ဌိတံ ဝိညာဏံ အဝိရူဠှံ အနဘိသင်္ခါရဉ္စ ဝိမုတ္တံ. ဝိမုတ္တတ္တာ ဌိတံ. ဌိတတ္တာ သန္တုသိတံ. သန္တုသိတတ္တာ န ပရိတဿတိ. အပရိတဿံ ပစ္စတ္တညေဝ ပရိနိဗ္ဗာယတိ. ‘ခီဏာ ဇာတိ။ပေ။ နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’တိ ပဇာနာတိ. ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခု၊ ဇာနတော ဧဝံ ပဿတော အနန္တရာ အာသဝါနံ ခယော ဟောတီ’’တိ. တတိယံ.

၄. ဥပါဒါနပရိပဝတ္တသုတ္တံ

၅၆. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ. ကတမေ ပဉ္စ? ရူပုပါဒါနက္ခန္ဓော၊ ဝေဒနုပါဒါနက္ခန္ဓော၊ သညုပါဒါနက္ခန္ဓော၊ သင်္ခါရုပါဒါနက္ခန္ဓော၊ ဝိညာဏုပါဒါနက္ခန္ဓော. ယာဝကီဝဉ္စာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမေ ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓေ စတုပရိဝဋ္ဋံ ယထာဘူတံ နာဗ္ဘညာသိံ၊ နေဝ တာဝါဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဒေဝကေ လောကေ သမာရကေ သဗြဟ္မကေ သဿမဏဗြာဟ္မဏိယာ ပဇာယ သဒေဝမနုဿာယ အနုတ္တရံ သမ္မာသမ္ဗောဓိံ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါတိ ပစ္စညာသိံ. ယတော စ ခွာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမေ ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓေ စတုပရိဝဋ္ဋံ ယထာဘူတံ အဗ္ဘညာသိံ၊ အထာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဒေဝကေ လောကေ။ပေ။ သဒေဝမနုဿာယ အနုတ္တရံ သမ္မာသမ္ဗောဓိံ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါတိ ပစ္စညာသိံ’’.

‘‘ကထဉ္စ စတုပရိဝဋ္ဋံ? ရူပံ အဗ္ဘညာသိံ၊ ရူပသမုဒယံ အဗ္ဘညာသိံ၊ ရူပနိရောဓံ အဗ္ဘညာသိံ၊ ရူပနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ အဗ္ဘညာသိံ၊ ဝေဒနံ။ သညံ။ သင်္ခါရေ။ ဝိညာဏံ အဗ္ဘညာသိံ၊ ဝိညာဏသမုဒယံ အဗ္ဘညာသိံ၊ ဝိညာဏနိရောဓံ အဗ္ဘညာသိံ၊ ဝိညာဏနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ အဗ္ဘညာသိံ.

‘‘ကတမဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ရူပံ? စတ္တာရော စ မဟာဘူတာ စတုန္နဉ္စ မဟာဘူတာနံ ဥပါဒါယ ရူပံ. ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ရူပံ. အာဟာရသမုဒယာ ရူပသမုဒယော၊ အာဟာရနိရောဓာ ရူပနိရောဓော. အယမေဝ အရိယော အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါ ရူပနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ၊ သေယျထိဒံ – သမ္မာဒိဋ္ဌိ။ပေ။ သမ္မာသမာဓိ.

‘‘ယေ ဟိ ကေစိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ဧဝံ ရူပံ အဘိညာယ၊ ဧဝံ ရူပသမုဒယံ အဘိညာယ၊ ဧဝံ ရူပနိရောဓံ အဘိညာယ၊ ဧဝံ ရူပနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ အဘိညာယ ရူပဿ နိဗ္ဗိဒါယ ဝိရာဂါယ နိရောဓာယ ပဋိပန္နာ၊ တေ သုပ္ပဋိပန္နာ. ယေ သုပ္ပဋိပန္နာ၊ တေ ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ ဂါဓန္တိ.

‘‘ယေ စ ခေါ ကေစိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ဧဝံ ရူပံ အဘိညာယ။ပေ။ ဧဝံ ရူပနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ အဘိညာယ၊ ရူပဿ နိဗ္ဗိဒါ ဝိရာဂါ နိရောဓာ အနုပါဒါ ဝိမုတ္တာ တေ သုဝိမုတ္တာ. ယေ သုဝိမုတ္တာ တေ ကေဝလိနော. ယေ ကေဝလိနော ဝဋ္ဋံ တေသံ နတ္ထိ ပညာပနာယ.

‘‘ကတမာ စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝေဒနာ? ဆယိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝေဒနာကာယာ – စက္ခုသမ္ဖဿဇာ ဝေဒနာ၊ သောတသမ္ဖဿဇာ ဝေဒနာ၊ ဃာနသမ္ဖဿဇာ ဝေဒနာ၊ ဇိဝှါသမ္ဖဿဇာ ဝေဒနာ၊ ကာယသမ္ဖဿဇာ ဝေဒနာ၊ မနောသမ္ဖဿဇာ ဝေဒနာ. အယံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝေဒနာ. ဖဿသမုဒယာ ဝေဒနာသမုဒယော၊ ဖဿနိရောဓာ ဝေဒနာနိရောဓော. အယမေဝ အရိယော အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါ ဝေဒနာနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ၊ သေယျထိဒံ – သမ္မာဒိဋ္ဌိ။ပေ။ သမ္မာသမာဓိ.

‘‘ယေ ဟိ ကေစိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ဧဝံ ဝေဒနံ အဘိညာယ၊ ဧဝံ ဝေဒနာသမုဒယံ အဘိညာယ၊ ဧဝံ ဝေဒနာနိရောဓံ အဘိညာယ၊ ဧဝံ ဝေဒနာနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ အဘိညာယ ဝေဒနာယ နိဗ္ဗိဒါယ ဝိရာဂါယ နိရောဓာယ ပဋိပန္နာ၊ တေ သုပ္ပဋိပန္နာ. ယေ သုပ္ပဋိပန္နာ၊ တေ ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ ဂါဓန္တိ.

‘‘ယေ စ ခေါ ကေစိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ဧဝံ ဝေဒနံ အဘိညာယ။ပေ။ ဧဝံ ဝေဒနာနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ အဘိညာယ။ပေ။ ဝဋ္ဋံ တေသံ နတ္ထိ ပညာပနာယ.

