၃. မဟာဝေဒလ္လသုတ္တံ

၄၄၉. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. အထ ခေါ အာယသ္မာ မဟာကောဋ္ဌိကော သာယနှသမယံ ပဋိသလ္လာနာ ဝုဋ္ဌိတော ယေနာယသ္မာ သာရိပုတ္တော တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မတာ သာရိပုတ္တေန သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိ. သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ မဟာကောဋ္ဌိကော အာယသ္မန္တံ သာရိပုတ္တံ ဧတဒဝေါစ –

‘‘‘ဒုပ္ပညော ဒုပ္ပညော’တိ၊ အာဝုသော၊ ဝုစ္စတိ. ကိတ္တာဝတာ နု ခေါ၊ အာဝုသော၊ ဒုပ္ပညောတိ ဝုစ္စတီ’’တိ?

‘‘‘နပ္ပဇာနာတိ နပ္ပဇာနာတီ’တိ ခေါ၊ အာဝုသော၊ တသ္မာ ဒုပ္ပညောတိ ဝုစ္စတိ.

‘‘ကိဉ္စ နပ္ပဇာနာတိ? ‘ဣဒံ ဒုက္ခ’န္တိ နပ္ပဇာနာတိ၊ ‘အယံ ဒုက္ခသမုဒယော’တိ နပ္ပဇာနာတိ၊ ‘အယံ ဒုက္ခနိရောဓော’တိ နပ္ပဇာနာတိ၊ ‘အယံ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ’တိ နပ္ပဇာနာတိ. ‘နပ္ပဇာနာတိ နပ္ပဇာနာတီ’တိ ခေါ၊ အာဝုသော၊ တသ္မာ ဒုပ္ပညောတိ ဝုစ္စတီ’’တိ.

‘‘‘သာဓာဝုသော’တိ ခေါ အာယသ္မာ မဟာကောဋ္ဌိကော အာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ ဘာသိတံ အဘိနန္ဒိတွာ အနုမောဒိတွာ အာယသ္မန္တံ သာရိပုတ္တံ ဥတ္တရိံ ပဉှံ အပုစ္ဆိ –

‘‘‘ပညဝါ ပညဝါ’တိ၊ အာဝုသော၊ ဝုစ္စတိ. ကိတ္တာဝတာ နု ခေါ၊ အာဝုသော၊ ပညဝါတိ ဝုစ္စတီ’’တိ?

‘‘‘ပဇာနာတိ ပဇာနာတီ’တိ ခေါ၊ အာဝုသော၊ တသ္မာ ပညဝါတိ ဝုစ္စတိ.

‘‘ကိဉ္စ ပဇာနာတိ? ‘ဣဒံ ဒုက္ခ’န္တိ ပဇာနာတိ၊ ‘အယံ ဒုက္ခသမုဒယော’တိ ပဇာနာတိ၊ ‘အယံ ဒုက္ခနိရောဓော’တိ ပဇာနာတိ၊ ‘အယံ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ’တိ ပဇာနာတိ. ‘ပဇာနာတိ ပဇာနာတီ’တိ ခေါ၊ အာဝုသော၊ တသ္မာ ပညဝါတိ ဝုစ္စတီ’’တိ.

‘‘‘ဝိညာဏံ ဝိညာဏ’န္တိ၊ အာဝုသော၊ ဝုစ္စတိ. ကိတ္တာဝတာ နု ခေါ၊ အာဝုသော၊ ဝိညာဏန္တိ ဝုစ္စတီ’’တိ?

‘‘‘ဝိဇာနာတိ ဝိဇာနာတီ’တိ ခေါ၊ အာဝုသော၊ တသ္မာ ဝိညာဏန္တိ ဝုစ္စတိ.

‘‘ကိဉ္စ ဝိဇာနာတိ? သုခန္တိပိ ဝိဇာနာတိ၊ ဒုက္ခန္တိပိ ဝိဇာနာတိ၊ အဒုက္ခမသုခန္တိပိ ဝိဇာနာတိ. ‘ဝိဇာနာတိ ဝိဇာနာတီ’တိ ခေါ၊ အာဝုသော၊ တသ္မာ ဝိညာဏန္တိ ဝုစ္စတီ’’တိ.

