၂. အက္ကောသသုတ္တံ
၁၈၈. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဝေဠုဝနေ ကလန္ဒကနိဝါပေ. အဿောသိ ခေါ အက္ကောသကဘာရဒွါဇော ဗြာဟ္မဏော – ‘‘ဘာရဒွါဇဂေါတ္တော ကိရ ဗြာဟ္မဏော သမဏဿ ဂေါတမဿ သန္တိကေ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိတော’’တိ ကုပိတော အနတ္တမနော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အသဗ္ဘာဟိ ဖရုသာဟိ ဝါစာဟိ အက္ကောသတိ ပရိဘာသတိ.
ဧဝံ ဝုတ္တေ၊ ဘဂဝါ အက္ကောသကဘာရဒွါဇံ ဗြာဟ္မဏံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘တံ ကိံ မညသိ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ အပိ နု ခေါ တေ အာဂစ္ဆန္တိ မိတ္တာမစ္စာ ဉာတိသာလောဟိတာ အတိထိယော [အတိထယော (?)]’’တိ? ‘‘အပ္ပေကဒါ မေ၊ ဘော ဂေါတမ၊ အာဂစ္ဆန္တိ မိတ္တာမစ္စာ ဉာတိသာလောဟိတာ အတိထိယော’’တိ. ‘‘‘တံ ကိံ မညသိ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ အပိ နု တေသံ အနုပ္ပဒေသိ ခါဒနီယံ ဝါ ဘောဇနီယံ ဝါ သာယနီယံ ဝါ’’’တိ? ‘‘‘အပ္ပေကဒါ နေသာဟံ၊ ဘော ဂေါတမ၊ အနုပ္ပဒေမိ ခါဒနီယံ ဝါ ဘောဇနီယံ ဝါ သာယနီယံ ဝါ’’’တိ. ‘‘‘သစေ ခေါ ပန တေ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ နပ္ပဋိဂ္ဂဏှန္တိ၊ ကဿ တံ ဟောတီ’’’တိ? ‘‘‘သစေ တေ၊ ဘော ဂေါတမ၊ နပ္ပဋိဂ္ဂဏှန္တိ၊ အမှာကမေဝ တံ ဟောတီ’’’တိ. ‘‘ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ယံ တွံ အမှေ အနက္ကောသန္တေ အက္ကောသသိ၊ အရောသေန္တေ ရောသေသိ၊ အဘဏ္ဍန္တေ ဘဏ္ဍသိ၊ တံ တေ မယံ နပ္ပဋိဂ္ဂဏှာမ. တဝေဝေတံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဟောတိ၊ တဝေဝေတံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဟောတိ’’.
‘‘ယော ခေါ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ အက္ကောသန္တံ ပစ္စက္ကောသတိ၊ ရောသေန္တံ ပဋိရောသေတိ၊ ဘဏ္ဍန္တံ ပဋိဘဏ္ဍတိ၊ အယံ ဝုစ္စတိ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ သမ္ဘုဉ္ဇတိ ဝီတိဟရတီတိ. တေ မယံ တယာ နေဝ သမ္ဘုဉ္ဇာမ န ဝီတိဟရာမ. တဝေဝေတံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဟောတိ၊ တဝေဝေတံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဟောတီ’’တိ. ‘‘ဘဝန္တံ ခေါ ဂေါတမံ သရာဇိကာ ပရိသာ ဧဝံ ဇာနာတိ – ‘အရဟံ သမဏော ဂေါတမော’တိ. အထ စ ပန ဘဝံ ဂေါတမော ကုဇ္ဈတီ’’တိ.
‘‘အက္ကောဓဿ ကုတော ကောဓော၊ ဒန္တဿ သမဇီဝိနော၊
သမ္မဒညာ ဝိမုတ္တဿ၊ ဥပသန္တဿ တာဒိနော.
‘‘တဿေဝ တေန ပါပိယော၊ ယော ကုဒ္ဓံ ပဋိကုဇ္ဈတိ၊
ကုဒ္ဓံ အပ္ပဋိကုဇ္ဈန္တော၊ သင်္ဂါမံ ဇေတိ ဒုဇ္ဇယံ.
‘‘ဥဘိန္နမတ္ထံ စရတိ၊ အတ္တနော စ ပရဿ စ၊
ပရံ သင်္ကုပိတံ ဉတွာ၊ ယော သတော ဥပသမ္မတိ.
‘‘ဥဘိန္နံ တိကိစ္ဆန္တာနံ၊ အတ္တနော စ ပရဿ စ၊
ဇနာ မညန္တိ ဗာလောတိ၊ ယေ ဓမ္မဿ အကောဝိဒါ’’တိ.
ဧဝံ ဝုတ္တေ၊ အက္ကောသကဘာရဒွါဇော ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဘိက္ကန္တံ၊ ဘော ဂေါတမ။ပေ။ ဧသာဟံ ဘဝန္တံ ဂေါတမံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ ဓမ္မဉ္စ ဘိက္ခုသံဃဉ္စ. လဘေယျာဟံ၊ ဘန္တေ၊ ဘောတော ဂေါတမဿ သန္တိကေ ပဗ္ဗဇ္ဇံ၊ လဘေယျံ ဥပသမ္ပဒ’’န္တိ.
အလတ္ထ ခေါ အက္ကောသကဘာရဒွါဇော ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝတော သန္တိကေ ပဗ္ဗဇ္ဇံ၊ အလတ္ထ ဥပသမ္ပဒံ. အစိရူပသမ္ပန္နော ခေါ ပနာယသ္မာ အက္ကောသကဘာရဒွါဇော ဧကော ဝူပကဋ္ဌော အပ္ပမတ္တော အာတာပီ ပဟိတတ္တော ဝိဟရန္တော နစိရဿေဝ – ယဿတ္ထာယ ကုလပုတ္တာ သမ္မဒေဝ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇန္တိ တဒနုတ္တရံ – ဗြဟ္မစရိယပရိယောသာနံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟာသိ. ‘‘ခီဏာ ဇာတိ၊ ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ၊ ကတံ ကရဏီယံ နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’’တိ အဗ္ဘညာသိ. အညတရော စ ပနာယသ္မာ ဘာရဒွါဇော အရဟတံ အဟောသီတိ.