‘‘ကတမာ စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သညာ? ဆယိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သညာကာယာ – ရူပသညာ၊ သဒ္ဒသညာ၊ ဂန္ဓသညာ၊ ရသသညာ၊ ဖောဋ္ဌဗ္ဗသညာ၊ ဓမ္မသညာ. အယံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သညာ. ဖဿသမုဒယာ သညာသမုဒယော၊ ဖဿနိရောဓာ သညာနိရောဓော. အယမေဝ အရိယော အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါ သညာနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ၊ သေယျထိဒံ – သမ္မာဒိဋ္ဌိ။ပေ။ သမ္မာသမာဓိ။ပေ။ ဝဋ္ဋံ တေသံ နတ္ထိ ပညာပနာယ.

‘‘ကတမေ စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သင်္ခါရာ? ဆယိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စေတနာကာယာ – ရူပသဉ္စေတနာ၊ သဒ္ဒသဉ္စေတနာ၊ ဂန္ဓသဉ္စေတနာ၊ ရသသဉ္စေတနာ၊ ဖောဋ္ဌဗ္ဗသဉ္စေတနာ၊ ဓမ္မသဉ္စေတနာ. ဣမေ ဝုစ္စန္တိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သင်္ခါရာ. ဖဿသမုဒယာ သင်္ခါရသမုဒယော၊ ဖဿနိရောဓာ သင်္ခါရနိရောဓော. အယမေဝ အရိယော အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါ သင်္ခါရနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ၊ သေယျထိဒံ – သမ္မာဒိဋ္ဌိ။ပေ။ သမ္မာသမာဓိ.

‘‘ယေ ဟိ ကေစိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ဧဝံ သင်္ခါရေ အဘိညာယ၊ ဧဝံ သင်္ခါရသမုဒယံ အဘိညာယ၊ ဧဝံ သင်္ခါရနိရောဓံ အဘိညာယ၊ ဧဝံ သင်္ခါရနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ အဘိညာယ သင်္ခါရာနံ နိဗ္ဗိဒါယ ဝိရာဂါယ နိရောဓာယ ပဋိပန္နာ၊ တေ သုပ္ပဋိပန္နာ. ယေ သုပ္ပဋိပန္နာ၊ တေ ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ ဂါဓန္တိ.

‘‘ယေ စ ခေါ ကေစိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ဧဝံ သင်္ခါရေ အဘိညာယ၊ ဧဝံ သင်္ခါရသမုဒယံ အဘိညာယ၊ ဧဝံ သင်္ခါရနိရောဓံ အဘိညာယ၊ ဧဝံ သင်္ခါရနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ အဘိညာယ သင်္ခါရာနံ နိဗ္ဗိဒါ ဝိရာဂါ နိရောဓာ အနုပါဒါ ဝိမုတ္တာ၊ တေ သုဝိမုတ္တာ. ယေ သုဝိမုတ္တာ၊ တေ ကေဝလိနော. ယေ ကေဝလိနော ဝဋ္ဋံ တေသံ နတ္ထိ ပညာပနာယ.

‘‘ကတမဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိညာဏံ? ဆယိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိညာဏကာယာ – စက္ခုဝိညာဏံ၊ သောတဝိညာဏံ၊ ဃာနဝိညာဏံ၊ ဇိဝှါဝိညာဏံ၊ ကာယဝိညာဏံ၊ မနောဝိညာဏံ. ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိညာဏံ. နာမရူပသမုဒယာ ဝိညာဏသမုဒယော၊ နာမရူပနိရောဓာ ဝိညာဏနိရောဓော. အယမေဝ အရိယော အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါ ဝိညာဏနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ၊ သေယျထိဒံ – သမ္မာဒိဋ္ဌိ။ပေ။ သမ္မာသမာဓိ.

‘‘ယေ ဟိ ကေစိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ဧဝံ ဝိညာဏံ အဘိညာယ၊ ဧဝံ ဝိညာဏသမုဒယံ အဘိညာယ၊ ဧဝံ ဝိညာဏနိရောဓံ အဘိညာယ၊ ဧဝံ ဝိညာဏနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ အဘိညာယ ဝိညာဏဿ နိဗ္ဗိဒါယ ဝိရာဂါယ နိရောဓာယ ပဋိပန္နာ၊ တေ သုပ္ပဋိပန္နာ. ယေ သုပ္ပဋိပန္နာ၊ တေ ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ ဂါဓန္တိ.

‘‘ယေ စ ခေါ ကေစိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ဧဝံ ဝိညာဏံ အဘိညာယ၊ ဧဝံ ဝိညာဏသမုဒယံ အဘိညာယ၊ ဧဝံ ဝိညာဏနိရောဓံ အဘိညာယ၊ ဧဝံ ဝိညာဏနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ အဘိညာယ ဝိညာဏဿ နိဗ္ဗိဒါ ဝိရာဂါ နိရောဓာ အနုပါဒါ ဝိမုတ္တာ၊ တေ သုဝိမုတ္တာ. ယေ သုဝိမုတ္တာ၊ တေ ကေဝလိနော. ယေ ကေဝလိနော ဝဋ္ဋံ တေသံ နတ္ထိ ပညာပနာယာ’’တိ. စတုတ္ထံ.

၅. သတ္တဋ္ဌာနသုတ္တံ

၅၇. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘သတ္တဋ္ဌာနကုသလော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု တိဝိဓူပပရိက္ခီ ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ ကေဝလီ ဝုသိတဝါ ဥတ္တမပုရိသောတိ ဝုစ္စတိ. ကထဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု သတ္တဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ရူပံ ပဇာနာတိ၊ ရူပသမုဒယံ ပဇာနာတိ၊ ရူပနိရောဓံ ပဇာနာတိ၊ ရူပနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ ပဇာနာတိ၊ ရူပဿ အဿာဒံ ပဇာနာတိ၊ ရူပဿ အာဒီနဝံ ပဇာနာတိ၊ ရူပဿ နိဿရဏံ ပဇာနာတိ၊ ဝေဒနံ ပဇာနာတိ ။ သညံ။ သင်္ခါရေ။ ဝိညာဏံ ပဇာနာတိ၊ ဝိညာဏသမုဒယံ ပဇာနာတိ၊ ဝိညာဏနိရောဓံ ပဇာနာတိ၊ ဝိညာဏနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ ပဇာနာတိ၊ ဝိညာဏဿ အဿာဒံ ပဇာနာတိ၊ ဝိညာဏဿ အာဒီနဝံ ပဇာနာတိ၊ ဝိညာဏဿ နိဿရဏံ ပဇာနာတိ.

‘‘ကတမဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ရူပံ? စတ္တာရော စ မဟာဘူတာ၊ စတုန္နဉ္စ မဟာဘူတာနံ ဥပါဒါယ ရူပံ. ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ရူပံ. အာဟာရသမုဒယာ ရူပသမုဒယော၊ အာဟာရနိရောဓာ ရူပနိရောဓော. အယမေဝ အရိယော အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါ ရူပနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ၊ သေယျထိဒံ – သမ္မာဒိဋ္ဌိ။ပေ။ သမ္မာသမာဓိ.