‘‘ယာ စာဝုသော၊ ပညာ ယဉ္စ ဝိညာဏံ – ဣမေ ဓမ္မာ သံသဋ္ဌာ ဥဒါဟု ဝိသံသဋ္ဌာ? လဗ္ဘာ စ ပနိမေသံ ဓမ္မာနံ ဝိနိဗ္ဘုဇိတွာ [ဝိနိဗ္ဘုဇ္ဇိတွာ ဝိနိဗ္ဘုဇ္ဇိတွာ (က.)] ဝိနိဗ္ဘုဇိတွာ နာနာကရဏံ ပညာပေတု’’န္တိ? ‘‘ယာ စာဝုသော၊ ပညာ ယဉ္စ ဝိညာဏံ – ဣမေ ဓမ္မာ သံသဋ္ဌာ၊ နော ဝိသံသဋ္ဌာ. န စ လဗ္ဘာ ဣမေသံ ဓမ္မာနံ ဝိနိဗ္ဘုဇိတွာ ဝိနိဗ္ဘုဇိတွာ နာနာကရဏံ ပညာပေတုံ. ယံ ဟာဝုသော [ယဉ္စာဝုသော (သျာ. ကံ. က.)]၊ ပဇာနာတိ တံ ဝိဇာနာတိ၊ ယံ ဝိဇာနာတိ တံ ပဇာနာတိ. တသ္မာ ဣမေ ဓမ္မာ သံသဋ္ဌာ၊ နော ဝိသံသဋ္ဌာ. န စ လဗ္ဘာ ဣမေသံ ဓမ္မာနံ ဝိနိဗ္ဘုဇိတွာ ဝိနိဗ္ဘုဇိတွာ နာနာကရဏံ ပညာပေတု’’န္တိ.

‘‘ယာ စာဝုသော၊ ပညာ ယဉ္စ ဝိညာဏံ – ဣမေသံ ဓမ္မာနံ သံသဋ္ဌာနံ နော ဝိသံသဋ္ဌာနံ ကိံ နာနာကရဏ’’န္တိ? ‘‘ယာ စာဝုသော၊ ပညာ ယဉ္စ ဝိညာဏံ – ဣမေသံ ဓမ္မာနံ သံသဋ္ဌာနံ နော ဝိသံသဋ္ဌာနံ ပညာ ဘာဝေတဗ္ဗာ၊ ဝိညာဏံ ပရိညေယျံ. ဣဒံ နေသံ နာနာကရဏ’’န္တိ.

၄၅၀. ‘‘‘ဝေဒနာ ဝေဒနာ’တိ၊ အာဝုသော၊ ဝုစ္စတိ. ကိတ္တာဝတာ နု ခေါ၊ အာဝုသော၊ ဝေဒနာတိ ဝုစ္စတီ’’တိ?

‘‘‘ဝေဒေတိ ဝေဒေတီ’တိ ခေါ၊ အာဝုသော၊ တသ္မာ ဝေဒနာတိ ဝုစ္စတိ.

‘‘ကိဉ္စ ဝေဒေတိ? သုခမ္ပိ ဝေဒေတိ၊ ဒုက္ခမ္ပိ ဝေဒေတိ၊ အဒုက္ခမသုခမ္ပိ ဝေဒေတိ. ‘ဝေဒေတိ ဝေဒေတီ’တိ ခေါ၊ အာဝုသော၊ တသ္မာ ဝေဒနာတိ ဝုစ္စတီ’’တိ.

‘‘‘သညာ သညာ’တိ၊ အာဝုသော၊ ဝုစ္စတိ. ကိတ္တာဝတာ နု ခေါ၊ အာဝုသော၊ သညာတိ ဝုစ္စတီ’’တိ?

‘‘‘သဉ္ဇာနာတိ သဉ္ဇာနာတီ’တိ ခေါ၊ အာဝုသော၊ တသ္မာ သညာတိ ဝုစ္စတိ.

‘‘ကိဉ္စ သဉ္ဇာနာတိ? နီလကမ္ပိ သဉ္ဇာနာတိ၊ ပီတကမ္ပိ သဉ္ဇာနာတိ၊ လောဟိတကမ္ပိ သဉ္ဇာနာတိ၊ ဩဒါတမ္ပိ သဉ္ဇာနာတိ. ‘သဉ္ဇာနာတိ သဉ္ဇာနာတီ’တိ ခေါ၊ အာဝုသော၊ တသ္မာ သညာတိ ဝုစ္စတီ’’တိ.

‘‘ယာ စာဝုသော၊ ဝေဒနာ ယာ စ သညာ ယဉ္စ ဝိညာဏံ – ဣမေ ဓမ္မာ သံသဋ္ဌာ ဥဒါဟု ဝိသံသဋ္ဌာ? လဗ္ဘာ စ ပနိမေသံ ဓမ္မာနံ ဝိနိဗ္ဘုဇိတွာ ဝိနိဗ္ဘုဇိတွာ နာနာကရဏံ ပညာပေတု’’န္တိ? ‘‘ယာ စာဝုသော၊ ဝေဒနာ ယာ စ သညာ ယဉ္စ ဝိညာဏံ – ဣမေ ဓမ္မာ သံသဋ္ဌာ၊ နော ဝိသံသဋ္ဌာ. န စ လဗ္ဘာ ဣမေသံ ဓမ္မာနံ ဝိနိဗ္ဘုဇိတွာ ဝိနိဗ္ဘုဇိတွာ နာနာကရဏံ ပညာပေတုံ. ယံ ဟာဝုသော [ယဉ္စာဝုသော (သျာ. ကံ. က.)]၊ ဝေဒေတိ တံ သဉ္ဇာနာတိ၊ ယံ သဉ္ဇာနာတိ တံ ဝိဇာနာတိ. တသ္မာ ဣမေ ဓမ္မာ သံသဋ္ဌာ နော ဝိသံသဋ္ဌာ. န စ လဗ္ဘာ ဣမေသံ ဓမ္မာနံ ဝိနိဗ္ဘုဇိတွာ ဝိနိဗ္ဘုဇိတွာ နာနာကရဏံ ပညာပေတု’’န္တိ.

