၁. နကုလပိတုသုတ္တံ

၁. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ဘဂ္ဂေသု ဝိဟရတိ သုသုမာရဂိရေ [သုံသုမာရဂိရေ (သီ. သျာ. ကံ. ပီ.)] ဘေသကဠာဝနေ မိဂဒါယေ. အထ ခေါ နကုလပိတာ ဂဟပတိ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ နကုလပိတာ ဂဟပတိ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ –

‘‘အဟမသ္မိ၊ ဘန္တေ၊ ဇိဏ္ဏော ဝုဍ္ဎော မဟလ္လကော အဒ္ဓဂတော ဝယောအနုပ္ပတ္တော အာတုရကာယော အဘိက္ခဏာတင်္ကော. အနိစ္စဒဿာဝီ ခေါ ပနာဟံ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝတော မနောဘာဝနီယာနဉ္စ ဘိက္ခူနံ. ဩဝဒတု မံ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝါ၊ အနုသာသတု မံ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝါ၊ ယံ မမဿ ဒီဃရတ္တံ ဟိတာယ သုခါယာ’’တိ.

‘‘ဧဝမေတံ၊ ဂဟပတိ၊ ဧဝမေတံ၊ ဂဟပတိ! အာတုရော ဟာယံ၊ ဂဟပတိ၊ ကာယော အဏ္ဍဘူတော ပရိယောနဒ္ဓေါ. ယော ဟိ၊ ဂဟပတိ၊ ဣမံ ကာယံ ပရိဟရန္တော မုဟုတ္တမ္ပိ အာရောဂျံ ပဋိဇာနေယျ၊ ကိမညတြ ဗာလျာ? တသ္မာတိဟ တေ၊ ဂဟပတိ၊ ဧဝံ သိက္ခိတဗ္ဗံ – ‘အာတုရကာယဿ မေ သတော စိတ္တံ အနာတုရံ ဘဝိဿတီ’တိ. ဧဝဉှိ တေ၊ ဂဟပတိ၊ သိက္ခိတဗ္ဗ’’န္တိ.

အထ ခေါ နကုလပိတာ ဂဟပတိ ဘဂဝတော ဘာသိတံ အဘိနန္ဒိတွာ အနုမောဒိတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ ယေနာယသ္မာ သာရိပုတ္တော တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ သာရိပုတ္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ နကုလပိတရံ ဂဟပတိံ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဝိပ္ပသန္နာနိ ခေါ တေ၊ ဂဟပတိ၊ ဣန္ဒြိယာနိ၊ ပရိသုဒ္ဓေါ မုခဝဏ္ဏော ပရိယောဒါတော. အလတ္ထ နော အဇ္ဇ ဘဂဝတော သမ္မုခါ ဓမ္မိံ ကထံ သဝနာယာ’’တိ?

‘‘ကထဉှိ နော သိယာ၊ ဘန္တေ! ဣဒါနာဟံ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝတာ ဓမ္မိယာ ကထာယ အမတေန အဘိသိတ္တော’’တိ. ‘‘ယထာ ကထံ ပန တွံ၊ ဂဟပတိ၊ ဘဂဝတာ ဓမ္မိယာ ကထာယ အမတေန အဘိသိတ္တော’’တိ? ‘‘ဣဓာဟံ၊ ဘန္တေ၊ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခွာဟံ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစံ – ‘အဟမသ္မိ၊ ဘန္တေ၊ ဇိဏ္ဏော ဝုဍ္ဎော မဟလ္လကော အဒ္ဓဂတော ဝယောအနုပ္ပတ္တော အာတုရကာယော အဘိက္ခဏာတင်္ကော. အနိစ္စဒဿာဝီ ခေါ ပနာဟံ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝတော မနောဘာဝနီယာနဉ္စ ဘိက္ခူနံ. ဩဝဒတု မံ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝါ၊ အနုသာသတု မံ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝါ၊ ယံ မမဿ ဒီဃရတ္တံ ဟိတာယ သုခါယာ’’’တိ.

