၁၀. ကောကာလိကသုတ္တံ

ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. အထ ခေါ ကောကာလိကော ဘိက္ခု ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ ကောကာလိကော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ပါပိစ္ဆာ၊ ဘန္တေ၊ သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလ္လာနာ၊ ပါပိကာနံ ဣစ္ဆာနံ ဝသံ ဂတာ’’တိ.

ဧဝံ ဝုတ္တေ၊ ဘဂဝါ ကောကာလိကံ ဘိက္ခုံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘မာ ဟေဝံ၊ ကောကာလိက၊ မာ ဟေဝံ၊ ကောကာလိက! ပသာဒေဟိ၊ ကောကာလိက၊ သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလ္လာနေသု စိတ္တံ. ပေသလာ သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလ္လာနာ’’တိ.

ဒုတိယမ္ပိ ခေါ။ပေ။ တတိယမ္ပိ ခေါ ကောကာလိကော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကိဉ္စာပိ မေ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝါ သဒ္ဓါယိကော ပစ္စယိကော၊ အထ ခေါ ပါပိစ္ဆာဝ သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလ္လာနာ၊ ပါပိကာနံ ဣစ္ဆာနံ ဝသံ ဂတာ’’တိ. တတိယမ္ပိ ခေါ ဘဂဝါ ကောကာလိကံ ဘိက္ခုံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘မာ ဟေဝံ၊ ကောကာလိက၊ မာ ဟေဝံ၊ ကောကာလိက! ပသာဒေဟိ၊ ကောကာလိက၊ သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလ္လာနေသု စိတ္တံ. ပေသလာ သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလ္လာနာ’’တိ.

အထ ခေါ ကောကာလိကော ဘိက္ခု ဥဋ္ဌာယာသနာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ ပက္ကာမိ. အစိရပ္ပက္ကန္တဿ စ ကောကာလိကဿ ဘိက္ခုနော သာသပမတ္တီဟိ ပိဠကာဟိ သဗ္ဗော ကာယော ဖုဋော [ဖုဋ္ဌော (သျာ.)] အဟောသိ၊ သာသပမတ္တိယော ဟုတွာ မုဂ္ဂမတ္တိယော အဟေသုံ၊ မုဂ္ဂမတ္တိယော ဟုတွာ ကဠာယမတ္တိယော အဟေသုံ၊ ကဠာယမတ္တိယော ဟုတွာ ကောလဋ္ဌိမတ္တိယော အဟေသုံ၊ ကောလဋ္ဌိမတ္တိယော ဟုတွာ ကောလမတ္တိယော အဟေသုံ၊ ကောလမတ္တိယော ဟုတွာ အာမလကမတ္တိယော အဟေသုံ၊ အာမလကမတ္တိယော ဟုတွာ ဗေဠုဝသလာဋုကမတ္တိယော အဟေသုံ၊ ဗေဠုဝသလာဋုကမတ္တိယော ဟုတွာ ဗိလ္လမတ္တိယော အဟေသုံ၊ ဗိလ္လမတ္တိယော ဟုတွာ ပဘိဇ္ဇိံသု၊ ပုဗ္ဗဉ္စ လောဟိတဉ္စ ပဂ္ဃရိံသု. အထ ခေါ ကောကာလိကော ဘိက္ခု တေနေဝါဗာဓေန ကာလမကာသိ. ကာလင်္ကတော စ ကောကာလိကော ဘိက္ခု ပဒုမံ နိရယံ ဥပပဇ္ဇိ သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလ္လာနေသု စိတ္တံ အာဃာတေတွာ.

အထ ခေါ ဗြဟ္မာ သဟမ္ပတိ အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ အဘိက္ကန္တဝဏ္ဏော ကေဝလကပ္ပံ ဇေတဝနံ ဩဘာသေတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. ဧကမန္တံ၊ ဌိတော ခေါ ဗြဟ္မာ သဟမ္ပတိ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကောကာလိကော၊ ဘန္တေ၊ ဘိက္ခု ကာလင်္ကတော၊ ကာလင်္ကတော စ၊ ဘန္တေ၊ ကောကာလိကော ဘိက္ခု ပဒုမံ နိရယံ ဥပပန္နော သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလ္လာနေသု စိတ္တံ အာဃာတေတွာ’’တိ. ဣဒမဝေါစ ဗြဟ္မာ သဟမ္ပတိ၊ ဣဒံ ဝတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ တတ္ထေဝန္တရဓာယိ.

