၂. သစ္စကထာ

၈. ပုရိမနိဒါနံ. ‘‘စတ္တာရိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ [သံ. နိ. ၅.၁၀၉၀]၊ တထာနိ အဝိတထာနိ အနညထာနိ. ကတမာနိ စတ္တာရိ? ‘ဣဒံ ဒုက္ခ’န္တိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တထမေတံ အဝိတထမေတံ အနညထမေတံ၊ ‘အယံ ဒုက္ခသမုဒယော’တိ တထမေတံ အဝိတထမေတံ အနညထမေတံ၊ ‘အယံ ဒုက္ခနိရောဓော’တိ တထမေတံ အဝိတထမေတံ အနညထမေတံ၊ ‘အယံ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ’တိ တထမေတံ အဝိတထမေတံ အနညထမေတံ. ဣမာနိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စတ္တာရိ တထာနိ အဝိတထာနိ အနညထာနိ’’.

၁. ပဌမသုတ္တန္တနိဒ္ဒေသော

ကထံ ဒုက္ခံ တထဋ္ဌေန သစ္စံ? စတ္တာရော ဒုက္ခဿ ဒုက္ခဋ္ဌာ တထာ အဝိတထာ အနညထာ. ဒုက္ခဿ ပီဠနဋ္ဌော၊ သင်္ခတဋ္ဌော၊ သန္တာပဋ္ဌော၊ ဝိပရိဏာမဋ္ဌော – ဣမေ စတ္တာရော ဒုက္ခဿ ဒုက္ခဋ္ဌာ တထာ အဝိတထာ အနညထာ. ဧဝံ ဒုက္ခံ တထဋ္ဌေန သစ္စံ.

ကထံ သမုဒယော တထဋ္ဌေန သစ္စံ? စတ္တာရော သမုဒယဿ သမုဒယဋ္ဌာ တထာ အဝိတထာ အနညထာ. သမုဒယဿ အာယူဟနဋ္ဌော၊ နိဒါနဋ္ဌော၊ သံယောဂဋ္ဌော ပလိဗောဓဋ္ဌော – ဣမေ စတ္တာရော သမုဒယဿ သမုဒယဋ္ဌာ တထာ အဝိတထာ အနညထာ. ဧဝံ သမုဒယော တထဋ္ဌေန သစ္စံ.

ကထံ နိရောဓော တထဋ္ဌေန သစ္စံ? စတ္တာရော နိရောဓဿ နိရောဓဋ္ဌာ တထာ အဝိတထာ အနညထာ. နိရောဓဿ နိဿရဏဋ္ဌော၊ ဝိဝေကဋ္ဌော၊ အသင်္ခတဋ္ဌော၊ အမတဋ္ဌော – ဣမေ စတ္တာရော နိရောဓဿ နိရောဓဋ္ဌာ တထာ အဝိတထာ အနညထာ. ဧဝံ နိရောဓော တထဋ္ဌေန သစ္စံ.

ကထံ မဂ္ဂေါ တထဋ္ဌေန သစ္စံ? စတ္တာရော မဂ္ဂဿ မဂ္ဂဋ္ဌာ တထာ အဝိတထာ အနညထာ. မဂ္ဂဿ နိယျာနဋ္ဌော၊ ဟေတုဋ္ဌော၊ ဒဿနဋ္ဌော၊ အာဓိပတေယျဋ္ဌော – ဣမေ စတ္တာရော မဂ္ဂဿ မဂ္ဂဋ္ဌာ တထာ အဝိတထာ အနညထာ. ဧဝံ မဂ္ဂေါ တထဋ္ဌေန သစ္စံ.

၉. ကတိဟာကာရေဟိ စတ္တာရိ သစ္စာနိ ဧကပ္ပဋိဝေဓာနိ? စတူဟာကာရေဟိ စတ္တာရိ သစ္စာနိ ဧကပ္ပဋိဝေဓာနိ. တထဋ္ဌေန၊ အနတ္တဋ္ဌေန၊ သစ္စဋ္ဌေန၊ ပဋိဝေဓဋ္ဌေန – ဣမေဟိ စတူဟာကာရေဟိ စတ္တာရိ သစ္စာနိ ဧကသင်္ဂဟိတာနိ. ယံ ဧကသင်္ဂဟိတံ တံ ဧကတ္တံ. ဧကတ္တံ ဧကေန ဉာဏေန ပဋိဝိဇ္ဈတီတိ – စတ္တာရိ သစ္စာနိ ဧကပ္ပဋိဝေဓာနိ.

ကထံ တထဋ္ဌေန စတ္တာရိ သစ္စာနိ ဧကပ္ပဋိဝေဓာနိ? စတူဟာကာရေဟိ တထဋ္ဌေန စတ္တာရိ သစ္စာနိ ဧကပ္ပဋိဝေဓာနိ. ဒုက္ခဿ ဒုက္ခဋ္ဌော တထဋ္ဌော၊ သမုဒယဿ သမုဒယဋ္ဌော တထဋ္ဌော၊ နိရောဓဿ နိရောဓဋ္ဌော တထဋ္ဌော၊ မဂ္ဂဿ မဂ္ဂဋ္ဌော တထဋ္ဌော – ဣမေဟိ စတူဟာကာရေဟိ တထဋ္ဌေန စတ္တာရိ သစ္စာနိ ဧကသင်္ဂဟိတာနိ. ယံ ဧကသင်္ဂဟိတံ တံ ဧကတ္တံ. ဧကတ္တံ ဧကေန ဉာဏေန ပဋိဝိဇ္ဈတီတိ – စတ္တာရိ သစ္စာနိ ဧကပ္ပဋိဝေဓာနိ.