‘‘ဧဝံ ဝုတ္တေ၊ မံ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘ဧဝမေတံ၊ ဂဟပတိ၊ ဧဝမေတံ၊ ဂဟပတိ! အာတုရော ဟာယံ၊ ဂဟပတိ၊ ကာယော အဏ္ဍဘူတော ပရိယောနဒ္ဓေါ. ယော ဟိ၊ ဂဟပတိ၊ ဣမံ ကာယံ ပရိဟရန္တော မုဟုတ္တမ္ပိ အာရောဂျံ ပဋိဇာနေယျ၊ ကိမညတြ ဗာလျာ? တသ္မာတိဟ တေ ဂဟပတိ၊ ဧဝံ သိက္ခိတဗ္ဗံ – အာတုရကာယဿ မေ သတော စိတ္တံ အနာတုရံ ဘဝိဿတီတိ. ဧဝဉှိ တေ၊ ဂဟပတိ၊ သိက္ခိတဗ္ဗ’န္တိ. ဧဝံ ခွာဟံ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝတာ ဓမ္မိယာ ကထာယ အမတေန အဘိသိတ္တော’’တိ.

‘‘န ဟိ ပန တံ၊ ဂဟပတိ၊ ပဋိဘာသိ ဘဂဝန္တံ [တံ ဘဂဝန္တံ (သီ.)] ဥတ္တရိံ ပဋိပုစ္ဆိတုံ – ‘ကိတ္တာဝတာ နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ အာတုရကာယော စေဝ ဟောတိ အာတုရစိတ္တော စ၊ ကိတ္တာဝတာ စ ပန အာတုရကာယော ဟိ ခေါ ဟောတိ နော စ အာတုရစိတ္တော’’’တိ? ‘‘ဒူရတောပိ ခေါ မယံ၊ ဘန္တေ၊ အာဂစ္ဆေယျာမ အာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ သန္တိကေ ဧတဿ ဘာသိတဿ အတ္ထမညာတုံ. သာဓု ဝတာယသ္မန္တံယေဝ သာရိပုတ္တံ ပဋိဘာတု ဧတဿ ဘာသိတဿ အတ္ထော’’တိ.

‘‘တေန ဟိ၊ ဂဟပတိ၊ သုဏာဟိ၊ သာဓုကံ မနသိ ကရောဟိ၊ ဘာသိဿာမီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ’’တိ ခေါ နကုလပိတာ ဂဟပတိ အာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ ပစ္စဿောသိ. အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော ဧတဒဝေါစ –

‘‘ကထဉ္စ၊ ဂဟပတိ၊ အာတုရကာယော စေဝ ဟောတိ၊ အာတုရစိတ္တော စ? ဣဓ၊ ဂဟပတိ၊ အဿုတဝါ ပုထုဇ္ဇနော အရိယာနံ အဒဿာဝီ အရိယဓမ္မဿ အကောဝိဒေါ အရိယဓမ္မေ အဝိနီတော သပ္ပုရိသာနံ အဒဿာဝီ သပ္ပုရိသဓမ္မဿ အကောဝိဒေါ သပ္ပုရိသဓမ္မေ အဝိနီတော ရူပံ အတ္တတော သမနုပဿတိ၊ ရူပဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ၊ အတ္တနိ ဝါ ရူပံ၊ ရူပသ္မိံ ဝါ အတ္တာနံ. ‘အဟံ ရူပံ၊ မမ ရူပ’န္တိ ပရိယုဋ္ဌဋ္ဌာယီ ဟောတိ. တဿ ‘အဟံ ရူပံ၊ မမ ရူပ’န္တိ ပရိယုဋ္ဌဋ္ဌာယိနော တံ ရူပံ ဝိပရိဏမတိ အညထာ ဟောတိ. တဿ ရူပဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ.

