၂. မဟာဂေါသိင်္ဂသုတ္တံ

၃၃၂. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ဂေါသိင်္ဂသာလဝနဒါယေ ဝိဟရတိ သမ္ဗဟုလေဟိ အဘိညာတေဟိ အဘိညာတေဟိ ထေရေဟိ သာဝကေဟိ သဒ္ဓိံ – အာယသ္မတာ စ သာရိပုတ္တေန အာယသ္မတာ စ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနေန အာယသ္မတာ စ မဟာကဿပေန အာယသ္မတာ စ အနုရုဒ္ဓေန အာယသ္မတာ စ ရေဝတေန အာယသ္မတာ စ အာနန္ဒေန၊ အညေဟိ စ အဘိညာတေဟိ အဘိညာတေဟိ ထေရေဟိ သာဝကေဟိ သဒ္ဓိံ. အထ ခေါ အာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော သာယနှသမယံ ပဋိသလ္လာနာ ဝုဋ္ဌိတော ယေနာယသ္မာ မဟာကဿပေါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ မဟာကဿပံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အာယာမာဝုသော၊ ကဿပ၊ ယေနာယသ္မာ သာရိပုတ္တော တေနုပသင်္ကမိဿာမ ဓမ္မဿဝနာယာ’’တိ. ‘‘ဧဝမာဝုသော’’တိ ခေါ အာယသ္မာ မဟာကဿပေါ အာယသ္မတော မဟာမောဂ္ဂလ္လာနဿ ပစ္စဿောသိ. အထ ခေါ အာယသ္မာ စ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော အာယသ္မာ စ မဟာကဿပေါ အာယသ္မာ စ အနုရုဒ္ဓေါ ယေနာယသ္မာ သာရိပုတ္တော တေနုပသင်္ကမိံသု ဓမ္မဿဝနာယ. အဒ္ဒသာ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော အာယသ္မန္တဉ္စ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနံ အာယသ္မန္တဉ္စ မဟာကဿပံ အာယသ္မန္တဉ္စ အနုရုဒ္ဓံ ယေနာယသ္မာ သာရိပုတ္တော တေနုပသင်္ကမန္တေ ဓမ္မဿဝနာယ. ဒိသွာန ယေနာယသ္မာ ရေဝတော တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ ရေဝတံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဥပသင်္ကမန္တာ ခေါ အမူ၊ အာဝုသော [အာယသ္မန္တာဝုသော (က.)] ရေဝတ၊ သပ္ပုရိသာ ယေနာယသ္မာ သာရိပုတ္တော တေန ဓမ္မဿဝနာယ. အာယာမာဝုသော ရေဝတ၊ ယေနာယသ္မာ သာရိပုတ္တော တေနုပသင်္ကမိဿာမ ဓမ္မဿဝနာယာ’’တိ. ‘‘ဧဝမာဝုသော’’တိ ခေါ အာယသ္မာ ရေဝတော အာယသ္မတော အာနန္ဒဿ ပစ္စဿောသိ. အထ ခေါ အာယသ္မာ စ ရေဝတော အာယသ္မာ စ အာနန္ဒော ယေနာယသ္မာ သာရိပုတ္တော တေနုပသင်္ကမိံသု ဓမ္မဿဝနာယ.

၃၃၃. အဒ္ဒသာ ခေါ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော အာယသ္မန္တဉ္စ ရေဝတံ အာယသ္မန္တဉ္စ အာနန္ဒံ ဒူရတောဝ အာဂစ္ဆန္တေ. ဒိသွာန အာယသ္မန္တံ အာနန္ဒံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဧတု ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော! သွာဂတံ အာယသ္မတော အာနန္ဒဿ ဘဂဝတော ဥပဋ္ဌာကဿ ဘဂဝတော သန္တိကာဝစရဿ! ရမဏီယံ၊ အာဝုသော အာနန္ဒ၊ ဂေါသိင်္ဂသာလဝနံ၊ ဒေါသိနာ ရတ္တိ၊ သဗ္ဗဖာလိဖုလ္လာ [သဗ္ဗပါလိဖုလ္လာ (သီ.)] သာလာ၊ ဒိဗ္ဗာ၊ မညေ၊ ဂန္ဓာ သမ္ပဝန္တိ၊ ကထံရူပေန၊ အာဝုသော အာနန္ဒ၊ ဘိက္ခုနာ ဂေါသိင်္ဂသာလဝနံ သောဘေယျာ’’တိ? ‘‘ဣဓာဝုသော သာရိပုတ္တ၊ ဘိက္ခု ဗဟုဿုတော ဟောတိ သုတဓရော သုတသန္နိစယော. ယေ တေ ဓမ္မာ အာဒိကလျာဏာ မဇ္ဈေကလျာဏာ ပရိယောသာနကလျာဏာ သာတ္ထာ သဗျဉ္ဇနာ၊ ကေဝလပရိပုဏ္ဏံ ပရိသုဒ္ဓံ ဗြဟ္မစရိယံ အဘိဝဒန္တိ၊ တထာရူပါဿ ဓမ္မာ ဗဟုဿုတာ ဟောန္တိ၊ ဓာတာ [ဓတာ (သီ. သျာ. ကံ. ပီ.)]၊ ဝစသာ ပရိစိတာ၊ မနသာနုပေက္ခိတာ၊ ဒိဋ္ဌိယာ သုပ္ပဋိဝိဒ္ဓါ. သော စတဿန္နံ ပရိသာနံ ဓမ္မံ ဒေသေတိ ပရိမဏ္ဍလေဟိ ပဒဗျဉ္ဇနေဟိ အနုပ္ပဗန္ဓေဟိ [အပ္ပဗဒ္ဓေဟိ (သီ. ပီ.)] အနုသယသမုဂ္ဃါတာယ. ဧဝရူပေန ခေါ၊ အာဝုသော သာရိပုတ္တ၊ ဘိက္ခုနာ ဂေါသိင်္ဂသာလဝနံ သောဘေယျာ’’တိ.