၄၅၁. ‘‘နိဿဋ္ဌေန ဟာဝုသော [နိဿဋ္ဌေန ပနာဝုသော (?)]၊ ပဉ္စဟိ ဣန္ဒြိယေဟိ ပရိသုဒ္ဓေန မနောဝိညာဏေန ကိံ နေယျ’’န္တိ?

‘‘နိဿဋ္ဌေန အာဝုသော၊ ပဉ္စဟိ ဣန္ဒြိယေဟိ ပရိသုဒ္ဓေန မနောဝိညာဏေန ‘အနန္တော အာကာသော’တိ အာကာသာနဉ္စာယတနံ နေယျံ၊ ‘အနန္တံ ဝိညာဏ’န္တိ ဝိညာဏဉ္စာယတနံ နေယျံ၊ ‘နတ္ထိ ကိဉ္စီ’တိ အာကိဉ္စညာယတနံ နေယျ’’န္တိ.

‘‘နေယျံ ပနာဝုသော၊ ဓမ္မံ ကေန ပဇာနာတီ’’တိ?

‘‘နေယျံ ခေါ၊ အာဝုသော၊ ဓမ္မံ ပညာစက္ခုနာ ပဇာနာတီ’’တိ.

‘‘ပညာ ပနာဝုသော၊ ကိမတ္ထိယာ’’တိ?

‘‘ပညာ ခေါ၊ အာဝုသော၊ အဘိညတ္ထာ ပရိညတ္ထာ ပဟာနတ္ထာ’’တိ.

၄၅၂. ‘‘ကတိ ပနာဝုသော၊ ပစ္စယာ သမ္မာဒိဋ္ဌိယာ ဥပ္ပါဒါယာ’’တိ?

‘‘ဒွေ ခေါ၊ အာဝုသော၊ ပစ္စယာ သမ္မာဒိဋ္ဌိယာ ဥပ္ပါဒါယ – ပရတော စ ဃောသော၊ ယောနိသော စ မနသိကာရော. ဣမေ ခေါ၊ အာဝုသော၊ ဒွေ ပစ္စယာ သမ္မာဒိဋ္ဌိယာ ဥပ္ပါဒါယာ’’တိ.

‘‘ကတိဟိ ပနာဝုသော၊ အင်္ဂေဟိ အနုဂ္ဂဟိတာ သမ္မာဒိဋ္ဌိ စေတောဝိမုတ္တိဖလာ စ ဟောတိ စေတောဝိမုတ္တိဖလာနိသံသာ စ၊ ပညာဝိမုတ္တိဖလာ စ ဟောတိ ပညာဝိမုတ္တိဖလာနိသံသာ စာ’’တိ?

‘‘ပဉ္စဟိ ခေါ၊ အာဝုသော၊ အင်္ဂေဟိ အနုဂ္ဂဟိတာ သမ္မာဒိဋ္ဌိ စေတောဝိမုတ္တိဖလာ စ ဟောတိ စေတောဝိမုတ္တိဖလာနိသံသာ စ၊ ပညာဝိမုတ္တိဖလာ စ ဟောတိ ပညာဝိမုတ္တိဖလာနိသံသာ စ. ဣဓာဝုသော၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိ သီလာနုဂ္ဂဟိတာ စ ဟောတိ၊ သုတာနုဂ္ဂဟိတာ စ ဟောတိ၊ သာကစ္ဆာနုဂ္ဂဟိတာ စ ဟောတိ၊ သမထာနုဂ္ဂဟိတာ စ ဟောတိ၊ ဝိပဿနာနုဂ္ဂဟိတာ စ ဟောတိ. ဣမေဟိ ခေါ၊ အာဝုသော၊ ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ အနုဂ္ဂဟိတာ သမ္မာဒိဋ္ဌိ စေတောဝိမုတ္တိဖလာ စ ဟောတိ စေတောဝိမုတ္တိဖလာနိသံသာ စ၊ ပညာဝိမုတ္တိဖလာ စ ဟောတိ ပညာဝိမုတ္တိဖလာနိသံသာ စာ’’တိ.

၄၅၃. ‘‘ကတိ ပနာဝုသော၊ ဘဝါ’’တိ?

‘‘တယောမေ၊ အာဝုသော၊ ဘဝါ – ကာမဘဝေါ၊ ရူပဘဝေါ၊ အရူပဘဝေါ’’တိ.

‘‘ကထံ ပနာဝုသော၊ အာယတိံ ပုနဗ္ဘဝါဘိနိဗ္ဗတ္တိ ဟောတီ’’တိ?