အထ ခေါ ဘဂဝါ တဿာ ရတ္တိယာ အစ္စယေန ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ဣမံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ရတ္တိံ ဗြဟ္မာ သဟမ္ပတိ အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ။ပေ။ ဣဒမဝေါစ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဗြဟ္မာ သဟမ္ပတိ၊ ဣဒံ ဝတွာ မံ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ တတ္ထေဝန္တရဓာယီ’’တိ.

ဧဝံ ဝုတ္တေ၊ အညတရော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကီဝဒီဃံ နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ ပဒုမေ နိရယေ အာယုပ္ပမာဏ’’န္တိ? ‘‘ဒီဃံ ခေါ၊ ဘိက္ခု၊ ပဒုမေ နိရယေ အာယုပ္ပမာဏံ၊ တံ န သုကရံ သင်္ခါတုံ ဧတ္တကာနိ ဝဿာနိ ဣတိ ဝါ ဧတ္တကာနိ ဝဿသတာနိ ဣတိ ဝါ ဧတ္တကာနိ ဝဿသဟဿာနိ ဣတိ ဝါ ဧတ္တကာနိ ဝဿသတသဟဿာနိ ဣတိ ဝါ’’တိ. ‘‘သက္ကာ ပန၊ ဘန္တေ၊ ဥပမာ [ဥပမံ (သီ. သျာ. က.)] ကာတု’’န္တိ? ‘‘သက္ကာ၊ ဘိက္ခူ’’တိ ဘဂဝါ အဝေါစ –

‘‘သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခု၊ ဝီသတိခါရိကော ကောသလကော တိလဝါဟော၊ တတော ပုရိသော ဝဿသတဿ ဝဿသတဿ အစ္စယေန ဧကမေကံ တိလံ ဥဒ္ဓရေယျ. ခိပ္ပတရံ ခေါ သော ဘိက္ခု ဝီသတိခါရိကော ကောသလကော တိလဝါဟော ဣမိနာ ဥပက္ကမေန ပရိက္ခယံ ပရိယာဒါနံ ဂစ္ဆေယျ၊ နတွေဝ ဧကော အဗ္ဗုဒေါ နိရယော. သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခု၊ ဝီသတိ အဗ္ဗုဒါ နိရယာ ဧဝမေကော နိရဗ္ဗုဒေါ နိရယော. သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခု၊ ဝီသတိ နိရဗ္ဗုဒါ နိရယာ ဧဝမေကော အဗဗော နိရယော. သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခု၊ ဝီသတိ အဗဗာ နိရယာ ဧဝမေကော အဟဟော နိရယော. သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခု၊ ဝီသတိ အဟဟာ နိရယာ ဧဝမေကော အဋဋော နိရယော. သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခု၊ ဝီသတိ အဋဋာ နိရယာ ဧဝမေကော ကုမုဒေါ နိရယော. သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခု၊ ဝီသတိ ကုမုဒါ နိရယာ ဧဝမေကော သောဂန္ဓိကော နိရယော. သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခု၊ ဝီသတိ သောဂန္ဓိကာ နိရယာ ဧဝမေကော ဥပ္ပလကော နိရယော. သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခု၊ ဝီသတိ ဥပ္ပလကာ နိရယာ ဧဝမေကော ပုဏ္ဍရီကော နိရယော. သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခု၊ ဝီသတိ ပုဏ္ဍရီကာ နိရယာ ဧဝမေကော ပဒုမော နိရယော. ပဒုမံ ခေါ ပန ဘိက္ခု နိရယံ ကောကာလိကော ဘိက္ခု ဥပပန္နော သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလ္လာနေသု စိတ္တံ အာဃာတေတွာ’’တိ. ဣဒမဝေါစ ဘဂဝါ၊ ဣဒံ ဝတွာန သုဂတော အထာပရံ ဧတဒဝေါစ သတ္ထာ –

၆၆၂. ‘‘ပုရိသဿ ဟိ ဇာတဿ၊ ကုဌာရီ [ကုဓာရီ (က.)] ဇာယတေ မုခေ၊

ယာယ ဆိန္ဒတိ အတ္တာနံ၊ ဗာလော ဒုဗ္ဘာသိတံ ဘဏံ.