၃၃၄. ဧဝံ ဝုတ္တေ၊ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော အာယသ္မန္တံ ရေဝတံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဗျာကတံ ခေါ၊ အာဝုသော ရေဝတ၊ အာယသ္မတာ အာနန္ဒေန ယထာသကံ ပဋိဘာနံ. တတ္ထ ဒါနိ မယံ အာယသ္မန္တံ ရေဝတံ ပုစ္ဆာမ – ‘ရမဏီယံ၊ အာဝုသော ရေဝတ၊ ဂေါသိင်္ဂသာလဝနံ၊ ဒေါသိနာ ရတ္တိ၊ သဗ္ဗဖာလိဖုလ္လာ သာလာ၊ ဒိဗ္ဗာ၊ မညေ၊ ဂန္ဓာ သမ္ပဝန္တိ၊ ကထံရူပေန၊ အာဝုသော ရေဝတ၊ ဘိက္ခုနာ ဂေါသိင်္ဂသာလဝနံ သောဘေယျာ’’’တိ? ‘‘ဣဓာဝုသော သာရိပုတ္တ၊ ဘိက္ခု ပဋိသလ္လာနာရာမော ဟောတိ ပဋိသလ္လာနရတော၊ အဇ္ဈတ္တံ စေတောသမထမနုယုတ္တော အနိရာကတဇ္ဈာနော၊ ဝိပဿနာယ သမန္နာဂတော၊ ဗြူဟေတာ သုညာဂါရာနံ. ဧဝရူပေန ခေါ၊ အာဝုသော သာရိပုတ္တ၊ ဘိက္ခုနာ ဂေါသိင်္ဂသာလဝနံ သောဘေယျာ’’တိ.

၃၃၅. ဧဝံ ဝုတ္တေ၊ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော အာယသ္မန္တံ အနုရုဒ္ဓံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဗျာကတံ ခေါ၊ အာဝုသော အနုရုဒ္ဓ၊ အာယသ္မတာ ရေဝတေန ယထာသကံ ပဋိဘာနံ. တတ္ထ ဒါနိ မယံ အာယသ္မန္တံ အနုရုဒ္ဓံ ပုစ္ဆာမ – ‘ရမဏီယံ၊ အာဝုသော အနုရုဒ္ဓ၊ ဂေါသိင်္ဂသာလဝနံ၊ ဒေါသိနာ ရတ္တိ၊ သဗ္ဗဖာလိဖုလ္လာ သာလာ၊ ဒိဗ္ဗာ၊ မညေ၊ ဂန္ဓာ သမ္ပဝန္တိ၊ ကထံရူပေန၊ အာဝုသော အနုရုဒ္ဓ၊ ဘိက္ခုနာ ဂေါသိင်္ဂသာလဝနံ သောဘေယျာ’’’တိ? ‘‘ဣဓာဝုသော သာရိပုတ္တ၊ ဘိက္ခု ဒိဗ္ဗေန စက္ခုနာ ဝိသုဒ္ဓေန အတိက္ကန္တမာနုသကေန သဟဿံ လောကာနံ ဝေါလောကေတိ. သေယျထာပိ၊ အာဝုသော သာရိပုတ္တ၊ စက္ခုမာ ပုရိသော ဥပရိပါသာဒဝရဂတော သဟဿံ နေမိမဏ္ဍလာနံ ဝေါလောကေယျ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ အာဝုသော သာရိပုတ္တ၊ ဘိက္ခု ဒိဗ္ဗေန စက္ခုနာ ဝိသုဒ္ဓေန အတိက္ကန္တမာနုသကေန သဟဿံ လောကာနံ ဝေါလောကေတိ. ဧဝရူပေန ခေါ၊ အာဝုသော သာရိပုတ္တ၊ ဘိက္ခုနာ ဂေါသိင်္ဂသာလဝနံ သောဘေယျာ’’တိ.

