၃. ဖေဏပိဏ္ဍူပမသုတ္တံ

၉၅. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ အယုဇ္ဈာယံ [အယောဇ္ဈာယံ (သီ. ပီ.)] ဝိဟရတိ ဂင်္ဂါယ နဒိယာ တီရေ. တတြ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ –

‘‘သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အယံ ဂင်္ဂါ နဒီ မဟန္တံ ဖေဏပိဏ္ဍံ အာဝဟေယျ. တမေနံ စက္ခုမာ ပုရိသော ပဿေယျ နိဇ္ဈာယေယျ ယောနိသော ဥပပရိက္ခေယျ. တဿ တံ ပဿတော နိဇ္ဈာယတော ယောနိသော ဥပပရိက္ခတော ရိတ္တကညေဝ ခါယေယျ၊ တုစ္ဆကညေဝ ခါယေယျ၊ အသာရကညေဝ ခါယေယျ. ကိဉှိ သိယာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဖေဏပိဏ္ဍေ သာရော? ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယံ ကိဉ္စိ ရူပံ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နံ။ပေ။ ယံ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ တံ ဘိက္ခု ပဿတိ နိဇ္ဈာယတိ ယောနိသော ဥပပရိက္ခတိ. တဿ တံ ပဿတော နိဇ္ဈာယတော ယောနိသော ဥပပရိက္ခတော ရိတ္တကညေဝ ခါယတိ၊ တုစ္ဆကညေဝ ခါယတိ၊ အသာရကညေဝ ခါယတိ. ကိဉှိ သိယာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ရူပေ သာရော?

‘‘သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သရဒသမယေ ထုလ္လဖုသိတကေ ဒေဝေ ဝဿန္တေ ဥဒကေ ဥဒကပုဗ္ဗုဠံ [ဥဒကဗုဗ္ဗုဠံ (သီ. ပီ.)] ဥပ္ပဇ္ဇတိ စေဝ နိရုဇ္ဈတိ စ. တမေနံ စက္ခုမာ ပုရိသော ပဿေယျ နိဇ္ဈာယေယျ ယောနိသော ဥပပရိက္ခေယျ. တဿ တံ ပဿတော နိဇ္ဈာယတော ယောနိသော ဥပပရိက္ခတော ရိတ္တကညေဝ ခါယေယျ၊ တုစ္ဆကညေဝ ခါယေယျ၊ အသာရကညေဝ ခါယေယျ. ကိဉှိ သိယာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဥဒကပုဗ္ဗုဠေ သာရော? ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယာ ကာစိ ဝေဒနာ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နာ။ပေ။ ယာ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ တံ ဘိက္ခု ပဿတိ နိဇ္ဈာယတိ ယောနိသော ဥပပရိက္ခတိ. တဿ တံ ပဿတော နိဇ္ဈာယတော ယောနိသော ဥပပရိက္ခတော ရိတ္တကညေဝ ခါယတိ၊ တုစ္ဆကညေဝ ခါယတိ၊ အသာရကညေဝ ခါယတိ. ကိဉှိ သိယာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝေဒနာယ သာရော?

‘‘သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဂိမှာနံ ပစ္ဆိမေ မာသေ ဌိတေ မဇ္ဈနှိကေ ကာလေ မရီစိကာ ဖန္ဒတိ. တမေနံ စက္ခုမာ ပုရိသော ပဿေယျ နိဇ္ဈာယေယျ ယောနိသော ဥပပရိက္ခေယျ. တဿ တံ ပဿတော နိဇ္ဈာယတော ယောနိသော ဥပပရိက္ခတော ရိတ္တကညေဝ ခါယေယျ၊ တုစ္ဆကညေဝ ခါယေယျ။ပေ။ ကိဉှိ သိယာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မရီစိကာယ သာရော? ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယာ ကာစိ သညာ။ပေ။.

‘‘သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပုရိသော သာရတ္ထိကော သာရဂဝေသီ သာရပရိယေသနံ စရမာနော တိဏှံ ကုဌာရိံ [ကုဓာရိံ (သျာ. ကံ. က.)] အာဒါယ ဝနံ ပဝိသေယျ. သော တတ္ထ ပဿေယျ မဟန္တံ ကဒလိက္ခန္ဓံ ဥဇုံ နဝံ အကုက္ကုကဇာတံ [အကုက္ကဇာတံ (က. သီ. ပီ.)၊ အကုသဇာတံ (က. သီ.)၊ အကုက္ကုဇကဇာတံ (က.)]. တမေနံ မူလေ ဆိန္ဒေယျ၊ မူလေ ဆေတွာ အဂ္ဂေ ဆိန္ဒေယျ၊ အဂ္ဂေ ဆေတွာ ပတ္တဝဋ္ဋိံ ဝိနိဗ္ဘုဇေယျ. သော တဿ ပတ္တဝဋ္ဋိံ ဝိနိဗ္ဘုဇန္တော ဖေဂ္ဂုမ္ပိ နာဓိဂစ္ဆေယျ၊ ကုတော သာရံ! တမေနံ စက္ခုမာ ပုရိသော ပဿေယျ နိဇ္ဈာယေယျ ယောနိသော ဥပပရိက္ခေယျ. တဿ တံ ပဿတော နိဇ္ဈာယတော ယောနိသော ဥပပရိက္ခတော ရိတ္တကညေဝ ခါယေယျ၊ တုစ္ဆကညေဝ ခါယေယျ၊ အသာရကညေဝ ခါယေယျ. ကိဉှိ သိယာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကဒလိက္ခန္ဓေ သာရော? ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယေ ကေစိ သင်္ခါရာ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နာ။ပေ။ ယေ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ တံ ဘိက္ခု ပဿတိ နိဇ္ဈာယတိ ယောနိသော ဥပပရိက္ခတိ. တဿ တံ ပဿတော နိဇ္ဈာယတော ယောနိသော ဥပပရိက္ခတော ရိတ္တကညေဝ ခါယတိ၊ တုစ္ဆကညေဝ ခါယတိ၊ အသာရကညေဝ ခါယတိ. ကိဉှိ သိယာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သင်္ခါရေသု သာရော?

