၂. ဥဗ္ဗရိဝဂ္ဂေါ
၁. သံသာရမောစကပေတိဝတ္ထု
၉၅. ‘‘နဂ္ဂါ ဒုဗ္ဗဏ္ဏရူပါသိ၊ ကိသာ ဓမနိသန္ထတာ၊
ဥပ္ဖါသုလိကေ [ဥပ္ပါသုဠိကေ (က.)] ကိသိကေ၊ ကာ နု တွံ ဣဓ တိဋ္ဌသီ’’တိ.
၉၆. ‘‘အဟံ ဘဒန္တေ ပေတီမှိ၊ ဒုဂ္ဂတာ ယမလောကိကာ၊
ပါပကမ္မံ ကရိတွာန၊ ပေတလောကံ ဣတော ဂတာ’’တိ.
၉၇. ‘‘ကိံ နု ကာယေန ဝါစာယ၊ မနသာ ဒုက္ကဋံ ကတံ၊
ကိဿ ကမ္မဝိပါကေန၊ ပေတလောကံ ဣတော ဂတာ’’တိ.
၉၈. ‘‘အနုကမ္ပကာ မယှံ နာဟေသုံ ဘန္တေ၊ ပိတာ စ မာတာ အထဝါပိ ဉာတကာ၊
ယေ မံ နိယောဇေယျုံ ဒဒါဟိ ဒါနံ၊ ပသန္နစိတ္တာ သမဏဗြာဟ္မဏာနံ.
၉၉. ‘‘ဣတော အဟံ ဝဿသတာနိ ပဉ္စ၊ ယံ ဧဝရူပါ ဝိစရာမိ နဂ္ဂါ၊
ခုဒါယ တဏှာယ စ ခဇ္ဇမာနာ၊ ပါပဿ ကမ္မဿ ဖလံ မမေဒံ.
၁၀၀. ‘‘ဝန္ဒာမိ တံ အယျ ပသန္နစိတ္တာ၊ အနုကမ္ပ မံ ဝီရ မဟာနုဘာဝ၊
ဒတွာ စ မေ အာဒိသ ယံ ဟိ ကိဉ္စိ၊ မောစေဟိ မံ ဒုဂ္ဂတိယာ ဘဒန္တေ’’တိ.
၁၀၁. သာဓူတိ သော ပဋိဿုတွာ၊ သာရိပုတ္တောနုကမ္ပကော၊
ဘိက္ခူနံ အာလောပံ ဒတွာ၊ ပါဏိမတ္တဉ္စ စောဠကံ၊
ထာလကဿ စ ပါနီယံ၊ တဿာ ဒက္ခိဏမာဒိသိ.
၁၀၂. သမနန္တရာနုဒ္ဒိဋ္ဌေ၊ ဝိပါကော ဥဒပဇ္ဇထ၊
ဘောဇနစ္ဆာဒနပါနီယံ၊ ဒက္ခိဏာယ ဣဒံ ဖလံ.
၁၀၃. တတော သုဒ္ဓါ သုစိဝသနာ၊ ကာသိကုတ္တမဓာရိနီ၊
ဝိစိတ္တဝတ္ထာဘရဏာ၊ သာရိပုတ္တံ ဥပသင်္ကမိ.
၁၀၄. ‘‘အဘိက္ကန္တေန ဝဏ္ဏေန၊ ယာ တွံ တိဋ္ဌသိ ဒေဝတေ၊
ဩဘာသေန္တီ ဒိသာ သဗ္ဗာ၊ ဩသဓီ ဝိယ တာရကာ.
၁၀၅. ‘‘ကေန တေတာဒိသော ဝဏ္ဏော၊ ကေန တေ ဣဓ မိဇ္ဈတိ၊
ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ စ တေ ဘောဂါ၊ ယေ ကေစိ မနသော ပိယာ.
၁၀၆. ‘‘ပုစ္ဆာမိ တံ ဒေဝိ မဟာနုဘာဝေ၊ မနုဿဘူတာ ကိမကာသိ ပုညံ၊
ကေနာသိ ဧဝံ ဇလိတာနုဘာဝါ၊ ဝဏ္ဏော စ တေ သဗ္ဗဒိသာ ပဘာသတီ’’တိ.
၁၀၇. ‘‘ဥပ္ပဏ္ဍုကိံ ကိသံ ဆာတံ၊ နဂ္ဂံ သမ္ပတိတစ္ဆဝိံ [အာပတိတစ္ဆဝိံ (သီ.)]၊
မုနိ ကာရုဏိကော လောကေ၊ တံ မံ အဒ္ဒက္ခိ ဒုဂ္ဂတံ.
