၁၁. နာလကသုတ္တံ

၆၈၄. အာနန္ဒဇာတေ တိဒသဂဏေ ပတီတေ၊ သက္ကဉ္စ ဣန္ဒံ သုစိဝသနေ စ ဒေဝေ၊

ဒုဿံ ဂဟေတွာ အတိရိဝ ထောမယန္တေ၊ အသိတော ဣသိ အဒ္ဒသ ဒိဝါဝိဟာရေ.

၆၈၅. ဒိသွာန ဒေဝေ မုဒိတမနေ ဥဒဂ္ဂေ၊ စိတ္တိံ ကရိတွာန ဣဒမဝေါစ [ကရိတွာ ဣဒမဝေါစာသိ (သီ.)] တတ္ထ၊

‘‘ကိံ ဒေဝသံဃော အတိရိဝ ကလျရူပေါ၊ ဒုဿံ ဂဟေတွာ ရမယထ [ဘမယထ (သီ.)] ကိံ ပဋိစ္စ.

၆၈၆. ‘‘ယဒါပိ အာသီ အသုရေဟိ သင်္ဂမော၊ ဇယော သုရာနံ အသုရာ ပရာဇိတာ.

တဒါပိ နေတာဒိသော လောမဟံသနော၊ ကိမဗ္ဘုတံ ဒဋ္ဌု မရူ ပမောဒိတာ.

၆၈၇. ‘‘သေဠေန္တိ ဂါယန္တိ စ ဝါဒယန္တိ စ၊ ဘုဇာနိ ဖောဋေန္တိ [ပေါဌေန္တိ (သီ. ပီ.)၊ ပေါထေန္တိ (က.)] စ နစ္စယန္တိ စ၊

ပုစ္ဆာမိ ဝေါဟံ မေရုမုဒ္ဓဝါသိနေ၊ ဓုနာထ မေ သံသယံ ခိပ္ပ မာရိသာ’’.

၆၈၈. ‘‘သော ဗောဓိသတ္တော ရတနဝရော အတုလျော၊ မနုဿလောကေ ဟိတသုခတ္ထာယ [ဟိတသုခတာယ (သီ. သျာ. ပီ.)] ဇာတော၊

သကျာန ဂါမေ ဇနပဒေ လုမ္ဗိနေယျေ၊ တေနမှ တုဋ္ဌာ အတိရိဝ ကလျရူပါ.

၆၈၉. ‘‘သော သဗ္ဗသတ္တုတ္တမော အဂ္ဂပုဂ္ဂလော၊ နရာသဘော သဗ္ဗပဇာနမုတ္တမော၊

ဝတ္တေဿတိ စက္ကမိသိဝှယေ ဝနေ၊ နဒံဝ သီဟော ဗလဝါ မိဂါဘိဘူ’’.

၆၉၀. တံ သဒ္ဒံ သုတွာ တုရိတမဝသရီ သော၊ သုဒ္ဓေါဒနဿ တဒ ဘဝနံ ဥပါဝိသိ [ဥပါဂမိ (သီ. ပီ.)]၊

နိသဇ္ဇ တတ္ထ ဣဒမဝေါစာသိ သကျေ၊ ‘‘ကုဟိံ ကုမာရော အဟမပိ ဒဋ္ဌုကာမော’’.

၆၉၁. တတော ကုမာရံ ဇလိတမိဝ သုဝဏ္ဏံ၊ ဥက္ကာမုခေဝ သုကုသလသမ္ပဟဋ္ဌံ [သုကုသလေန သမ္ပဟဋ္ဌံ (က.)]၊

ဒဒ္ဒလ္လမာနံ [ဒဒ္ဒဠှမာနံ (က.)] သိရိယာ အနောမဝဏ္ဏံ၊ ဒဿေသု ပုတ္တံ အသိတဝှယဿ သကျာ.

၆၉၂. ဒိသွာ ကုမာရံ သိခိမိဝ ပဇ္ဇလန္တံ၊ တာရာသဘံဝ နဘသိဂမံ ဝိသုဒ္ဓံ၊

သူရိယံ တပန္တံ သရဒရိဝဗ္ဘမုတ္တံ၊ အာနန္ဒဇာတော ဝိပုလမလတ္ထ ပီတိံ.

