၇. အစေလကဿပသုတ္တံ

၁၇. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဝေဠုဝနေ ကလန္ဒကနိဝါပေ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ ရာဇဂဟံ ပိဏ္ဍာယ ပါဝိသိ. အဒ္ဒသာ ခေါ အစေလော ကဿပေါ ဘဂဝန္တံ ဒူရတောဝ အာဂစ္ဆန္တံ. ဒိသွာန ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတာ သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိ. သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. ဧကမန္တံ ဌိတော ခေါ အစေလော ကဿပေါ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ပုစ္ဆေယျာမ မယံ ဘဝန္တံ ဂေါတမံ ကဉ္စိဒေဝ [ကိဉ္စိဒေဝ (က.)] ဒေသံ၊ သစေ နော ဘဝံ ဂေါတမော ဩကာသံ ကရောတိ ပဉှဿ ဝေယျာကရဏာယာ’’တိ.

‘‘အကာလော ခေါ တာဝ၊ ကဿပ၊ ပဉှဿ၊ အန္တရဃရံ ပဝိဋ္ဌမှာ’’တိ. ဒုတိယမ္ပိ ခေါ အစေလော ကဿပေါ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ ‘‘ပုစ္ဆေယျာမ မယံ ဘဝန္တံ ဂေါတမံ ကဉ္စိဒေဝ ဒေသံ၊ သစေ နော ဘဝံ ဂေါတမော ဩကာသံ ကရောတိ ပဉှဿ ဝေယျာကရဏာယာ’’တိ. ‘‘အကာလော ခေါ တာဝ၊ ကဿပ၊ ပဉှဿ၊ အန္တရဃရံ ပဝိဋ္ဌမှာ’’တိ. တတိယမ္ပိ ခေါ အစေလော ကဿပေါ။ပေ။ အန္တရဃရံ ပဝိဋ္ဌမှာတိ. ဧဝံ ဝုတ္တေ၊ အစေလော ကဿပေါ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘န ခေါ ပန မယံ ဘဝန္တံ ဂေါတမံ ဗဟုဒေဝ ပုစ္ဆိတုကာမာ’’တိ. ‘‘ပုစ္ဆ၊ ကဿပ၊ ယဒါကင်္ခသီ’’တိ.

‘‘ကိံ နု ခေါ၊ ဘော ဂေါတမ၊ ‘သယံကတံ ဒုက္ခ’န္တိ? ‘မာ ဟေဝံ၊ ကဿပါ’တိ ဘဂဝါ အဝေါစ. ‘ကိံ ပန၊ ဘော ဂေါတမ၊ ပရံကတံ ဒုက္ခ’န္တိ? ‘မာ ဟေဝံ၊ ကဿပါ’တိ ဘဂဝါ အဝေါစ. ‘ကိံ နု ခေါ၊ ဘော ဂေါတမ၊ သယံကတဉ္စ ပရံကတဉ္စ ဒုက္ခ’န္တိ? ‘မာ ဟေဝံ၊ ကဿပါ’တိ ဘဂဝါ အဝေါစ. ‘ကိံ ပန ဘော ဂေါတမ၊ အသယံကာရံ အပရံကာရံ အဓိစ္စသမုပ္ပန္နံ ဒုက္ခ’န္တိ? ‘မာ ဟေဝံ၊ ကဿပါ’တိ ဘဂဝါ အဝေါစ. ‘ကိံ နု ခေါ၊ ဘော ဂေါတမ၊ နတ္ထိ ဒုက္ခ’န္တိ? ‘န ခေါ၊ ကဿပ၊ နတ္ထိ ဒုက္ခံ. အတ္ထိ ခေါ၊ ကဿပ၊ ဒုက္ခ’န္တိ. ‘တေန ဟိ ဘဝံ ဂေါတမော ဒုက္ခံ န ဇာနာတိ၊ န ပဿတီ’တိ. ‘န ခွာဟံ၊ ကဿပ၊ ဒုက္ခံ န ဇာနာမိ၊ န ပဿာမိ. ဇာနာမိ ခွာဟံ၊ ကဿပ၊ ဒုက္ခံ၊ ပဿာမိ ခွာဟံ၊ ကဿပ၊ ဒုက္ခ’’’န္တိ.