၆၆၃. ‘‘ယော နိန္ဒိယံ ပသံသတိ၊ တံ ဝါ နိန္ဒတိ ယော ပသံသိယော၊

ဝိစိနာတိ မုခေန သော ကလိံ၊ ကလိနာ တေန သုခံ န ဝိန္ဒတိ.

၆၆၄. ‘‘အပ္ပမတ္တော အယံ ကလိ၊ ယော အက္ခေသု ဓနပရာဇယော၊

သဗ္ဗဿာပိ သဟာပိ အတ္တနာ၊ အယမေဝ မဟတ္တရော [မဟန္တကရော (သီ.)] ကလိ၊

ယော သုဂတေသု မနံ ပဒေါသယေ.

၆၆၅. ‘‘သတံ သဟဿာနံ နိရဗ္ဗုဒါနံ၊ ဆတ္တိံသတိ ပဉ္စ စ အဗ္ဗုဒါနိ [အဗ္ဗုဒါနံ (က.)]၊

ယမရိယဂရဟီ နိရယံ ဥပေတိ၊ ဝါစံ မနဉ္စ ပဏိဓာယ ပါပကံ.

၆၆၆. ‘‘အဘူတဝါဒီ နိရယံ ဥပေတိ၊ ယော ဝါပိ ကတွာ န ကရောမိစာဟ၊

ဥဘောပိ တေ ပေစ္စ သမာ ဘဝန္တိ၊ နိဟီနကမ္မာ မနုဇာ ပရတ္ထ.

၆၆၇. ‘‘ယော အပ္ပဒုဋ္ဌဿ နရဿ ဒုဿတိ၊ သုဒ္ဓဿ ပေါသဿ အနင်္ဂဏဿ၊

တမေဝ ဗာလံ ပစ္စေတိ ပါပံ၊ သုခုမော ရဇော ပဋိဝါတံဝ ခိတ္တော.

၆၆၈. ‘‘ယော လောဘဂုဏေ အနုယုတ္တော၊ သော ဝစသာ ပရိဘာသတိ အညေ၊

အသဒ္ဓေါ ကဒရိယော အဝဒညူ၊ မစ္ဆရိ ပေသုဏိယံ [ပေသုဏိယသ္မိံ (ဗဟူသု)] အနုယုတ္တော.

၆၆၉. ‘‘မုခဒုဂ္ဂ ဝိဘူတ အနရိယ၊ ဘူနဟု [ဘုနဟတ (သျာ. က.)] ပါပက ဒုက္ကဋကာရိ၊

ပုရိသန္တ ကလီ အဝဇာတ၊ မာ ဗဟုဘာဏိဓ နေရယိကောသိ.

၆၇၀. ‘‘ရဇမာကိရသီ အဟိတာယ၊ သန္တေ ဂရဟသိ ကိဗ္ဗိသကာရီ၊

ဗဟူနိ ဒုစ္စရိတာနိ စရိတွာ၊ ဂစ္ဆသိ ခေါ ပပတံ စိရရတ္တံ.

၆၇၁. ‘‘န ဟိ နဿတိ ကဿစိ ကမ္မံ၊ ဧတိ ဟတံ လဘတေဝ သုဝါမိ၊

ဒုက္ခံ မန္ဒော ပရလောကေ၊ အတ္တနိ ပဿတိ ကိဗ္ဗိသကာရီ.

၆၇၂. ‘‘အယောသင်္ကုသမာဟတဋ္ဌာနံ၊ တိဏှဓာရမယသူလမုပေတိ၊

အထ တတ္တအယောဂုဠသန္နိဘံ၊ ဘောဇနမတ္ထိ တထာ ပတိရူပံ.

၆၇၃. ‘‘န ဟိ ဝဂ္ဂု ဝဒန္တိ ဝဒန္တာ၊ နာဘိဇဝန္တိ န တာဏမုပေန္တိ၊

အင်္ဂါရေ သန္ထတေ သယန္တိ [သေန္တိ (သီ. သျာ. ပီ.)]၊ ဂိနိသမ္ပဇ္ဇလိတံ ပဝိသန္တိ.

