၁၅-၁၆. ဘဝ-ဝိဘဝဒိဋ္ဌိနိဒ္ဒေသော

၁၄၈. ဩလီယနာဘိနိဝေသော ဘဝဒိဋ္ဌိ. အတိဓာဝနာဘိနိဝေသော ဝိဘဝဒိဋ္ဌိ. အဿာဒဒိဋ္ဌိယာ ပဉ္စတိံသာယ အာကာရေဟိ အဘိနိဝေသော ကတိ ဘဝဒိဋ္ဌိယော၊ ကတိ ဝိဘဝဒိဋ္ဌိယော? အတ္တာနုဒိဋ္ဌိယာ ဝီသတိယာ အာကာရေဟိ အဘိနိဝေသော ကတိ ဘဝဒိဋ္ဌိယော ကတိ ဝိဘဝဒိဋ္ဌိယော။ပေ။ လောကဝါဒပဋိသံယုတ္တာယ ဒိဋ္ဌိယာ အဋ္ဌဟိ အာကာရေဟိ အဘိနိဝေသော ကတိ ဘဝဒိဋ္ဌိယော ကတိ ဝိဘဝဒိဋ္ဌိယော?

အဿာဒဒိဋ္ဌိယာ ပဉ္စတိံသာယ အာကာရေဟိ အဘိနိဝေသော သိယာ ဘဝဒိဋ္ဌိယော၊ သိယာ ဝိဘဝဒိဋ္ဌိယော. အတ္တာနုဒိဋ္ဌိယာ ဝီသတိယာ အာကာရေဟိ အဘိနိဝေသော ပန္နရသ ဘဝဒိဋ္ဌိယော၊ ပဉ္စ ဝိဘဝဒိဋ္ဌိယော. မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိယာ ဒသဟိ အာကာရေဟိ အဘိနိဝေသော သဗ္ဗာဝ တာ ဝိဘဝဒိဋ္ဌိယော. သက္ကာယဒိဋ္ဌိယာ ဝီသတိယာ အာကာရေဟိ အဘိနိဝေသော ပန္နရသ ဘဝဒိဋ္ဌိယော၊ ပဉ္စ ဝိဘဝဒိဋ္ဌိယော. သက္ကာယဝတ္ထုကာယ သဿတဒိဋ္ဌိယာ ပန္နရသဟိ အာကာရေဟိ အဘိနိဝေသော သဗ္ဗာဝ တာ ဘဝဒိဋ္ဌိယော. သက္ကာယဝတ္ထုကာယ ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိယာ ပဉ္စဟာကာရေဟိ အဘိနိဝေသော သဗ္ဗာဝ တာ ဝိဘဝဒိဋ္ဌိယော.

‘‘သဿတော လောကော’’တိ – အန္တဂ္ဂါဟိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ ပဉ္စဟာကာရေဟိ အဘိနိဝေသော သဗ္ဗာဝ တာ ဘဝဒိဋ္ဌိယော. ‘‘အသဿတော လောကော’’တိ – အန္တဂ္ဂါဟိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ ပဉ္စဟာကာရေဟိ အဘိနိဝေသော သဗ္ဗာဝ တာ ဝိဘဝဒိဋ္ဌိယော. ‘‘အန္တဝါ လောကော’’တိ – အန္တဂ္ဂါဟိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ ပဉ္စဟာကာရေဟိ အဘိနိဝေသော သိယာ ဘဝဒိဋ္ဌိယော၊ သိယာ ဝိဘဝဒိဋ္ဌိယော. ‘‘အနန္တဝါ လောကော’’တိ – အန္တဂ္ဂါဟိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ ပဉ္စဟာကာရေဟိ အဘိနိဝေသော သိယာ ဘဝဒိဋ္ဌိယော၊ သိယာ ဝိဘဝဒိဋ္ဌိယော. ‘‘တံ ဇီဝံ တံ သရီရ’’န္တိ – အန္တဂ္ဂါဟိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ ပဉ္စဟာကာရေဟိ အဘိနိဝေသော သဗ္ဗာဝ တာ ဝိဘဝဒိဋ္ဌိယော. ‘‘အညံ ဇီဝံ အညံ သရီရ’’န္တိ – အန္တဂ္ဂါဟိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ ပဉ္စဟာကာရေဟိ အဘိနိဝေသော သဗ္ဗာဝ တာ ဘဝဒိဋ္ဌိယော. ‘‘ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’’တိ – အန္တဂ္ဂါဟိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ ပဉ္စဟာကာရေဟိ အဘိနိဝေသော သဗ္ဗာဝ တာ ဘဝဒိဋ္ဌိယော. ‘‘န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’’တိ – အန္တဂ္ဂါဟိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ ပဉ္စဟာကာရေဟိ အဘိနိဝေသော သဗ္ဗာဝ တာ ဝိဘဝဒိဋ္ဌိယော. ‘‘ဟောတိ စ န စ ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’’တိ – အန္တဂ္ဂါဟိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ ပဉ္စဟာကာရေဟိ အဘိနိဝေသော သိယာ ဘဝဒိဋ္ဌိယော၊ သိယာ ဝိဘဝဒိဋ္ဌိယော ‘‘နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’’တိ – အန္တဂ္ဂါဟိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ ပဉ္စဟာကာရေဟိ အဘိနိဝေသော သိယာ ဘဝဒိဋ္ဌိယော၊ သိယာ ဝိဘဝဒိဋ္ဌိယော.