ကထံ အနတ္တဋ္ဌေန စတ္တာရိ သစ္စာနိ ဧကပ္ပဋိဝေဓာနိ? စတူဟာကာရေဟိ အနတ္တဋ္ဌေန စတ္တာရိ သစ္စာနိ ဧကပ္ပဋိဝေဓာနိ. ဒုက္ခဿ ဒုက္ခဋ္ဌော အနတ္တဋ္ဌော၊ သမုဒယဿ သမုဒယဋ္ဌော အနတ္တဋ္ဌော၊ နိရောဓဿ နိရောဓဋ္ဌော အနတ္တဋ္ဌော၊ မဂ္ဂဿ မဂ္ဂဋ္ဌော အနတ္တဋ္ဌော – ဣမေဟိ စတူဟာကာရေဟိ အနတ္တဋ္ဌေန စတ္တာရိ သစ္စာနိ ဧကသင်္ဂဟိတာနိ. ယံ ဧကသင်္ဂဟိတံ တံ ဧကတ္တံ. ဧကတ္တံ ဧကေန ဉာဏေန ပဋိဝိဇ္ဈတီတိ – စတ္တာရိ သစ္စာနိ ဧကပ္ပဋိဝေဓာနိ.

ကထံ သစ္စဋ္ဌေန စတ္တာရိ သစ္စာနိ ဧကပ္ပဋိဝေဓာနိ? စတူဟာကာရေဟိ သစ္စဋ္ဌေန စတ္တာရိ သစ္စာနိ ဧကပ္ပဋိဝေဓာနိ. ဒုက္ခဿ ဒုက္ခဋ္ဌော သစ္စဋ္ဌော၊ သမုဒယဿ သမုဒယဋ္ဌော သစ္စဋ္ဌော၊ နိရောဓဿ နိရောဓဋ္ဌော သစ္စဋ္ဌော၊ မဂ္ဂဿ မဂ္ဂဋ္ဌော သစ္စဋ္ဌော – ဣမေဟိ စတူဟာကာရေဟိ သစ္စဋ္ဌေန စတ္တာရိ သစ္စာနိ ဧကသင်္ဂဟိတာနိ. ယံ ဧကသင်္ဂဟိတံ တံ ဧကတ္တံ. ဧကတ္တံ ဧကေန ဉာဏေန ပဋိဝိဇ္ဈတီတိ – စတ္တာရိ သစ္စာနိ ဧကပ္ပဋိဝေဓာနိ.

ကထံ ပဋိဝေဓဋ္ဌေန စတ္တာရိ သစ္စာနိ ဧကပ္ပဋိဝေဓာနိ? စတူဟာကာရေဟိ ပဋိဝေဓဋ္ဌေန စတ္တာရိ သစ္စာနိ ဧကပ္ပဋိဝေဓာနိ. ဒုက္ခဿ ဒုက္ခဋ္ဌော ပဋိဝေဓဋ္ဌော၊ သမုဒယဿ သမုဒယဋ္ဌော ပဋိဝေဓဋ္ဌော နိရောဓဿ နိရောဓဋ္ဌော ပဋိဝေဓဋ္ဌော၊ မဂ္ဂဿ မဂ္ဂဋ္ဌော ပဋိဝေဓဋ္ဌော – ဣမေဟိ စတူဟာကာရေဟိ ပဋိဝေဓဋ္ဌေန စတ္တာရိ သစ္စာနိ ဧကသင်္ဂဟိတာနိ ယံ ဧကသင်္ဂဟိတံ တံ ဧကတ္တံ. ဧကတ္တံ ဧကေန ဉာဏေန ပဋိဝိဇ္ဈတီတိ – စတ္တာရိ သစ္စာနိ ဧကပ္ပဋိဝေဓာနိ.

၁၀. ကတိဟာကာရေဟိ စတ္တာရိ သစ္စာနိ ဧကပ္ပဋိဝေဓာနိ? ယံ အနိစ္စံ တံ ဒုက္ခံ၊ ယံ ဒုက္ခံ တံ အနိစ္စံ၊ ယံ အနိစ္စဉ္စ ဒုက္ခဉ္စ တံ အနတ္တာ. ယံ အနိစ္စဉ္စ ဒုက္ခဉ္စ အနတ္တာ စ တံ တထံ. ယံ အနိစ္စံ စ ဒုက္ခဉ္စ အနတ္တာ စ တထဉ္စ တံ သစ္စံ. ယံ အနိစ္စဉ္စ ဒုက္ခဉ္စ အနတ္တာ စ တထဉ္စ သစ္စဉ္စ တံ ဧကသင်္ဂဟိတံ. ယံ ဧကသင်္ဂဟိတံ တံ ဧကတ္တံ. ဧကတ္တံ ဧကေန ဉာဏေန ပဋိဝိဇ္ဈတီတိ – စတ္တာရိ သစ္စာနိ ဧကပ္ပဋိဝေဓာနိ.

ကတိဟာကာရေဟိ စတ္တာရိ သစ္စာနိ ဧကပ္ပဋိဝေဓာနိ? နဝဟာကာရေဟိ စတ္တာရိ သစ္စာနိ ဧကပ္ပဋိဝေဓာနိ. တထဋ္ဌေန၊ အနတ္တဋ္ဌေန၊ သစ္စဋ္ဌေန၊ ပဋိဝေဓဋ္ဌေန၊ အဘိညဋ္ဌေန၊ ပရိညဋ္ဌေန၊ ပဟာနဋ္ဌေန၊ ဘာဝနဋ္ဌေန၊ သစ္ဆိကိရိယဋ္ဌေန – ဣမေဟိ နဝဟာကာရေဟိ စတ္တာရိ သစ္စာနိ ဧကသင်္ဂဟိတာနိ. ယံ ဧကသင်္ဂဟိတံ တံ ဧကတ္တံ. ဧကတ္တံ ဧကေန ဉာဏေန ပဋိဝိဇ္ဈတီတိ – စတ္တာရိ သစ္စာနိ ဧကပ္ပဋိဝေဓာနိ.