၆၉၃. အနေကသာခဉ္စ သဟဿမဏ္ဍလံ၊ ဆတ္တံ မရူ ဓာရယုမန္တလိက္ခေ၊

သုဝဏ္ဏဒဏ္ဍာ ဝီတိပတန္တိ စာမရာ၊ န ဒိဿရေ စာမရဆတ္တဂါဟကာ.

၆၉၄. ဒိသွာ ဇဋီ ကဏှသိရိဝှယော ဣသိ၊ သုဝဏ္ဏနိက္ခံ ဝိယ ပဏ္ဍုကမ္ဗလေ၊

သေတဉ္စ ဆတ္တံ ဓရိယန္တ [ဓာရိယန္တ (သျာ.)၊ ဓာရယန္တံ (သီ. က.)] မုဒ္ဓနိ၊ ဥဒဂ္ဂစိတ္တော သုမနော ပဋိဂ္ဂဟေ.

၆၉၅. ပဋိဂ္ဂဟေတွာ ပန သကျပုင်္ဂဝံ၊ ဇိဂီသတော [ဇိဂိံသကော (သီ. သျာ. ပီ.)] လက္ခဏမန္တပါရဂူ၊

ပသန္နစိတ္တော ဂိရမဗ္ဘုဒီရယိ၊ ‘‘အနုတ္တရာယံ ဒွိပဒါနမုတ္တမော’’ [ဒိပဒါနမုတ္တမော (သီ. သျာ. ပီ.)].

၆၉၆. အထတ္တနော ဂမနမနုဿရန္တော၊ အကလျရူပေါ ဂဠယတိ အဿုကာနိ၊

ဒိသွာန သကျာ ဣသိမဝေါစုံ ရုဒန္တံ၊

‘‘နော စေ ကုမာရေ ဘဝိဿတိ အန္တရာယော’’.

၆၉၇. ဒိသွာန သကျေ ဣသိမဝေါစ အကလျေ၊ ‘‘နာဟံ ကုမာရေ အဟိတမနုဿရာမိ၊

န စာပိမဿ ဘဝိဿတိ အန္တရာယော၊ န ဩရကာယံ အဓိမာနသာ [အဓိမနသာ (သီ. သျာ.)] ဘဝါထ.

၆၉၈. ‘‘သမ္ဗောဓိယဂ္ဂံ ဖုသိဿတာယံ ကုမာရော၊ သော ဓမ္မစက္ကံ ပရမဝိသုဒ္ဓဒဿီ၊

ဝတ္တေဿတာယံ ဗဟုဇနဟိတာနုကမ္ပီ၊ ဝိတ္ထာရိကဿ ဘဝိဿတိ ဗြဟ္မစရိယံ.

၆၉၉. ‘‘မမဉ္စ အာယု န စိရမိဓာဝသေသော၊ အထန္တရာ မေ ဘဝိဿတိ ကာလကိရိယာ၊

သောဟံ န သောဿံ [သုဿံ (သီ. သျာ.)] အသမဓုရဿ ဓမ္မံ၊ တေနမှိ အဋ္ဋော ဗျသနံဂတော အဃာဝီ’’.

၇၀၀. သော သာကိယာနံ ဝိပုလံ ဇနေတွာ ပီတိံ၊ အန္တေပုရမှာ နိဂ္ဂမာ [နိရဂမာ (သီ. သျာ.)၊ နိဂမာ (က. သီ.)၊ နိရဂမ (ပီ.)] ဗြဟ္မစာရီ၊

သော ဘာဂိနေယျံ သယံ အနုကမ္ပမာနော၊ သမာဒပေသိ အသမဓုရဿ ဓမ္မေ.

၇၀၁. ‘‘ဗုဒ္ဓေါတိ ဃောသံ ယဒ [ယဒိ (သျာ. က.)] ပရတော သုဏာသိ၊ သမ္ဗောဓိပတ္တော ဝိဝရတိ ဓမ္မမဂ္ဂံ၊

ဂန္တွာန တတ္ထ သမယံ ပရိပုစ္ဆမာနော [သယံ ပရိပုစ္ဆိယာနော (သီ. သျာ.)]၊ စရဿု တသ္မိံ ဘဂဝတိ ဗြဟ္မစရိယံ’’.