‘‘အဝိဇ္ဇာနီဝရဏာနံ ခေါ၊ အာဝုသော၊ သတ္တာနံ တဏှာသံယောဇနာနံ တတြတတြာဘိနန္ဒနာ – ဧဝံ အာယတိံ ပုနဗ္ဘဝါဘိနိဗ္ဗတ္တိ ဟောတီ’’တိ.

‘‘ကထံ ပနာဝုသော၊ အာယတိံ ပုနဗ္ဘဝါဘိနိဗ္ဗတ္တိ န ဟောတီ’’တိ?

‘‘အဝိဇ္ဇာဝိရာဂါ ခေါ၊ အာဝုသော၊ ဝိဇ္ဇုပ္ပါဒါ တဏှာနိရောဓာ – ဧဝံ အာယတိံ ပုနဗ္ဘဝါဘိနိဗ္ဗတ္တိ န ဟောတီ’’တိ.

၄၅၄. ‘‘ကတမံ ပနာဝုသော၊ ပဌမံ ဈာန’’န္တိ?

‘‘ဣဓာဝုသော၊ ဘိက္ခု ဝိဝိစ္စေဝ ကာမေဟိ ဝိဝိစ္စ အကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ သဝိတက္ကံ သဝိစာရံ ဝိဝေကဇံ ပီတိသုခံ ပဌမံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ – ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ အာဝုသော၊ ပဌမံ ဈာန’’န္တိ.

‘‘ပဌမံ ပနာဝုသော၊ ဈာနံ ကတိအင်္ဂိက’’န္တိ?

‘‘ပဌမံ ခေါ၊ အာဝုသော၊ ဈာနံ ပဉ္စင်္ဂိကံ. ဣဓာဝုသော၊ ပဌမံ ဈာနံ သမာပန္နဿ ဘိက္ခုနော ဝိတက္ကော စ ဝတ္တတိ၊ ဝိစာရော စ ပီတိ စ သုခဉ္စ စိတ္တေကဂ္ဂတာ စ. ပဌမံ ခေါ၊ အာဝုသော၊ ဈာနံ ဧဝံ ပဉ္စင်္ဂိက’’န္တိ.

‘‘ပဌမံ ပနာဝုသော၊ ဈာနံ ကတင်္ဂဝိပ္ပဟီနံ ကတင်္ဂသမန္နာဂတ’’န္တိ?

‘‘ပဌမံ ခေါ၊ အာဝုသော၊ ဈာနံ ပဉ္စင်္ဂဝိပ္ပဟီနံ၊ ပဉ္စင်္ဂသမန္နာဂတံ. ဣဓာဝုသော၊ ပဌမံ ဈာနံ သမာပန္နဿ ဘိက္ခုနော ကာမစ္ဆန္ဒော ပဟီနော ဟောတိ၊ ဗျာပါဒေါ ပဟီနော ဟောတိ၊ ထီနမိဒ္ဓံ ပဟီနံ ဟောတိ၊ ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စံ ပဟီနံ ဟောတိ၊ ဝိစိကိစ္ဆာ ပဟီနာ ဟောတိ၊ ဝိတက္ကော စ ဝတ္တတိ၊ ဝိစာရော စ ပီတိ စ သုခဉ္စ စိတ္တေကဂ္ဂတာ စ. ပဌမံ ခေါ၊ အာဝုသော၊ ဈာနံ ဧဝံ ပဉ္စင်္ဂဝိပ္ပဟီနံ ပဉ္စင်္ဂသမန္နာဂတ’’န္တိ.

၄၅၅. ‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ အာဝုသော၊ ဣန္ဒြိယာနိ နာနာဝိသယာနိ နာနာဂေါစရာနိ၊ န အညမညဿ ဂေါစရဝိသယံ ပစ္စနုဘောန္တိ၊ သေယျထိဒံ – စက္ခုန္ဒြိယံ၊ သောတိန္ဒြိယံ၊ ဃာနိန္ဒြိယံ၊ ဇိဝှိန္ဒြိယံ၊ ကာယိန္ဒြိယံ. ဣမေသံ ခေါ၊ အာဝုသော၊ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ နာနာဝိသယာနံ နာနာဂေါစရာနံ၊ န အညမညဿ ဂေါစရဝိသယံ ပစ္စနုဘောန္တာနံ၊ ကိံ ပဋိသရဏံ၊ ကော စ နေသံ ဂေါစရဝိသယံ ပစ္စနုဘောတီ’’တိ?

‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ အာဝုသော၊ ဣန္ဒြိယာနိ နာနာဝိသယာနိ နာနာဂေါစရာနိ၊ န အညမညဿ ဂေါစရဝိသယံ ပစ္စနုဘောန္တိ၊ သေယျထိဒံ – စက္ခုန္ဒြိယံ၊ သောတိန္ဒြိယံ၊ ဃာနိန္ဒြိယံ၊ ဇိဝှိန္ဒြိယံ၊ ကာယိန္ဒြိယံ. ဣမေသံ ခေါ၊ အာဝုသော၊ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ နာနာဝိသယာနံ နာနာဂေါစရာနံ၊ န အညမညဿ ဂေါစရဝိသယံ ပစ္စနုဘောန္တာနံ၊ မနော ပဋိသရဏံ၊ မနော စ နေသံ ဂေါစရဝိသယံ ပစ္စနုဘောတီ’’တိ.

၄၅၆. ‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ အာဝုသော၊ ဣန္ဒြိယာနိ၊ သေယျထိဒံ – စက္ခုန္ဒြိယံ၊ သောတိန္ဒြိယံ၊ ဃာနိန္ဒြိယံ၊ ဇိဝှိန္ဒြိယံ၊ ကာယိန္ဒြိယံ. ဣမာနိ ခေါ၊ အာဝုသော၊ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ကိံ ပဋိစ္စ တိဋ္ဌန္တီ’’တိ?

‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ အာဝုသော၊ ဣန္ဒြိယာနိ၊ သေယျထိဒံ – စက္ခုန္ဒြိယံ၊ သောတိန္ဒြိယံ၊ ဃာနိန္ဒြိယံ၊ ဇိဝှိန္ဒြိယံ၊ ကာယိန္ဒြိယံ. ဣမာနိ ခေါ၊ အာဝုသော၊ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ အာယုံ ပဋိစ္စ တိဋ္ဌန္တီ’’တိ.

‘‘အာယု ပနာဝုသော၊ ကိံ ပဋိစ္စ တိဋ္ဌတီ’’တိ?

‘‘အာယု ဥသ္မံ ပဋိစ္စ တိဋ္ဌတီ’’တိ.

‘‘ဥသ္မာ ပနာဝုသော၊ ကိံ ပဋိစ္စ တိဋ္ဌတီ’’တိ?

‘‘ဥသ္မာ အာယုံ ပဋိစ္စ တိဋ္ဌတီ’’တိ.

‘‘ဣဒါနေဝ ခေါ မယံ၊ အာဝုသော၊ အာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ ဘာသိတံ ဧဝံ အာဇာနာမ – ‘အာယု ဥသ္မံ ပဋိစ္စ တိဋ္ဌတီ’တိ. ဣဒါနေဝ ပန မယံ၊ အာဝုသော၊ အာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ ဘာသိတံ ဧဝံ အာဇာနာမ – ‘ဥသ္မာ အာယုံ ပဋိစ္စ တိဋ္ဌတီ’တိ.

‘‘ယထာ ကထံ ပနာဝုသော၊ ဣမဿ ဘာသိတဿ အတ္ထော ဒဋ္ဌဗ္ဗော’’တိ?

‘‘တေန ဟာဝုသော၊ ဥပမံ တေ ကရိဿာမိ၊ ဥပမာယပိဓေကစ္စေ ဝိညူ ပုရိသာ ဘာသိတဿ အတ္ထံ အာဇာနန္တိ. သေယျထာပိ၊ အာဝုသော၊ တေလပ္ပဒီပဿ ဈာယတော အစ္စိံ ပဋိစ္စ အာဘာ ပညာယတိ၊ အာဘံ ပဋိစ္စ အစ္စိ ပညာယတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ အာဝုသော၊ အာယု ဥသ္မံ ပဋိစ္စ တိဋ္ဌတိ၊ ဥသ္မာ အာယုံ ပဋိစ္စ တိဋ္ဌတီ’’တိ.

၄၅၇. ‘‘တေဝ နု ခေါ၊ အာဝုသော၊ အာယုသင်္ခါရာ၊ တေ ဝေဒနိယာ ဓမ္မာ ဥဒါဟု အညေ အာယုသင်္ခါရာ အညေ ဝေဒနိယာ ဓမ္မာ’’တိ? ‘‘န ခေါ၊ အာဝုသော၊ တေဝ အာယုသင်္ခါရာ တေ ဝေဒနိယာ ဓမ္မာ. တေ စ ဟာဝုသော၊ အာယုသင်္ခါရာ အဘဝိံသု တေ ဝေဒနိယာ ဓမ္မာ၊ န ယိဒံ သညာဝေဒယိတနိရောဓံ သမာပန္နဿ ဘိက္ခုနော ဝုဋ္ဌာနံ ပညာယေထ. ယသ္မာ စ ခေါ၊ အာဝုသော၊ အညေ အာယုသင်္ခါရာ အညေ ဝေဒနိယာ ဓမ္မာ၊ တသ္မာ သညာဝေဒယိတနိရောဓံ သမာပန္နဿ ဘိက္ခုနော ဝုဋ္ဌာနံ ပညာယတီ’’တိ.

‘‘ယဒါ နု ခေါ၊ အာဝုသော၊ ဣမံ ကာယံ ကတိ ဓမ္မာ ဇဟန္တိ၊ အထာယံ ကာယော ဥဇ္ဈိတော အဝက္ခိတ္တော သေတိ၊ ယထာ ကဋ္ဌံ အစေတန’’န္တိ?