၁၀၈. ‘‘ဘိက္ခူနံ အာလောပံ ဒတွာ၊ ပါဏိမတ္တဉ္စ စောဠကံ၊
ထာလကဿ စ ပါနီယံ၊ မမ ဒက္ခိဏမာဒိသိ.
၁၀၉. ‘‘အာလောပဿ ဖလံ ပဿ၊ ဘတ္တံ ဝဿသတံ ဒသ၊
ဘုဉ္ဇာမိ ကာမကာမိနီ၊ အနေကရသဗျဉ္ဇနံ.
၁၁၀. ‘‘ပါဏိမတ္တဿ စောဠဿ၊ ဝိပါကံ ပဿ ယာဒိသံ၊
ယာဝတာ နန္ဒရာဇဿ၊ ဝိဇိတသ္မိံ ပဋိစ္ဆဒါ.
၁၁၁. ‘‘တတော ဗဟုတရာ ဘန္တေ၊ ဝတ္ထာနစ္ဆာဒနာနိ မေ၊
ကောသေယျကမ္ဗလီယာနိ၊ ခေါမကပ္ပါသိကာနိ စ.
၁၁၂. ‘‘ဝိပုလာ စ မဟဂ္ဃါ စ၊ တေပါကာသေဝလမ္ဗရေ၊
သာဟံ တံ ပရိဒဟာမိ၊ ယံ ယံ ဟိ မနသော ပိယံ.
၁၁၃. ‘‘ထာလကဿ စ ပါနီယံ၊ ဝိပါကံ ပဿ ယာဒိသံ၊
ဂမ္ဘီရာ စတုရဿာ စ၊ ပေါက္ခရညော သုနိမ္မိတာ.
၁၁၄. ‘‘သေတောဒကာ သုပ္ပတိတ္ထာ၊ သီတာ အပ္ပဋိဂန္ဓိယာ၊
ပဒုမုပ္ပလသဉ္ဆန္နာ၊ ဝါရိကိဉ္ဇက္ခပူရိတာ.
၁၁၅. ‘‘သာဟံ ရမာမိ ကီဠာမိ၊ မောဒါမိ အကုတောဘယာ၊
မုနိံ ကာရုဏိကံ လောကေ၊ ဘန္တေ ဝန္ဒိတုမာဂတာ’’တိ.
သံသာရမောစကပေတိဝတ္ထု ပဌမံ.
၂. သာရိပုတ္တတ္ထေရမာတုပေတိဝတ္ထု
၁၁၆. ‘‘နဂ္ဂါ ဒုဗ္ဗဏ္ဏရူပါသိ၊ ကိသာ ဓမနိသန္ထတာ၊
ဥပ္ဖါသုလိကေ ကိသိကေ၊ ကာ နု တွံ ဣဓ တိဋ္ဌသိ’’.
၁၁၇. ‘‘အဟံ တေ သကိယာ မာတာ၊ ပုဗ္ဗေ အညာသု ဇာတီသု၊
ဥပပန္နာ ပေတ္တိဝိသယံ၊ ခုပ္ပိပါသသမပ္ပိတာ.
၁၁၈. ‘‘ဆဍ္ဍိတံ ခိပိတံ ခေဠံ၊ သိင်္ဃာဏိကံ သိလေသုမံ၊
ဝသဉ္စ ဍယှမာနာနံ၊ ဝိဇာတာနဉ္စ လောဟိတံ.
၁၁၉. ‘‘ဝဏိကာနဉ္စ ယံ ဃာန-သီသစ္ဆိန္နာန လောဟိတံ၊
ခုဒါပရေတာ ဘုဉ္ဇာမိ၊ ဣတ္ထိပုရိသနိဿိတံ.
၁၂၀. ‘‘ပုဗ္ဗလောဟိတံ ဘက္ခာမိ [ပုဗ္ဗလောဟိတဘက္ခာသ္မိ (သီ.)]၊ ပသူနံ မာနုသာန စ၊
အလေဏာ အနဂါရာ စ၊ နီလမဉ္စပရာယဏာ.
၁၂၁. ‘‘ဒေဟိ ပုတ္တက မေ ဒါနံ၊ ဒတွာ အနွာဒိသာဟိ မေ၊
အပ္ပေဝ နာမ မုစ္စေယျံ၊ ပုဗ္ဗလောဟိတဘောဇနာ’’တိ.
၁၂၂. မာတုယာ ဝစနံ သုတွာ၊ ဥပတိဿောနုကမ္ပကော၊
အာမန္တယိ မောဂ္ဂလ္လာနံ၊ အနုရုဒ္ဓဉ္စ ကပ္ပိနံ.
