၈. ဆေတွာဝဂ္ဂေါ
၁. ဆေတွာသုတ္တံ
၇၁. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ ဌိတာ ခေါ သာ ဒေဝတာ ဘဂဝန္တံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –
‘‘ကိံသု ဆေတွာ [ဈတွာ (သီ.)၊ ဃတွာ (သျာ. ကံ.) ဧဝမုပရိပိ] သုခံ သေတိ၊ ကိံသု ဆေတွာ န သောစတိ၊
ကိဿဿု ဧကဓမ္မဿ၊ ဝဓံ ရောစေသိ ဂေါတမာ’’တိ.
‘‘ကောဓံ ဆေတွာ သုခံ သေတိ၊ ကောဓံ ဆေတွာ န သောစတိ၊
ကောဓဿ ဝိသမူလဿ၊ မဓုရဂ္ဂဿ ဒေဝတေ၊
ဝဓံ အရိယာ ပသံသန္တိ၊ တဉှိ ဆေတွာ န သောစတီ’’တိ.
၂. ရထသုတ္တံ
၇၂. ‘‘ကိံသု ရထဿ ပညာဏံ၊ ကိံသု ပညာဏမဂ္ဂိနော၊
ကိံသု ရဋ္ဌဿ ပညာဏံ၊ ကိံသု ပညာဏမိတ္ထိယာ’’တိ.
‘‘ဓဇော ရထဿ ပညာဏံ၊ ဓူမော ပညာဏမဂ္ဂိနော၊
ရာဇာ ရဋ္ဌဿ ပညာဏံ၊ ဘတ္တာ ပညာဏမိတ္ထိယာ’’တိ.
၃. ဝိတ္တသုတ္တံ
၇၃. ‘‘ကိံသူဓ ဝိတ္တံ ပုရိသဿ သေဋ္ဌံ၊ ကိံသု သုစိဏ္ဏော သုခမာဝဟတိ၊
ကိံသု ဟဝေ သာဒုတရံ [သာဓုတရံ (က.)] ရသာနံ၊ ကထံဇီဝိံ [ကိံသုဇီဝိံ (က.)] ဇီဝိတမာဟု သေဋ္ဌ’’န္တိ.
‘‘သဒ္ဓီဓ ဝိတ္တံ ပုရိသဿ သေဋ္ဌံ၊ ဓမ္မော သုစိဏ္ဏော သုခမာဝဟတိ၊
သစ္စံ ဟဝေ သာဒုတရံ ရသာနံ၊ ပညာဇီဝိံ ဇီဝိတမာဟု သေဋ္ဌ’’န္တိ.
၄. ဝုဋ္ဌိသုတ္တံ
၇၄. ‘‘ကိံသု ဥပ္ပတတံ သေဋ္ဌံ၊ ကိံသု နိပတတံ ဝရံ၊
ကိံသု ပဝဇမာနာနံ၊ ကိံသု ပဝဒတံ ဝရ’’န္တိ.
‘‘ဗီဇံ ဥပ္ပတတံ သေဋ္ဌံ၊ ဝုဋ္ဌိ နိပတတံ ဝရာ၊
ဂါဝေါ ပဝဇမာနာနံ၊ ပုတ္တော ပဝဒတံ ဝရောတိ.
‘‘ဝိဇ္ဇာ ဥပ္ပတတံ သေဋ္ဌာ၊ အဝိဇ္ဇာ နိပတတံ ဝရာ၊
သံဃော ပဝဇမာနာနံ၊ ဗုဒ္ဓေါ ပဝဒတံ ဝရော’’တိ.
၅. ဘီတာသုတ္တံ
၇၅. ‘‘ကိံသူဓ ဘီတာ ဇနတာ အနေကာ၊
မဂ္ဂေါ စနေကာယတနပ္ပဝုတ္တော၊
ပုစ္ဆာမိ တံ ဂေါတမ ဘူရိပည၊
ကိသ္မိံ ဌိတော ပရလောကံ န ဘာယေ’’တိ.