၇၀၂. တေနာနုသိဋ္ဌော ဟိတမနေန တာဒိနာ၊ အနာဂတေ ပရမဝိသုဒ္ဓဒဿိနာ၊

သော နာလကော ဥပစိတပုညသဉ္စယော၊ ဇိနံ ပတိက္ခံ [ပတိ + ဣက္ခံ = ပတိက္ခံ] ပရိဝသိ ရက္ခိတိန္ဒြိယော.

၇၀၃. သုတွာန ဃောသံ ဇိနဝရစက္ကဝတ္တနေ၊ ဂန္တွာန ဒိသွာ ဣသိနိသဘံ ပသန္နော၊

မောနေယျသေဋ္ဌံ မုနိပဝရံ အပုစ္ဆိ၊ သမာဂတေ အသိတာဝှယဿ သာသနေတိ.

ဝတ္ထုဂါထာ နိဋ္ဌိတာ.

၇၀၄. ‘‘အညာတမေတံ ဝစနံ၊ အသိတဿ ယထာတထံ၊

တံ တံ ဂေါတမ ပုစ္ဆာမိ၊ သဗ္ဗဓမ္မာန ပါရဂုံ.

၇၀၅. ‘‘အနဂါရိယုပေတဿ၊ ဘိက္ခာစရိယံ ဇိဂီသတော၊

မုနိ ပဗြူဟိ မေ ပုဋ္ဌော၊ မောနေယျံ ဥတ္တမံ ပဒံ’’.

၇၀၆. ‘‘မောနေယျံ တေ ဥပညိဿံ၊ (ဣတိ ဘဂဝါ) ဒုက္ကရံ ဒုရဘိသမ္ဘဝံ၊

ဟန္ဒ တေ နံ ပဝက္ခာမိ၊ သန္ထမ္ဘဿု ဒဠှော ဘဝ.

၇၀၇. ‘‘သမာနဘာဂံ ကုဗ္ဗေထ၊ ဂါမေ အက္ကုဋ္ဌဝန္ဒိတံ၊

မနောပဒေါသံ ရက္ခေယျ၊ သန္တော အနုဏ္ဏတော စရေ.

၇၀၈. ‘‘ဥစ္စာဝစာ နိစ္ဆရန္တိ၊ ဒါယေ အဂ္ဂိသိခူပမာ၊

နာရိယော မုနိံ ပလောဘေန္တိ၊ တာသု တံ မာ ပလောဘယုံ.

၇၀၉. ‘‘ဝိရတော မေထုနာ ဓမ္မာ၊ ဟိတွာ ကာမေ ပရောပရေ [ပရောဝရေ (သီ. ပီ.)၊ ဝရာဝရေ (သျာ.)]၊

အဝိရုဒ္ဓေါ အသာရတ္တော၊ ပါဏေသု တသထာဝရေ.

၇၁၀. ‘‘ယထာ အဟံ တထာ ဧတေ၊ ယထာ ဧတေ တထာ အဟံ၊

အတ္တာနံ ဥပမံ ကတွာ၊ န ဟနေယျ န ဃာတယေ.

၇၁၁. ‘‘ဟိတွာ ဣစ္ဆဉ္စ လောဘဉ္စ၊ ယတ္ထ သတ္တော ပုထုဇ္ဇနော၊

စက္ခုမာ ပဋိပဇ္ဇေယျ၊ တရေယျ နရကံ ဣမံ.

၇၁၂. ‘‘ဦနူဒရော မိတာဟာရော၊ အပ္ပိစ္ဆဿ အလောလုပေါ၊

သဒါ [သ ဝေ (ပီ.)] ဣစ္ဆာယ နိစ္ဆာတော၊ အနိစ္ဆော ဟောတိ နိဗ္ဗုတော.

၇၁၃. ‘‘သ ပိဏ္ဍစာရံ စရိတွာ၊ ဝနန္တမဘိဟာရယေ၊

ဥပဋ္ဌိတော ရုက္ခမူလသ္မိံ၊ အာသနူပဂတော မုနိ.

၇၁၄. ‘‘သ ဈာနပသုတော ဓီရော၊ ဝနန္တေ ရမိတော သိယာ၊

ဈာယေထ ရုက္ခမူလသ္မိံ၊ အတ္တာနမဘိတောသယံ.