၃၃၆. ဧဝံ ဝုတ္တေ၊ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော အာယသ္မန္တံ မဟာကဿပံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဗျာကတံ ခေါ၊ အာဝုသော ကဿပ၊ အာယသ္မတာ အနုရုဒ္ဓေန ယထာသကံ ပဋိဘာနံ. တတ္ထ ဒါနိ မယံ အာယသ္မန္တံ မဟာကဿပံ ပုစ္ဆာမ – ‘ရမဏီယံ၊ အာဝုသော ကဿပ၊ ဂေါသိင်္ဂသာလဝနံ၊ ဒေါသိနာ ရတ္တိ၊ သဗ္ဗဖာလိဖုလ္လာ သာလာ၊ ဒိဗ္ဗာ၊ မညေ၊ ဂန္ဓာ သမ္ပဝန္တိ၊ ကထံရူပေန၊ အာဝုသော ကဿပ၊ ဘိက္ခုနာ ဂေါသိင်္ဂသာလဝနံ သောဘေယျာ’’’တိ? ‘‘ဣဓာဝုသော သာရိပုတ္တ၊ ဘိက္ခု အတ္တနာ စ အာရညိကော ဟောတိ အာရညိကတ္တဿ စ ဝဏ္ဏဝါဒီ၊ အတ္တနာ စ ပိဏ္ဍပါတိကော ဟောတိ ပိဏ္ဍပါတိကတ္တဿ စ ဝဏ္ဏဝါဒီ၊ အတ္တနာ စ ပံသုကူလိကော ဟောတိ ပံသုကူလိကတ္တဿ စ ဝဏ္ဏဝါဒီ၊ အတ္တနာ စ တေစီဝရိကော ဟောတိ တေစီဝရိကတ္တဿ စ ဝဏ္ဏဝါဒီ၊ အတ္တနာ စ အပ္ပိစ္ဆော ဟောတိ အပ္ပိစ္ဆတာယ စ ဝဏ္ဏဝါဒီ၊ အတ္တနာ စ သန္တုဋ္ဌော ဟောတိ သန္တုဋ္ဌိယာ စ ဝဏ္ဏဝါဒီ၊ အတ္တနာ စ ပဝိဝိတ္တော ဟောတိ ပဝိဝေကဿ စ ဝဏ္ဏဝါဒီ၊ အတ္တနာ စ အသံသဋ္ဌော ဟောတိ အသံသဂ္ဂဿ စ ဝဏ္ဏဝါဒီ၊ အတ္တနာ စ အာရဒ္ဓဝီရိယော ဟောတိ ဝီရိယာရမ္ဘဿ စ ဝဏ္ဏဝါဒီ၊ အတ္တနာ စ သီလသမ္ပန္နော ဟောတိ သီလသမ္ပဒါယ စ ဝဏ္ဏဝါဒီ၊ အတ္တနာ စ သမာဓိသမ္ပန္နော ဟောတိ သမာဓိသမ္ပဒါယ စ ဝဏ္ဏဝါဒီ၊ အတ္တနာ စ ပညာသမ္ပန္နော ဟောတိ ပညာသမ္ပဒါယ စ ဝဏ္ဏဝါဒီ၊ အတ္တနာ စ ဝိမုတ္တိသမ္ပန္နော ဟောတိ ဝိမုတ္တိသမ္ပဒါယ စ ဝဏ္ဏဝါဒီ၊ အတ္တနာ စ ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿနသမ္ပန္နော ဟောတိ ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿနသမ္ပဒါယ စ ဝဏ္ဏဝါဒီ. ဧဝရူပေန ခေါ၊ အာဝုသော သာရိပုတ္တ၊ ဘိက္ခုနာ ဂေါသိင်္ဂသာလဝနံ သောဘေယျာ’’တိ.

၃၃၇. ဧဝံ ဝုတ္တေ၊ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော အာယသ္မန္တံ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဗျာကတံ ခေါ၊ အာဝုသော မောဂ္ဂလ္လာန၊ အာယသ္မတာ မဟာကဿပေန ယထာသကံ ပဋိဘာနံ. တတ္ထ ဒါနိ မယံ အာယသ္မန္တံ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနံ ပုစ္ဆာမ – ‘ရမဏီယံ၊ အာဝုသော မောဂ္ဂလ္လာန၊ ဂေါသိင်္ဂသာလဝနံ၊ ဒေါသိနာ ရတ္တိ၊ သဗ္ဗဖာလိဖုလ္လာ သာလာ၊ ဒိဗ္ဗာ၊ မညေ၊ ဂန္ဓာ သမ္ပဝန္တိ၊ ကထံရူပေန၊ အာဝုသော မောဂ္ဂလ္လာန၊ ဘိက္ခုနာ ဂေါသိင်္ဂသာလဝနံ သောဘေယျာ’’’တိ? ‘‘ဣဓာဝုသော သာရိပုတ္တ၊ ဒွေ ဘိက္ခူ အဘိဓမ္မကထံ ကထေန္တိ၊ တေ အညမညံ ပဉှံ ပုစ္ဆန္တိ၊ အညမညဿ ပဉှံ ပုဋ္ဌာ ဝိဿဇ္ဇေန္တိ၊ နော စ သံသာဒေန္တိ [သံသာရေန္တိ (က.)]၊ ဓမ္မီ စ နေသံ ကထာ ပဝတ္တိနီ ဟောတိ. ဧဝရူပေန ခေါ၊ အာဝုသော သာရိပုတ္တ၊ ဘိက္ခုနာ ဂေါသိင်္ဂသာလဝနံ သောဘေယျာ’’တိ.