‘‘ယံ ရူပံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ သုခံ သောမနဿံ – အယံ ရူပဿ အဿာဒေါ. ယံ ရူပံ အနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ – အယံ ရူပဿ အာဒီနဝေါ. ယော ရူပသ္မိံ ဆန္ဒရာဂဝိနယော ဆန္ဒရာဂပ္ပဟာနံ – ဣဒံ ရူပဿ နိဿရဏံ.

‘‘ယေ ဟိ ကေစိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ဧဝံ ရူပံ အဘိညာယ၊ ဧဝံ ရူပသမုဒယံ အဘိညာယ၊ ဧဝံ ရူပနိရောဓံ အဘိညာယ၊ ဧဝံ ရူပနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ အဘိညာယ၊ ဧဝံ ရူပဿ အဿာဒံ အဘိညာယ၊ ဧဝံ ရူပဿ အာဒီနဝံ အဘိညာယ၊ ဧဝံ ရူပဿ နိဿရဏံ အဘိညာယ ရူပဿ နိဗ္ဗိဒါယ ဝိရာဂါယ နိရောဓာယ ပဋိပန္နာ၊ တေ သုပ္ပဋိပန္နာ. ယေ သုပ္ပဋိပန္နာ၊ တေ ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ ဂါဓန္တိ.

‘‘ယေ စ ခေါ ကေစိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ဧဝံ ရူပံ အဘိညာယ၊ ဧဝံ ရူပသမုဒယံ အဘိညာယ၊ ဧဝံ ရူပနိရောဓံ အဘိညာယ၊ ဧဝံ ရူပနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ အဘိညာယ၊ ဧဝံ ရူပဿ အဿာဒံ အဘိညာယ၊ ဧဝံ ရူပဿ အာဒီနဝံ အဘိညာယ၊ ဧဝံ ရူပဿ နိဿရဏံ အဘိညာယ ရူပဿ နိဗ္ဗိဒါ ဝိရာဂါ နိရောဓာ အနုပါဒါ ဝိမုတ္တာ၊ တေ သုဝိမုတ္တာ. ယေ သုဝိမုတ္တာ၊ တေ ကေဝလိနော. ယေ ကေဝလိနော ဝဋ္ဋံ တေသံ နတ္ထိ ပညာပနာယ.

‘‘ကတမာ စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝေဒနာ? ဆယိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝေဒနာကာယာ – စက္ခုသမ္ဖဿဇာ ဝေဒနာ။ပေ။ မနောသမ္ဖဿဇာ ဝေဒနာ. အယံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝေဒနာ. ဖဿသမုဒယာ ဝေဒနာသမုဒယော၊ ဖဿနိရောဓာ ဝေဒနာနိရောဓော. အယမေဝ အရိယော အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါ ဝေဒနာနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ၊ သေယျထိဒံ – သမ္မာဒိဋ္ဌိ။ပေ။ သမ္မာသမာဓိ.

‘‘ယံ ဝေဒနံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ သုခံ သောမနဿံ – အယံ ဝေဒနာယ အဿာဒေါ. ယာ ဝေဒနာ အနိစ္စာ ဒုက္ခာ ဝိပရိဏာမဓမ္မာ – အယံ ဝေဒနာယ အာဒီနဝေါ. ယော ဝေဒနာယ ဆန္ဒရာဂဝိနယော ဆန္ဒရာဂပ္ပဟာနံ – ဣဒံ ဝေဒနာယ နိဿရဏံ.

‘‘ယေ ဟိ၊ ကေစိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ဧဝံ ဝေဒနံ အဘိညာယ၊ ဧဝံ ဝေဒနာသမုဒယံ အဘိညာယ၊ ဧဝံ ဝေဒနာနိရောဓံ အဘိညာယ၊ ဧဝံ ဝေဒနာနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ အဘိညာယ၊ ဧဝံ ဝေဒနာယ အဿာဒံ အဘိညာယ၊ ဧဝံ ဝေဒနာယ အာဒီနဝံ အဘိညာယ၊ ဧဝံ ဝေဒနာယ နိဿရဏံ အဘိညာယ ဝေဒနာယ နိဗ္ဗိဒါယ ဝိရာဂါယ နိရောဓာယ ပဋိပန္နာ၊ တေ သုပ္ပဋိပန္နာ. ယေ သုပ္ပဋိပန္နာ၊ တေ ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ ဂါဓန္တိ.

‘‘ယေ စ ခေါ ကေစိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ဧဝံ ဝေဒနံ အဘိညာယ။ပေ။ ဝဋ္ဋံ တေသံ နတ္ထိ ပညာပနာယ.

‘‘ကတမေ စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သင်္ခါရာ? ဆယိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စေတနာကာယာ – ရူပသဉ္စေတနာ၊ သဒ္ဒသဉ္စေတနာ၊ ဂန္ဓသဉ္စေတနာ၊ ရသသဉ္စေတနာ၊ ဖောဋ္ဌဗ္ဗသဉ္စေတနာ၊ ဓမ္မသဉ္စေတနာ. ဣမေ ဝုစ္စန္တိ ဘိက္ခဝေ၊ သင်္ခါရာ. ဖဿသမုဒယာ သင်္ခါရသမုဒယော၊ ဖဿနိရောဓာ သင်္ခါရနိရောဓော. အယမေဝ အရိယော အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါ သင်္ခါရနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ၊ သေယျထိဒံ – သမ္မာဒိဋ္ဌိ။ပေ။ သမ္မာသမာဓိ.

‘‘ယံ သင်္ခါရေ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ သုခံ သောမနဿံ – အယံ သင်္ခါရာနံ အဿာဒေါ. ယေ သင်္ခါရာ အနိစ္စာ ဒုက္ခာ ဝိပရိဏာမဓမ္မာ – အယံ သင်္ခါရာနံ အာဒီနဝေါ. ယော သင်္ခါရေသု ဆန္ဒရာဂဝိနယော ဆန္ဒရာဂပ္ပဟာနံ – ဣဒံ သင်္ခါရာနံ နိဿရဏံ.

‘‘ယေ ဟိ ကေစိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ဧဝံ သင်္ခါရေ အဘိညာယ၊ ဧဝံ သင်္ခါရသမုဒယံ အဘိညာယ၊ ဧဝံ သင်္ခါရနိရောဓံ အဘိညာယ၊ ဧဝံ သင်္ခါရနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ အဘိညာယ။ပေ။ သင်္ခါရာနံ နိဗ္ဗိဒါယ ဝိရာဂါယ နိရောဓာယ ပဋိပန္နာ တေ သုပ္ပဋိပန္နာ. ယေ သုပ္ပဋိပန္နာ၊ တေ ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ ဂါဓန္တိ။ပေ။ ဝဋ္ဋံ တေသံ နတ္ထိ ပညာပနာယ.