‘‘ယဒါ ခေါ၊ အာဝုသော၊ ဣမံ ကာယံ တယော ဓမ္မာ ဇဟန္တိ – အာယု ဥသ္မာ စ ဝိညာဏံ၊ အထာယံ ကာယော ဥဇ္ဈိတော အဝက္ခိတ္တော သေတိ၊ ယထာ ကဋ္ဌံ အစေတန’’န္တိ.

‘‘ယွာယံ၊ အာဝုသော၊ မတော ကာလင်္ကတော၊ ယော စာယံ ဘိက္ခု သညာဝေဒယိတနိရောဓံ သမာပန္နော – ဣမေသံ ကိံ နာနာကရဏ’’န္တိ?

‘‘ယွာယံ၊ အာဝုသော၊ မတော ကာလင်္ကတော တဿ ကာယသင်္ခါရာ နိရုဒ္ဓါ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓါ၊ ဝစီသင်္ခါရာ နိရုဒ္ဓါ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓါ၊ စိတ္တသင်္ခါရာ နိရုဒ္ဓါ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓါ၊ အာယု ပရိက္ခီဏော၊ ဥသ္မာ ဝူပသန္တာ၊ ဣန္ဒြိယာနိ ပရိဘိန္နာနိ. ယော စာယံ ဘိက္ခု သညာဝေဒယိတနိရောဓံ သမာပန္နော တဿပိ ကာယသင်္ခါရာ နိရုဒ္ဓါ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓါ၊ ဝစီသင်္ခါရာ နိရုဒ္ဓါ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓါ၊ စိတ္တသင်္ခါရာ နိရုဒ္ဓါ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓါ၊ အာယု န ပရိက္ခီဏော၊ ဥသ္မာ အဝူပသန္တာ၊ ဣန္ဒြိယာနိ ဝိပ္ပသန္နာနိ. ယွာယံ၊ အာဝုသော၊ မတော ကာလင်္ကတော၊ ယော စာယံ ဘိက္ခု သညာဝေဒယိတနိရောဓံ သမာပန္နော – ဣဒံ နေသံ နာနာကရဏ’’န္တိ.

၄၅၈. ‘‘ကတိ ပနာဝုသော၊ ပစ္စယာ အဒုက္ခမသုခါယ စေတောဝိမုတ္တိယာ သမာပတ္တိယာ’’တိ?

‘‘စတ္တာရော ခေါ၊ အာဝုသော၊ ပစ္စယာ အဒုက္ခမသုခါယ စေတောဝိမုတ္တိယာ သမာပတ္တိယာ. ဣဓာဝုသော၊ ဘိက္ခု သုခဿ စ ပဟာနာ ဒုက္ခဿ စ ပဟာနာ ပုဗ္ဗေဝ သောမနဿဒေါမနဿာနံ အတ္ထင်္ဂမာ အဒုက္ခမသုခံ ဥပေက္ခာသတိပါရိသုဒ္ဓိံ စတုတ္ထံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. ဣမေ ခေါ၊ အာဝုသော၊ စတ္တာရော ပစ္စယာ အဒုက္ခမသုခါယ စေတောဝိမုတ္တိယာ သမာပတ္တိယာ’’တိ.

‘‘ကတိ ပနာဝုသော၊ ပစ္စယာ အနိမိတ္တာယ စေတောဝိမုတ္တိယာ သမာပတ္တိယာ’’တိ?

‘‘ဒွေ ခေါ၊ အာဝုသော၊ ပစ္စယာ အနိမိတ္တာယ စေတောဝိမုတ္တိယာ သမာပတ္တိယာ – သဗ္ဗနိမိတ္တာနဉ္စ အမနသိကာရော၊ အနိမိတ္တာယ စ ဓာတုယာ မနသိကာရော. ဣမေ ခေါ၊ အာဝုသော၊ ဒွေ ပစ္စယာ အနိမိတ္တာယ စေတောဝိမုတ္တိယာ သမာပတ္တိယာ’’တိ.

‘‘ကတိ ပနာဝုသော၊ ပစ္စယာ အနိမိတ္တာယ စေတောဝိမုတ္တိယာ ဌိတိယာ’’တိ?

‘‘တယော ခေါ၊ အာဝုသော၊ ပစ္စယာ အနိမိတ္တာယ စေတောဝိမုတ္တိယာ ဌိတိယာ – သဗ္ဗနိမိတ္တာနဉ္စ အမနသိကာရော၊ အနိမိတ္တာယ စ ဓာတုယာ မနသိကာရော၊ ပုဗ္ဗေ စ အဘိသင်္ခါရော. ဣမေ ခေါ၊ အာဝုသော၊ တယော ပစ္စယာ အနိမိတ္တာယ စေတောဝိမုတ္တိယာ ဌိတိယာ’’တိ.