၃၃၈. အထ ခေါ အာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော အာယသ္မန္တံ သာရိပုတ္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဗျာကတံ ခေါ၊ အာဝုသော သာရိပုတ္တ၊ အမှေဟိ သဗ္ဗေဟေဝ ယထာသကံ ပဋိဘာနံ. တတ္ထ ဒါနိ မယံ အာယသ္မန္တံ သာရိပုတ္တံ ပုစ္ဆာမ – ‘ရမဏီယံ၊ အာဝုသော သာရိပုတ္တ၊ ဂေါသိင်္ဂသာလဝနံ၊ ဒေါသိနာ ရတ္တိ၊ သဗ္ဗဖာလိဖုလ္လာ သာလာ၊ ဒိဗ္ဗာ၊ မညေ၊ ဂန္ဓာ သမ္ပဝန္တိ၊ ကထံရူပေန၊ အာဝုသော သာရိပုတ္တ၊ ဘိက္ခုနာ ဂေါသိင်္ဂသာလဝနံ သောဘေယျာ’’’တိ? ‘‘ဣဓာဝုသော မောဂ္ဂလ္လာန၊ ဘိက္ခု စိတ္တံ ဝသံ ဝတ္တေတိ၊ နော စ ဘိက္ခု စိတ္တဿ ဝသေန ဝတ္တတိ. သော ယာယ ဝိဟာရသမာပတ္တိယာ အာကင်္ခတိ ပုဗ္ဗဏှသမယံ ဝိဟရိတုံ၊ တာယ ဝိဟာရသမာပတ္တိယာ ပုဗ္ဗဏှသမယံ ဝိဟရတိ၊ ယာယ ဝိဟာရသမာပတ္တိယာ အာကင်္ခတိ မဇ္ဈနှိကသမယံ [မဇ္ဈန္တိကသမယံ (သီ. သျာ. ကံ. ပီ. က.)] ဝိဟရိတုံ၊ တာယ ဝိဟာရသမာပတ္တိယာ မဇ္ဈနှိကသမယံ ဝိဟရတိ၊ ယာယ ဝိဟာရသမာပတ္တိယာ အာကင်္ခတိ သာယနှသမယံ ဝိဟရိတုံ၊ တာယ ဝိဟာရသမာပတ္တိယာ သာယနှသမယံ ဝိဟရတိ. သေယျထာပိ၊ အာဝုသော မောဂ္ဂလ္လာန၊ ရညော ဝါ ရာဇမဟာမတ္တဿ ဝါ နာနာရတ္တာနံ ဒုဿာနံ ဒုဿကရဏ္ဍကော ပူရော အဿ. သော ယညဒေဝ ဒုဿယုဂံ အာကင်္ခေယျ ပုဗ္ဗဏှသမယံ ပါရုပိတုံ၊ တံ တဒေဝ ဒုဿယုဂံ ပုဗ္ဗဏှသမယံ ပါရုပေယျ၊ ယညဒေဝ ဒုဿယုဂံ အာကင်္ခေယျ မဇ္ဈနှိကသမယံ ပါရုပိတုံ၊ တံ တဒေဝ ဒုဿယုဂံ မဇ္ဈနှိကသမယံ ပါရုပေယျ၊ ယညဒေဝ ဒုဿယုဂံ အာကင်္ခေယျ သာယနှသမယံ ပါရုပိတုံ၊ တံ တဒေဝ ဒုဿယုဂံ သာယနှသမယံ ပါရုပေယျ. ဧဝမေဝ ခေါ၊ အာဝုသော မောဂ္ဂလ္လာန၊ ဘိက္ခု စိတ္တံ ဝသံ ဝတ္တေတိ၊ နော စ ဘိက္ခု စိတ္တဿ ဝသေန ဝတ္တတိ. သော ယာယ ဝိဟာရသမာပတ္တိယာ အာကင်္ခတိ ပုဗ္ဗဏှသမယံ ဝိဟရိတုံ၊ တာယ ဝိဟာရသမာပတ္တိယာ ပုဗ္ဗဏှသမယံ ဝိဟရတိ၊ ယာယ ဝိဟာရသမာပတ္တိယာ အာကင်္ခတိ မဇ္ဈနှိကသမယံ ဝိဟရိတုံ၊ တာယ ဝိဟာရသမာပတ္တိယာ မဇ္ဈနှိကသမယံ ဝိဟရတိ၊ ယာယ ဝိဟာရသမာပတ္တိယာ အာကင်္ခတိ သာယနှသမယံ ဝိဟရိတုံ၊ တာယ ဝိဟာရသမာပတ္တိယာ သာယနှသမယံ ဝိဟရတိ. ဧဝရူပေန ခေါ၊ အာဝုသော မောဂ္ဂလ္လာန၊ ဘိက္ခုနာ ဂေါသိင်္ဂသာလဝနံ သောဘေယျာ’’တိ.