‘‘ယံ ဝိညာဏံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ သုခံ သောမနဿံ – အယံ ဝိညာဏဿ အဿာဒေါ. ယံ ဝိညာဏံ အနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ – အယံ ဝိညာဏဿ အာဒီနဝေါ. ယော ဝိညာဏသ္မိံ ဆန္ဒရာဂဝိနယော ဆန္ဒရာဂပ္ပဟာနံ – ဣဒံ ဝိညာဏဿ နိဿရဏံ.

‘‘ယေ ဟိ ကေစိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ဧဝံ ဝိညာဏံ အဘိညာယ၊ ဧဝံ ဝိညာဏသမုဒယံ အဘိညာယ၊ ဧဝံ ဝိညာဏနိရောဓံ အဘိညာယ၊ ဧဝံ ဝိညာဏနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ အဘိညာယ၊ ဧဝံ ဝိညာဏဿ အဿာဒံ အဘိညာယ၊ ဧဝံ ဝိညာဏဿ အာဒီနဝံ အဘိညာယ၊ ဧဝံ ဝိညာဏဿ နိဿရဏံ အဘိညာယ ဝိညာဏဿ နိဗ္ဗိဒါယ ဝိရာဂါယ နိရောဓာယ ပဋိပန္နာ၊ တေ သုပ္ပဋိပန္နာ. ယေ သုပ္ပဋိပန္နာ၊ တေ ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ ဂါဓန္တိ.

‘‘ယေ စ ခေါ ကေစိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ဧဝံ ဝိညာဏံ အဘိညာယ၊ ဧဝံ ဝိညာဏသမုဒယံ အဘိညာယ၊ ဧဝံ ဝိညာဏနိရောဓံ အဘိညာယ၊ ဧဝံ ဝိညာဏနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ အဘိညာယ၊ ဧဝံ ဝိညာဏဿ အဿာဒံ အဘိညာယ၊ ဧဝံ ဝိညာဏဿ အာဒီနဝံ အဘိညာယ၊ ဧဝံ ဝိညာဏဿ နိဿရဏံ အဘိညာယ ဝိညာဏဿ နိဗ္ဗိဒါ ဝိရာဂါ နိရောဓာ အနုပါဒါ ဝိမုတ္တာ၊ တေ သုဝိမုတ္တာ. ယေ သုဝိမုတ္တာ၊ တေ ကေဝလိနော. ယေ ကေဝလိနော ဝဋ္ဋံ တေသံ နတ္ထိ ပညာပနာယ. ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု သတ္တဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ.

‘‘ကထဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု တိဝိဓူပပရိက္ခီ ဟောတိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ဓာတုသော ဥပပရိက္ခတိ၊ အာယတနသော ဥပပရိက္ခတိ၊ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒသော ဥပပရိက္ခတိ. ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု တိဝိဓူပပရိက္ခီ ဟောတိ. သတ္တဋ္ဌာနကုသလော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု တိဝိဓူပပရိက္ခီ၊ ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ ကေဝလီ ဝုသိတဝါ ‘ဥတ္တမပုရိသော’တိ ဝုစ္စတီ’’တိ. ပဉ္စမံ.

၆. သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓသုတ္တံ

၅၈. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘တထာဂတော၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ရူပဿ နိဗ္ဗိဒါ ဝိရာဂါ နိရောဓာ အနုပါဒါ ဝိမုတ္တော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါတိ ဝုစ္စတိ. ဘိက္ခုပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပညာဝိမုတ္တော ရူပဿ နိဗ္ဗိဒါ ဝိရာဂါ နိရောဓာ အနုပါဒါ ဝိမုတ္တော ပညာဝိမုတ္တောတိ ဝုစ္စတိ.

‘‘တထာဂတော၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဝေဒနာယ နိဗ္ဗိဒါ ဝိရာဂါ နိရောဓာ အနုပါဒါ ဝိမုတ္တော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါတိ ဝုစ္စတိ. ဘိက္ခုပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပညာဝိမုတ္တော ဝေဒနာယ နိဗ္ဗိဒါ။ပေ။ ပညာဝိမုတ္တောတိ ဝုစ္စတိ.

‘‘တထာဂတော၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ သညာယ။ သင်္ခါရာနံ။ ဝိညာဏဿ နိဗ္ဗိဒါ ဝိရာဂါ နိရောဓာ အနုပါဒါ ဝိမုတ္တော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါတိ ဝုစ္စတိ. ဘိက္ခုပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပညာဝိမုတ္တော ဝိညာဏဿ နိဗ္ဗိဒါ ဝိရာဂါ နိရောဓာ အနုပါဒါ ဝိမုတ္တော ပညာဝိမုတ္တောတိ ဝုစ္စတိ.

‘‘တတြ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကော ဝိသေသော၊ ကော အဓိပ္ပယာသော [အဓိပ္ပါယော (သီ.)၊ အဓိပ္ပါယသော (သျာ. ကံ. ပီ. က.)]၊ ကိံ နာနာကရဏံ၊ တထာဂတဿ အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ ပညာဝိမုတ္တေန ဘိက္ခုနာ’’တိ? ‘‘ဘဂဝံမူလကာ နော၊ ဘန္တေ၊ ဓမ္မာ ဘဂဝံနေတ္တိကာ ဘဂဝံပဋိသရဏာ. သာဓု ဝတ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝန္တညေဝ ပဋိဘာတု ဧတဿ ဘာသိတဿ အတ္ထော. ဘဂဝတော သုတွာ ဘိက္ခူ ဓာရေဿန္တီ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သုဏာထ၊ သာဓုကံ မနသိ ကရောထ၊ ဘာသိဿာမီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ’’တိ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသုံ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ –

‘‘တထာဂတော၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ အနုပ္ပန္နဿ မဂ္ဂဿ ဥပ္ပါဒေတာ၊ အသဉ္ဇာတဿ မဂ္ဂဿ သဉ္ဇနေတာ [သဉ္ဇာနေတာ (သျာ. ကံ.)]၊ အနက္ခာတဿ မဂ္ဂဿ အက္ခာတာ မဂ္ဂညူ၊ မဂ္ဂဝိဒူ၊ မဂ္ဂကောဝိဒေါ၊ မဂ္ဂါနုဂါ စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧတရဟိ သာဝကာ ဝိဟရန္တိ ပစ္ဆာသမန္နာဂတာ. အယံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိသေသော၊ အယံ အဓိပ္ပယာသော၊ ဣဒံ နာနာကရဏံ တထာဂတဿ အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ ပညာဝိမုတ္တေန ဘိက္ခုနာ’’တိ. ဆဋ္ဌံ.

