၃. စန္ဒူပမသုတ္တံ

၁၄၆. သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ။ပေ။ ‘‘စန္ဒူပမာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကုလာနိ ဥပသင်္ကမထ – အပကဿေဝ ကာယံ၊ အပကဿ စိတ္တံ၊ နိစ္စနဝကာ ကုလေသု အပ္ပဂဗ္ဘာ [အပ္ပဂဗ္ဗာ (က.)]. သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပုရိသော ဇရုဒပါနံ ဝါ ဩလောကေယျ ပဗ္ဗတဝိသမံ ဝါ နဒီဝိဒုဂ္ဂံ ဝါ – အပကဿေဝ ကာယံ၊ အပကဿ စိတ္တံ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စန္ဒူပမာ ကုလာနိ ဥပသင်္ကမထ – အပကဿေဝ ကာယံ၊ အပကဿ စိတ္တံ၊ နိစ္စနဝကာ ကုလေသု အပ္ပဂဗ္ဘာ’’.

‘‘ကဿပေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စန္ဒူပမော ကုလာနိ ဥပသင်္ကမတိ – အပကဿေဝ ကာယံ၊ အပကဿ စိတ္တံ၊ နိစ္စနဝကော ကုလေသု အပ္ပဂဗ္ဘော. တံ ကိံ မညထ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကထံရူပေါ ဘိက္ခု အရဟတိ ကုလာနိ ဥပသင်္ကမိတု’’န္တိ? ‘‘ဘဂဝံမူလကာ နော၊ ဘန္တေ၊ ဓမ္မာ ဘဂဝံနေတ္တိကာ ဘဂဝံပဋိသရဏာ. သာဓု ဝတ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝန္တံယေဝ ပဋိဘာတု ဧတဿ ဘာသိတဿ အတ္ထော. ဘဂဝတော သုတွာ ဘိက္ခူ ဓာရေဿန္တီ’’တိ.

အထ ခေါ ဘဂဝါ အာကာသေ ပါဏိံ စာလေသိ. ‘‘သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အယံ အာကာသေ ပါဏိ န သဇ္ဇတိ န ဂယှတိ န ဗဇ္ဈတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယဿ ကဿစိ ဘိက္ခုနော ကုလာနိ ဥပသင်္ကမတော ကုလေသု စိတ္တံ န သဇ္ဇတိ န ဂယှတိ န ဗဇ္ဈတိ – ‘လဘန္တု လာဘကာမာ၊ ပုညကာမာ ကရောန္တု ပုညာနီ’တိ၊ ယထာသကေန လာဘေန အတ္တမနော ဟောတိ သုမနော၊ ဧဝံ ပရေသံ လာဘေန အတ္တမနော ဟောတိ သုမနော၊ ဧဝရူပေါ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု အရဟတိ ကုလာနိ ဥပသင်္ကမိတုံ.

‘‘ကဿပဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကုလာနိ ဥပသင်္ကမတော ကုလေသု စိတ္တံ န သဇ္ဇတိ န ဂယှတိ န ဗဇ္ဈတိ – ‘လဘန္တု လာဘကာမာ၊ ပုညကာမာ ကရောန္တု ပုညာနီ’တိ၊ ယထာသကေန လာဘေန အတ္တမနော ဟောတိ သုမနော၊ ဧဝံ ပရေသံ လာဘေန အတ္တမနော ဟောတိ သုမနော.