၃၃၉. အထ ခေါ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော တေ အာယသ္မန္တေ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဗျာကတံ ခေါ၊ အာဝုသော၊ အမှေဟိ သဗ္ဗေဟေဝ ယထာသကံ ပဋိဘာနံ. အာယာမာဝုသော၊ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိဿာမ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧတမတ္ထံ ဘဂဝတော အာရောစေဿာမ. ယထာ နော ဘဂဝါ ဗျာကရိဿတိ တထာ နံ ဓာရေဿာမာ’’တိ. ‘‘ဧဝမာဝုသော’’တိ ခေါ တေ အာယသ္မန္တော အာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ ပစ္စဿောသုံ. အထ ခေါ တေ အာယသ္မန္တော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဒ္ဒသံ ခေါ အဟံ၊ ဘန္တေ၊ အာယသ္မန္တဉ္စ ရေဝတံ အာယသ္မန္တဉ္စ အာနန္ဒံ ဒူရတောဝ အာဂစ္ဆန္တေ. ဒိသွာန အာယသ္မန္တံ အာနန္ဒံ ဧတဒဝေါစံ – ‘ဧတု ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော! သွာဂတံ အာယသ္မတော အာနန္ဒဿ ဘဂဝတော ဥပဋ္ဌာကဿ ဘဂဝတော သန္တိကာဝစရဿ! ရမဏီယံ၊ အာဝုသော အာနန္ဒ၊ ဂေါသိင်္ဂသာလဝနံ၊ ဒေါသိနာ ရတ္တိ၊ သဗ္ဗဖာလိဖုလ္လာ သာလာ၊ ဒိဗ္ဗာ၊ မညေ၊ ဂန္ဓာ သမ္ပဝန္တိ၊ ကထံရူပေန၊ အာဝုသော အာနန္ဒ၊ ဘိက္ခုနာ ဂေါသိင်္ဂသာလဝနံ သောဘေယျာ’တိ? ဧဝံ ဝုတ္တေ၊ ဘန္တေ၊ အာယသ္မာ အာနန္ဒော မံ ဧတဒဝေါစ – ‘ဣဓာဝုသော၊ သာရိပုတ္တ၊ ဘိက္ခု ဗဟုဿုတော ဟောတိ သုတဓရော။ပေ။ အနုသယသမုဂ္ဃါတာယ. ဧဝရူပေန ခေါ၊ အာဝုသော သာရိပုတ္တ၊ ဘိက္ခုနာ ဂေါသိင်္ဂသာလဝနံ သောဘေယျာ’’’တိ. ‘‘သာဓု သာဓု၊ သာရိပုတ္တ! ယထာ တံ အာနန္ဒောဝ သမ္မာ ဗျာကရမာနော ဗျာကရေယျ. အာနန္ဒော ဟိ၊ သာရိပုတ္တ၊ ဗဟုဿုတော သုတဓရော သုတသန္နိစယော. ယေ တေ ဓမ္မာ အာဒိကလျာဏာ မဇ္ဈေကလျာဏာ ပရိယောသာနကလျာဏာ သာတ္ထာ သဗျဉ္ဇနာ၊ ကေဝလပရိပုဏ္ဏံ ပရိသုဒ္ဓံ ဗြဟ္မစရိယံ အဘိဝဒန္တိ၊ တထာရူပါဿ ဓမ္မာ ဗဟုဿုတာ ဟောန္တိ၊ ဓာတာ၊ ဝစသာ ပရိစိတာ၊ မနသာနုပေက္ခိတာ၊ ဒိဋ္ဌိယာ သုပ္ပဋိဝိဒ္ဓါ. သော စတဿန္နံ ပရိသာနံ ဓမ္မံ ဒေသေတိ ပရိမဏ္ဍလေဟိ ပဒဗျဉ္ဇနေဟိ အနုပ္ပဗန္ဓေဟိ အနုသယသမုဂ္ဃါတာယာ’’တိ.

၃၄၀. ‘‘ဧဝံ ဝုတ္တေ၊ အဟံ၊ ဘန္တေ၊ အာယသ္မန္တံ ရေဝတံ ဧတဒဝေါစံ – ‘ဗျာကတံ ခေါ၊ အာဝုသော ရေဝတ အာယသ္မတာ အာနန္ဒေန ယထာသကံ ပဋိဘာနံ. တတ္ထ ဒါနိ မယံ အာယသ္မန္တံ ရေဝတံ ပုစ္ဆာမ – ရမဏီယံ၊ အာဝုသော ရေဝတ၊ ဂေါသိင်္ဂသာလဝနံ၊ ဒေါသိနာ ရတ္တိ၊ သဗ္ဗဖာလိဖုလ္လာ သာလာ၊ ဒိဗ္ဗာ မညေ ဂန္ဓာ သမ္ပဝန္တိ. ကထံရူပေန၊ အာဝုသော ရေဝတ၊ ဘိက္ခုနာ ဂေါသိင်္ဂသာလဝနံ သောဘေယျာ’တိ? ဧဝံ ဝုတ္တေ၊ ဘန္တေ၊ အာယသ္မာ ရေဝတော မံ ဧတဒဝေါစ – ‘ဣဓာဝုသော သာရိပုတ္တ ဘိက္ခု ပဋိသလ္လာနာရာမော ဟောတိ ပဋိသလ္လာနရတော၊ အဇ္ဈတ္တံ စေတောသမထမနုယုတ္တော၊ အနိရာကတဇ္ဈာနော၊ ဝိပဿနာယ သမန္နာဂတော၊ ဗြူဟေတာ သုညာဂါရာနံ. ဧဝရူပေန ခေါ၊ အာဝုသော သာရိပုတ္တ၊ ဘိက္ခုနာ ဂေါသိင်္ဂသာလဝနံ သောဘေယျာ’’’တိ. ‘‘သာဓု သာဓု၊ သာရိပုတ္တ! ယထာ တံ ရေဝတောဝ သမ္မာ ဗျာကရမာနော ဗျာကရေယျ. ရေဝတော ဟိ၊ သာရိပုတ္တ၊ ပဋိသလ္လာနာရာမော ပဋိသလ္လာနရတော၊ အဇ္ဈတ္တံ စေတောသမထမနုယုတ္တော အနိရာကတဇ္ဈာနော၊ ဝိပဿနာယ သမန္နာဂတော ဗြူဟေတာ သုညာဂါရာန’’န္တိ.