၁၂၃. စတဿော ကုဋိယော ကတွာ၊ သံဃေ စာတုဒ္ဒိသေ အဒါ၊
ကုဋိယော အန္နပါနဉ္စ၊ မာတု ဒက္ခိဏမာဒိသီ.
၁၂၄. သမနန္တရာနုဒ္ဒိဋ္ဌေ၊ ဝိပါကော ဥဒပဇ္ဇထ၊
ဘောဇနံ ပါနီယံ ဝတ္ထံ၊ ဒက္ခိဏာယ ဣဒံ ဖလံ.
၁၂၅. တတော သုဒ္ဓါ သုစိဝသနာ၊ ကာသိကုတ္တမဓာရိနီ၊
ဝိစိတ္တဝတ္ထာဘရဏာ၊ ကောလိတံ ဥပသင်္ကမိ.
၁၂၆. ‘‘အဘိက္ကန္တေန ဝဏ္ဏေန၊ ယာ တွံ တိဋ္ဌသိ ဒေဝတေ၊
ဩဘာသေန္တီ ဒိသာ သဗ္ဗာ၊ ဩသဓီ ဝိယ တာရကာ.
၁၂၇. ‘‘ကေန တေတာဒိသော ဝဏ္ဏော၊ ကေန တေ ဣဓ မိဇ္ဈတိ၊
ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ စ တေ ဘောဂါ၊ ယေ ကေစိ မနသော ပိယာ.
၁၂၈. ‘‘ပုစ္ဆာမိ တံ ဒေဝိ မဟာနုဘာဝေ၊ မနုဿဘူတာ ကိမကာသိ ပုညံ၊
ကေနာသိ ဧဝံ ဇလိတာနုဘာဝါ၊ ဝဏ္ဏော စ တေ သဗ္ဗဒိသာ ပဘာသတီ’’တိ.
၁၂၉. ‘‘သာရိပုတ္တဿာဟံ မာတာ၊ ပုဗ္ဗေ အညာသု ဇာတီသု၊
ဥပပန္နာ ပေတ္တိဝိသယံ၊ ခုပ္ပိပါသသမပ္ပိတာ.
၁၃၀. ‘‘ဆဍ္ဍိတံ ခိပိတံ ခေဠံ၊ သိင်္ဃာဏိကံ သိလေသုမံ၊
ဝသဉ္စ ဍယှမာနာနံ၊ ဝိဇာတာနဉ္စ လောဟိတံ.
၁၃၁. ‘‘ဝဏိကာနဉ္စ ယံ ဃာန-သီသစ္ဆိန္နာန လောဟိတံ၊
ခုဒါပရေတာ ဘုဉ္ဇာမိ၊ ဣတ္ထိပုရိသနိဿိတံ.
၁၃၂. ‘‘ပုဗ္ဗလောဟိတံ ဘက္ခိဿံ၊ ပသူနံ မာနုသာန စ၊
အလေဏာ အနဂါရာ စ၊ နီလမဉ္စပရာယဏာ.
၁၃၃. ‘‘သာရိပုတ္တဿ ဒါနေန၊ မောဒါမိ အကုတောဘယာ၊
မုနိံ ကာရုဏိကံ လောကေ၊ ဘန္တေ ဝန္ဒိတုမာဂတာ’’တိ.
သာရိပုတ္တတ္ထေရဿ မာတုပေတိဝတ္ထု ဒုတိယံ.
၃. မတ္တာပေတိဝတ္ထု
၁၃၄. ‘‘နဂ္ဂါ ဒုဗ္ဗဏ္ဏရူပါသိ၊ ကိသာ ဓမနိသန္ထတာ၊
ဥပ္ဖါသုလိကေ ကိသိကေ၊ ကာ နု တွံ ဣဓ တိဋ္ဌသီ’’တိ.
၁၃၅. ‘‘အဟံ မတ္တာ တုဝံ တိဿာ၊ သပတ္တီ တေ ပုရေ အဟုံ၊
ပါပကမ္မံ ကရိတွာန၊ ပေတလောကံ ဣတော ဂတာ’’တိ.
၁၃၆. ‘‘ကိံ နု ကာယေန ဝါစာယ၊ မနသာ ဒုက္ကဋံ ကတံ၊
ကိဿ ကမ္မဝိပါကေန၊ ပေတလောကံ ဣတော ဂတာ’’တိ.
၁၃၇. ‘‘စဏ္ဍီ စ ဖရုသာ စာသိံ၊ ဣဿုကီ မစ္ဆရီ သဌာ [သဌီ (သီ.)]၊
တာဟံ ဒုရုတ္တံ ဝတွာန၊ ပေတလောကံ ဣတော ဂတာ’’တိ.