‘‘ဝေဒနံ အတ္တတော သမနုပဿတိ၊ ဝေဒနာဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ၊ အတ္တနိ ဝါ ဝေဒနံ၊ ဝေဒနာယ ဝါ အတ္တာနံ. ‘အဟံ ဝေဒနာ၊ မမ ဝေဒနာ’တိ ပရိယုဋ္ဌဋ္ဌာယီ ဟောတိ. တဿ ‘အဟံ ဝေဒနာ၊ မမ ဝေဒနာ’တိ ပရိယုဋ္ဌဋ္ဌာယိနော၊ သာ ဝေဒနာ ဝိပရိဏမတိ အညထာ ဟောတိ. တဿ ဝေဒနာဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ.

‘‘သညံ အတ္တတော သမနုပဿတိ၊ သညာဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ၊ အတ္တနိ ဝါ သညံ၊ သညာယ ဝါ အတ္တာနံ. ‘အဟံ သညာ၊ မမ သညာ’တိ ပရိယုဋ္ဌဋ္ဌာယီ ဟောတိ. တဿ ‘အဟံ သညာ၊ မမ သညာ’တိ ပရိယုဋ္ဌဋ္ဌာယိနော၊ သာ သညာ ဝိပရိဏမတိ အညထာ ဟောတိ. တဿ သညာဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ.

‘‘သင်္ခါရေ အတ္တတော သမနုပဿတိ၊ သင်္ခါရဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ၊ အတ္တနိ ဝါ သင်္ခါရေ၊ သင်္ခါရေသု ဝါ အတ္တာနံ. ‘အဟံ သင်္ခါရာ၊ မမ သင်္ခါရာ’တိ ပရိယုဋ္ဌဋ္ဌာယီ ဟောတိ. တဿ ‘အဟံ သင်္ခါရာ၊ မမ သင်္ခါရာ’တိ ပရိယုဋ္ဌဋ္ဌာယိနော၊ တေ သင်္ခါရာ ဝိပရိဏမန္တိ အညထာ ဟောန္တိ. တဿ သင်္ခါရဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ.

‘‘ဝိညာဏံ အတ္တတော သမနုပဿတိ၊ ဝိညာဏဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ၊ အတ္တနိ ဝါ ဝိညာဏံ၊ ဝိညာဏသ္မိံ ဝါ အတ္တာနံ. ‘အဟံ ဝိညာဏံ၊ မမ ဝိညာဏ’န္တိ ပရိယုဋ္ဌဋ္ဌာယီ ဟောတိ. တဿ ‘အဟံ ဝိညာဏံ၊ မမ ဝိညာဏ’န္တိ ပရိယုဋ္ဌဋ္ဌာယိနော၊ တံ ဝိညာဏံ ဝိပရိဏမတိ အညထာ ဟောတိ. တဿ ဝိညာဏဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ. ဧဝံ ခေါ၊ ဂဟပတိ၊ အာတုရကာယော စေဝ ဟောတိ အာတုရစိတ္တော စ.

‘‘ကထဉ္စ၊ ဂဟပတိ၊ အာတုရကာယော ဟိ ခေါ ဟောတိ နော စ အာတုရစိတ္တော? ဣဓ၊ ဂဟပတိ၊ သုတဝါ အရိယသာဝကော အရိယာနံ ဒဿာဝီ အရိယဓမ္မဿ ကောဝိဒေါ အရိယဓမ္မေ သုဝိနီတော သပ္ပုရိသာနံ ဒဿာဝီ သပ္ပုရိသဓမ္မဿ ကောဝိဒေါ သပ္ပုရိသဓမ္မေ သုဝိနီတော န ရူပံ အတ္တတော သမနုပဿတိ၊ န ရူပဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ၊ န အတ္တနိ ဝါ ရူပံ၊ န ရူပသ္မိံ ဝါ အတ္တာနံ. ‘အဟံ ရူပံ၊ မမ ရူပ’န္တိ န ပရိယုဋ္ဌဋ္ဌာယီ ဟောတိ. တဿ ‘အဟံ ရူပံ၊ မမ ရူပ’န္တိ အပရိယုဋ္ဌဋ္ဌာယိနော၊ တံ ရူပံ ဝိပရိဏမတိ အညထာ ဟောတိ. တဿ ရူပဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ နုပ္ပဇ္ဇန္တိ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ.