ကထံ တထဋ္ဌေန စတ္တာရိ သစ္စာနိ ဧကပ္ပဋိဝေဓာနိ? နဝဟာကာရေဟိ တထဋ္ဌေန စတ္တာရိ သစ္စာနိ ဧကပ္ပဋိဝေဓာနိ. ဒုက္ခဿ ဒုက္ခဋ္ဌော တထဋ္ဌော၊ သမုဒယဿ သမုဒယဋ္ဌော တထဋ္ဌော၊ နိရောဓဿ နိရောဓဋ္ဌော တထဋ္ဌော၊ မဂ္ဂဿ မဂ္ဂဋ္ဌော တထဋ္ဌော၊ အဘိညာယ အဘိညဋ္ဌော တထဋ္ဌော၊ ပရိညာယ ပရိညဋ္ဌော တထဋ္ဌော၊ ပဟာနဿ ပဟာနဋ္ဌော တထဋ္ဌော၊ ဘာဝနာယ ဘာဝနဋ္ဌော တထဋ္ဌော၊ သစ္ဆိကိရိယာယ သစ္ဆိကိရိယဋ္ဌော တထဋ္ဌော – ဣမေဟိ နဝဟာကာရေဟိ တထဋ္ဌေန စတ္တာရိ သစ္စာနိ ဧကသင်္ဂဟိတာနိ. ယံ ဧကသင်္ဂဟိတံ တံ ဧကတ္တံ. ဧကတ္တံ ဧကေန ဉာဏေန ပဋိဝိဇ္ဈတီတိ – စတ္တာရိ သစ္စာနိ ဧကပ္ပဋိဝေဓာနိ.

ကထံ အနတ္တဋ္ဌေန။ သစ္စဋ္ဌေန။ ပဋိဝေဓဋ္ဌေန စတ္တာရိ သစ္စာနိ ဧကပ္ပဋိဝေဓာနိ? နဝဟာကာရေဟိ ပဋိဝေဓဋ္ဌေန စတ္တာရိ သစ္စာနိ ဧကပ္ပဋိဝေဓာနိ. ဒုက္ခဿ ဒုက္ခဋ္ဌော ပဋိဝေဓဋ္ဌော၊ သမုဒယဿ သမုဒယဋ္ဌော ပဋိဝေဓဋ္ဌော၊ နိရောဓဿ နိရောဓဋ္ဌော ပဋိဝေဓဋ္ဌော၊ မဂ္ဂဿ မဂ္ဂဋ္ဌော ပဋိဝေဓဋ္ဌော၊ အဘိညာယ အဘိညဋ္ဌော ပဋိဝေဓဋ္ဌော၊ ပရိညာယ ပရိညဋ္ဌော ပဋိဝေဓဋ္ဌော၊ ပဟာနဿ ပဟာနဋ္ဌော ပဋိဝေဓဋ္ဌော၊ ဘာဝနာယ ဘာဝနဋ္ဌော ပဋိဝေဓဋ္ဌော၊ သစ္ဆိကိရိယာယ သစ္ဆိကိရိယဋ္ဌော ပဋိဝေဓဋ္ဌော – ဣမေဟိ နဝဟာကာရေဟိ ပဋိဝေဓဋ္ဌေန စတ္တာရိ သစ္စာနိ ဧကသင်္ဂဟိတာနိ. ယံ ဧကသင်္ဂဟိတံ တံ ဧကတ္တံ. ဧကတ္တံ ဧကေန ဉာဏေန ပဋိဝိဇ္ဈတီတိ – စတ္တာရိ သစ္စာနိ ဧကပ္ပဋိဝေဓာနိ.

၁၁. ကတိဟာကာရေဟိ စတ္တာရိ သစ္စာနိ ဧကပ္ပဋိဝေဓာနိ? ဒွါဒသဟိ အာကာရေဟိ စတ္တာရိ သစ္စာနိ ဧကပ္ပဋိဝေဓာနိ. တထဋ္ဌေန၊ အနတ္တဋ္ဌေန၊ သစ္စဋ္ဌေန၊ ပဋိဝေဓဋ္ဌေန၊ အဘိဇာနနဋ္ဌေန၊ ပရိဇာနနဋ္ဌေန၊ ဓမ္မဋ္ဌေန၊ တထဋ္ဌေန၊ ဉာတဋ္ဌေန၊ သစ္ဆိကိရိယဋ္ဌေန၊ ဖဿနဋ္ဌေန၊ အဘိသမယဋ္ဌေန – ဣမေဟိ ဒွါဒသဟိ အာကာရေဟိ စတ္တာရိ သစ္စာနိ ဧကသင်္ဂဟိတာနိ. ယံ ဧကသင်္ဂဟိတံ တံ ဧကတ္တံ. ဧကတ္တံ ဧကေန ဉာဏေန ပဋိဝိဇ္ဈတီတိ – စတ္တာရိ သစ္စာနိ ဧကပ္ပဋိဝေဓာနိ.

ကထံ တထဋ္ဌေန စတ္တာရိ သစ္စာနိ ဧကပ္ပဋိဝေဓာနိ? သောဠသဟိ အာကာရေဟိ တထဋ္ဌေန စတ္တာရိ သစ္စာနိ ဧကပ္ပဋိဝေဓာနိ. ဒုက္ခဿ ပီဠနဋ္ဌော၊ သင်္ခတဋ္ဌော၊ သန္တာပဋ္ဌော၊ ဝိပရိဏာမဋ္ဌော၊ တထဋ္ဌော၊ သမုဒယဿ အာယူဟနဋ္ဌော၊ နိဒါနဋ္ဌော၊ သံယောဂဋ္ဌော၊ ပလိဗောဓဋ္ဌော တထဋ္ဌော၊ နိရောဓဿ နိဿရဏဋ္ဌော၊ ဝိဝေကဋ္ဌော၊ အသင်္ခတဋ္ဌော၊ အမတဋ္ဌော တထဋ္ဌော၊ မဂ္ဂဿ နိယျာနဋ္ဌော၊ ဟေတုဋ္ဌော၊ ဒဿနဋ္ဌော၊ အာဓိပတေယျဋ္ဌော တထဋ္ဌော – ဣမေဟိ သောဠသဟိ အာကာရေဟိ တထဋ္ဌေန စတ္တာရိ သစ္စာနိ ဧကသင်္ဂဟိတာနိ. ယံ ဧကသင်္ဂဟိတံ တံ ဧကတ္တံ. ဧကတ္တံ ဧကေန ဉာဏေန ပဋိဝိဇ္ဈတီတိ – စတ္တာရိ သစ္စာနိ ဧကပ္ပဋိဝေဓာနိ.