၆၇၄. ‘‘ဇာလေန စ ဩနဟိယာန၊ တတ္ထ ဟနန္တိ အယောမယကုဋေဘိ [အယောမယကူဋေဟိ (သီ. သျာ. ပီ.)]၊

အန္ဓံဝ တိမိသမာယန္တိ၊ တံ ဝိတတဉှိ ယထာ မဟိကာယော.

၆၇၅. ‘‘အထ လောဟမယံ ပန ကုမ္ဘိံ၊ ဂိနိသမ္ပဇ္ဇလိတံ ပဝိသန္တိ၊

ပစ္စန္တိ ဟိ တာသု စိရရတ္တံ၊ အဂ္ဂိနိသမာသု [ဂိနိဿမာသု (က.)] သမုပ္ပိလဝါတေ.

၆၇၆. ‘‘အထ ပုဗ္ဗလောဟိတမိဿေ၊ တတ္ထ ကိံ ပစ္စတိ ကိဗ္ဗိသကာရီ၊

ယံ ယံ ဒိသကံ [ဒိသတံ (သီ. သျာ. ပီ.)] အဓိသေတိ၊ တတ္ထ ကိလိဿတိ သမ္ဖုသမာနော.

၆၇၇. ‘‘ပုဠဝါဝသထေ သလိလသ္မိံ၊ တတ္ထ ကိံ ပစ္စတိ ကိဗ္ဗိသကာရီ၊

ဂန္တုံ န ဟိ တီရမပတ္ထိ၊ သဗ္ဗသမာ ဟိ သမန္တကပလ္လာ.

၆၇၈. ‘‘အသိပတ္တဝနံ ပန တိဏှံ၊ တံ ပဝိသန္တိ သမုစ္ဆိဒဂတ္တာ၊

ဇိဝှံ ဗလိသေန ဂဟေတွာ၊ အာရဇယာရဇယာ ဝိဟနန္တိ.

၆၇၉. ‘‘အထ ဝေတရဏိံ ပန ဒုဂ္ဂံ၊ တိဏှဓာရခုရဓာရမုပေန္တိ၊

တတ္ထ မန္ဒာ ပပတန္တိ၊ ပါပကရာ ပါပါနိ ကရိတွာ.

၆၈၀. ‘‘ခါဒန္တိ ဟိ တတ္ထ ရုဒန္တေ၊ သာမာ သဗလာ ကာကောလဂဏာ စ၊

သောဏာ သိင်္ဂါလာ [သိဂါလာ (သီ. ပီ.)] ပဋိဂိဒ္ဓါ [ပဋိဂိဇ္ဈာ (သျာ. ပီ.)]၊ ကုလလာ ဝါယသာ စ [ကုလလာ စ ဝါယသာ (?)] ဝိတုဒန္တိ.

၆၈၁. ‘‘ကိစ္ဆာ ဝတယံ ဣဓ ဝုတ္တိ၊ ယံ ဇနော ဖုသတိ [ပဿတိ (သီ. သျာ. ပီ.)] ကိဗ္ဗိသကာရီ၊

တသ္မာ ဣဓ ဇီဝိတသေသေ၊ ကိစ္စကရော သိယာ နရော န စပ္ပမဇ္ဇေ.

၆၈၂. ‘‘တေ ဂဏိတာ ဝိဒူဟိ တိလဝါဟာ၊ ယေ ပဒုမေ နိရယေ ဥပနီတာ၊

နဟုတာနိ ဟိ ကောဋိယော ပဉ္စ ဘဝန္တိ၊ ဒွါဒသ ကောဋိသတာနိ ပုနညာ [ပနယျေ (က.)].

၆၈၃. ‘‘ယာဝ ဒုခါ [ဒုက္ခာ (သီ. သျာ.)၊ ဒုက္ခ (ပီ. က.)] နိရယာ ဣဓ ဝုတ္တာ၊ တတ္ထပိ တာဝ စိရံ ဝသိတဗ္ဗံ၊

တသ္မာ သုစိပေသလသာဓုဂုဏေသု၊ ဝါစံ မနံ သတတံ [ပကတံ (သျာ.)] ပရိရက္ခေ’’တိ.

ကောကာလိကသုတ္တံ ဒသမံ နိဋ္ဌိတံ.