‘‘န ဝေဒနံ အတ္တတော သမနုပဿတိ၊ န ဝေဒနာဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ၊ န အတ္တနိ ဝါ ဝေဒနံ၊ န ဝေဒနာယ ဝါ အတ္တာနံ. ‘အဟံ ဝေဒနာ၊ မမ ဝေဒနာ’တိ န ပရိယုဋ္ဌဋ္ဌာယီ ဟောတိ. တဿ ‘အဟံ ဝေဒနာ၊ မမ ဝေဒနာ’တိ အပရိယုဋ္ဌဋ္ဌာယိနော၊ သာ ဝေဒနာ ဝိပရိဏမတိ အညထာ ဟောတိ. တဿ ဝေဒနာဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ နုပ္ပဇ္ဇန္တိ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ.

‘‘န သညံ အတ္တတော သမနုပဿတိ၊ န သညာဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ၊ န အတ္တနိ ဝါ သညံ၊ န သညာယ ဝါ အတ္တာနံ. ‘အဟံ သညာ၊ မမ သညာ’တိ န ပရိယုဋ္ဌဋ္ဌာယီ ဟောတိ. တဿ ‘အဟံ သညာ၊ မမ သညာ’တိ အပရိယုဋ္ဌဋ္ဌာယိနော၊ သာ သညာ ဝိပရိဏမတိ အညထာ ဟောတိ. တဿ သညာဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ နုပ္ပဇ္ဇန္တိ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ.

``န သင်္ခါရေ အတ္တတော သမနုပဿတိ၊ န သင်္ခါရဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ၊ န အတ္တနိ ဝါ သင်္ခါရေ၊ န သင်္ခါရေသု ဝါ အတ္တာနံ. ‘အဟံ သင်္ခါရာ၊ မမ သင်္ခါရာ’တိ န ပရိယုဋ္ဌဋ္ဌာယီ ဟောတိ. တဿ ‘အဟံ သင်္ခါရာ၊ မမ သင်္ခါရာ’တိ အပရိယုဋ္ဌဋ္ဌာယိနော၊ တေ သင်္ခါရာ ဝိပရိဏမန္တိ အညထာ ဟောန္တိ. တဿ သင်္ခါရဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ နုပ္ပဇ္ဇန္တိ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ.

‘‘န ဝိညာဏံ အတ္တတော သမနုပဿတိ၊ န ဝိညာဏဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ၊ န အတ္တနိ ဝါ ဝိညာဏံ၊ န ဝိညာဏသ္မိံ ဝါ အတ္တာနံ. ‘အဟံ ဝိညာဏံ၊ မမ ဝိညာဏ’န္တိ န ပရိယုဋ္ဌဋ္ဌာယီ ဟောတိ. တဿ ‘အဟံ ဝိညာဏံ၊ မမ ဝိညာဏ’န္တိ အပရိယုဋ္ဌဋ္ဌာယိနော၊ တံ ဝိညာဏံ ဝိပရိဏမတိ အညထာ ဟောတိ. တဿ ဝိညာဏဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ နုပ္ပဇ္ဇန္တိ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ. ဧဝံ ခေါ၊ ဂဟပတိ၊ အာတုရကာယော ဟောတိ နော စ အာတုရစိတ္တော’’တိ.

ဣဒမဝေါစ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော. အတ္တမနော နကုလပိတာ ဂဟပတိ အာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ ဘာသိတံ အဘိနန္ဒီတိ. ပဌမံ.