‘‘သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မာယာကာရော ဝါ မာယာကာရန္တေဝါသီ ဝါ စတုမဟာပထေ [စာတုမ္မဟာပထေ (သီ. သျာ. ကံ. ပီ.)] မာယံ ဝိဒံသေယျ. တမေနံ စက္ခုမာ ပုရိသော ပဿေယျ နိဇ္ဈာယေယျ ယောနိသော ဥပပရိက္ခေယျ. တဿ တံ ပဿတော နိဇ္ဈာယတော ယောနိသော ဥပပရိက္ခတော ရိတ္တကညေဝ ခါယေယျ၊ တုစ္ဆကညေဝ ခါယေယျ၊ အသာရကညေဝ ခါယေယျ. ကိဉှိ သိယာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မာယာယ သာရော? ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယံ ကိဉ္စိ ဝိညာဏံ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နံ။ပေ။ ယံ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ၊ တံ ဘိက္ခု ပဿတိ နိဇ္ဈာယတိ ယောနိသော ဥပပရိက္ခတိ. တဿ တံ ပဿတော နိဇ္ဈာယတော ယောနိသော ဥပပရိက္ခတော ရိတ္တကညေဝ ခါယတိ၊ တုစ္ဆကညေဝ ခါယတိ၊ အသာရကညေဝ ခါယတိ. ကိဉှိ သိယာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိညာဏေ သာရော?

‘‘ဧဝံ ပဿံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သုတဝါ အရိယသာဝကော ရူပသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ ဝေဒနာယပိ။ သညာယပိ။ သင်္ခါရေသုပိ ။ ဝိညာဏသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ. နိဗ္ဗိန္ဒံ ဝိရဇ္ဇတိ၊ ဝိရာဂါ ဝိမုစ္စတိ. ဝိမုတ္တသ္မိံ ဝိမုတ္တမိတိ ဉာဏံ ဟောတိ။ပေ။ နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတိ’’.

ဣဒမဝေါစ ဘဂဝါ. ဣဒံ ဝတွာန သုဂတော အထာပရံ ဧတဒဝေါစ သတ္ထာ –

‘‘ဖေဏပိဏ္ဍူပမံ ရူပံ၊ ဝေဒနာ ဗုဗ္ဗုဠူပမာ [ဗုဗ္ဗုလူပမာ (သီ.)၊ ပုဗ္ဗုဠောပမာ (က.)]၊

မရီစိကူပမာ သညာ၊ သင်္ခါရာ ကဒလူပမာ၊

မာယူပမဉ္စ ဝိညာဏံ၊ ဒေသိတာဒိစ္စဗန္ဓုနာ.

‘‘ယထာ ယထာ နိဇ္ဈာယတိ၊ ယောနိသော ဥပပရိက္ခတိ၊

ရိတ္တကံ တုစ္ဆကံ ဟောတိ၊ ယော နံ ပဿတိ ယောနိသော.

‘‘ဣမဉ္စ ကာယံ အာရဗ္ဘ၊ ဘူရိပညေန ဒေသိတံ၊

ပဟာနံ တိဏ္ဏံ ဓမ္မာနံ၊ ရူပံ ပဿထ [ပဿေထ (သီ.)] ဆဍ္ဍိတံ.

‘‘အာယု ဥသ္မာ စ ဝိညာဏံ၊ ယဒါ ကာယံ ဇဟန္တိမံ၊

အပဝိဒ္ဓေါ [အပဝိဋ္ဌော (သျာ. ကံ.)] တဒါ သေတိ၊ ပရဘတ္တံ အစေတနံ.

‘‘ဧတာဒိသာယံ သန္တာနော၊ မာယာယံ ဗာလလာပိနီ၊

ဝဓကော ဧသ အက္ခာတော၊ သာရော ဧတ္ထ န ဝိဇ္ဇတိ.

‘‘ဧဝံ ခန္ဓေ အဝေက္ခေယျ၊ ဘိက္ခု အာရဒ္ဓဝီရိယော၊

ဒိဝါ ဝါ ယဒိ ဝါ ရတ္တိံ၊ သမ္ပဇာနော ပဋိဿတော.

‘‘ဇဟေယျ သဗ္ဗသံယောဂံ၊ ကရေယျ သရဏတ္တနော၊

စရေယျာဒိတ္တသီသောဝ၊ ပတ္ထယံ အစ္စုတံ ပဒ’’န္တိ. တတိယံ၊