ကထံ အနတ္တဋ္ဌေန။ပေ။ သစ္စဋ္ဌေန။ ပဋိဝေဓဋ္ဌေန။ အဘိဇာနနဋ္ဌေန။ ပရိဇာနနဋ္ဌေန။ ဓမ္မဋ္ဌေန။ တထဋ္ဌေန။ ဉာတဋ္ဌေန။ သစ္ဆိကိရိယဋ္ဌေန။ ဖဿနဋ္ဌေန။ အဘိသမယဋ္ဌေန စတ္တာရိ သစ္စာနိ ဧကပ္ပဋိဝေဓာနိ? သောဠသဟိ အာကာရေဟိ အဘိသမယဋ္ဌေန စတ္တာရိ သစ္စာနိ ဧကပ္ပဋိဝေဓာနိ. ဒုက္ခဿ ပီဠနဋ္ဌော၊ သင်္ခတဋ္ဌော၊ သန္တာပဋ္ဌော၊ ဝိပရိဏာမဋ္ဌော၊ အဘိသမယဋ္ဌော၊ သမုဒယဿ အာယူဟနဋ္ဌော၊ နိဒါနဋ္ဌော၊ သံယောဂဋ္ဌော၊ ပလိဗောဓဋ္ဌော၊ အဘိသမယဋ္ဌော၊ နိရောဓဿ နိဿရဏဋ္ဌော၊ ဝိဝေကဋ္ဌော၊ အသင်္ခတဋ္ဌော၊ အမတဋ္ဌော၊ အဘိသမယဋ္ဌော၊ မဂ္ဂဿ နိယျာနဋ္ဌော၊ ဟေတုဋ္ဌော၊ ဒဿနဋ္ဌော၊ အာဓိပတေယျဋ္ဌော၊ အဘိသမယဋ္ဌော – ဣမေဟိ သောဠသဟိ အာကာရေဟိ အဘိသမယဋ္ဌေန စတ္တာရိ သစ္စာနိ ဧကသင်္ဂဟိတာနိ. ယံ ဧကသင်္ဂဟိတံ တံ ဧကတ္တံ. ဧကတ္တံ ဧကေန ဉာဏေန ပဋိဝိဇ္ဈတီတိ – စတ္တာရိ သစ္စာနိ ဧကပ္ပဋိဝေဓာနိ.

၁၂. သစ္စာနံ ကတိ လက္ခဏာနိ? သစ္စာနံ ဒွေ လက္ခဏာနိ. သင်္ခတလက္ခဏဉ္စ၊ အသင်္ခတလက္ခဏဉ္စ – သစ္စာနံ ဣမာနိ ဒွေ လက္ခဏာနိ.

သစ္စာနံ ကတိ လက္ခဏာနိ? သစ္စာနံ ဆ လက္ခဏာနိ. သင်္ခတာနံ သစ္စာနံ ဥပ္ပါဒေါ ပညာယတိ၊ ဝယော ပညာယတိ၊ ဌိတာနံ အညထတ္တံ ပညာယတိ အသင်္ခတဿ သစ္စဿ န ဥပ္ပါဒေါ ပညာယတိ၊ န ဝယော ပညာယတိ၊ န ဌိတဿ အညထတ္တံ ပညာယတိ – သစ္စာနံ ဣမာနိ ဆ လက္ခဏာနိ.

သစ္စာနံ ကတိ လက္ခဏာနိ? သစ္စာနံ ဒွါဒသ လက္ခဏာနိ. ဒုက္ခသစ္စဿ ဥပ္ပါဒေါ ပညာယတိ၊ ဝယော ပညာယတိ၊ ဌိတဿ အညထတ္တံ ပညာယတိ၊ သမုဒယသစ္စဿ ဥပ္ပါဒေါ ပညာယတိ၊ ဝယော ပညာယတိ၊ ဌိတဿ အညထတ္တံ ပညာယတိ၊ မဂ္ဂသစ္စဿ ဥပ္ပါဒေါ ပညာယတိ၊ ဝယော ပညာယတိ၊ ဌိတဿ အညထတ္တံ ပညာယတိ၊ နိရောဓသစ္စဿ န ဥပ္ပါဒေါ ပညာယတိ၊ န ဝယော ပညာယတိ၊ န ဌိတဿ အညထတ္တံ ပညာယတိ – သစ္စာနံ ဣမာနိ ဒွါဒသ လက္ခဏာနိ.

စတုန္နံ သစ္စာနံ ကတိ ကုသလာ၊ ကတိ အကုသလာ၊ ကတိ အဗျာကတာ? သမုဒယသစ္စံ အကုသလံ၊ မဂ္ဂသစ္စံ ကုသလံ၊ နိရောဓသစ္စံ အဗျာကတံ. ဒုက္ခသစ္စံ သိယာ ကုသလံ၊ သိယာ အကုသလံ၊ သိယာ အဗျာကတံ.