၁၃၈. သဗ္ဗံ [သစ္စံ (က.)] အဟမ္ပိ ဇာနာမိ၊ ယထာ တွံ စဏ္ဍိကာ အဟု၊
အညဉ္စ ခေါ တံ ပုစ္ဆာမိ၊ ကေနာသိ ပံသုကုန္ထိတာ’’တိ.
၁၃၉. ‘‘သီသံနှာတာ တုဝံ အာသိ၊ သုစိဝတ္ထာ အလင်္ကတာ၊
အဟဉ္စ ခေါ [ခေါ တံ (သီ. က.)] အဓိမတ္တံ၊ သမလင်္ကတတရာ တယာ.
၁၄၀. ‘‘တဿာ မေ ပေက္ခမာနာယ၊ သာမိကေန သမန္တယိ၊
တတော မေ ဣဿာ ဝိပုလာ၊ ကောဓော မေ သမဇာယထ.
၁၄၁. ‘‘တတော ပံသုံ ဂဟေတွာန၊ ပံသုနာ တံ ဟိ ဩကိရိံ [တံ ဝိကီရိဟံ (သျာ. က.)]၊
တဿ ကမ္မဝိပါကေန၊ တေနမှိ ပံသုကုန္ထိတာ’’တိ.
၁၄၂. ‘‘သစ္စံ အဟမ္ပိ ဇာနာမိ၊ ပံသုနာ မံ တွမောကိရိ၊
အညဉ္စ ခေါ တံ ပုစ္ဆာမိ၊ ကေန ခဇ္ဇသိ ကစ္ဆုယာ’’တိ.
၁၄၃. ‘‘ဘေသဇ္ဇဟာရီ ဥဘယော၊ ဝနန္တံ အဂမိမှသေ၊
တွဉ္စ ဘေသဇ္ဇမာဟရိ၊ အဟဉ္စ ကပိကစ္ဆုနော.
၁၄၄. ‘‘တဿာ တျာဇာနမာနာယ၊ သေယျံ တျာဟံ သမောကိရိံ၊
တဿ ကမ္မဝိပါကေန၊ တေန ခဇ္ဇာမိ ကစ္ဆုယာ’’တိ.
၁၄၅. ‘‘သစ္စံ အဟမ္ပိ ဇာနာမိ၊ သေယျံ မေ တွံ သမောကိရိ၊
အညဉ္စ ခေါ တံ ပုစ္ဆာမိ၊ ကေနာသိ နဂ္ဂိယာ တုဝ’’န္တိ.
၁၄၆. ‘‘သဟာယာနံ သမယော အာသိ၊ ဉာတီနံ သမိတီ အဟု၊
တွဉ္စ အာမန္တိတာ အာသိ၊ သသာမိနီ နော စ ခေါ အဟံ.
၁၄၇. ‘‘တဿာ တျာဇာနမာနာယ၊ ဒုဿံ တျာဟံ အပါနုဒိံ၊
တဿ ကမ္မဝိပါကေန၊ တေနမှိ နဂ္ဂိယာ အဟ’’န္တိ.
၁၄၈. ‘‘သစ္စံ အဟမ္ပိ ဇာနာမိ၊ ဒုဿံ မေ တွံ အပါနုဒိ၊
အညဉ္စ ခေါ တံ ပုစ္ဆာမိ၊ ကေနာသိ ဂူထဂန္ဓိနီ’’တိ.
၁၄၉. ‘‘တဝ ဂန္ဓဉ္စ မာလဉ္စ၊ ပစ္စဂ္ဃဉ္စ ဝိလေပနံ၊
ဂူထကူပေ အဓာရေသိံ [အဓာရေသိံ (က.)]၊ တံ ပါပံ ပကတံ မယာ၊
တဿ ကမ္မဝိပါကေန၊ တေနမှိ ဂူထဂန္ဓိနီ’’တိ.
၁၅၀. ‘‘သစ္စံ အဟမ္ပိ ဇာနာမိ၊ တံ ပါပံ ပကတံ တယာ၊
အညဉ္စ ခေါ တံ ပုစ္ဆာမိ၊ ကေနာသိ ဒုဂ္ဂတာ တုဝ’’န္တိ.
၁၅၁. ‘‘ဥဘိန္နံ သမကံ အာသိ၊ ယံ ဂေဟေ ဝိဇ္ဇတေ ဓနံ၊
သန္တေသု ဒေယျဓမ္မေသု၊ ဒီပံ နာကာသိမတ္တနော၊
တဿ ကမ္မဝိပါကေန၊ တေနမှိ ဒုဂ္ဂတာ အဟံ.
