၃. စူဠဝဂ္ဂေါ
၁. အဘိဇ္ဇမာနပေတဝတ္ထု
၃၈၇. ‘‘အဘိဇ္ဇမာနေ ဝါရိမှိ၊ ဂင်္ဂါယ ဣဓ ဂစ္ဆသိ၊
နဂ္ဂေါ ပုဗ္ဗဒ္ဓပေတောဝ မာလဓာရီ အလင်္ကတော၊
ကုဟိံ ဂမိဿသိ ပေတ၊ ကတ္ထ ဝါသော ဘဝိဿတီ’’တိ.
၃၈၈. ‘‘စုန္ဒဋ္ဌိလံ [စုန္ဒဋ္ဌိကံ (သီ.)] ဂမိဿာမိ၊ ပေတော သော ဣတိ ဘာသတိ၊
အန္တရေ ဝါသဘဂါမံ၊ ဗာရာဏသိံ စ [ဗာရာဏသိယာ စ (သီ. သျာ.)] သန္တိကေ’’.
၃၈၉. တဉ္စ ဒိသွာ မဟာမတ္တော၊ ကောလိယော ဣတိ ဝိဿုတော၊
သတ္တုံ ဘတ္တဉ္စ ပေတဿ၊ ပီတကဉ္စ ယုဂံ အဒါ.
၃၉၀. နာဝါယ တိဋ္ဌမာနာယ၊ ကပ္ပကဿ အဒါပယိ၊
ကပ္ပကဿ ပဒိန္နမှိ၊ ဌာနေ ပေတဿ ဒိဿထ [ပေတဿု’ဒိဿထ (သီ.)၊ ပေတဿု’ဒိစ္ဆထ (?)].
၃၉၁. တတော သုဝတ္ထဝသနော၊ မာလဓာရီ အလင်္ကတော၊
ဌာနေ ဌိတဿ ပေတဿ၊ ဒက္ခိဏာ ဥပကပ္ပထ၊
တသ္မာ ဒဇ္ဇေထ ပေတာနံ၊ အနုကမ္ပာယ ပုနပ္ပုနံ.
၃၉၂. သာတုန္နဝသနာ [သာဟုန္နဝါသိနော (သျာ. ပီ.)၊ သာဟုန္ဒဝါသိနော (က.)] ဧကေ၊ အညေ ကေသနိဝါသနာ [ကေသနိဝါသိနော (သျာ. က.)]၊
ပေတာ ဘတ္တာယ ဂစ္ဆန္တိ၊ ပက္ကမန္တိ ဒိသောဒိသံ.
၃၉၃. ဒူရေ ဧကေ [ဒူရေ ပေတာ (က.)] ပဓာဝိတွာ၊ အလဒ္ဓါဝ နိဝတ္တရေ၊
ဆာတာ ပမုစ္ဆိတာ ဘန္တာ၊ ဘူမိယံ ပဋိသုမ္ဘိတာ.
၃၉၄. တေ စ [ကေစိ (သီ. သျာ.)] တတ္ထ ပပတိတာ [ပပတိတွာ (သီ.)၊ စ ပတိတာ (သျာ.)]၊ ဘူမိယံ ပဋိသုမ္ဘိတာ၊
ပုဗ္ဗေ အကတကလျာဏာ၊ အဂ္ဂိဒဍ္ဎာဝ အာတပေ.
၃၉၅. ‘‘မယံ ပုဗ္ဗေ ပါပဓမ္မာ၊ ဃရဏီ ကုလမာတရော၊
သန္တေသု ဒေယျဓမ္မေသု၊ ဒီပံ နာကမှ အတ္တနော.
၃၉၆. ‘‘ပဟူတံ အန္နပါနမ္ပိ၊ အပိဿု အဝကိရီယတိ၊
သမ္မဂ္ဂတေ ပဗ္ဗဇိတေ၊ န စ ကိဉ္စိ အဒမှသေ.