၃၄၁. ‘‘ဧဝံ ဝုတ္တေ၊ အဟံ၊ ဘန္တေ၊ အာယသ္မန္တံ အနုရုဒ္ဓံ ဧတဒဝေါစံ – ‘ဗျာကတံ ခေါ အာဝုသော အနုရုဒ္ဓ အာယသ္မတာ ရေဝတေန။ပေ။ ကထံရူပေန၊ အာဝုသော အနုရုဒ္ဓ၊ ဘိက္ခုနာ ဂေါသိင်္ဂသာလဝနံ သောဘေယျာ’တိ. ဧဝံ ဝုတ္တေ၊ ဘန္တေ၊ အာယသ္မာ အနုရုဒ္ဓေါ မံ ဧတဒဝေါစ – ‘ဣဓာဝုသော သာရိပုတ္တ၊ ဘိက္ခု ဒိဗ္ဗေန စက္ခုနာ ဝိသုဒ္ဓေန အတိက္ကန္တမာနုသကေန သဟဿံ လောကာနံ ဝေါလောကေတိ. သေယျထာပိ၊ အာဝုသော သာရိပုတ္တ၊ စက္ခုမာ ပုရိသော။ပေ။ ဧဝရူပေန ခေါ အာဝုသော သာရိပုတ္တ ဘိက္ခုနာ ဂေါသိင်္ဂသာလဝနံ သောဘေယျာ’’’တိ. ‘‘သာဓု သာဓု၊ သာရိပုတ္တ၊ ယထာ တံ အနုရုဒ္ဓေါဝ သမ္မာ ဗျာကရမာနော ဗျာကရေယျ. အနုရုဒ္ဓေါ ဟိ၊ သာရိပုတ္တ၊ ဒိဗ္ဗေန စက္ခုနာ ဝိသုဒ္ဓေန အတိက္ကန္တမာနုသကေန သဟဿံ လောကာနံ ဝေါလောကေတီ’’တိ.

၃၄၂. ‘‘ဧဝံ ဝုတ္တေ၊ အဟံ၊ ဘန္တေ၊ အာယသ္မန္တံ မဟာကဿပံ ဧတဒဝေါစံ – ‘ဗျာကတံ ခေါ၊ အာဝုသော ကဿပ အာယသ္မတာ အနုရုဒ္ဓေန ယထာသကံ ပဋိဘာနံ. တတ္ထ ဒါနိ မယံ အာယသ္မန္တံ မဟာကဿပံ ပုစ္ဆာမ။ပေ။ ကထံ ရူပေန ခေါ၊ အာဝုသော ကဿပ၊ ဘိက္ခုနာ ဂေါသိင်္ဂသာလဝနံ သောဘေယျာ’တိ? ဧဝံ ဝုတ္တေ ဘန္တေ၊ အာယသ္မာ မဟာကဿပေါ မံ ဧတဒဝေါစ – ‘ဣဓာဝုသော သာရိပုတ္တ၊ ဘိက္ခု အတ္တနာ စ အာရညိကော ဟောတိ အာရညိကတ္တဿ စ ဝဏ္ဏဝါဒီ၊ အတ္တနာ စ ပိဏ္ဍပါတိကော ဟောတိ။ပေ။ အတ္တနာ စ ပံသုကူလိကော ဟောတိ။ပေ။ အတ္တနာ စ တေစီဝရိကော ဟောတိ။ပေ။ အတ္တနာ စ အပ္ပိစ္ဆော ဟောတိ။ပေ။ အတ္တနာ စ သန္တုဋ္ဌော ဟောတိ။ပေ။ အတ္တနာ စ ပဝိဝိတ္တော ဟောတိ။ပေ။ အတ္တနာ စ အသံသဋ္ဌော ဟောတိ။ပေ။ အတ္တနာ စ အာရဒ္ဓဝီရိယော ဟောတိ။ပေ။ အတ္တနာ စ သီလသမ္ပန္နော ဟောတိ။ပေ။ အတ္တနာ စ သမာဓိသမ္ပန္နော ဟောတိ။ပေ။ အတ္တနာ စ ပညာသမ္ပန္နော ဟောတိ။ အတ္တနာ စ ဝိမုတ္တိသမ္ပန္နော ဟောတိ။ အတ္တနာ စ ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿနသမ္ပန္နော ဟောတိ ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿနသမ္ပဒါယ စ ဝဏ္ဏဝါဒီ. ဧဝရူပေန ခေါ၊ အာဝုသော သာရိပုတ္တ၊ ဘိက္ခုနာ ဂေါသိင်္ဂသာလဝနံ သောဘေယျာ’’’တိ. ‘‘သာဓု သာဓု၊ သာရိပုတ္တ! ယထာ တံ ကဿပေါဝ သမ္မာ ဗျာကရမာနော ဗျာကရေယျ. ကဿပေါ ဟိ၊ သာရိပုတ္တ၊ အတ္တနာ စ အာရညိကော အာရညိကတ္တဿ စ ဝဏ္ဏဝါဒီ၊ အတ္တနာ စ ပိဏ္ဍပါတိကော ပိဏ္ဍပါတိကတ္တဿ စ ဝဏ္ဏဝါဒီ၊ အတ္တနာ စ ပံသုကူလိကော ပံသုကူလိကတ္တဿ စ ဝဏ္ဏဝါဒီ၊ အတ္တနာ စ တေစီဝရိကော တေစီဝရိကတ္တဿ စ ဝဏ္ဏဝါဒီ၊ အတ္တနာ စ အပ္ပိစ္ဆော အပ္ပိစ္ဆတာယ စ ဝဏ္ဏဝါဒီ၊ အတ္တနာ စ သန္တုဋ္ဌော သန္တုဋ္ဌိယာ စ ဝဏ္ဏဝါဒီ၊ အတ္တနာ စ ပဝိဝိတ္တော ပဝိဝေကဿ စ ဝဏ္ဏဝါဒီ၊ အတ္တနာ စ အသံသဋ္ဌော အသံသဂ္ဂဿ စ ဝဏ္ဏဝါဒီ၊ အတ္တနာ စ အာရဒ္ဓဝီရိယော ဝီရိယာရမ္ဘဿ စ ဝဏ္ဏဝါဒီ၊ အတ္တနာ စ သီလသမ္ပန္နော သီလသမ္ပဒါယ စ ဝဏ္ဏဝါဒီ၊ အတ္တနာ စ သမာဓိသမ္ပန္နော သမာဓိသမ္ပဒါယ စ ဝဏ္ဏဝါဒီ၊ အတ္တနာ စ ပညာသမ္ပန္နော ပညာသမ္ပဒါယ စ ဝဏ္ဏဝါဒီ၊ အတ္တနာ စ ဝိမုတ္တိသမ္ပန္နော ဝိမုတ္တိသမ္ပဒါယ စ ဝဏ္ဏဝါဒီ၊ အတ္တနာ စ ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿနသမ္ပန္နော ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿနသမ္ပဒါယ စ ဝဏ္ဏဝါဒီ’’တိ.

