၉. သုန္ဒရိကသုတ္တံ

၁၉၅. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ကောသလေသု ဝိဟရတိ သုန္ဒရိကာယ နဒိယာ တီရေ. တေန ခေါ ပန သမယေန သုန္ဒရိကဘာရဒွါဇော ဗြာဟ္မဏော သုန္ဒရိကာယ နဒိယာ တီရေ အဂ္ဂိံ ဇုဟတိ၊ အဂ္ဂိဟုတ္တံ ပရိစရတိ. အထ ခေါ သုန္ဒရိကဘာရဒွါဇော ဗြာဟ္မဏော အဂ္ဂိံ ဇုဟိတွာ အဂ္ဂိဟုတ္တံ ပရိစရိတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ သမန္တာ စတုဒ္ဒိသာ အနုဝိလောကေသိ – ‘‘ကော နု ခေါ ဣမံ ဟဗျသေသံ ဘုဉ္ဇေယျာ’’တိ? အဒ္ဒသာ ခေါ သုန္ဒရိကဘာရဒွါဇော ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝန္တံ အညတရသ္မိံ ရုက္ခမူလေ သသီသံ ပါရုတံ နိသိန္နံ. ဒိသွာန ဝါမေန ဟတ္ထေန ဟဗျသေသံ ဂဟေတွာ ဒက္ခိဏေန ဟတ္ထေန ကမဏ္ဍလုံ ဂဟေတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ သုန္ဒရိကဘာရဒွါဇဿ ဗြာဟ္မဏဿ ပဒသဒ္ဒေန သီသံ ဝိဝရိ. အထ ခေါ သုန္ဒရိကဘာရဒွါဇော ဗြာဟ္မဏော ‘မုဏ္ဍော အယံ ဘဝံ၊ မုဏ္ဍကော အယံ ဘဝ’န္တိ တတောဝ ပုန နိဝတ္တိတုကာမော အဟောသိ. အထ ခေါ သုန္ဒရိကဘာရဒွါဇဿ ဗြာဟ္မဏဿ ဧတဒဟောသိ – ‘မုဏ္ဍာပိ ဟိ ဣဓေကစ္စေ ဗြာဟ္မဏာ ဘဝန္တိ၊ ယံနူနာဟံ တံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဇာတိံ ပုစ္ဆေယျ’န္တိ.

အထ ခေါ သုန္ဒရိကဘာရဒွါဇော ဗြာဟ္မဏော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘ကိံဇစ္စော ဘဝ’န္တိ?

‘‘မာ ဇာတိံ ပုစ္ဆ စရဏဉ္စ ပုစ္ဆ၊

ကဋ္ဌာ ဟဝေ ဇာယတိ ဇာတဝေဒေါ၊

နီစာကုလီနောပိ မုနိ ဓိတိမာ၊

အာဇာနီယော ဟောတိ ဟိရီနိသေဓော.

‘‘သစ္စေန ဒန္တော ဒမသာ ဥပေတော၊

ဝေဒန္တဂူ ဝုသိတဗြဟ္မစရိယော၊

ယညောပနီတော တမုပဝှယေထ၊

ကာလေန သော ဇုဟတိ ဒက္ခိဏေယျေ’’တိ.

‘‘အဒ္ဓါ သုယိဋ္ဌံ သုဟုတံ မမ ယိဒံ၊

ယံ တာဒိသံ ဝေဒဂုမဒ္ဒသာမိ၊

တုမှာဒိသာနဉှိ အဒဿနေန၊

အညော ဇနော ဘုဉ္ဇတိ ဟဗျသေသ’’န္တိ.

‘‘ဘုဉ္ဇတု ဘဝံ ဂေါတမော. ဗြာဟ္မဏော ဘဝ’’န္တိ.

‘‘ဂါထာဘိဂီတံ မေ အဘောဇနေယျံ၊

သမ္ပဿတံ ဗြာဟ္မဏ နေသ ဓမ္မော၊

ဂါထာဘိဂီတံ ပနုဒန္တိ ဗုဒ္ဓါ၊

ဓမ္မေ သတိ ဗြာဟ္မဏ ဝုတ္တိရေသာ.

‘‘အညေန စ ကေဝလိနံ မဟေသိံ၊

ခီဏာသဝံ ကုက္ကုစ္စဝူပသန္တံ၊

အန္နေန ပါနေန ဥပဋ္ဌဟဿု၊

ခေတ္တဉှိ တံ ပုညပေက္ခဿ ဟောတီ’’တိ.

