၃. ပုတ္တမံသူပမသုတ္တံ

၆၃. သာဝတ္ထိယံ ။ပေ။ ‘‘စတ္တာရောမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာဟာရာ ဘူတာနံ ဝါ သတ္တာနံ ဌိတိယာ သမ္ဘဝေသီနံ ဝါ အနုဂ္ဂဟာယ. ကတမေ စတ္တာရော? ကဗဠီကာရော အာဟာရော ဩဠာရိကော ဝါ သုခုမော ဝါ၊ ဖဿော ဒုတိယော၊ မနောသဉ္စေတနာ တတိယာ၊ ဝိညာဏံ စတုတ္ထံ. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စတ္တာရော အာဟာရာ ဘူတာနံ ဝါ သတ္တာနံ ဌိတိယာ သမ္ဘဝေသီနံ ဝါ အနုဂ္ဂဟာယ’’.

‘‘ကထဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကဗဠီကာရော အာဟာရော ဒဋ္ဌဗ္ဗော? သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒွေ ဇာယမ္ပတိကာ [ဇယမ္ပတိကာ (သီ. ပီ.) ဋီကာ ဩလောကေတဗ္ဗာ] ပရိတ္တံ သမ္ဗလံ အာဒါယ ကန္တာရမဂ္ဂံ ပဋိပဇ္ဇေယျုံ. တေသမဿ ဧကပုတ္တကော ပိယော မနာပေါ. အထ ခေါ တေသံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒွိန္နံ ဇာယမ္ပတိကာနံ ကန္တာရဂတာနံ ယာ ပရိတ္တာ သမ္ဗလမတ္တာ၊ သာ ပရိက္ခယံ ပရိယာဒါနံ ဂစ္ဆေယျ. သိယာ စ နေသံ ကန္တာရာဝသေသော အနတိဏ္ဏော. အထ ခေါ တေသံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒွိန္နံ ဇာယမ္ပတိကာနံ ဧဝမဿ – ‘အမှာကံ ခေါ ယာ ပရိတ္တာ သမ္ဗလမတ္တာ သာ ပရိက္ခီဏာ ပရိယာဒိဏ္ဏာ [ပရိယာဒိန္နာ (သျာ. ကံ.)]. အတ္ထိ စာယံ ကန္တာရာဝသေသော အနိတ္တိဏ္ဏော [အနိတ္ထိဏ္ဏော (သျာ. ကံ.)၊ အနတိဏ္ဏော (က.)]. ယံနူန မယံ ဣမံ ဧကပုတ္တကံ ပိယံ မနာပံ ဝဓိတွာ ဝလ္လူရဉ္စ သောဏ္ဍိကဉ္စ ကရိတွာ ပုတ္တမံသာနိ ခါဒန္တာ ဧဝံ တံ ကန္တာရာဝသေသံ နိတ္ထရေယျာမ၊ မာ သဗ္ဗေဝ တယော ဝိနဿိမှာ’တိ. အထ ခေါ တေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒွေ ဇာယမ္ပတိကာ တံ ဧကပုတ္တကံ ပိယံ မနာပံ ဝဓိတွာ ဝလ္လူရဉ္စ သောဏ္ဍိကဉ္စ ကရိတွာ ပုတ္တမံသာနိ ခါဒန္တာ ဧဝံ တံ ကန္တာရာဝသေသံ နိတ္ထရေယျုံ. တေ ပုတ္တမံသာနိ စေဝ ခါဒေယျုံ၊ ဥရေ စ ပဋိပိသေယျုံ – ‘ကဟံ၊ ဧကပုတ္တက၊ ကဟံ၊ ဧကပုတ္တကာ’တိ.