၃၉၇. ‘‘အကမ္မကာမာ အလသာ၊ သာဒုကာမာ မဟဂ္ဃသာ၊
အာလောပပိဏ္ဍဒါတာရော၊ ပဋိဂ္ဂဟေ ပရိဘာသိမှသေ [ပရိဘာသိတာ (သျာ. က.)].
၃၉၈. ‘‘တေ ဃရာ တာ စ ဒါသိယော၊ တာနေဝါဘရဏာနိ နော၊
တေ အညေ ပရိစာရေန္တိ၊ မယံ ဒုက္ခဿ ဘာဂိနော.
၃၉၉. ‘‘ဝေဏီ ဝါ အဝညာ ဟောန္တိ၊ ရထကာရီ စ ဒုဗ္ဘိကာ၊
စဏ္ဍာလီ ကပဏာ ဟောန္တိ၊ ကပ္ပကာ [နှာပိကာ (သီ.)] စ ပုနပ္ပုနံ.
၄၀၀. ‘‘ယာနိ ယာနိ နိဟီနာနိ၊ ကုလာနိ ကပဏာနိ စ၊
တေသု တေသွေဝ ဇာယန္တိ၊ ဧသာ မစ္ဆရိနော ဂတိ.
၄၀၁. ‘‘ပုဗ္ဗေ စ ကတကလျာဏာ၊ ဒါယကာ ဝီတမစ္ဆရာ၊
သဂ္ဂံ တေ ပရိပူရေန္တိ၊ ဩဘာသေန္တိ စ နန္ဒနံ.
၄၀၂. ‘‘ဝေဇယန္တေ စ ပါသာဒေ၊ ရမိတွာ ကာမကာမိနော၊
ဥစ္စာကုလေသု ဇာယန္တိ၊ သဘောဂေသု တတော စုတာ.
၄၀၃. ‘‘ကူဋာဂါရေ စ ပါသာဒေ၊ ပလ္လင်္ကေ ဂေါနကတ္ထတေ၊
ဗီဇိတင်္ဂါ [ဝီဇိတင်္ဂါ (သီ. သျာ.)] မောရဟတ္ထေဟိ၊ ကုလေ ဇာတာ ယသဿိနော.
၄၀၄. ‘‘အင်္ကတော အင်္ကံ ဂစ္ဆန္တိ၊ မာလဓာရီ အလင်္ကတာ၊
ဓာတိယော ဥပတိဋ္ဌန္တိ၊ သာယံ ပါတံ သုခေသိနော.
၄၀၅. ‘‘နယိဒံ အကတပုညာနံ၊ ကတပုညာနမေဝိဒံ၊
အသောကံ နန္ဒနံ ရမ္မံ၊ တိဒသာနံ မဟာဝနံ.
၄၀၆. ‘‘သုခံ အကတပုညာနံ၊ ဣဓ နတ္ထိ ပရတ္ထ စ၊
သုခဉ္စ ကတပုညာနံ၊ ဣဓ စေဝ ပရတ္ထ စ.
၄၀၇. ‘‘တေသံ သဟဗျကာမာနံ၊ ကတ္တဗ္ဗံ ကုသလံ ဗဟုံ၊
ကတပုညာ ဟိ မောဒန္တိ၊ သဂ္ဂေ ဘောဂသမင်္ဂိနော’’တိ.
အဘိဇ္ဇမာနပေတဝတ္ထု ပဌမံ.
၂. သာဏဝါသီထေရပေတဝတ္ထု
၄၀၈. ကုဏ္ဍိနာဂရိယော ထေရော၊ သာဏဝါသိ [သာနုဝါသိ (သီ.)၊ သာနဝါသိ (သျာ.)] နိဝါသိကော၊
ပေါဋ္ဌပါဒေါတိ နာမေန၊ သမဏော ဘာဝိတိန္ဒြိယော.