သိယာ တီဏိ သစ္စာနိ ဧကသစ္စေန သင်္ဂဟိတာနိ၊ ဧကသစ္စံ တီဟိ သစ္စေဟိ သင်္ဂဟိတံ? ဝတ္ထုဝသေန ပရိယာယေန သိယာတိ. ကထဉ္စ သိယာ? ယံ ဒုက္ခသစ္စံ အကုသလံ၊ သမုဒယသစ္စံ အကုသလံ – ဧဝံ အကုသလဋ္ဌေန ဒွေ သစ္စာနိ ဧကသစ္စေန သင်္ဂဟိတာနိ၊ ဧကသစ္စံ ဒွီဟိ သစ္စေဟိ သင်္ဂဟိတံ. ယံ ဒုက္ခသစ္စံ ကုသလံ၊ မဂ္ဂသစ္စံ ကုသလံ – ဧဝံ ကုသလဋ္ဌေန ဒွေ သစ္စာနိ ဧကသစ္စေန သင်္ဂဟိတာနိ၊ ဧကသစ္စံ ဒွီဟိ သစ္စေဟိ သင်္ဂဟိတံ. ယံ ဒုက္ခသစ္စံ အဗျာကတံ၊ နိရောဓသစ္စံ အဗျာကတံ – ဧဝံ အဗျာကတဋ္ဌေန ဒွေ သစ္စာနိ ဧကသစ္စေန သင်္ဂဟိတာနိ၊ ဧကသစ္စံ ဒွီဟိ သစ္စေဟိ သင်္ဂဟိတံ. ဧဝံ သိယာ တီဏိ သစ္စာနိ ဧကသစ္စေန သင်္ဂဟိတာနိ၊ ဧကသစ္စံ တီဟိ သစ္စေဟိ သင်္ဂဟိတံ ဝတ္ထုဝသေန ပရိယာယေနာတိ.

၂. ဒုတိယသုတ္တန္တပါဠိ

၁၃. ‘‘ပုဗ္ဗေ မေ၊ ဘိက္ခဝေ [သံ. နိ. ၃.၂၆]၊ သမ္ဗောဓာ အနဘိသမ္ဗုဒ္ဓဿ ဗောဓိသတ္တဿေဝ သတော ဧတဒဟောသိ – ‘ကော နု ခေါ ရူပဿ အဿာဒေါ၊ ကော အာဒီနဝေါ၊ ကိံ နိဿရဏံ၊ ကော ဝေဒနာယ အဿာဒေါ၊ ကော အာဒီနဝေါ၊ ကိံ နိဿရဏံ၊ ကော သညာယ အဿာဒေါ၊ ကော အာဒီနဝေါ၊ ကိံ နိဿရဏံ၊ ကော သင်္ခါရာနံ အဿာဒေါ၊ ကော အာဒီနဝေါ၊ ကိံ နိဿရဏံ၊ ကော ဝိညာဏဿ အဿာဒေါ၊ ကော အာဒီနဝေါ၊ ကိံ နိဿရဏ’န္တိ? တဿ မယှံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧတဒဟောသိ – ‘ယံ ခေါ ရူပံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ သုခံ သောမနဿံ – အယံ ရူပဿ အဿာဒေါ. ယံ ရူပံ အနိစ္စံ၊ တံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ – အယံ ရူပဿ အာဒီနဝေါ. ယော ရူပသ္မိံ ဆန္ဒရာဂဝိနယော ဆန္ဒရာဂပ္ပဟာနံ – ဣဒံ ရူပဿ နိဿရဏံ. ယံ ဝေဒနံ ပဋိစ္စ။ပေ။ ယံ သညံ ပဋိစ္စ။ ယံ သင်္ခါရေ ပဋိစ္စ။ ယံ ဝိညာဏံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ သုခံ သောမနဿံ – အယံ ဝိညာဏဿ အဿာဒေါ. ယံ ဝိညာဏံ အနိစ္စံ တံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ – အယံ ဝိညာဏဿ အာဒီနဝေါ. ယော ဝိညာဏသ္မိံ ဆန္ဒရာဂဝိနယော ဆန္ဒရာဂပ္ပဟာနံ – ဣဒံ ဝိညာဏဿ နိဿရဏံ’’.

‘‘ယာဝကီဝဉ္စာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမေသံ ပဉ္စန္နံ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာနံ ဧဝံ အဿာဒဉ္စ အဿာဒတော အာဒီနဝဉ္စ အာဒီနဝတော နိဿရဏဉ္စ နိဿရဏတော ယထာဘူတံ နာဗ္ဘညာသိံ၊ နေဝ တာဝါဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဒေဝကေ လောကေ သမာရကေ သဗြဟ္မကေ သဿမဏဗြာဟ္မဏိယာ ပဇာယ သဒေဝမနုဿာယ ‘အနုတ္တရံ သမ္မာသမ္ဗောဓိံ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါ’တိ ပစ္စညာသိံ [အဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါ ပစ္စညာသိံ (သျာ.) သံ. နိ. ၃.၂၆ ပဿိတဗ္ဗာ] ယတော စ ခွာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမေသံ ပဉ္စန္နံ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာနံ ဧဝံ အဿာဒဉ္စ အဿာဒတော အာဒီနဝဉ္စ အာဒီနဝတော နိဿရဏဉ္စ နိဿရဏတော ယထာဘူတံ အဗ္ဘညာသိံ၊ အထာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ‘သဒေဝကေ လောကေ သမာရကေ သဗြဟ္မကေ သဿမဏဗြာဟ္မဏိယာ ပဇာယ သဒေဝမနုဿာယ အနုတ္တရံ သမ္မာသမ္ဗောဓိံ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါ’တိ ပစ္စညာသိံ. ဉာဏဉ္စ ပန မေ ဒဿနံ ဥဒပါဒိ – ‘အကုပ္ပါ မေ ဝိမုတ္တိ [စေတောဝိမုတ္တိ (သျာ. က.) သံ. နိ. ၃.၂၇ ပဿိတဗ္ဗာ]. အယမန္တိမာ ဇာတိ၊ နတ္ထိ ဒါနိ ပုနဗ္ဘဝေါ’’’တိ.