‘‘ကတိ ပနာဝုသော၊ ပစ္စယာ အနိမိတ္တာယ စေတောဝိမုတ္တိယာ ဝုဋ္ဌာနာယာ’’တိ?

‘‘ဒွေ ခေါ၊ အာဝုသော၊ ပစ္စယာ အနိမိတ္တာယ စေတောဝိမုတ္တိယာ ဝုဋ္ဌာနာယ – သဗ္ဗနိမိတ္တာနဉ္စ မနသိကာရော၊ အနိမိတ္တာယ စ ဓာတုယာ အမနသိကာရော. ဣမေ ခေါ၊ အာဝုသော၊ ဒွေ ပစ္စယာ အနိမိတ္တာယ စေတောဝိမုတ္တိယာ ဝုဋ္ဌာနာယာ’’တိ.

၄၅၉. ‘‘ယာ စာယံ၊ အာဝုသော၊ အပ္ပမာဏာ စေတောဝိမုတ္တိ၊ ယာ စ အာကိဉ္စညာ စေတောဝိမုတ္တိ၊ ယာ စ သုညတာ စေတောဝိမုတ္တိ၊ ယာ စ အနိမိတ္တာ စေတောဝိမုတ္တိ – ဣမေ ဓမ္မာ နာနာတ္ထာ စေဝ နာနာဗျဉ္ဇနာ စ ဥဒါဟု ဧကတ္ထာ ဗျဉ္ဇနမေဝ နာန’’န္တိ?

‘‘ယာ စာယံ၊ အာဝုသော၊ အပ္ပမာဏာ စေတောဝိမုတ္တိ၊ ယာ စ အာကိဉ္စညာ စေတောဝိမုတ္တိ၊ ယာ စ သုညတာ စေတောဝိမုတ္တိ၊ ယာ စ အနိမိတ္တာ စေတောဝိမုတ္တိ – အတ္ထိ ခေါ၊ အာဝုသော၊ ပရိယာယော ယံ ပရိယာယံ အာဂမ္မ ဣမေ ဓမ္မာ နာနာတ္ထာ စေဝ နာနာဗျဉ္ဇနာ စ၊ အတ္ထိ စ ခေါ၊ အာဝုသော၊ ပရိယာယော ယံ ပရိယာယံ အာဂမ္မ ဣမေ ဓမ္မာ ဧကတ္ထာ၊ ဗျဉ္ဇနမေဝ နာနံ’’.

‘‘ကတမော စာဝုသော၊ ပရိယာယော ယံ ပရိယာယံ အာဂမ္မ ဣမေ ဓမ္မာ နာနာတ္ထာ စေဝ နာနာဗျဉ္ဇနာ စ’’?

‘‘ဣဓာဝုသော၊ ဘိက္ခု မေတ္တာသဟဂတေန စေတသာ ဧကံ ဒိသံ ဖရိတွာ ဝိဟရတိ၊ တထာ ဒုတိယံ၊ တထာ တတိယံ၊ တထာ စတုတ္ထံ. ဣတိ ဥဒ္ဓမဓော တိရိယံ သဗ္ဗဓိ သဗ္ဗတ္တတာယ သဗ္ဗာဝန္တံ လောကံ မေတ္တာသဟဂတေန စေတသာ ဝိပုလေန မဟဂ္ဂတေန အပ္ပမာဏေန အဝေရေန အဗျာဗဇ္ဈေန ဖရိတွာ ဝိဟရတိ. ကရုဏာသဟဂတေန စေတသာ။ပေ။ မုဒိတာသဟဂတေန စေတသာ။ ဥပေက္ခာသဟဂတေန စေတသာ ဧကံ ဒိသံ ဖရိတွာ ဝိဟရတိ၊ တထာ ဒုတိယံ၊ တထာ တတိယံ၊ တထာ စတုတ္ထံ. ဣတိ ဥဒ္ဓမဓော တိရိယံ သဗ္ဗဓိ သဗ္ဗတ္တတာယ သဗ္ဗာဝန္တံ လောကံ ဥပေက္ခာသဟဂတေန စေတသာ ဝိပုလေန မဟဂ္ဂတေန အပ္ပမာဏေန အဝေရေန အဗျာဗဇ္ဈေန ဖရိတွာ ဝိဟရတိ. အယံ ဝုစ္စတာဝုသော၊ အပ္ပမာဏာ စေတောဝိမုတ္တိ’’.

‘‘ကတမာ စာဝုသော၊ အာကိဉ္စညာ စေတောဝိမုတ္တိ’’?

‘‘ဣဓာဝုသော၊ ဘိက္ခု သဗ္ဗသော ဝိညာဏဉ္စာယတနံ သမတိက္ကမ္မ နတ္ထိ ကိဉ္စီတိ အာကိဉ္စညာယတနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. အယံ ဝုစ္စတာဝုသော၊ အာကိဉ္စညာ စေတောဝိမုတ္တိ’’.