၄၀၉. တဿ မာတာ ပိတာ ဘာတာ၊ ဒုဂ္ဂတာ ယမလောကိကာ၊
ပါပကမ္မံ ကရိတွာန၊ ပေတလောကံ ဣတော ဂတာ.
၄၁၀. တေ ဒုဂ္ဂတာ သူစိကဋ္ဋာ၊ ကိလန္တာ နဂ္ဂိနော ကိသာ၊
ဥတ္တသန္တာ [ဩတ္တပ္ပန္တာ (သျာ. က.)] မဟတ္တာသာ [မဟာတာသာ (သီ.)]၊ န ဒဿေန္တိ ကုရူရိနော [ကုရုဒ္ဒိနော (က.)].
၄၁၁. တဿ ဘာတာ ဝိတရိတွာ၊ နဂ္ဂေါ ဧကပထေကကော၊
စတုကုဏ္ဍိကော ဘဝိတွာန၊ ထေရဿ ဒဿယီတုမံ.
၄၁၂. ထေရော စာမနသိကတွာ၊ တုဏှီဘူတော အတိက္ကမိ၊
သော စ ဝိညာပယီ ထေရံ၊ ‘ဘာတာ ပေတဂတော အဟံ’.
၄၁၃. ‘‘မာတာ ပိတာ စ တေ ဘန္တေ၊ ဒုဂ္ဂတာ ယမလောကိကာ၊
ပါပကမ္မံ ကရိတွာန၊ ပေတလောကံ ဣတော ဂတာ.
၄၁၄. ‘‘တေ ဒုဂ္ဂတာ သူစိကဋ္ဋာ၊ ကိလန္တာ နဂ္ဂိနော ကိသာ၊
ဥတ္တသန္တာ မဟတ္တာသာ၊ န ဒဿေန္တိ ကုရူရိနော.
၄၁၅. ‘‘အနုကမ္ပဿု ကာရုဏိကော၊ ဒတွာ အနွာဒိသာဟိ နော၊
တဝ ဒိန္နေန ဒါနေန၊ ယာပေဿန္တိ ကုရူရိနော’’တိ.
၄၁၆. ထေရော စရိတွာ ပိဏ္ဍာယ၊ ဘိက္ခူ အညေ စ ဒွါဒသ၊
ဧကဇ္ဈံ သန္နိပတိံသု၊ ဘတ္တဝိဿဂ္ဂကာရဏာ.
၄၁၇. ထေရော သဗ္ဗေဝ တေ အာဟ၊ ‘‘ယထာလဒ္ဓံ ဒဒါထ မေ၊
သံဃဘတ္တံ ကရိဿာမိ၊ အနုကမ္ပာယ ဉာတိနံ’’.
၄၁၈. နိယျာဒယိံသု ထေရဿ၊ ထေရော သံဃံ နိမန္တယိ၊
ဒတွာ အနွာဒိသိ ထေရော၊ မာတု ပိတု စ ဘာတုနော၊
‘‘ဣဒံ မေ ဉာတီနံ ဟောတု၊ သုခိတာ ဟောန္တု ဉာတယော’’.
၄၁၉. သမနန္တရာနုဒ္ဒိဋ္ဌေ၊ ဘောဇနံ ဥဒပဇ္ဇထ၊
သုစိံ ပဏီတံ သမ္ပန္နံ၊ အနေကရသဗျဉ္ဇနံ.
၄၂၀. တတော ဥဒ္ဒဿယီ [ဥဒ္ဒိသယီ (သီ. က.)၊ ဥဒ္ဒိဿတိ (သျာ. က.)] ဘာတာ၊ ဝဏ္ဏဝါ ဗလဝါ သုခီ၊
‘‘ပဟူတံ ဘောဇနံ ဘန္တေ၊ ပဿ နဂ္ဂါမှသေ မယံ၊
တထာ ဘန္တေ ပရက္ကမ၊ ယထာ ဝတ္ထံ လဘာမသေ’’တိ.