၁၅၂. ‘‘တဒေဝ မံ တွံ အဝစ၊ ‘ပါပကမ္မံ နိသေဝသိ၊
န ဟိ ပါပေဟိ ကမ္မေဟိ၊ သုလဘာ ဟောတိ သုဂ္ဂတီ’’’တိ.
၁၅၃. ‘‘ဝါမတော မံ တွံ ပစ္စေသိ၊ အထောပိ မံ ဥသူယသိ၊
ပဿ ပါပါနံ ကမ္မာနံ၊ ဝိပါကော ဟောတိ ယာဒိသော.
၁၅၄. ‘‘တေ ဃရာ တာ စ ဒါသိယော [တေ ဃရဒါသိယော အာသုံ (သီ. သျာ.)၊ တေ ဃရေ ဒါသိယော စေဝ (က.)]၊ တာနေဝါဘရဏာနိမေ၊
တေ အညေ ပရိစာရေန္တိ၊ န ဘောဂါ ဟောန္တိ သဿတာ.
၁၅၅. ‘‘ဣဒါနိ ဘူတဿ ပိတာ၊ အာပဏာ ဂေဟမေဟိတိ၊
အပ္ပေဝ တေ ဒဒေ ကိဉ္စိ၊ မာ သု တာဝ ဣတော အဂါ’’တိ.
၁၅၆. ‘‘နဂ္ဂါ ဒုဗ္ဗဏ္ဏရူပါမှိ၊ ကိသာ ဓမနိသန္ထတာ၊
ကောပီနမေတံ ဣတ္ထီနံ၊ မာ မံ ဘူတပိတာဒ္ဒသာ’’တိ.
၁၅၇. ‘‘ဟန္ဒ ကိံ ဝါ တျာဟံ [ကိံ တျာဟံ (သီ. သျာ.)၊ ကိံ ဝတာဟံ (က.)] ဒမ္မိ၊ ကိံ ဝါ တေဓ [ကိံ ဝါ စ တေ (သီ. သျာ.)၊ ကိံ ဝိဓ တေ (က.)] ကရောမဟံ၊
ယေန တွံ သုခိတာ အဿ၊ သဗ္ဗကာမသမိဒ္ဓိနီ’’တိ.
၁၅၈. ‘‘စတ္တာရော ဘိက္ခူ သင်္ဃတော၊ စတ္တာရော ပန ပုဂ္ဂလာ၊
အဋ္ဌ ဘိက္ခူ ဘောဇယိတွာ၊ မမ ဒက္ခိဏမာဒိသ၊
တဒါဟံ သုခိတာ ဟေဿံ၊ သဗ္ဗကာမသမိဒ္ဓိနီ’’တိ.
၁၅၉. သာဓူတိ သာ ပဋိဿုတွာ၊ ဘောဇယိတွာဋ္ဌ ဘိက္ခဝေါ၊
ဝတ္ထေဟစ္ဆာဒယိတွာန၊ တဿာ ဒက္ခိဏမာဒိသီ.
၁၆၀. သမနန္တရာနုဒ္ဒိဋ္ဌေ၊ ဝိပါကော ဥဒပဇ္ဇထ၊
ဘောဇနစ္ဆာဒနပါနီယံ၊ ဒက္ခိဏာယ ဣဒံ ဖလံ.
၁၆၁. တတော သုဒ္ဓါ သုစိဝသနာ၊ ကာသိကုတ္တမဓာရိနီ၊
ဝိစိတ္တဝတ္ထာဘရဏာ၊ သပတ္တိံ ဥပသင်္ကမိ.
၁၆၂. ‘‘အဘိက္ကန္တေန ဝဏ္ဏေန၊ ယာ တွံ တိဋ္ဌသိ ဒေဝတေ၊
ဩဘာသေန္တီ ဒိသာ သဗ္ဗာ၊ ဩသဓီ ဝိယ တာရကာ.
၁၆၃. ‘‘ကေန တေတာဒိသော ဝဏ္ဏော၊ ကေန တေ ဣဓ မိဇ္ဈတိ၊
ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ စ တေ ဘောဂါ၊ ယေ ကေစိ မနသော ပိယာ.
၁၆၄. ‘‘ပုစ္ဆာမိ တံ ဒေဝိ မဟာနုဘာဝေ၊ မနုဿဘူတာ ကိမကာသိ ပုညံ၊
ကေနာသိ ဧဝံ ဇလိတာနုဘာဝါ၊ ဝဏ္ဏော စ တေ သဗ္ဗဒိသာ ပဘာသတီ’’တိ.