၈. ပရောသဟဿသုတ္တံ
၂၁၆. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ မဟတာ ဘိက္ခုသံဃေန သဒ္ဓိံ အဍ္ဎတေလသေဟိ ဘိက္ခုသတေဟိ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဘဂဝါ ဘိက္ခူ နိဗ္ဗာနပဋိသံယုတ္တာယ ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒဿေတိ သမာဒပေတိ သမုတ္တေဇေတိ သမ္ပဟံသေတိ. တေ စ ဘိက္ခူ အဋ္ဌိံ ကတွာ မနသိ ကတွာ သဗ္ဗစေတသာ သမန္နာဟရိတွာ ဩဟိတသောတာ ဓမ္မံ သုဏန္တိ. အထ ခေါ အာယသ္မတော ဝင်္ဂီသဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘အယံ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ နိဗ္ဗာနပဋိသံယုတ္တာယ ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒဿေတိ သမာဒပေတိ သမုတ္တေဇေတိ သမ္ပဟံသေတိ. တေ စ ဘိက္ခူ အဋ္ဌိံ ကတွာ မနသိ ကတွာ သဗ္ဗစေတသာ သမန္နာဟရိတွာ ဩဟိတသောတာ ဓမ္မံ သုဏန္တိ. ယံနူနာဟံ ဘဂဝန္တံ သမ္မုခါ သာရုပ္ပါဟိ ဂါထာဟိ အဘိတ္ထဝေယျ’’န္တိ.
အထ ခေါ အာယသ္မာ ဝင်္ဂီသော ဥဋ္ဌာယာသနာ ဧကံသံ ဥတ္တရာသင်္ဂံ ကရိတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနဉ္ဇလိံ ပဏာမေတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ပဋိဘာတိ မံ ဘဂဝါ၊ ပဋိဘာတိ မံ သုဂတာ’’တိ. ‘‘ပဋိဘာတု တံ၊ ဝင်္ဂီသာ’’တိ ဘဂဝါ အဝေါစ. အထ ခေါ အာယသ္မာ ဝင်္ဂီသော ဘဂဝန္တံ သမ္မုခါ သာရုပ္ပါဟိ ဂါထာဟိ အဘိတ္ထဝိ –
‘‘ပရောသဟဿံ ဘိက္ခူနံ၊ သုဂတံ ပယိရုပါသတိ၊
ဒေသေန္တံ ဝိရဇံ ဓမ္မံ၊ နိဗ္ဗာနံ အကုတောဘယံ.
‘‘သုဏန္တိ ဓမ္မံ ဝိမလံ၊ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဒေသိတံ၊
သောဘတိ ဝတ သမ္ဗုဒ္ဓေါ၊ ဘိက္ခုသံဃပုရက္ခတော.
‘‘နာဂနာမောသိ ဘဂဝါ၊ ဣသီနံ ဣသိသတ္တမော၊
မဟာမေဃောဝ ဟုတွာန၊ သာဝကေ အဘိဝဿတိ.
‘‘ဒိဝါဝိဟာရာ နိက္ခမ္မ၊ သတ္ထုဒဿနကမျတာ [သတ္ထုဒဿနကာမတာ (သီ. သျာ. ကံ.)]၊
သာဝကော တေ မဟာဝီရ၊ ပါဒေ ဝန္ဒတိ ဝင်္ဂီသော’’တိ.
‘‘ကိံ နု တေ၊ ဝင်္ဂီသ၊ ဣမာ ဂါထာယော ပုဗ္ဗေ ပရိဝိတက္ကိတာ၊ ဥဒါဟု ဌာနသောဝ တံ ပဋိဘန္တီ’’တိ? ‘န ခေါ မေ၊ ဘန္တေ၊ ဣမာ ဂါထာယော ပုဗ္ဗေ ပရိဝိတက္ကိတာ၊ အထ ခေါ ဌာနသောဝ မံ ပဋိဘန္တီ’တိ. ‘တေန ဟိ တံ၊ ဝင်္ဂီသ၊ ဘိယျောသောမတ္တာယ ပုဗ္ဗေ အပရိဝိတက္ကိတာ ဂါထာယော ပဋိဘန္တူ’တိ. ‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ’တိ ခေါ အာယသ္မာ ဝင်္ဂီသော ဘဂဝတော ပဋိဿုတွာ ဘိယျောသောမတ္တာယ ဘဂဝန္တံ ပုဗ္ဗေ အပရိဝိတက္ကိတာဟိ ဂါထာဟိ အဘိတ္ထဝိ –
‘‘ဥမ္မဂ္ဂပထံ [ဥမ္မဂ္ဂသတံ (သျာ. ကံ. က.)] မာရဿ အဘိဘုယျ၊ စရတိ ပဘိဇ္ဇ ခိလာနိ၊
တံ ပဿထ ဗန္ဓပမုဉ္စကရံ၊ အသိတံ ဘာဂသော ပဝိဘဇံ.
‘‘ဩဃဿ နိတ္ထရဏတ္ထံ၊ အနေကဝိဟိတံ မဂ္ဂံ အက္ခာသိ၊
တသ္မိဉ္စေ အမတေ အက္ခာတေ၊ ဓမ္မဒ္ဒသာ ဌိတာ အသံဟီရာ.
‘‘ပဇ္ဇောတကရော အတိဝိဇ္ဈ [အတိဝိဇ္ဈ ဓမ္မံ (သီ. သျာ. ကံ.)]၊ သဗ္ဗဋ္ဌိတီနံ အတိက္ကမမဒ္ဒသ၊
ဉတွာ စ သစ္ဆိကတွာ စ၊ အဂ္ဂံ သော ဒေသယိ ဒသဒ္ဓါနံ.
‘‘ဧဝံ သုဒေသိတေ ဓမ္မေ၊
ကော ပမာဒေါ ဝိဇာနတံ ဓမ္မံ [ကော ပမာဒေါ ဝိဇာနတံ (သီ. သျာ. ကံ.)]၊
တသ္မာ ဟိ တဿ ဘဂဝတော သာသနေ၊
အပ္ပမတ္တော သဒါ နမဿမနုသိက္ခေ’’တိ.