၇. အနတ္တလက္ခဏသုတ္တံ

၅၉. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ဗာရာဏသိယံ ဝိဟရတိ ဣသိပတနေ မိဂဒါယေ. တတြ ခေါ ဘဂဝါ ပဉ္စဝဂ္ဂိယေ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ဘိက္ခဝေါ’’တိ. ‘‘ဘဒန္တေ’’တိ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသုံ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ –

‘‘ရူပံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အနတ္တာ. ရူပဉ္စ ဟိဒံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အတ္တာ အဘဝိဿ၊ နယိဒံ ရူပံ အာဗာဓာယ သံဝတ္တေယျ၊ လဗ္ဘေထ စ ရူပေ – ‘ဧဝံ မေ ရူပံ ဟောတု၊ ဧဝံ မေ ရူပံ မာ အဟောသီ’တိ. ယသ္မာ စ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ရူပံ အနတ္တာ၊ တသ္မာ ရူပံ အာဗာဓာယ သံဝတ္တတိ၊ န စ လဗ္ဘတိ ရူပေ – ‘ဧဝံ မေ ရူပံ ဟောတု၊ ဧဝံ မေ ရူပံ မာ အဟောသီ’’’တိ.

‘‘ဝေဒနာ အနတ္တာ. ဝေဒနာ စ ဟိဒံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အတ္တာ အဘဝိဿ၊ နယိဒံ ဝေဒနာ အာဗာဓာယ သံဝတ္တေယျ၊ လဗ္ဘေထ စ ဝေဒနာယ – ‘ဧဝံ မေ ဝေဒနာ ဟောတု၊ ဧဝံ မေ ဝေဒနာ မာ အဟောသီ’တိ. ယသ္မာ စ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝေဒနာ အနတ္တာ၊ တသ္မာ ဝေဒနာ အာဗာဓာယ သံဝတ္တတိ၊ န စ လဗ္ဘတိ ဝေဒနာယ – ‘ဧဝံ မေ ဝေဒနာ ဟောတု၊ ဧဝံ မေ ဝေဒနာ မာ အဟောသီ’’’တိ.

‘‘သညာ အနတ္တာ။ပေ။ သင်္ခါရာ အနတ္တာ. သင်္ခါရာ စ ဟိဒံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အတ္တာ အဘဝိဿံသု၊ နယိဒံ သင်္ခါရာ အာဗာဓာယ သံဝတ္တေယျုံ၊ လဗ္ဘေထ စ သင်္ခါရေသု – ‘ဧဝံ မေ သင်္ခါရာ ဟောန္တု၊ ဧဝံ မေ သင်္ခါရာ မာ အဟေသု’န္တိ. ယသ္မာ စ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သင်္ခါရာ အနတ္တာ၊ တသ္မာ သင်္ခါရာ အာဗာဓာယ သံဝတ္တန္တိ၊ န စ လဗ္ဘတိ သင်္ခါရေသု – ‘ဧဝံ မေ သင်္ခါရာ ဟောန္တု၊ ဧဝံ မေ သင်္ခါရာ မာ အဟေသု’’’န္တိ.

‘‘ဝိညာဏံ အနတ္တာ. ဝိညာဏဉ္စ ဟိဒံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အတ္တာ အဘဝိဿ၊ နယိဒံ ဝိညာဏံ အာဗာဓာယ သံဝတ္တေယျ၊ လဗ္ဘေထ စ ဝိညာဏေ – ‘ဧဝံ မေ ဝိညာဏံ ဟောတု၊ ဧဝံ မေ ဝိညာဏံ မာ အဟောသီ’တိ. ယသ္မာ စ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိညာဏံ အနတ္တာ၊ တသ္မာ ဝိညာဏံ အာဗာဓာယ သံဝတ္တတိ၊ န စ လဗ္ဘတိ ဝိညာဏေ – ‘ဧဝံ မေ ဝိညာဏံ ဟောတု၊ ဧဝံ မေ ဝိညာဏံ မာ အဟောသီ’’’တိ.

‘‘တံ ကိံ မညထ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ရူပံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ၊ ဘန္တေ’’. ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝါ တံ သုခံ ဝါ’’တိ? ‘‘ဒုက္ခံ၊ ဘန္တေ’’. ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ၊ ကလ္လံ နု တံ သမနုပဿိတုံ – ‘ဧတံ မမ၊ ဧသောဟမသ္မိ၊ ဧသော မေ အတ္တာ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ၊ ဘန္တေ’’. ‘‘ဝေဒနာ။ သညာ။ သင်္ခါရာ။ ဝိညာဏံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ၊ ဘန္တေ’’. ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝါ တံ သုခံ ဝါ’’တိ? ‘‘ဒုက္ခံ၊ ဘန္တေ’’. ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ၊ ကလ္လံ နု တံ သမနုပဿိတုံ – ‘ဧတံ မမ၊ ဧသောဟမသ္မိ၊ ဧသော မေ အတ္တာ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ၊ ဘန္တေ’’.

‘‘တသ္မာတိဟ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယံ ကိဉ္စိ ရူပံ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နံ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ဩဠာရိကံ ဝါ သုခုမံ ဝါ ဟီနံ ဝါ ပဏီတံ ဝါ ယံ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ၊ သဗ္ဗံ ရူပံ – ‘နေတံ မမ၊ နေသောဟမသ္မိ၊ န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ယာ ကာစိ ဝေဒနာ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နာ အဇ္ဈတ္တာ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ။ပေ။ ယာ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ၊ သဗ္ဗာ ဝေဒနာ – ‘နေတံ မမ၊ နေသောဟမသ္မိ၊ န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ.

‘‘ယာ ကာစိ သညာ။ပေ။ ယေ ကေစိ သင်္ခါရာ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နာ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ။ပေ။ ယေ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ၊ သဗ္ဗေ သင်္ခါရာ – ‘နေတံ မမ၊ နေသောဟမသ္မိ၊ န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ.

‘‘ယံ ကိဉ္စိ ဝိညာဏံ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နံ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ဩဠာရိကံ ဝါ သုခုမံ ဝါ ဟီနံ ဝါ ပဏီတံ ဝါ ယံ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ၊ သဗ္ဗံ ဝိညာဏံ – ‘နေတံ မမ၊ နေသောဟမသ္မိ၊ န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ.

‘‘ဧဝံ ပဿံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သုတဝါ အရိယသာဝကော ရူပသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ ဝေဒနာယပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ သညာယပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ သင်္ခါရေသုပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ ဝိညာဏသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ. နိဗ္ဗိန္ဒံ ဝိရဇ္ဇတိ၊ ဝိရာဂါ ဝိမုစ္စတိ. ဝိမုတ္တသ္မိံ ဝိမုတ္တမိတိ ဉာဏံ ဟောတိ. ‘ခီဏာ ဇာတိ၊ ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ၊ ကတံ ကရဏီယံ၊ နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’တိ ပဇာနာတီ’’တိ.