၄၂၁. ထေရော သင်္ကာရကူဋမှာ၊ ဥစ္စိနိတွာန နန္တကေ၊
ပိလောတိကံ ပဋံ ကတွာ၊ သံဃေ စာတုဒ္ဒိသေ အဒါ.
၄၂၂. ဒတွာ အနွာဒိသီ ထေရော၊ မာတု ပိတု စ ဘာတုနော၊
‘‘ဣဒံ မေ ဉာတီနံ ဟောတု၊ သုခိတာ ဟောန္တု ဉာတယော’’.
၄၂၃. သမနန္တရာနုဒ္ဒိဋ္ဌေ၊ ဝတ္ထာနိ ဥဒပဇ္ဇိသုံ၊
တတော သုဝတ္ထဝသနော၊ ထေရဿ ဒဿယီတုမံ.
၄၂၄. ‘‘ယာဝတာ နန္ဒရာဇဿ၊ ဝိဇိတသ္မိံ ပဋိစ္ဆဒါ၊
တတော ဗဟုတရာ ဘန္တေ၊ ဝတ္ထာနစ္ဆာဒနာနိ နော.
၄၂၅. ‘‘ကောသေယျကမ္ဗလီယာနိ၊ ခေါမ ကပ္ပါသိကာနိ စ၊
ဝိပုလာ စ မဟဂ္ဃါ စ၊ တေပါကာသေဝလမ္ဗရေ.
၄၂၆. ‘‘တေ မယံ ပရိဒဟာမ၊ ယံ ယံ ဟိ မနသော ပိယံ၊
တထာ ဘန္တေ ပရက္ကမ၊ ယထာ ဂေဟံ လဘာမသေ’’တိ.
၄၂၇. ထေရော ပဏ္ဏကုဋိံ ကတွာ၊ သံဃေ စာတုဒ္ဒိသေ အဒါ၊
ဒတွာ အနွာဒိသီ ထေရော၊ မာတု ပိတု စ ဘာတုနော၊
‘‘ဣဒံ မေ ဉာတီနံ ဟောတု၊ သုခိတာ ဟောန္တု ဉာတယော’’.
၄၂၈. သမနန္တရာနုဒ္ဒိဋ္ဌေ၊ ဃရာနိ ဥဒပဇ္ဇိသုံ၊
ကူဋာဂါရနိဝေသနာ၊ ဝိဘတ္တာ ဘာဂသော မိတာ.
၄၂၉. ‘‘န မနုဿေသု ဤဒိသာ၊ ယာဒိသာ နော ဃရာ ဣဓ၊
အပိ ဒိဗ္ဗေသု ယာဒိသာ၊ တာဒိသာ နော ဃရာ ဣဓ.
၄၃၀. ‘‘ဒဒ္ဒလ္လမာနာ အာဘေန္တိ [အာဘန္တိ (က.)]၊ သမန္တာ စတုရော ဒိသာ၊
‘တထာ ဘန္တေ ပရက္ကမ၊ ယထာ ပါနီယံ လဘာမသေ’’တိ.
၄၃၁. ထေရော ကရဏံ [ကရကံ (သီ. သျာ. ပီ.)] ပူရေတွာ၊ သံဃေ စာတုဒ္ဒိသေ အဒါ၊
ဒတွာ အနွာဒိသီ ထေရော၊ မာတု ပိတု စ ဘာတုနော၊
‘‘ဣဒံ မေ ဉာတီနံ ဟောတု၊ သုခိတာ ဟောန္တု ဉာတယော’.
၄၃၂. သမနန္တရာနုဒ္ဒိဋ္ဌေ၊ ပါနီယံ ဥဒပဇ္ဇထ၊
ဂမ္ဘီရာ စတုရဿာ စ၊ ပေါက္ခရညော သုနိမ္မိတာ.