‘‘တံ ကိံ မညထ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပိ နု တေ ဒဝါယ ဝါ အာဟာရံ အာဟာရေယျုံ၊ မဒါယ ဝါ အာဟာရံ အာဟာရေယျုံ၊ မဏ္ဍနာယ ဝါ အာဟာရံ အာဟာရေယျုံ၊ ဝိဘူသနာယ ဝါ အာဟာရံ အာဟာရေယျု’’န္တိ? ‘‘နော ဟေတံ၊ ဘန္တေ’’. ‘‘နနု တေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယာဝဒေဝ ကန္တာရဿ နိတ္ထရဏတ္ထာယ အာဟာရံ အာဟာရေယျု’’န္တိ? ‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ’’. ‘‘ဧဝမေဝ ခွာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကဗဠီကာရော အာဟာရော ဒဋ္ဌဗ္ဗော’’တိ ဝဒါမိ. ကဗဠီကာရေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာဟာရေ ပရိညာတေ ပဉ္စကာမဂုဏိကော ရာဂေါ ပရိညာတော ဟောတိ. ပဉ္စကာမဂုဏိကေ ရာဂေ ပရိညာတေ နတ္ထိ တံ သံယောဇနံ ယေန သံယောဇနေန သံယုတ္တော အရိယသာဝကော ပုန ဣမံ လောကံ အာဂစ္ဆေယျ.

‘‘ကထဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဖဿာဟာရော ဒဋ္ဌဗ္ဗော? သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဂါဝီ နိစ္စမ္မာ ကုဋ္ဋံ စေ [ကုဍ္ဍဉ္စေ (သီ. သျာ. ကံ. ပီ.)] နိဿာယ တိဋ္ဌေယျ. ယေ ကုဋ္ဋနိဿိတာ ပါဏာ တေ နံ ခါဒေယျုံ. ရုက္ခံ စေ နိဿာယ တိဋ္ဌေယျ၊ ယေ ရုက္ခနိဿိတာ ပါဏာ တေ နံ ခါဒေယျုံ. ဥဒကံ စေ နိဿာယ တိဋ္ဌေယျ၊ ယေ ဥဒကနိဿိတာ ပါဏာ တေ နံ ခါဒေယျုံ. အာကာသံ စေ နိဿာယ တိဋ္ဌေယျ၊ ယေ အာကာသနိဿိတာ ပါဏာ တေ နံ ခါဒေယျုံ. ယံ ယဒေဝ ဟိ သာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဂါဝီ နိစ္စမ္မာ နိဿာယ တိဋ္ဌေယျ၊ ယေ တန္နိဿိတာ [ယေ တန္နိဿိတာ တန္နိဿိတာ (သီ. သျာ. ကံ. ပီ.)] ပါဏာ တေ နံ ခါဒေယျုံ. ဧဝမေဝ ခွာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ‘‘ဖဿာဟာရော ဒဋ္ဌဗ္ဗော’’တိ ဝဒါမိ. ဖဿေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာဟာရေ ပရိညာတေ တိဿော ဝေဒနာ ပရိညာတာ ဟောန္တိ. တီသု ဝေဒနာသု ပရိညာတာသု အရိယသာဝကဿ နတ္ထိ ကိဉ္စိ ဥတ္တရိကရဏီယန္တိ [ဥတ္တရိံကရဏီယန္တိ (သီ. ပီ.)] ဝဒါမိ.

‘‘ကထဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မနောသဉ္စေတနာဟာရော ဒဋ္ဌဗ္ဗော? သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အင်္ဂါရကာသု သာဓိကပေါရိသာ ပုဏ္ဏာ အင်္ဂါရာနံ ဝီတစ္စိကာနံ ဝီတဓူမာနံ. အထ ပုရိသော အာဂစ္ဆေယျ ဇီဝိတုကာမော အမရိတုကာမော သုခကာမော ဒုက္ခပ္ပဋိကူလော. တမေနံ ဒွေ ဗလဝန္တော ပုရိသာ နာနာဗာဟာသု ဂဟေတွာ တံ အင်္ဂါရကာသုံ ဥပကဍ္ဎေယျုံ. အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တဿ ပုရိသဿ အာရကာဝဿ စေတနာ အာရကာ ပတ္ထနာ အာရကာ ပဏိဓိ. တံ ကိဿ ဟေတု? ဧဝဉှိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တဿ ပုရိသဿ ဟောတိ – ‘ဣမံ စာဟံ အင်္ဂါရကာသုံ ပပတိဿာမိ၊ တတောနိဒါနံ မရဏံ ဝါ နိဂစ္ဆာမိ မရဏမတ္တံ ဝါ ဒုက္ခ’န္တိ. ဧဝမေဝ ခွာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ‘မနောသဉ္စေတနာဟာရော ဒဋ္ဌဗ္ဗော’တိ ဝဒါမိ. မနောသဉ္စေတနာယ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာဟာရေ ပရိညာတေ တိဿော တဏှာ ပရိညာတာ ဟောန္တိ. တီသု တဏှာသု ပရိညာတာသု အရိယသာဝကဿ နတ္ထိ ကိဉ္စိ ဥတ္တရိကရဏီယန္တိ ဝဒါမိ.