ဣဒမဝေါစ ဘဂဝါ. အတ္တမနာ ပဉ္စဝဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဘာသိတံ အဘိနန္ဒုံ [အဘိနန္ဒုန္တိ (က.)].

ဣမသ္မိဉ္စ ပန ဝေယျာကရဏသ္မိံ ဘညမာနေ ပဉ္စဝဂ္ဂိယာနံ ဘိက္ခူနံ အနုပါဒါယ အာသဝေဟိ စိတ္တာနိ ဝိမုစ္စိံသူတိ. သတ္တမံ.

၈. မဟာလိသုတ္တံ

၆၀. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ဝေသာလိယံ ဝိဟရတိ မဟာဝနေ ကူဋာဂါရသာလာယံ. အထ ခေါ မဟာလိ လိစ္ဆဝိ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ ။ပေ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ မဟာလိ လိစ္ဆဝိ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ –

‘‘ပူရဏော၊ ဘန္တေ၊ ကဿပေါ ဧဝမာဟ – ‘နတ္ထိ ဟေတု နတ္ထိ ပစ္စယော သတ္တာနံ သံကိလေသာယ၊ အဟေတူ အပ္ပစ္စယာ သတ္တာ သံကိလိဿန္တိ. နတ္ထိ ဟေတု နတ္ထိ ပစ္စယော သတ္တာနံ ဝိသုဒ္ဓိယာ၊ အဟေတူ အပ္ပစ္စယာ သတ္တာ ဝိသုဇ္ဈန္တီ’တိ. ဣဓ၊ ဘဂဝါ ကိမာဟာ’’တိ?

‘‘အတ္ထိ၊ မဟာလိ၊ ဟေတု အတ္ထိ ပစ္စယော သတ္တာနံ သံကိလေသာယ၊ သဟေတူ သပ္ပစ္စယာ သတ္တာ သံကိလိဿန္တိ. အတ္ထိ၊ မဟာလိ၊ ဟေတု၊ အတ္ထိ ပစ္စယော သတ္တာနံ ဝိသုဒ္ဓိယာ၊ သဟေတူ သပ္ပစ္စယာ သတ္တာ ဝိသုဇ္ဈန္တီ’’တိ.

‘‘ကတမော ပန၊ ဘန္တေ၊ ဟေတု ကတမော ပစ္စယော သတ္တာနံ သံကိလေသာယ၊ ကထံ သဟေတူ သပ္ပစ္စယာ သတ္တာ သံကိလိဿန္တီ’’တိ?

‘‘ရူပဉ္စ ဟိဒံ၊ မဟာလိ၊ ဧကန္တဒုက္ခံ အဘဝိဿ ဒုက္ခာနုပတိတံ ဒုက္ခာဝက္ကန္တံ အနဝက္ကန္တံ သုခေန၊ နယိဒံ သတ္တာ ရူပသ္မိံ သာရဇ္ဇေယျုံ. ယသ္မာ စ ခေါ၊ မဟာလိ၊ ရူပံ သုခံ သုခါနုပတိတံ သုခါဝက္ကန္တံ အနဝက္ကန္တံ ဒုက္ခေန၊ တသ္မာ သတ္တာ ရူပသ္မိံ သာရဇ္ဇန္တိ၊ သာရာဂါ သံယုဇ္ဇန္တိ၊ သံယောဂါ သံကိလိဿန္တိ. အယံ ခေါ၊ မဟာလိ၊ ဟေတု၊ အယံ ပစ္စယော သတ္တာနံ သံကိလေသာယ၊ ဧဝံ သဟေတူ သပ္ပစ္စယာ သတ္တာ သံကိလိဿန္တိ.

‘‘ဝေဒနာ စ ဟိဒံ၊ မဟာလိ၊ ဧကန္တဒုက္ခာ အဘဝိဿ ဒုက္ခာနုပတိတာ ဒုက္ခာဝက္ကန္တာ အနဝက္ကန္တာ သုခေန၊ နယိဒံ သတ္တာ ဝေဒနာယ သာရဇ္ဇေယျုံ. ယသ္မာ စ ခေါ၊ မဟာလိ၊ ဝေဒနာ သုခါ သုခါနုပတိတာ သုခါဝက္ကန္တာ အနဝက္ကန္တာ ဒုက္ခေန၊ တသ္မာ သတ္တာ ဝေဒနာယ သာရဇ္ဇန္တိ၊ သာရာဂါ သံယုဇ္ဇန္တိ၊ သံယောဂါ သံကိလိဿန္တိ. အယမ္ပိ ခေါ၊ မဟာလိ၊ ဟေတု၊ အယံ ပစ္စယော သတ္တာနံ သံကိလေသာယ. ဧဝမ္ပိ သဟေတူ သပ္ပစ္စယာ သတ္တာ သံကိလိဿန္တိ.

‘‘သညာ စ ဟိဒံ၊ မဟာလိ။ပေ။ သင်္ခါရာ စ ဟိဒံ၊ မဟာလိ၊ ဧကန္တဒုက္ခာ အဘဝိဿံသု ဒုက္ခာနုပတိတာ ဒုက္ခာဝက္ကန္တာ အနဝက္ကန္တာ သုခေန၊ နယိဒံ သတ္တာ သင်္ခါရေသု သာရဇ္ဇေယျုံ. ယသ္မာ စ ခေါ၊ မဟာလိ၊ သင်္ခါရာ သုခါ သုခါနုပတိတာ သုခါဝက္ကန္တာ အနဝက္ကန္တာ ဒုက္ခေန၊ တသ္မာ သတ္တာ သင်္ခါရေသု သာရဇ္ဇန္တိ၊ သာရာဂါ သံယုဇ္ဇန္တိ၊ သံယောဂါ သံကိလိဿန္တိ. အယမ္ပိ ခေါ၊ မဟာလိ၊ ဟေတု၊ အယံ ပစ္စယော သတ္တာနံ သံကိလေသာယ. ဧဝမ္ပိ သဟေတူ သပ္ပစ္စယာ သတ္တာ သံကိလိဿန္တိ.