၃၄၃. ‘‘ဧဝံ ဝုတ္တေ၊ အဟံ ဘန္တေ အာယသ္မန္တံ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနံ ဧတဒဝေါစံ – ‘ဗျာကတံ ခေါ၊ အာဝုသော မောဂ္ဂလ္လာန၊ အာယသ္မတာ မဟာကဿပေန ယထာသကံ ပဋိဘာနံ. တတ္ထ ဒါနိ မယံ အာယသ္မန္တံ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနံ ပုစ္ဆာမ။ပေ။ ကထံရူပေန၊ အာဝုသော မောဂ္ဂလ္လာန၊ ဘိက္ခုနာ ဂေါသိင်္ဂသာလဝနံ သောဘေယျာ’တိ? ဧဝံ ဝုတ္တေ၊ ဘန္တေ၊ အာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော မံ ဧတဒဝေါစ – ‘ဣဓာဝုသော သာရိပုတ္တ၊ ဒွေ ဘိက္ခူ အဘိဓမ္မကထံ ကထေန္တိ. တေ အညမညံ ပဉှံ ပုစ္ဆန္တိ၊ အညမညဿ ပဉှံ ပုဋ္ဌာ ဝိဿဇ္ဇေန္တိ၊ နော စ သံသာဒေန္တိ၊ ဓမ္မီ စ နေသံ ကထာ ပဝတ္တိနီ ဟောတိ. ဧဝရူပေန ခေါ၊ အာဝုသော သာရိပုတ္တ၊ ဘိက္ခုနာ ဂေါသိင်္ဂသာလဝနံ သောဘေယျာ’’’တိ. ‘‘သာဓု သာဓု၊ သာရိပုတ္တ၊ ယထာ တံ မောဂ္ဂလ္လာနောဝ သမ္မာ ဗျာကရမာနော ဗျာကရေယျ. မောဂ္ဂလ္လာနော ဟိ၊ သာရိပုတ္တ၊ ဓမ္မကထိကော’’တိ.