‘‘ကထဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိညာဏာဟာရော ဒဋ္ဌဗ္ဗော? သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စောရံ အာဂုစာရိံ ဂဟေတွာ ရညော ဒဿေယျုံ – ‘အယံ တေ၊ ဒေဝ၊ စောရော အာဂုစာရီ၊ ဣမဿ ယံ ဣစ္ဆသိ တံ ဒဏ္ဍံ ပဏေဟီ’တိ. တမေနံ ရာဇာ ဧဝံ ဝဒေယျ – ‘ဂစ္ဆထ၊ ဘော၊ ဣမံ ပုရိသံ ပုဗ္ဗဏှသမယံ သတ္တိသတေန ဟနထာ’တိ. တမေနံ ပုဗ္ဗဏှသမယံ သတ္တိသတေန ဟနေယျုံ. အထ ရာဇာ မဇ္ဈနှိကသမယံ ဧဝံ ဝဒေယျ – ‘အမ္ဘော၊ ကထံ သော ပုရိသော’တိ? ‘တထေဝ၊ ဒေဝ၊ ဇီဝတီ’တိ. တမေနံ ရာဇာ ဧဝံ ဝဒေယျ – ‘ဂစ္ဆထ၊ ဘော၊ တံ ပုရိသံ မဇ္ဈနှိကသမယံ သတ္တိသတေန ဟနထာ’တိ. တမေနံ မဇ္ဈနှိကသမယံ သတ္တိသတေန ဟနေယျုံ. အထ ရာဇာ သာယနှသမယံ ဧဝံ ဝဒေယျ – ‘အမ္ဘော၊ ကထံ သော ပုရိသော’တိ? ‘တထေဝ၊ ဒေဝ၊ ဇီဝတီ’တိ. တမေနံ ရာဇာ ဧဝံ ဝဒေယျ – ‘ဂစ္ဆထ၊ ဘော၊ တံ ပုရိသံ သာယနှသမယံ သတ္တိသတေန ဟနထာ’တိ. တမေနံ သာယနှသမယံ သတ္တိသတေန ဟနေယျုံ. တံ ကိံ မညထ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပိ နု သော ပုရိသော ဒိဝသံ တီဟိ သတ္တိသတေဟိ ဟညမာနော တတောနိဒါနံ ဒုက္ခံ ဒေါမနဿံ ပဋိသံဝေဒိယေထာ’’တိ? ‘‘ဧကိဿာပိ၊ ဘန္တေ၊ သတ္တိယာ ဟညမာနော တတောနိဒါနံ ဒုက္ခံ ဒေါမနဿံ ပဋိသံဝေဒိယေထ၊ ကော ပန ဝါဒေါ တီဟိ သတ္တိသတေဟိ ဟညမာနော’’တိ! ‘‘ဧဝမေဝ ခွာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိညာဏာဟာရော ဒဋ္ဌဗ္ဗောတိ ဝဒါမိ. ဝိညာဏေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာဟာရေ ပရိညာတေ နာမရူပံ ပရိညာတံ ဟောတိ၊ နာမရူပေ ပရိညာတေ အရိယသာဝကဿ နတ္ထိ ကိဉ္စိ ဥတ္တရိကရဏီယန္တိ ဝဒါမီ’’တိ. တတိယံ.