‘‘ဝိညာဏဉ္စ ဟိဒံ၊ မဟာလိ၊ ဧကန္တဒုက္ခံ အဘဝိဿ ဒုက္ခာနုပတိတံ ဒုက္ခာဝက္ကန္တံ အနဝက္ကန္တံ သုခေန၊ နယိဒံ သတ္တာ ဝိညာဏသ္မိံ သာရဇ္ဇေယျုံ. ယသ္မာ စ ခေါ၊ မဟာလိ၊ ဝိညာဏံ သုခံ သုခါနုပတိတံ သုခါဝက္ကန္တံ အနဝက္ကန္တံ ဒုက္ခေန၊ တသ္မာ သတ္တာ ဝိညာဏသ္မိံ သာရဇ္ဇန္တိ၊ သာရာဂါ သံယုဇ္ဇန္တိ၊ သံယောဂါ သံကိလိဿန္တိ. အယမ္ပိ ခေါ၊ မဟာလိ၊ ဟေတု အယံ ပစ္စယော သတ္တာနံ သံကိလေသာယ. ဧဝမ္ပိ သဟေတူ သပ္ပစ္စယာ သတ္တာ သံကိလိဿန္တီ’’တိ.

‘‘ကတမော ပန၊ ဘန္တေ၊ ဟေတု ကတမော ပစ္စယော သတ္တာနံ ဝိသုဒ္ဓိယာ၊ ကထံ သဟေတူ သပ္ပစ္စယာ သတ္တာ ဝိသုဇ္ဈန္တီ’’တိ? ‘‘ရူပဉ္စ ဟိဒံ၊ မဟာလိ၊ ဧကန္တသုခံ အဘဝိဿ သုခါနုပတိတံ သုခါဝက္ကန္တံ အနဝက္ကန္တံ ဒုက္ခေန၊ နယိဒံ သတ္တာ ရူပသ္မိံ နိဗ္ဗိန္ဒေယျုံ. ယသ္မာ စ ခေါ၊ မဟာလိ၊ ရူပံ ဒုက္ခံ ဒုက္ခာနုပတိတံ ဒုက္ခာဝက္ကန္တံ အနဝက္ကန္တံ သုခေန၊ တသ္မာ သတ္တာ ရူပသ္မိံ နိဗ္ဗိန္ဒန္တိ၊ နိဗ္ဗိန္ဒံ ဝိရဇ္ဇန္တိ၊ ဝိရာဂါ ဝိသုဇ္ဈန္တိ. အယံ ခေါ၊ မဟာလိ၊ ဟေတု၊ အယံ ပစ္စယော၊ သတ္တာနံ ဝိသုဒ္ဓိယာ. ဧဝံ သဟေတူ သပ္ပစ္စယာ သတ္တာ ဝိသုဇ္ဈန္တိ’’.

‘‘ဝေဒနာ စ ဟိဒံ၊ မဟာလိ၊ ဧကန္တသုခါ အဘဝိဿ။ပေ။ သညာ စ ဟိဒံ၊ မဟာလိ။ပေ။ သင်္ခါရာ စ ဟိဒံ၊ မဟာလိ၊ ဧကန္တသုခါ အဘဝိဿံသု။ပေ။ ဝိညာဏဉ္စ ဟိဒံ၊ မဟာလိ၊ ဧကန္တသုခံ အဘဝိဿ သုခါနုပတိတံ သုခါဝက္ကန္တံ အနဝက္ကန္တံ ဒုက္ခေန၊ နယိဒံ သတ္တာ ဝိညာဏသ္မိံ နိဗ္ဗိန္ဒေယျုံ. ယသ္မာ စ ခေါ၊ မဟာလိ၊ ဝိညာဏံ ဒုက္ခံ ဒုက္ခာနုပတိတံ ဒုက္ခာဝက္ကန္တံ အနဝက္ကန္တံ သုခေန၊ တသ္မာ သတ္တာ ဝိညာဏသ္မိံ နိဗ္ဗိန္ဒန္တိ၊ နိဗ္ဗိန္ဒံ ဝိရဇ္ဇန္တိ၊ ဝိရာဂါ ဝိသုဇ္ဈန္တိ. အယံ ခေါ၊ မဟာလိ၊ ဟေတု၊ အယံ ပစ္စယော၊ သတ္တာနံ ဝိသုဒ္ဓိယာ. ဧဝမ္ပိ သဟေတူ သပ္ပစ္စယာ သတ္တာ ဝိသုဇ္ဈန္တီ’’တိ. အဋ္ဌမံ.

၉. အာဒိတ္တသုတ္တံ

၆၁. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ရူပံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာဒိတ္တံ၊ ဝေဒနာ အာဒိတ္တာ၊ သညာ အာဒိတ္တာ၊ သင်္ခါရာ အာဒိတ္တာ၊ ဝိညာဏံ အာဒိတ္တံ. ဧဝံ ပဿံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သုတဝါ အရိယသာဝကော ရူပသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ ဝေဒနာယပိ။ သညာယပိ။ သင်္ခါရေသုပိ။ ဝိညာဏသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ. နိဗ္ဗိန္ဒံ ဝိရဇ္ဇတိ၊ ဝိရာဂါ ဝိမုစ္စတိ. ဝိမုတ္တသ္မိံ ဝိမုတ္တမိတိ ဉာဏံ ဟောတိ. ‘ခီဏာ ဇာတိ၊ ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ၊ ကတံ ကရဏီယံ၊ နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’တိ ပဇာနာတီ’’တိ. နဝမံ.

၁၀. နိရုတ္တိပထသုတ္တံ

၆၂. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘တယောမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ နိရုတ္တိပထာ အဓိဝစနပထာ ပညတ္တိပထာ အသင်္ကိဏ္ဏာ အသင်္ကိဏ္ဏပုဗ္ဗာ၊ န သင်္ကီယန္တိ၊ န သင်္ကီယိဿန္တိ၊ အပ္ပဋိကုဋ္ဌာ သမဏေဟိ ဗြာဟ္မဏေဟိ ဝိညူဟိ. ကတမေ တယော? ယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ရူပံ အတီတံ နိရုဒ္ဓံ ဝိပရိဏတံ ‘အဟောသီ’တိ တဿ သင်္ခါ၊ ‘အဟောသီ’တိ တဿ သမညာ၊ ‘အဟောသီ’တိ တဿ ပညတ္တိ၊ န တဿ သင်္ခါ ‘အတ္ထီ’တိ၊ န တဿ သင်္ခါ ‘ဘဝိဿတီ’’’တိ.

‘‘ယာ ဝေဒနာ အတီတာ နိရုဒ္ဓါ ဝိပရိဏတာ ‘အဟောသီ’တိ တဿာ သင်္ခါ၊ ‘အဟောသီ’တိ တဿာ သမညာ၊ ‘အဟောသီ’တိ တဿာ ပညတ္တိ၊ န တဿာ သင်္ခါ ‘အတ္ထီ’တိ၊ န တဿာ သင်္ခါ ‘ဘဝိဿတီ’’’တိ.