‘‘ဝါစံ မနဉ္စ ပဏိဓာယ သမ္မာ၊
ကာယေန ပါပါနိ အကုဗ္ဗမာနော၊
ဗဝှန္နပါနံ ဃရမာဝသန္တော၊
သဒ္ဓေါ မုဒူ သံဝိဘာဂီ ဝဒညူ၊
ဧတေသု ဓမ္မေသု ဌိတော စတူသု၊
ဓမ္မေ ဌိတော ပရလောကံ န ဘာယေ’’တိ.
၆. နဇီရတိသုတ္တံ
၇၆. ‘‘ကိံ ဇီရတိ ကိံ န ဇီရတိ၊ ကိံသု ဥပ္ပထောတိ ဝုစ္စတိ၊
ကိံသု ဓမ္မာနံ ပရိပန္ထော၊ ကိံသု ရတ္တိန္ဒိဝက္ခယော၊
ကိံ မလံ ဗြဟ္မစရိယဿ၊ ကိံ သိနာနမနောဒကံ.
‘‘ကတိ လောကသ္မိံ ဆိဒ္ဒါနိ၊ ယတ္ထ ဝိတ္တံ [စိတ္တံ (သီ. သျာ. ကံ. ပီ.)] န တိဋ္ဌတိ၊
ဘဂဝန္တံ ပုဋ္ဌုမာဂမ္မ၊ ကထံ ဇာနေမု တံ မယ’’န္တိ.
‘‘ရူပံ ဇီရတိ မစ္စာနံ၊ နာမဂေါတ္တံ န ဇီရတိ၊
ရာဂေါ ဥပ္ပထောတိ ဝုစ္စတိ.
‘‘လောဘော ဓမ္မာနံ ပရိပန္ထော၊ ဝယော ရတ္တိန္ဒိဝက္ခယော၊
ဣတ္ထီ မလံ ဗြဟ္မစရိယဿ၊ ဧတ္ထာယံ သဇ္ဇတေ ပဇာ၊
တပေါ စ ဗြဟ္မစရိယဉ္စ၊ တံ သိနာနမနောဒကံ.
‘‘ဆ လောကသ္မိံ ဆိဒ္ဒါနိ၊ ယတ္ထ ဝိတ္တံ န တိဋ္ဌတိ၊
အာလသျဉ္စ [အာလဿဉ္စ (သီ. ပီ.)] ပမာဒေါ စ၊ အနုဋ္ဌာနံ အသံယမော၊
နိဒ္ဒါ တန္ဒီ [တန္ဒိ (သီ.)] စ တေ ဆိဒ္ဒေ၊ သဗ္ဗသော တံ ဝိဝဇ္ဇယေ’’တိ.
၇. ဣဿရိယသုတ္တံ
၇၇. ‘‘ကိံသု ဣဿရိယံ လောကေ၊ ကိံသု ဘဏ္ဍာနမုတ္တမံ၊
ကိံသု သတ္ထမလံ လောကေ၊ ကိံသု လောကသ္မိမဗ္ဗုဒံ.
‘‘ကိံသု ဟရန္တံ ဝါရေန္တိ၊ ဟရန္တော ပန ကော ပိယော၊
ကိံသု ပုနပ္ပုနာယန္တံ၊ အဘိနန္ဒန္တိ ပဏ္ဍိတာ’’တိ.
‘‘ဝသော ဣဿရိယံ လောကေ၊ ဣတ္ထီ ဘဏ္ဍာနမုတ္တမံ၊
ကောဓော သတ္ထမလံ လောကေ၊ စောရာ လောကသ္မိမဗ္ဗုဒါ.
‘‘စောရံ ဟရန္တံ ဝါရေန္တိ၊ ဟရန္တော သမဏော ပိယော၊
သမဏံ ပုနပ္ပုနာယန္တံ၊ အဘိနန္ဒန္တိ ပဏ္ဍိတာ’’တိ.
၈. ကာမသုတ္တံ
၇၈. ‘‘ကိမတ္ထကာမော န ဒဒေ၊ ကိံ မစ္စော န ပရိစ္စဇေ၊
ကိံသု မုဉ္စေယျ ကလျာဏံ၊ ပါပိကံ န စ မောစယေ’’တိ.