၄၃၃. သီတောဒိကာ သုပ္ပတိတ္ထာ၊ သီတာ အပ္ပဋိဂန္ဓိယာ၊
ပဒုမုပ္ပလသဉ္ဆန္နာ၊ ဝါရိကိဉ္ဇက္ခပူရိတာ.
၄၃၄. တတ္ထ နှတွာ ပိဝိတွာ စ၊ ထေရဿ ပဋိဒဿယုံ၊
‘‘ပဟူတံ ပါနီယံ ဘန္တေ၊ ပါဒါ ဒုက္ခာ ဖလန္တိ နော’’.
၄၃၅. ‘‘အာဟိဏ္ဍမာနာ ခဉ္ဇာမ၊ သက္ခရေ ကုသကဏ္ဋကေ၊
‘တထာ ဘန္တေ ပရက္ကမ၊ ယထာ ယာနံ လဘာမသေ’’’တိ.
၄၃၆. ထေရော သိပါဋိကံ လဒ္ဓါ၊ သံဃေ စာတုဒ္ဒိသေ အဒါ၊
ဒတွာ အနွာဒိသီ ထေရော၊ မာတု ပိတု စ ဘာတုနော၊
‘‘ဣဒံ မေ ဉာတီနံ ဟောတု၊ သုခိတာ ဟောန္တု ဉာတယော’’.
၄၃၇. သမနန္တရာနုဒ္ဒိဋ္ဌေ၊ ပေတာ ရထေန မာဂမုံ၊
‘‘အနုကမ္ပိတမှ ဘဒန္တေ၊ ဘတ္တေနစ္ဆာဒနေန စ.
၄၃၈. ‘‘ဃရေန ပါနီယဒါနေန၊ ယာနဒါနေန စူဘယံ၊
မုနိံ ကာရုဏိကံ လောကေ၊ ဘန္တေ ဝန္ဒိတုမာဂတာ’’တိ.
သာဏဝါသီထေရပေတဝတ္ထု ဒုတိယံ.
၃. ရထကာရပေတိဝတ္ထု
၄၃၉. ‘‘ဝေဠုရိယထမ္ဘံ ရုစိရံ ပဘဿရံ၊ ဝိမာနမာရုယှ အနေကစိတ္တံ၊
တတ္ထစ္ဆသိ ဒေဝိ မဟာနုဘာဝေ၊ ပထဒ္ဓနိ [သမန္တတော (က.)] ပန္နရသေဝ စန္ဒော.
၄၄၀. ‘‘ဝဏ္ဏော စ တေ ကနကဿ သန္နိဘော၊ ဥတ္တတ္တရူပေါ ဘုသ ဒဿနေယျော၊
ပလ္လင်္ကသေဋ္ဌေ အတုလေ နိသိန္နာ၊ ဧကာ တုဝံ နတ္ထိ စ တုယှ သာမိကော.
၄၄၁. ‘‘ဣမာ စ တေ ပေါက္ခရဏီ သမန္တာ၊ ပဟူတမလျာ [ပဟူတမာလာ (သီ. သျာ.)] ဗဟုပုဏ္ဍရီကာ၊
သုဝဏ္ဏစုဏ္ဏေဟိ သမန္တမောတ္ထတာ၊ န တတ္ထ ပင်္ကော ပဏကော စ ဝိဇ္ဇတိ.
၄၄၂. ‘‘ဟံသာ စိမေ ဒဿနီယာ မနောရမာ၊ ဥဒကသ္မိမနုပရိယန္တိ သဗ္ဗဒါ၊
သမယျ ဝဂ္ဂူပနဒန္တိ သဗ္ဗေ၊ ဗိန္ဒုဿရာ ဒုန္ဒုဘီနံဝ ဃောသော.