၃. ဒုတိယသုတ္တန္တနိဒ္ဒေသော

၁၄. ယံ ရူပံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ သုခံ သောမနဿံ၊ အယံ ရူပဿ အဿာဒေါတိ – ပဟာနပ္ပဋိဝေဓော သမုဒယသစ္စံ. ယံ ရူပံ အနိစ္စံ တံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ၊ အယံ ရူပဿ အာဒီနဝေါတိ – ပရိညာပဋိဝေဓော ဒုက္ခသစ္စံ. ယော ရူပသ္မိံ ဆန္ဒရာဂဝိနယော ဆန္ဒရာဂပ္ပဟာနံ၊ ဣဒံ ရူပဿ နိဿရဏန္တိ – သစ္ဆိကိရိယာပဋိဝေဓော နိရောဓသစ္စံ. ယာ ဣမေသု တီသု ဌာနေသု ဒိဋ္ဌိ သင်္ကပ္ပေါ ဝါစာ ကမ္မန္တော အာဇီဝေါ ဝါယာမော သတိ သမာဓိ – ဘာဝနာပဋိဝေဓော မဂ္ဂသစ္စံ.

ယံ ဝေဒနံ ပဋိစ္စ။ပေ။ ယံ သညံ ပဋိစ္စ။ ယံ သင်္ခါရေ ပဋိစ္စ။ ယံ ဝိညာဏံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ သုခံ သောမနဿံ၊ အယံ ဝိညာဏဿ အဿာဒေါတိ – ပဟာနပ္ပဋိဝေဓော သမုဒယသစ္စံ. ယံ ဝိညာဏံ အနိစ္စံ တံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ၊ အယံ ဝိညာဏဿ အာဒီနဝေါတိ – ပရိညာပဋိဝေဓော ဒုက္ခသစ္စံ. ယော ဝိညာဏသ္မိံ ဆန္ဒရာဂဝိနယော ဆန္ဒရာဂပ္ပဟာနံ၊ ဣဒံ ဝိညာဏဿ နိဿရဏန္တိ – သစ္ဆိကိရိယာပဋိဝေဓော နိရောဓသစ္စံ. ယာ ဣမေသု တီသု ဌာနေသု ဒိဋ္ဌိ သင်္ကပ္ပေါ ဝါစာ ကမ္မန္တော အာဇီဝေါ ဝါယာမော သတိ သမာဓိ – ဘာဝနာပဋိဝေဓော မဂ္ဂသစ္စံ.

၁၅. သစ္စန္တိ ကတိဟာကာရေဟိ သစ္စံ? ဧသနဋ္ဌေန၊ ပရိဂ္ဂဟဋ္ဌေန၊ ပဋိဝေဓဋ္ဌေန. ကထံ ဧသနဋ္ဌေန သစ္စံ? ဇရာမရဏံ ကိံနိဒါနံ၊ ကိံသမုဒယံ၊ ကိံဇာတိကံ၊ ကိံပဘဝန္တိ – ဧဝံ ဧသနဋ္ဌေန သစ္စံ. ဇရာမရဏံ ဇာတိနိဒါနံ၊ ဇာတိသမုဒယံ၊ ဇာတိဇာတိကံ၊ ဇာတိပ္ပဘဝန္တိ – ဧဝံ ပရိဂ္ဂဟဋ္ဌေန သစ္စံ. ဇရာမရဏဉ္စ ပဇာနာတိ၊ ဇရာမရဏသမုဒယဉ္စ ပဇာနာတိ၊ ဇရာမရဏနိရောဓဉ္စ ပဇာနာတိ၊ ဇရာမရဏနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒဉ္စ ပဇာနာတိ – ဧဝံ ပဋိဝေဓဋ္ဌေန သစ္စံ.

ဇာတိ ကိံနိဒါနာ၊ ကိံသမုဒယာ၊ ကိံဇာတိကာ၊ ကိံပဘဝါတိ – ဧဝံ ဧသနဋ္ဌေန သစ္စံ. ဇာတိ ဘဝနိဒါနာ၊ ဘဝသမုဒယာ၊ ဘဝဇာတိကာ၊ ဘဝပ္ပဘဝါတိ – ဧဝံ ပရိဂ္ဂဟဋ္ဌေန သစ္စံ. ဇာတိဉ္စ ပဇာနာတိ၊ ဇာတိသမုဒယဉ္စ ပဇာနာတိ၊ ဇာတိနိရောဓဉ္စ ပဇာနာတိ၊ ဇာတိနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒဉ္စ ပဇာနာတိ – ဧဝံ ပဋိဝေဓဋ္ဌေန သစ္စံ.

ဘဝေါ ကိံနိဒါနော၊ ကိံသမုဒယော၊ ကိံဇာတိကော၊ ကိံပဘဝေါတိ – ဧဝံ ဧသနဋ္ဌေန သစ္စံ. ဘဝေါ ဥပါဒါနနိဒါနော၊ ဥပါဒါနသမုဒယော၊ ဥပါဒါနဇာတိကော၊ ဥပါဒါနပ္ပဘဝေါတိ – ဧဝံ ပရိဂ္ဂဟဋ္ဌေန သစ္စံ. ဘဝံ စ ပဇာနာတိ၊ ဘဝသမုဒယဉ္စ ပဇာနာတိ၊ ဘဝနိရောဓဉ္စ ပဇာနာတိ၊ ဘဝနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒဉ္စ ပဇာနာတိ – ဧဝံ ပဋိဝေဓဋ္ဌေန သစ္စံ.