၃၄၄. ဧဝံ ဝုတ္တေ၊ အာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အထ ခွာဟံ၊ ဘန္တေ၊ အာယသ္မန္တံ သာရိပုတ္တံ ဧတဒဝေါစံ – ‘ဗျာကတံ ခေါ၊ အာဝုသော သာရိပုတ္တ၊ အမှေဟိ သဗ္ဗေဟေဝ ယထာသကံ ပဋိဘာနံ. တတ္ထ ဒါနိ မယံ အာယသ္မန္တံ သာရိပုတ္တံ ပုစ္ဆာမ – ရမဏီယံ၊ အာဝုသော သာရိပုတ္တ၊ ဂေါသိင်္ဂသာလဝနံ၊ ဒေါသိနာ ရတ္တိ၊ သဗ္ဗဖာလိဖုလ္လာ သာလာ၊ ဒိဗ္ဗာ၊ မညေ၊ ဂန္ဓာ သမ္ပဝန္တိ. ကထံရူပေန၊ အာဝုသော သာရိပုတ္တ၊ ဘိက္ခုနာ ဂေါသိင်္ဂသာလဝနံ သောဘေယျာ’တိ? ဧဝံ ဝုတ္တေ၊ ဘန္တေ၊ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော မံ ဧတဒဝေါစ – ‘ဣဓာဝုသော၊ မောဂ္ဂလ္လာန၊ ဘိက္ခု စိတ္တံ ဝသံ ဝတ္တေတိ နော စ ဘိက္ခု စိတ္တဿ ဝသေန ဝတ္တတိ. သော ယာယ ဝိဟာရသမာပတ္တိယာ အာကင်္ခတိ ပုဗ္ဗဏှသမယံ ဝိဟရိတုံ၊ တာယ ဝိဟာရသမာပတ္တိယာ ပုဗ္ဗဏှသမယံ ဝိဟရတိ၊ ယာယ ဝိဟာရသမာပတ္တိယာ အာကင်္ခတိ မဇ္ဈနှိကသမယံ ဝိဟရိတုံ၊ တာယ ဝိဟာရသမာပတ္တိယာ မဇ္ဈနှိကသမယံ ဝိဟရတိ၊ ယာယ ဝိဟာရသမာပတ္တိယာ အာကင်္ခတိ သာယနှသမယံ ဝိဟရိတုံ၊ တာယ ဝိဟာရသမာပတ္တိယာ သာယနှသမယံ ဝိဟရတိ. သေယျထာပိ၊ အာဝုသော မောဂ္ဂလ္လာန၊ ရညော ဝါ ရာဇမဟာမတ္တဿ ဝါ နာနာရတ္တာနံ ဒုဿာနံ ဒုဿကရဏ္ဍကော ပူရော အဿ. သော ယညဒေဝ ဒုဿယုဂံ အာကင်္ခေယျ ပုဗ္ဗဏှသမယံ ပါရုပိတုံ၊ တံ တဒေဝ ဒုဿယုဂံ ပုဗ္ဗဏှသမယံ ပါရုပေယျ၊ ယညဒေဝ ဒုဿယုဂံ အာကင်္ခေယျ မဇ္ဈနှိကသမယံ ပါရုပိတုံ၊ တံ တဒေဝ ဒုဿယုဂံ မဇ္ဈနှိကသမယံ ပါရုပေယျ၊ ယညဒေဝ ဒုဿယုဂံ အာကင်္ခေယျ သာယနှသမယံ ပါရုပိတုံ၊ တံ တဒေဝ ဒုဿယုဂံ သာယနှသမယံ ပါရုပေယျ. ဧဝမေဝ ခေါ၊ အာဝုသော မောဂ္ဂလ္လာန၊ ဘိက္ခု စိတ္တံ ဝသံ ဝတ္တေတိ၊ နော စ ဘိက္ခု စိတ္တဿ ဝသေန ဝတ္တတိ. သော ယာယ ဝိဟာရသမာပတ္တိယာ အာကင်္ခတိ ပုဗ္ဗဏှသမယံ ဝိဟရိတုံ၊ တာယ ဝိဟာရသမာပတ္တိယာ ပုဗ္ဗဏှသမယံ ဝိဟရတိ၊ ယာယ ဝိဟာရသမာပတ္တိယာ အာကင်္ခတိ မဇ္ဈနှိကသမယံ ဝိဟရိတုံ၊ တာယ ဝိဟာရသမာပတ္တိယာ မဇ္ဈနှိကသမယံ ဝိဟရတိ၊ ယာယ ဝိဟာရသမာပတ္တိယာ အာကင်္ခတိ သာယနှသမယံ ဝိဟရိတုံ၊ တာယ ဝိဟာရသမာပတ္တိယာ သာယနှသမယံ ဝိဟရတိ. ဧဝရူပေန ခေါ၊ အာဝုသော မောဂ္ဂလ္လာန၊ ဘိက္ခုနာ ဂေါသိင်္ဂသာလဝနံ သောဘေယျာ’’’တိ. ‘‘သာဓု သာဓု၊ မောဂ္ဂလ္လာန! ယထာ တံ သာရိပုတ္တောဝ သမ္မာ ဗျာကရမာနော ဗျာကရေယျ. သာရိပုတ္တော ဟိ၊ မောဂ္ဂလ္လာန၊ စိတ္တံ ဝသံ ဝတ္တေတိ နော စ သာရိပုတ္တော စိတ္တဿ ဝသေန ဝတ္တတိ. သော ယာယ ဝိဟာရသမာပတ္တိယာ အာကင်္ခတိ ပုဗ္ဗဏှသမယံ ဝိဟရိတုံ၊ တာယ ဝိဟာရသမာပတ္တိယာ ပုဗ္ဗဏှသမယံ ဝိဟရတိ၊ ယာယ ဝိဟာရသမာပတ္တိယာ အာကင်္ခတိ မဇ္ဈနှိကသမယံ ဝိဟရိတုံ၊ တာယ ဝိဟာရသမာပတ္တိယာ မဇ္ဈနှိကသမယံ ဝိဟရတိ၊ ယာယ ဝိဟာရသမာပတ္တိယာ အာကင်္ခတိ သာယနှသမယံ ဝိဟရိတုံ၊ တာယ ဝိဟာရသမာပတ္တိယာ သာယနှသမယံ ဝိဟရတီ’’တိ.

၃၄၅. ဧဝံ ဝုတ္တေ၊ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကဿ နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ သုဘာသိတ’’န္တိ? ‘‘သဗ္ဗေသံ ဝေါ၊ သာရိပုတ္တ၊ သုဘာသိတံ ပရိယာယေန. အပိ စ မမပိ သုဏာထ ယထာရူပေန ဘိက္ခုနာ ဂေါသိင်္ဂသာလဝနံ သောဘေယျ. ဣဓ၊ သာရိပုတ္တ၊ ဘိက္ခု ပစ္ဆာဘတ္တံ ပိဏ္ဍပါတပဋိက္ကန္တော နိသီဒတိ ပလ္လင်္ကံ အာဘုဇိတွာ ဥဇုံ ကာယံ ပဏိဓာယ ပရိမုခံ သတိံ ဥပဋ္ဌပေတွာ – ‘န တာဝါဟံ ဣမံ ပလ္လင်္ကံ ဘိန္ဒိဿာမိ ယာဝ မေ နာနုပါဒါယ အာသဝေဟိ စိတ္တံ ဝိမုစ္စိဿတီ’တိ. ဧဝရူပေန ခေါ၊ သာရိပုတ္တ၊ ဘိက္ခုနာ ဂေါသိင်္ဂသာလဝနံ သောဘေယျာ’’တိ.

ဣဒမဝေါစ ဘဂဝါ. အတ္တမနာ တေ အာယသ္မန္တော [တေ ဘိက္ခူ (က.)] ဘဂဝတော ဘာသိတံ အဘိနန္ဒုန္တိ.

မဟာဂေါသိင်္ဂသုတ္တံ နိဋ္ဌိတံ ဒုတိယံ.