‘‘ယာ သညာ။ ယေ သင်္ခါရာ အတီတာ နိရုဒ္ဓါ ဝိပရိဏတာ ‘အဟေသု’န္တိ တေသံ သင်္ခါ၊ ‘အဟေသု’န္တိ တေသံ သမညာ၊ ‘အဟေသု’န္တိ တေသံ ပညတ္တိ၊ န တေသံ သင်္ခါ ‘အတ္ထီ’တိ၊ န တေသံ သင်္ခါ ‘ဘဝိဿန္တီ’’’တိ.

‘‘ယံ ဝိညာဏံ အတီတံ နိရုဒ္ဓံ ဝိပရိဏတံ၊ ‘အဟောသီ’တိ တဿ သင်္ခါ၊ ‘အဟောသီ’တိ တဿ သမညာ၊ ‘အဟောသီ’တိ တဿ ပညတ္တိ၊ န တဿ သင်္ခါ ‘အတ္ထီ’တိ၊ န တဿ သင်္ခါ ‘ဘဝိဿတီ’’’တိ.

‘‘ယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ရူပံ အဇာတံ အပါတုဘူတံ၊ ‘ဘဝိဿတီ’တိ တဿ သင်္ခါ၊ ‘ဘဝိဿတီ’တိ တဿ သမညာ၊ ‘ဘဝိဿတီ’တိ တဿ ပညတ္တိ၊ န တဿ သင်္ခါ ‘အတ္ထီ’တိ၊ န တဿ သင်္ခါ ‘အဟောသီ’’’တိ.

‘‘ယာ ဝေဒနာ အဇာတာ အပါတုဘူတာ၊ ‘ဘဝိဿတီ’တိ တဿာ သင်္ခါ၊ ‘ဘဝိဿတီ’တိ တဿာ သမညာ၊ ‘ဘဝိဿတီ’တိ တဿာ ပညတ္တိ၊ န တဿာ သင်္ခါ ‘အတ္ထီ’တိ၊ န တဿာ သင်္ခါ ‘အဟောသီ’’’တိ.

‘‘ယာ သညာ။ ယေ သင်္ခါရာ အဇာတာ အပါတုဘူတာ၊ ‘ဘဝိဿန္တီ’တိ တေသံ သင်္ခါ၊ ‘ဘဝိဿန္တီ’တိ တေသံ သမညာ၊ ‘ဘဝိဿန္တီ’တိ တေသံ ပညတ္တိ၊ န တေသံ သင်္ခါ ‘အတ္ထီ’တိ၊ န တေသံ သင်္ခါ ‘အဟေသု’’’န္တိ.

‘‘ယံ ဝိညာဏံ အဇာတံ အပါတုဘူတံ၊ ‘ဘဝိဿတီ’တိ တဿ သင်္ခါ၊ ‘ဘဝိဿတီ’တိ တဿ သမညာ၊ ‘ဘဝိဿတီ’တိ တဿ ပညတ္တိ၊ န တဿ သင်္ခါ ‘အတ္ထီ’တိ၊ န တဿ သင်္ခါ ‘အဟောသီ’’’တိ.

‘‘ယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ရူပံ ဇာတံ ပါတုဘူတံ၊ ‘အတ္ထီ’တိ တဿ သင်္ခါ၊ ‘အတ္ထီ’တိ တဿ သမညာ၊ ‘အတ္ထီ’တိ တဿ ပညတ္တိ၊ န တဿ သင်္ခါ ‘အဟောသီ’တိ၊ န တဿ သင်္ခါ ‘ဘဝိဿတီ’’’တိ.

‘‘ယာ ဝေဒနာ ဇာတာ ပါတုဘူတာ၊ ‘အတ္ထီ’တိ တဿာ သင်္ခါ၊ ‘အတ္ထီ’တိ တဿာ သမညာ၊ ‘အတ္ထီ’တိ တဿာ ပညတ္တိ၊ န တဿာ သင်္ခါ ‘အဟောသီ’တိ၊ န တဿာ သင်္ခါ ‘ဘဝိဿတီ’’’တိ.

‘‘ယာ သညာ။ ယေ သင်္ခါရာ ဇာတာ ပါတုဘူတာ၊ ‘အတ္ထီ’တိ တေသံ သင်္ခါ၊ ‘အတ္ထီ’တိ တေသံ သမညာ၊ ‘အတ္ထီ’တိ တေသံ ပညတ္တိ၊ န တေသံ သင်္ခါ ‘အဟေသု’န္တိ၊ န တေသံ သင်္ခါ၊ ‘ဘဝိဿန္တီ’’’တိ.

‘‘ယံ ဝိညာဏံ ဇာတံ ပါတုဘူတံ၊ ‘အတ္ထီ’တိ တဿ သင်္ခါ၊ ‘အတ္ထီ’တိ တဿ သမညာ၊ ‘အတ္ထီ’တိ တဿ ပညတ္တိ၊ န တဿ သင်္ခါ ‘အဟောသီ’တိ၊ န တဿ သင်္ခါ ‘ဘဝိဿတီ’’’တိ.

‘‘ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တယော နိရုတ္တိပထာ အဓိဝစနပထာ ပညတ္တိပထာ အသင်္ကိဏ္ဏာ အသင်္ကိဏ္ဏပုဗ္ဗာ၊ န သင်္ကီယန္တိ၊ န သင်္ကီယိဿန္တိ၊ အပ္ပဋိကုဋ္ဌာ သမဏေဟိ ဗြာဟ္မဏေဟိ ဝိညူဟိ. ယေပိ တေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဟေသုံ ဥက္ကလာ ဝဿဘညာ [ဩက္ကလာ ဝယဘိညာ (မ. နိ. ၃.၃၄၃)] အဟေတုကဝါဒါ အကိရိယဝါဒါ နတ္ထိကဝါဒါ၊ တေပိမေ တယော နိရုတ္တိပထေ အဓိဝစနပထေ ပညတ္တိပထေ န ဂရဟိတဗ္ဗံ နပ္ပဋိက္ကောသိတဗ္ဗံ အမညိံသု. တံ ကိဿ ဟေတု? နိန္ဒာဃဋ္ဋနဗျာရောသဥပါရမ္ဘဘယာ’’တိ [နိန္ဒာဗျာရောသဥပါရမ္ဘဘယာတိ (သီ. သျာ. ကံ. ပီ.) မ. နိ. ၃.၃၄၃].

ဥပယဝဂ္ဂေါ ဆဋ္ဌော.

တဿုဒ္ဒါနံ –

ဥပယော ဗီဇံ ဥဒါနံ၊ ဥပါဒါနပရိဝတ္တံ၊

သတ္တဋ္ဌာနဉ္စ သမ္ဗုဒ္ဓေါ၊ ပဉ္စမဟာလိ အာဒိတ္တာ.

ဝဂ္ဂေါ နိရုတ္တိပထေန စာတိ.