ဥပါဒါနံ ကိံနိဒါနံ၊ ကိံသမုဒယံ၊ ကိံဇာတိကံ၊ ကိံပဘဝန္တိ – ဧဝံ ဧသနဋ္ဌေန သစ္စံ. ဥပါဒါနံ တဏှာနိဒါနံ၊ တဏှာသမုဒယံ၊ တဏှာဇာတိကံ၊ တဏှာပဘဝန္တိ – ဧဝံ ပရိဂ္ဂဟဋ္ဌေန သစ္စံ. ဥပါဒါနဉ္စ ပဇာနာတိ၊ ဥပါဒါနသမုဒယဉ္စ ပဇာနာတိ၊ ဥပါဒါနနိရောဓဉ္စ ပဇာနာတိ ဥပါဒါနနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒဉ္စ ပဇာနာတိ – ဧဝံ ပဋိဝေဓဋ္ဌေန သစ္စံ.

တဏှာ ကိံနိဒါနာ၊ ကိံသမုဒယာ၊ ကိံဇာတိကာ၊ ကိံပဘဝါတိ – ဧဝံ ဧသနဋ္ဌေန သစ္စံ. တဏှာ ဝေဒနာနိဒါနာ၊ ဝေဒနာသမုဒယာ၊ ဝေဒနာဇာတိကာ၊ ဝေဒနာပဘဝါတိ – ဧဝံ ပရိဂ္ဂဟဋ္ဌေန သစ္စံ. တဏှဉ္စ ပဇာနာတိ၊ တဏှာသမုဒယဉ္စ ပဇာနာတိ၊ တဏှာနိရောဓဉ္စ ပဇာနာတိ၊ တဏှာနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒဉ္စ ပဇာနာတိ – ဧဝံ ပဋိဝေဓဋ္ဌေန သစ္စံ.

ဝေဒနာ ကိံနိဒါနာ၊ ကိံသမုဒယာ၊ ကိံဇာတိကာ၊ ကိံပဘဝါတိ – ဧဝံ ဧသနဋ္ဌေန သစ္စံ. ဝေဒနာ ဖဿနိဒါနာ၊ ဖဿသမုဒယာ၊ ဖဿဇာတိကာ၊ ဖဿပ္ပဘဝါတိ – ဧဝံ ပရိဂ္ဂဟဋ္ဌေန သစ္စံ. ဝေဒနဉ္စ ပဇာနာတိ၊ ဝေဒနာသမုဒယဉ္စ ပဇာနာတိ၊ ဝေဒနာနိရောဓဉ္စ ပဇာနာတိ၊ ဝေဒနာနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒဉ္စ ပဇာနာတိ – ဧဝံ ပဋိဝေဓဋ္ဌေန သစ္စံ.

ဖဿော ကိံနိဒါနော၊ ကိံသမုဒယော၊ ကိံဇာတိကော၊ ကိံပဘဝေါတိ – ဧဝံ ဧသနဋ္ဌေန သစ္စံ. ဖဿော သဠာယတနနိဒါနော၊ သဠာယတနသမုဒယော၊ သဠာယတနဇာတိကော၊ သဠာယတနပ္ပဘဝေါတိ – ဧဝံ ပရိဂ္ဂဟဋ္ဌေန သစ္စံ. ဖဿဉ္စ ပဇာနာတိ၊ ဖဿသမုဒယဉ္စ ပဇာနာတိ၊ ဖဿနိရောဓဉ္စ ပဇာနာတိ၊ ဖဿနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒဉ္စ ပဇာနာတိ – ဧဝံ ပဋိဝေဓဋ္ဌေန သစ္စံ.

သဠာယတနံ ကိံနိဒါနံ၊ ကိံသမုဒယံ၊ ကိံဇာတိကံ၊ ကိံပဘဝန္တိ – ဧဝံ ဧသနဋ္ဌေန သစ္စံ. သဠာယတနံ နာမရူပနိဒါနံ၊ နာမရူပသမုဒယံ၊ နာမရူပဇာတိကံ၊ နာမရူပပ္ပဘဝန္တိ – ဧဝံ ပရိဂ္ဂဟဋ္ဌေန သစ္စံ. သဠာယတနဉ္စ ပဇာနာတိ၊ သဠာယတနသမုဒယဉ္စ ပဇာနာတိ၊ သဠာယတနနိရောဓဉ္စ ပဇာနာတိ၊ သဠာယတနနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒဉ္စ ပဇာနာတိ – ဧဝံ ပဋိဝေဓဋ္ဌေန သစ္စံ.

နာမရူပံ ကိံနိဒါနံ၊ ကိံသမုဒယံ၊ ကိံဇာတိကံ၊ ကိံပဘဝန္တိ – ဧဝံ ဧသနဋ္ဌေန သစ္စံ. နာမရူပံ ဝိညာဏနိဒါနံ၊ ဝိညာဏသမုဒယံ၊ ဝိညာဏဇာတိကံ၊ ဝိညာဏပ္ပဘဝန္တိ – ဧဝံ ပရိဂ္ဂဟဋ္ဌေန သစ္စံ. နာမရူပဉ္စ ပဇာနာတိ၊ နာမရူပသမုဒယဉ္စ ပဇာနာတိ၊ နာမရူပနိရောဓဉ္စ ပဇာနာတိ၊ နာမရူပနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒဉ္စ ပဇာနာတိ – ဧဝံ ပဋိဝေဓဋ္ဌေန သစ္စံ.