‘‘ကိ နု ခေါ၊ ဘော ဂေါတမ၊ ‘သယံကတံ ဒုက္ခ’န္တိ ဣတိ ပုဋ္ဌော သမာနော ‘မာ ဟေဝံ၊ ကဿပါ’တိ ဝဒေသိ. ‘ကိံ ပန၊ ဘော ဂေါတမ၊ ပရံကတံ ဒုက္ခ’န္တိ ဣတိ ပုဋ္ဌော သမာနော ‘မာ ဟေဝံ၊ ကဿပါ’တိ ဝဒေသိ. ‘ကိံ နု ခေါ၊ ဘော ဂေါတမ၊ သယံကတဉ္စ ပရံကတဉ္စ ဒုက္ခ’န္တိ ဣတိ ပုဋ္ဌော သမာနော ‘မာ ဟေဝံ၊ ကဿပါ’တိ ဝဒေသိ. ‘ကိံ ပန၊ ဘော ဂေါတမ၊ အသယံကာရံ အပရံကာရံ အဓိစ္စသမုပ္ပန္နံ ဒုက္ခ’န္တိ ဣတိ ပုဋ္ဌော သမာနော ‘မာ ဟေဝံ၊ ကဿပါ’တိ ဝဒေသိ. ‘ကိံ နု ခေါ၊ ဘော ဂေါတမ၊ နတ္ထိ ဒုက္ခ’န္တိ ဣတိ ပုဋ္ဌော သမာနော ‘န ခေါ၊ ကဿပ၊ နတ္ထိ ဒုက္ခံ၊ အတ္ထိ ခေါ၊ ကဿပ၊ ဒုက္ခ’န္တိ ဝဒေသိ. ‘တေန ဟိ ဘဝံ ဂေါတမော ဒုက္ခံ န ဇာနာတိ န ပဿတီ’တိ ဣတိ ပုဋ္ဌော သမာနော ‘န ခွာဟံ၊ ကဿပ၊ ဒုက္ခံ န ဇာနာမိ န ပဿာမိ. ဇာနာမိ ခွာဟံ၊ ကဿပ၊ ဒုက္ခံ၊ ပဿာမိ ခွာဟံ၊ ကဿပ၊ ဒုက္ခ’န္တိ ဝဒေသိ. အာစိက္ခတု စ [အယံ စကာရော သီ. ပေါတ္ထကေ နတ္ထိ] မေ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝါ ဒုက္ခံ. ဒေသေတု စ [အယံ စကာရော သီ. ပေါတ္ထကေ နတ္ထိ] မေ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝါ ဒုက္ခ’’န္တိ.

‘‘‘သော ကရောတိ သော ပဋိသံဝေဒယတီ’တိ [ပဋိသံဝေဒိယတီတိ (သီ. ပီ. က.)] ခေါ၊ ကဿပ၊ အာဒိတော သတော ‘သယံကတံ ဒုက္ခ’န္တိ ဣတိ ဝဒံ သဿတံ ဧတံ ပရေတိ. ‘အညော ကရောတိ အညော ပဋိသံဝေဒယတီ’တိ ခေါ၊ ကဿပ၊ ဝေဒနာဘိတုန္နဿ သတော ‘ပရံကတံ ဒုက္ခ’န္တိ ဣတိ ဝဒံ ဥစ္ဆေဒံ ဧတံ ပရေတိ. ဧတေ တေ၊ ကဿပ၊ ဥဘော အန္တေ အနုပဂမ္မ မဇ္ဈေန တထာဂတော ဓမ္မံ ဒေသေတိ – ‘အဝိဇ္ဇာပစ္စယာ သင်္ခါရာ၊ သင်္ခါရပစ္စယာ ဝိညာဏံ။ပေ။ ဧဝမေတဿ ကေဝလဿ ဒုက္ခက္ခန္ဓဿ သမုဒယော ဟောတိ. အဝိဇ္ဇာယ တွေဝ အသေသဝိရာဂနိရောဓာ သင်္ခါရနိရောဓော၊ သင်္ခါရနိရောဓာ ဝိညာဏနိရောဓော။ပေ။ ဧဝမေတဿ ကေဝလဿ ဒုက္ခက္ခန္ဓဿ နိရောဓော ဟောတီ’’’တိ.