၄၄၃. ‘‘ဒဒ္ဒလ္လမာနာ ယသသာ ယသဿိနီ၊ နာဝါယ စ တွံ အဝလမ္ဗ တိဋ္ဌသိ၊
အာဠာရပမှေ ဟသိတေ ပိယံဝဒေ၊ သဗ္ဗင်္ဂကလျာဏိ ဘုသံ ဝိရောစသိ.
၄၄၄. ‘‘ဣဒံ ဝိမာနံ ဝိရဇံ သမေ ဌိတံ၊ ဥယျာနဝန္တံ [ဥယျာနဝနံ (က.)] ရတိနန္ဒိဝဍ္ဎနံ၊
ဣစ္ဆာမဟံ နာရိ အနောမဒဿနေ၊ တယာ သဟ နန္ဒနေ ဣဓ မောဒိတု’’န္တိ.
၄၄၅. ‘‘ကရောဟိ ကမ္မံ ဣဓ ဝေဒနီယံ၊ စိတ္တဉ္စ တေ ဣဓ နိဟိတံ ဘဝတု [နတဉ္စ ဟောတု (က.)၊ နိတဉ္စ ဟောတု (သျာ.)]၊
ကတွာန ကမ္မံ ဣဓ ဝေဒနီယံ၊ ဧဝံ မမံ လစ္ဆသိ ကာမကာမိနိ’’န္တိ.
၄၄၆. ‘‘သာဓူ’’တိ သော တဿာ ပဋိဿုဏိတွာ၊ အကာသိ ကမ္မံ တဟိံ ဝေဒနီယံ၊
ကတွာန ကမ္မံ တဟိံ ဝေဒနီယံ၊ ဥပပဇ္ဇိ သော မာဏဝေါ တဿာ သဟဗျတန္တိ.
ရထကာရပေတိဝတ္ထု တတိယံ.
ဘာဏဝါရံ ဒုတိယံ နိဋ္ဌိတံ.
၄. ဘုသပေတဝတ္ထု
၄၄၇. ‘‘ဘုသာနိ ဧကော သာလိံ ပုနာပရော၊ အယဉ္စ နာရီ သကမံသလောဟိတံ၊
တုဝဉ္စ ဂူထံ အသုစိံ အကန္တံ [အကန္တိကံ (သီ. ပီ.)]၊ ပရိဘုဉ္ဇသိ ကိဿ အယံ ဝိပါကော’’တိ.
၄၄၈. ‘‘အယံ ပုရေ မာတရံ ဟိံသတိ၊ အယံ ပန ကူဋဝါဏိဇော၊
အယံ မံသာနိ ခါဒိတွာ၊ မုသာဝါဒေန ဝဉ္စေတိ.
၄၄၉. ‘‘အဟံ မနုဿေသု မနုဿဘူတာ၊ အဂါရိနီ သဗ္ဗကုလဿ ဣဿရာ၊
သန္တေသု ပရိဂုဟာမိ၊ မာ စ ကိဉ္စိ ဣတော အဒံ.
၄၅၀. ‘‘မုသာဝါဒေန ဆာဒေမိ၊ ‘နတ္ထိ ဧတံ မမ ဂေဟေ၊
သစေ သန္တံ နိဂုဟာမိ၊ ဂူထော မေ ဟောတု ဘောဇနံ’.
၄၅၁. ‘‘တဿ ကမ္မဿ ဝိပါကေန၊ မုသာဝါဒဿ စူဘယံ၊
သုဂန္ဓံ သာလိနော ဘတ္တံ၊ ဂူထံ မေ ပရိဝတ္တတိ.
၄၅၂. ‘‘အဝဉ္ဈာနိ စ ကမ္မာနိ၊ န ဟိ ကမ္မံ ဝိနဿတိ၊
ဒုဂ္ဂန္ဓံ ကိမိနံ [ကိမိဇံ (သီ.)] မီဠံ၊ ဘုဉ္ဇာမိ စ ပိဝါမိ စာ’’တိ.
ဘုသပေတဝတ္ထု စတုတ္ထံ.