၇၁၅. ‘‘တတော ရတျာ ဝိဝသာနေ [ဝိဝသနေ (သီ. သျာ. ပီ.)]၊ ဂါမန္တမဘိဟာရယေ၊

အဝှါနံ နာဘိနန္ဒေယျ၊ အဘိဟာရဉ္စ ဂါမတော.

၇၁၆. ‘‘န မုနီ ဂါမမာဂမ္မ၊ ကုလေသု သဟသာ စရေ၊

ဃာသေသနံ ဆိန္နကထော၊ န ဝါစံ ပယုတံ ဘဏေ.

၇၁၇. ‘‘အလတ္ထံ ယဒိဒံ သာဓု၊ နာလတ္ထံ ကုသလံ ဣတိ၊

ဥဘယေနေဝ သော တာဒီ၊ ရုက္ခံဝုပနိဝတ္တတိ [ရုက္ခံဝု’ပတိဝတ္တတိ (က.)၊ ရုက္ခံဝ ဥပါတိဝတ္တတိ (သျာ.)].

၇၁၈. ‘‘သ ပတ္တပါဏိ ဝိစရန္တော၊ အမူဂေါ မူဂသမ္မတော၊

အပ္ပံ ဒါနံ န ဟီဠေယျ၊ ဒါတာရံ နာဝဇာနိယာ.

၇၁၉. ‘‘ဥစ္စာဝစာ ဟိ ပဋိပဒါ၊ သမဏေန ပကာသိတာ၊

န ပါရံ ဒိဂုဏံ ယန္တိ၊ နယိဒံ ဧကဂုဏံ မုတံ.

၇၂၀. ‘‘ယဿ စ ဝိသတာ နတ္ထိ၊ ဆိန္နသောတဿ ဘိက္ခုနော၊

ကိစ္စာကိစ္စပ္ပဟီနဿ၊ ပရိဠာဟော န ဝိဇ္ဇတိ.

၇၂၁. ‘‘မောနေယျံ တေ ဥပညိဿံ၊ ခုရဓာရူပမော ဘဝေ၊

ဇိဝှါယ တာလုမာဟစ္စ၊ ဥဒရေ သညတော သိယာ.

၇၂၂. ‘‘အလီနစိတ္တော စ သိယာ၊ န စာပိ ဗဟု စိန္တယေ၊

နိရာမဂန္ဓော အသိတော၊ ဗြဟ္မစရိယပရာယဏော.

၇၂၃. ‘‘ဧကာသနဿ သိက္ခေထ၊ သမဏူပါသနဿ စ၊

ဧကတ္တံ မောနမက္ခာတံ၊ ဧကော စေ အဘိရမိဿသိ၊

အထ ဘာဟိသိ [ဘာသိဟိ (သီ. သျာ. ပီ.)] ဒသဒိသာ.

၇၂၄. ‘‘သုတွာ ဓီရာနံ နိဂ္ဃေါသံ၊ ဈာယီနံ ကာမစာဂိနံ၊

တတော ဟိရိဉ္စ သဒ္ဓဉ္စ၊ ဘိယျော ကုဗ္ဗေထ မာမကော.

၇၂၅. ‘‘တံ နဒီဟိ ဝိဇာနာထ၊ သောဗ္ဘေသု ပဒရေသု စ၊

သဏန္တာ ယန္တိ ကုသောဗ္ဘာ [ကုဿုဗ္ဘာ (သီ.)]၊ တုဏှီယန္တိ မဟောဒဓီ.

၇၂၆. ‘‘ယဒူနကံ တံ သဏတိ၊ ယံ ပူရံ သန္တမေဝ တံ၊

အဍ္ဎကုမ္ဘူပမော ဗာလော၊ ရဟဒေါ ပူရောဝ ပဏ္ဍိတော.

၇၂၇. ‘‘ယံ သမဏော ဗဟုံ ဘာသတိ၊ ဥပေတံ အတ္ထသဉှိတံ၊

ဇာနံ သော ဓမ္မံ ဒေသေတိ၊ ဇာနံ သော ဗဟု ဘာသတိ.

၇၂၈. ‘‘ယော စ ဇာနံ သံယတတ္တော၊ ဇာနံ န ဗဟု ဘာသတိ၊

သ မုနီ မောနမရဟတိ၊ သ မုနီ မောနမဇ္ဈဂါ’’တိ.

နာလကသုတ္တံ ဧကာဒသမံ နိဋ္ဌိတံ.