ဧဝံ ဝုတ္တေ၊ အစေလော ကဿပေါ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဘိက္ကန္တံ၊ ဘန္တေ၊ အဘိက္ကန္တံ၊ ဘန္တေ! သေယျထာပိ၊ ဘန္တေ၊ နိက္ကုဇ္ဇိတံ ဝါ ဥက္ကုဇ္ဇေယျ။ပေ။ စက္ခုမန္တော ရူပါနိ ဒက္ခန္တီတိ၊ ဧဝမေဝံ ဘဂဝတာ အနေကပရိယာယေန ဓမ္မော ပကာသိတော. ဧသာဟံ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝန္တံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ ဓမ္မဉ္စ ဘိက္ခုသံဃဉ္စ. လဘေယျာဟံ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝတော သန္တိကေ ပဗ္ဗဇ္ဇံ၊ လဘေယျံ ဥပသမ္ပဒ’’န္တိ.

‘‘ယော ခေါ၊ ကဿပ၊ အညတိတ္ထိယပုဗ္ဗော ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ အာကင်္ခတိ ပဗ္ဗဇ္ဇံ၊ အာကင်္ခတိ ဥပသမ္ပဒံ၊ သော စတ္တာရော မာသေ ပရိဝသတိ. စတုန္နံ မာသာနံ အစ္စယေန [အစ္စယေန ပရိဝုဋ္ဌပရိဝါသံ (သျာ. ကံ. ပီ. က.)] (ပရိဝုတ္ထပရိဝါသံ) အာရဒ္ဓစိတ္တာ ဘိက္ခူ [ဘိက္ခူ အာကင်္ခမာနာ (သျာ. ကံ. ပီ. က.)] ပဗ္ဗာဇေန္တိ ဥပသမ္ပာဒေန္တိ ဘိက္ခုဘာဝါယ. အပိ စ မယာ ပုဂ္ဂလဝေမတ္တတာ ဝိဒိတာ’’တိ.

‘‘သစေ၊ ဘန္တေ၊ အညတိတ္ထိယပုဗ္ဗော ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ အာကင်္ခတိ ပဗ္ဗဇ္ဇံ၊ အာကင်္ခတိ ဥပသမ္ပဒံ၊ စတ္တာရော မာသေ ပရိဝသတိ. စတုန္နံ မာသာနံ အစ္စယေန [အစ္စယေန ပရိဝုဋ္ဌပရိဝါသံ (သျာ. ကံ. ပီ. က.)] (ပရိဝုတ္ထပရိဝါသံ) အာရဒ္ဓစိတ္တာ ဘိက္ခူ [ဘိက္ခူ အာကင်္ခမာနာ (သျာ. ကံ. ပီ. က.)] ပဗ္ဗာဇေန္တိ ဥပသမ္ပာဒေန္တိ ဘိက္ခုဘာဝါယ. အဟံ စတ္တာရိ ဝဿာနိ ပရိဝသိဿာမိ၊ စတုန္နံ ဝဿာနံ အစ္စယေန [အစ္စယေန ပရိဝုဋ္ဌပရိဝါသံ (သျာ. ကံ. ပီ. က.)] (ပရိဝုတ္ထပရိဝါသံ) အာရဒ္ဓစိတ္တာ ဘိက္ခူ ပဗ္ဗာဇေန္တု ဥပသမ္ပာဒေန္တု ဘိက္ခုဘာဝါယာ’’တိ.

အလတ္ထ ခေါ အစေလော ကဿပေါ ဘဂဝတော သန္တိကေ ပဗ္ဗဇ္ဇံ၊ အလတ္ထ ဥပသမ္ပဒံ. အစိရူပသမ္ပန္နော စ ပနာယသ္မာ ကဿပေါ ဧကော ဝူပကဋ္ဌော အပ္ပမတ္တော အာတာပီ ပဟိတတ္တော ဝိဟရန္တော နစိရဿေဝ – ယဿတ္ထာယ ကုလပုတ္တာ သမ္မဒေဝ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇန္တိ တဒနုတ္တရံ – ဗြဟ္မစရိယပရိယောသာနံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟာသိ. ‘‘ခီဏာ ဇာတိ ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ၊ ကတံ ကရဏီယံ၊ နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’’တိ အဗ္ဘညာသိ. အညတရော စ ပနာယသ္မာ ကဿပေါ အရဟတံ အဟောသီတိ. သတ္တမံ.