‘‘ကတမာ စာဝုသော၊ သုညတာ စေတောဝိမုတ္တိ’’?

‘‘ဣဓာဝုသော၊ ဘိက္ခု အရညဂတော ဝါ ရုက္ခမူလဂတော ဝါ သုညာဂါရဂတော ဝါ ဣတိ ပဋိသဉ္စိက္ခတိ – ‘သုညမိဒံ အတ္တေန ဝါ အတ္တနိယေန ဝါ’တိ. အယံ ဝုစ္စတာဝုသော၊ သုညတာ စေတောဝိမုတ္တိ’’.

‘‘ကတမာ စာဝုသော၊ အနိမိတ္တာ စေတောဝိမုတ္တိ’’?

‘‘ဣဓာဝုသော၊ ဘိက္ခု သဗ္ဗနိမိတ္တာနံ အမနသိကာရာ အနိမိတ္တံ စေတောသမာဓိံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. အယံ ဝုစ္စတာဝုသော၊ အနိမိတ္တာ စေတောဝိမုတ္တိ. အယံ ခေါ၊ အာဝုသော၊ ပရိယာယော ယံ ပရိယာယံ အာဂမ္မ ဣမေ ဓမ္မာ နာနာတ္ထာ စေဝ နာနာဗျဉ္ဇနာ စ’’.

‘‘ကတမော စာဝုသော၊ ပရိယာယော ယံ ပရိယာယံ အာဂမ္မ ဣမေ ဓမ္မာ ဧကတ္ထာ ဗျဉ္ဇနမေဝ နာနံ’’?

‘‘ရာဂေါ ခေါ၊ အာဝုသော၊ ပမာဏကရဏော၊ ဒေါသော ပမာဏကရဏော၊ မောဟော ပမာဏကရဏော. တေ ခီဏာသဝဿ ဘိက္ခုနော ပဟီနာ ဥစ္ဆိန္နမူလာ တာလာဝတ္ထုကတာ အနဘာဝံကတာ အာယတိံ အနုပ္ပါဒဓမ္မာ. ယာဝတာ ခေါ၊ အာဝုသော၊ အပ္ပမာဏာ စေတောဝိမုတ္တိယော၊ အကုပ္ပါ တာသံ စေတောဝိမုတ္တိ အဂ္ဂမက္ခာယတိ. သာ ခေါ ပနာကုပ္ပါ စေတောဝိမုတ္တိ သုညာ ရာဂေန၊ သုညာ ဒေါသေန၊ သုညာ မောဟေန. ရာဂေါ ခေါ၊ အာဝုသော၊ ကိဉ္စနော၊ ဒေါသော ကိဉ္စနော၊ မောဟော ကိဉ္စနော. တေ ခီဏာသဝဿ ဘိက္ခုနော ပဟီနာ ဥစ္ဆိန္နမူလာ တာလာဝတ္ထုကတာ အနဘာဝံကတာ အာယတိံ အနုပ္ပါဒဓမ္မာ. ယာဝတာ ခေါ၊ အာဝုသော၊ အာကိဉ္စညာ စေတောဝိမုတ္တိယော၊ အကုပ္ပါ တာသံ စေတောဝိမုတ္တိ အဂ္ဂမက္ခာယတိ. သာ ခေါ ပနာကုပ္ပါ စေတောဝိမုတ္တိ သုညာ ရာဂေန၊ သုညာ ဒေါသေန၊ သုညာ မောဟေန. ရာဂေါ ခေါ၊ အာဝုသော၊ နိမိတ္တကရဏော၊ ဒေါသော နိမိတ္တကရဏော၊ မောဟော နိမိတ္တကရဏော. တေ ခီဏာသဝဿ ဘိက္ခုနော ပဟီနာ ဥစ္ဆိန္နမူလာ တာလာဝတ္ထုကတာ အနဘာဝံကတာ အာယတိံ အနုပ္ပါဒဓမ္မာ. ယာဝတာ ခေါ၊ အာဝုသော၊ အနိမိတ္တာ စေတောဝိမုတ္တိယော၊ အကုပ္ပါ တာသံ စေတောဝိမုတ္တိ အဂ္ဂမက္ခာယတိ. သာ ခေါ ပနာကုပ္ပါ စေတောဝိမုတ္တိ သုညာ ရာဂေန၊ သုညာ ဒေါသေန၊ သုညာ မောဟေန. အယံ ခေါ၊ အာဝုသော၊ ပရိယာယော ယံ ပရိယာယံ အာဂမ္မ ဣမေ ဓမ္မာ ဧကတ္ထာ ဗျဉ္ဇနမေဝ နာန’’န္တိ.

ဣဒမဝေါစာယသ္မာ သာရိပုတ္တော. အတ္တမနော အာယသ္မာ မဟာကောဋ္ဌိကော အာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ ဘာသိတံ အဘိနန္ဒီတိ.

မဟာဝေဒလ္လသုတ္တံ နိဋ္ဌိတံ တတိယံ.