‘‘အထ ကဿ စာဟံ၊ ဘော ဂေါတမ၊ ဣမံ ဟဗျသေသံ ဒမ္မီ’’တိ? ‘‘န ခွာဟံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ပဿာမိ သဒေဝကေ လောကေ သမာရကေ သဗြဟ္မကေ သဿမဏဗြာဟ္မဏိယာ ပဇာယ သဒေဝမနုဿာယ ယဿေသော ဟဗျသေသော ဘုတ္တော သမ္မာ ပရိဏာမံ ဂစ္ဆေယျ အညတြ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ တထာဂတဿ ဝါ တထာဂတသာဝကဿ ဝါ. တေန ဟိ တွံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ တံ ဟဗျသေသံ အပ္ပဟရိတေ ဝါ ဆဍ္ဍေဟိ အပ္ပါဏကေ ဝါ ဥဒကေ ဩပိလာပေဟီ’’တိ.

အထ ခေါ သုန္ဒရိကဘာရဒွါဇော ဗြာဟ္မဏော တံ ဟဗျသေသံ အပ္ပါဏကေ ဥဒကေ ဩပိလာပေသိ. အထ ခေါ သော ဟဗျသေသော ဥဒကေ ပက္ခိတ္တော စိစ္စိဋာယတိ စိဋိစိဋာယတိ သန္ဓူပါယတိ သမ္ပဓူပါယတိ. သေယျထာပိ နာမ ဖာလော [လောဟော (က.)] ဒိဝသံသန္တတ္တော [ဒိဝသသန္တတ္တော (သီ. သျာ. ကံ. ပီ.)] ဥဒကေ ပက္ခိတ္တော စိစ္စိဋာယတိ စိဋိစိဋာယတိ သန္ဓူပါယတိ သမ္ပဓူပါယတိ၊ ဧဝမေဝ သော ဟဗျသေသော ဥဒကေ ပက္ခိတ္တော စိစ္စိဋာယတိ စိဋိစိဋာယတိ သန္ဓူပါယတိ သမ္ပဓူပါယတိ.

အထ ခေါ သုန္ဒရိကဘာရဒွါဇော ဗြာဟ္မဏော သံဝိဂ္ဂေါ လောမဟဋ္ဌဇာတော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. ဧကမန္တံ ဌိတံ ခေါ သုန္ဒရိကဘာရဒွါဇံ ဗြာဟ္မဏံ ဘဂဝါ ဂါထာဟိ အဇ္ဈဘာသိ –

‘‘မာ ဗြာဟ္မဏ ဒါရု သမာဒဟာနော၊

သုဒ္ဓိံ အမညိ ဗဟိဒ္ဓါ ဟိ ဧတံ၊

န ဟိ တေန သုဒ္ဓိံ ကုသလာ ဝဒန္တိ၊

ယော ဗာဟိရေန ပရိသုဒ္ဓိမိစ္ဆေ.

‘‘ဟိတွာ အဟံ ဗြာဟ္မဏ ဒါရုဒါဟံ

အဇ္ဈတ္တမေဝုဇ္ဇလယာမိ [အဇ္ဈတ္တမေဝ ဇလယာမိ (သီ. သျာ. ကံ. ပီ.)] ဇောတိံ၊

နိစ္စဂ္ဂိနီ နိစ္စသမာဟိတတ္တော၊

အရဟံ အဟံ ဗြဟ္မစရိယံ စရာမိ.

‘‘မာနော ဟိ တေ ဗြာဟ္မဏ ခါရိဘာရော၊

ကောဓော ဓုမော ဘသ္မနိ မောသဝဇ္ဇံ၊

ဇိဝှါ သုဇာ ဟဒယံ ဇောတိဌာနံ၊

အတ္တာ သုဒန္တော ပုရိသဿ ဇောတိ.

‘‘ဓမ္မော ရဟဒေါ ဗြာဟ္မဏ သီလတိတ္ထော၊

အနာဝိလော သဗ္ဘိ သတံ ပသတ္ထော၊

ယတ္ထ ဟဝေ ဝေဒဂုနော သိနာတာ၊

အနလ္လဂတ္တာဝ [အနလ္လီနဂတ္တာဝ (သီ. ပီ. က.)] တရန္တိ ပါရံ.

‘‘သစ္စံ ဓမ္မော သံယမော ဗြဟ္မစရိယံ၊

မဇ္ဈေ သိတာ ဗြာဟ္မဏ ဗြဟ္မပတ္တိ၊

သ တုဇ္ဇုဘူတေသု နမော ကရောဟိ၊

တမဟံ နရံ ဓမ္မသာရီတိ ဗြူမီ’’တိ.

ဧဝံ ဝုတ္တေ၊ သုန္ဒရိကဘာရဒွါဇော ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဘိက္ကန္တံ၊ ဘော ဂေါတမ။ပေ။ အညတရော စ ပနာယသ္မာ ဘာရဒွါဇော အရဟတံ အဟောသီ’’တိ.