ဝိညာဏံ ကိံနိဒါနံ၊ ကိံသမုဒယံ၊ ကိံဇာတိကံ၊ ကိံပဘဝန္တိ – ဧဝံ ဧသနဋ္ဌေန သစ္စံ. ဝိညာဏံ သင်္ခါရနိဒါနံ၊ သင်္ခါရသမုဒယံ၊ သင်္ခါရဇာတိကံ၊ သင်္ခါရပ္ပဘဝန္တိ – ဧဝံ ပရိဂ္ဂဟဋ္ဌေန သစ္စံ. ဝိညာဏဉ္စ ပဇာနာတိ၊ ဝိညာဏသမုဒယဉ္စ ပဇာနာတိ၊ ဝိညာဏနိရောဓဉ္စ ပဇာနာတိ၊ ဝိညာဏနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒဉ္စ ပဇာနာတိ – ဧဝံ ပဋိဝေဓဋ္ဌေန သစ္စံ.

သင်္ခါရာ ကိံနိဒါနာ၊ ကိံသမုဒယာ၊ ကိံဇာတိကာ၊ ကိံပဘဝါတိ – ဧဝံ ဧသနဋ္ဌေန သစ္စံ. သင်္ခါရာ အဝိဇ္ဇာနိဒါနာ၊ အဝိဇ္ဇာသမုဒယာ၊ အဝိဇ္ဇာဇာတိကာ၊ အဝိဇ္ဇာပဘဝါတိ – ဧဝံ ပရိဂ္ဂဟဋ္ဌေန သစ္စံ. သင်္ခါရေ စ ပဇာနာတိ၊ သင်္ခါရသမုဒယဉ္စ ပဇာနာတိ၊ သင်္ခါရနိရောဓဉ္စ ပဇာနာတိ၊ သင်္ခါရနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒဉ္စ ပဇာနာတိ – ဧဝံ ပဋိဝေဓဋ္ဌေန သစ္စံ.

၁၆. ဇရာမရဏံ ဒုက္ခသစ္စံ၊ ဇာတိ သမုဒယသစ္စံ၊ ဥဘိန္နမ္ပိ နိဿရဏံ နိရောဓသစ္စံ၊ နိရောဓပ္ပဇာနနာ မဂ္ဂသစ္စံ. ဇာတိ ဒုက္ခသစ္စံ၊ ဘဝေါ သမုဒယသစ္စံ၊ ဥဘိန္နမ္ပိ နိဿရဏံ နိရောဓသစ္စံ၊ နိရောဓပ္ပဇာနနာ မဂ္ဂသစ္စံ. ဘဝေါ ဒုက္ခသစ္စံ၊ ဥပါဒါနံ သမုဒယသစ္စံ၊ ဥဘိန္နမ္ပိ နိဿရဏံ နိရောဓသစ္စံ၊ နိရောဓပ္ပဇာနနာ မဂ္ဂသစ္စံ. ဥပါဒါနံ ဒုက္ခသစ္စံ၊ တဏှာ သမုဒယသစ္စံ၊ ဥဘိန္နမ္ပိ နိဿရဏံ နိရောဓသစ္စံ၊ နိရောဓပ္ပဇာနနာ မဂ္ဂသစ္စံ. တဏှာ ဒုက္ခသစ္စံ၊ ဝေဒနာ သမုဒယသစ္စံ၊ ဥဘိန္နမ္ပိ နိဿရဏံ နိရောဓသစ္စံ၊ နိရောဓပ္ပဇာနနာ မဂ္ဂသစ္စံ. ဝေဒနာ ဒုက္ခသစ္စံ၊ ဖဿော သမုဒယသစ္စံ၊ ဥဘိန္နမ္ပိ နိဿရဏံ နိရောဓသစ္စံ၊ နိရောဓပ္ပဇာနနာ မဂ္ဂသစ္စံ. ဖဿော ဒုက္ခသစ္စံ၊ သဠာယတနံ သမုဒယသစ္စံ၊ ဥဘိန္နမ္ပိ နိဿရဏံ နိရောဓသစ္စံ၊ နိရောဓပ္ပဇာနနာ မဂ္ဂသစ္စံ. သဠာယတနံ ဒုက္ခသစ္စံ၊ နာမရူပံ သမုဒယသစ္စံ၊ ဥဘိန္နမ္ပိ နိဿရဏံ နိရောဓသစ္စံ၊ နိရောဓပ္ပဇာနနာ မဂ္ဂသစ္စံ. နာမရူပံ ဒုက္ခသစ္စံ၊ ဝိညာဏံ သမုဒယသစ္စံ၊ ဥဘိန္နမ္ပိ နိဿရဏံ နိရောဓသစ္စံ၊ နိရောဓပ္ပဇာနနာ မဂ္ဂသစ္စံ. ဝိညာဏံ ဒုက္ခသစ္စံ၊ သင်္ခါရာ သမုဒယသစ္စံ၊ ဥဘိန္နမ္ပိ နိဿရဏံ နိရောဓသစ္စံ၊ နိရောဓပ္ပဇာနနာ မဂ္ဂသစ္စံ. သင်္ခါရာ ဒုက္ခသစ္စံ၊ အဝိဇ္ဇာ သမုဒယသစ္စံ၊ ဥဘိန္နမ္ပိ နိဿရဏံ နိရောဓသစ္စံ၊ နိရောဓပ္ပဇာနနာ မဂ္ဂသစ္စံ.

ဇရာမရဏံ သိယာ ဒုက္ခသစ္စံ၊ သိယာ သမုဒယသစ္စံ၊ ဥဘိန္နမ္ပိ နိဿရဏံ နိရောဓသစ္စံ၊ နိရောဓပ္ပဇာနနာ မဂ္ဂသစ္စံ. ဇာတိ သိယာ ဒုက္ခသစ္စံ၊ သိယာ သမုဒယသစ္စံ။ပေ။ ဘဝေါ သိယာ ဒုက္ခသစ္စံ၊ သိယာ သမုဒယသစ္စံ၊ ဥဘိန္နမ္ပိ နိဿရဏံ နိရောဓသစ္စံ၊ နိရောဓပ္ပဇာနနာ မဂ္ဂသစ္စန္တိ.

ဘာဏဝါရော.

သစ္စကထာ နိဋ္ဌိတာ.