‘‘တံ ကိံ မညထ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကထံရူပဿ ဘိက္ခုနော အပရိသုဒ္ဓါ ဓမ္မဒေသနာ ဟောတိ၊ ကထံရူပဿ ဘိက္ခုနော ပရိသုဒ္ဓါ ဓမ္မဒေသနာ ဟောတီ’’တိ? ‘‘ဘဂဝံမူလကာ နော၊ ဘန္တေ၊ ဓမ္မာ ဘဂဝံနေတ္တိကာ ဘဂဝံပဋိသရဏာ. သာဓု ဝတ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝန္တံယေဝ ပဋိဘာတု ဧတဿ ဘာသိတဿ အတ္ထော. ဘဂဝတော သုတွာ ဘိက္ခူ ဓာရေဿန္တီ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သုဏာထ၊ သာဓုကံ မနသိ ကရောထ၊ ဘာသိဿာမီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ’’တိ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသုံ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ –

‘‘ယော ဟိ ကောစိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ဧဝံစိတ္တော ပရေသံ ဓမ္မံ ဒေသေတိ – ‘အဟော ဝတ မေ ဓမ္မံ သုဏေယျုံ၊ သုတွာ စ ပန ဓမ္မံ ပသီဒေယျုံ၊ ပသန္နာ စ မေ ပသန္နာကာရံ ကရေယျု’န္တိ၊ ဧဝရူပဿ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနော အပရိသုဒ္ဓါ ဓမ္မဒေသနာ ဟောတိ.

‘‘ယော စ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ဧဝံစိတ္တော ပရေသံ ဓမ္မံ ဒေသေတိ – ‘သွာက္ခာတော ဘဂဝတာ ဓမ္မော သန္ဒိဋ္ဌိကော အကာလိကော ဧဟိပဿိကော ဩပနေယျိကော ပစ္စတ္တံ ဝေဒိတဗ္ဗော ဝိညူဟီတိ [ဝိညူဟိ (?)]. အဟော၊ ဝတ မေ ဓမ္မံ သုဏေယျုံ၊ သုတွာ စ ပန ဓမ္မံ အာဇာနေယျုံ၊ အာဇာနိတွာ စ ပန တထတ္တာယ ပဋိပဇ္ဇေယျု’န္တိ. ဣတိ ဓမ္မသုဓမ္မတံ ပဋိစ္စ ပရေသံ ဓမ္မံ ဒေသေတိ၊ ကာရုညံ ပဋိစ္စ အနုဒ္ဒယံ [အနုဒယံ (ဗဟူသု) ဒွိတ္တကာရဏံ ပန ဂဝေသိတဗ္ဗံ] ပဋိစ္စ အနုကမ္ပံ ဥပါဒါယ ပရေသံ ဓမ္မံ ဒေသေတိ. ဧဝရူပဿ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနော ပရိသုဒ္ဓါ ဓမ္မဒေသနာ ဟောတိ.

‘‘ကဿပေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧဝံစိတ္တော ပရေသံ ဓမ္မံ ဒေသေတိ – ‘သွာက္ခာတော ဘဂဝတာ ဓမ္မော သန္ဒိဋ္ဌိကော အကာလိကော ဧဟိပဿိကော ဩပနေယျိကော ပစ္စတ္တံ ဝေဒိတဗ္ဗော ဝိညူဟီတိ. အဟော၊ ဝတ မေ ဓမ္မံ သုဏေယျုံ၊ သုတွာ စ ပန ဓမ္မံ အာဇာနေယျုံ၊ အာဇာနိတွာ စ ပန တထတ္တာယ ပဋိပဇ္ဇေယျု’န္တိ. ဣတိ ဓမ္မသုဓမ္မတံ ပဋိစ္စ ပရေသံ ဓမ္မံ ဒေသေတိ၊ ကာရုညံ ပဋိစ္စ အနုဒ္ဒယံ ပဋိစ္စ အနုကမ္ပံ ဥပါဒါယ ပရေသံ ဓမ္မံ ဒေသေတိ. ကဿပေန ဝါ ဟိ ဝေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဩဝဒိဿာမိ ယော ဝါ ပနဿ ကဿပသဒိသော၊ ဩဝဒိတေဟိ စ ပန ဝေါ တထတ္တာယ ပဋိပဇ္ဇိတဗ္ဗ’’န္တိ. တတိယံ.