‘‘အတ္တာနံ န ဒဒေ ပေါသော၊ အတ္တာနံ န ပရိစ္စဇေ၊
ဝါစံ မုဉ္စေယျ ကလျာဏံ၊ ပါပိကဉ္စ န မောစယေ’’တိ.
၉. ပါထေယျသုတ္တံ
၇၉. ‘‘ကိံသု ဗန္ဓတိ ပါထေယျံ၊ ကိံသု ဘောဂါနမာသယော၊
ကိံသု နရံ ပရိကဿတိ၊ ကိံသု လောကသ္မိ ဒုဇ္ဇဟံ၊
ကိသ္မိံ ဗဒ္ဓါ ပုထူ သတ္တာ၊ ပါသေန သကုဏီ ယထာ’’တိ.
‘‘သဒ္ဓါ ဗန္ဓတိ ပါထေယျံ၊ သိရီ ဘောဂါနမာသယော၊
ဣစ္ဆာ နရံ ပရိကဿတိ၊ ဣစ္ဆာ လောကသ္မိ ဒုဇ္ဇဟာ၊
ဣစ္ဆာဗဒ္ဓါ ပုထူ သတ္တာ၊ ပါသေန သကုဏီ ယထာ’’တိ.
၁၀. ပဇ္ဇောတသုတ္တံ
၈၀. ‘‘ကိံသု လောကသ္မိ ပဇ္ဇောတော၊ ကိံသု လောကသ္မိ ဇာဂရော၊
ကိံသု ကမ္မေ သဇီဝါနံ၊ ကိမဿ ဣရိယာပထော.
‘‘ကိံသု အလသံ အနလသဉ္စ [ကိံ အာလသျာနာလသျဉ္စ (က.)]၊ မာတာ ပုတ္တံဝ ပေါသတိ၊
ကိံ ဘူတာ ဥပဇီဝန္တိ၊ ယေ ပါဏာ ပထဝိဿိတာ’’တိ.
‘‘ပညာ လောကသ္မိ ပဇ္ဇောတော၊ သတိ လောကသ္မိ ဇာဂရော၊
ဂါဝေါ ကမ္မေ သဇီဝါနံ၊ သီတဿ ဣရိယာပထော.
‘‘ဝုဋ္ဌိ အလသံ အနလသဉ္စ၊ မာတာ ပုတ္တံဝ ပေါသတိ၊
ဝုဋ္ဌိံ ဘူတာ ဥပဇီဝန္တိ၊ ယေ ပါဏာ ပထဝိဿိတာ’’တိ.
၁၁. အရဏသုတ္တံ
၈၁. ‘‘ကေသူဓ အရဏာ လောကေ၊ ကေသံ ဝုသိတံ န နဿတိ၊
ကေဓ ဣစ္ဆံ ပရိဇာနန္တိ၊ ကေသံ ဘောဇိဿိယံ သဒါ.
‘‘ကိံသု မာတာ ပိတာ ဘာတာ၊ ဝန္ဒန္တိ နံ ပတိဋ္ဌိတံ၊
ကိံသု ဣဓ ဇာတိဟီနံ၊ အဘိဝါဒေန္တိ ခတ္တိယာ’’တိ.
‘‘သမဏီဓ အရဏာ လောကေ၊ သမဏာနံ ဝုသိတံ န နဿတိ၊
သမဏာ ဣစ္ဆံ ပရိဇာနန္တိ၊ သမဏာနံ ဘောဇိဿိယံ သဒါ.
‘‘သမဏံ မာတာ ပိတာ ဘာတာ၊ ဝန္ဒန္တိ နံ ပတိဋ္ဌိတံ၊
သမဏီဓ ဇာတိဟီနံ၊ အဘိဝါဒေန္တိ ခတ္တိယာ’’တိ.
ဆေတွာဝဂ္ဂေါ အဋ္ဌမော.
တဿုဒ္ဒါနံ –
ဆေတွာ ရထဉ္စ စိတ္တဉ္စ၊ ဝုဋ္ဌိ ဘီတာ နဇီရတိ၊
ဣဿရံ ကာမံ ပါထေယျံ၊ ပဇ္ဇောတော အရဏေန စာတိ.
ဒေဝတာသံယုတ္တံ သမတ္တံ.