ပုဗ္ဗန္တာနုဒိဋ္ဌိယာ အဋ္ဌာရသဟိ အာကာရေဟိ အဘိနိဝေသော သိယာ ဘဝဒိဋ္ဌိယော၊ သိယာ ဝိဘဝဒိဋ္ဌိယော. အပရန္တာနုဒိဋ္ဌိယာ စတုစတ္တာရီသာယ အာကာရေဟိ အဘိနိဝေသော သိယာ ဘဝဒိဋ္ဌိယော၊ သိယာ ဝိဘဝဒိဋ္ဌိယော. သညောဇနိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အဋ္ဌာရသဟိ အာကာရေဟိ အဘိနိဝေသော သိယာ ဘဝဒိဋ္ဌိယော၊ သိယာ ဝိဘဝဒိဋ္ဌိယော. အဟန္တိ – မာနဝိနိဗန္ဓာယ ဒိဋ္ဌိယာ အဋ္ဌာရသဟိ အာကာရေဟိ အဘိနိဝေသော သဗ္ဗာဝ တာ ဝိဘဝဒိဋ္ဌိယော. မမန္တိ – မာနဝိနိဗန္ဓာယ ဒိဋ္ဌိယာ အဋ္ဌာရသဟိ အာကာရေဟိ အဘိနိဝေသော သဗ္ဗာဝ တာ ဘဝဒိဋ္ဌိယော. အတ္တဝါဒပဋိသံယုတ္တာယ ဒိဋ္ဌိယာ ဝီသတိယာ အာကာရေဟိ အဘိနိဝေသော ပန္နရသ ဘဝဒိဋ္ဌိယော၊ ပဉ္စ ဝိဘဝဒိဋ္ဌိယော. လောကဝါဒပဋိသံယုတ္တာယ ဒိဋ္ဌိယာ အဋ္ဌဟိ အာကာရေဟိ အဘိနိဝေသော သိယာ ဘဝဒိဋ္ဌိယော၊ သိယာ ဝိဘဝဒိဋ္ဌိယော.

သဗ္ဗာဝ တာ ဒိဋ္ဌိယော အဿာဒဒိဋ္ဌိယော. သဗ္ဗာဝ တာ ဒိဋ္ဌိယော အတ္တာနုဒိဋ္ဌိယော. သဗ္ဗာဝ တာ ဒိဋ္ဌိယော မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိယော. သဗ္ဗာဝ တာ ဒိဋ္ဌိယော သက္ကာယဒိဋ္ဌိယော. သဗ္ဗာဝ တာ ဒိဋ္ဌိယော အန္တဂ္ဂါဟိကာ ဒိဋ္ဌိယော. သဗ္ဗာဝ တာ ဒိဋ္ဌိယော သညောဇနိကာ ဒိဋ္ဌိယော. သဗ္ဗာဝ တာ ဒိဋ္ဌိယော အတ္တဝါဒပဋိသံယုတ္တာ ဒိဋ္ဌိယော.

ဘဝဉ္စ ဒိဋ္ဌိံ ဝိဘဝဉ္စ ဒိဋ္ဌိံ၊ ဧတံ ဒွယံ တက္ကိကာ နိဿိတာသေ၊

တေသံ နိရောဓမှိ န ဟတ္ထိ ဉာဏံ၊ ယတ္ထာယံ လောကော ဝိပရီတသညီတိ.

၁၄၉. ‘‘ဒွီဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒိဋ္ဌိဂတေဟိ ပရိယုဋ္ဌိတာ ဒေဝမနုဿာ ဩလီယန္တိ [ဩလိယန္တိ (သျာ. က.) ဣတိဝု. ၄၉ ပဿိတဗ္ဗာ] ဧကေ၊ အတိဓာဝန္တိ ဧကေ၊ စက္ခုမန္တော စ ပဿန္တိ. ကထဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဩလီယန္တိ ဧကေ? ဘဝါရာမာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒေဝမနုဿာ ဘဝရတာ ဘဝသမ္မုဒိတာ. တေသံ ဘဝနိရောဓာယ ဓမ္မေ ဒေသိယမာနေ စိတ္တံ န ပက္ခန္ဒတိ န ပသီဒတိ န သန္တိဋ္ဌတိ နာဓိမုစ္စတိ. ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဩလီယန္တိ ဧကေ.

‘‘ကထဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အတိဓာဝန္တိ ဧကေ? ဘဝေနေဝ ခေါ ပနေကေ အဋ္ဋီယမာနာ [အဋ္ဋိယမာနာ (သျာ. က.) ဣတိဝု. ၄၉ ပဿိတဗ္ဗာ] ဟရာယမာနာ ဇိဂုစ္ဆမာနာ ဝိဘဝံ အဘိနန္ဒန္တိ – ‘‘ယတော ကိရ၊ ဘော၊ အယံ အတ္တာ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဥစ္ဆိဇ္ဇတိ ဝိနဿတိ န ဟောတိ ပရံ မရဏာ၊ ဧတံ သန္တံ ဧတံ ပဏီတံ ဧတံ ယာထာဝန္တိ. ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အတိဓာဝန္တိ ဧကေ.

‘‘ကထဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စက္ခုမန္တော စ ပဿန္တိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ဘူတံ ဘူတတော ပဿတိ. ဘူတံ ဘူတတော ဒိသွာ ဘူတဿ နိဗ္ဗိဒါယ ဝိရာဂါယ နိရောဓာယ ပဋိပန္နော ဟောတိ. ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စက္ခုမန္တော စ ပဿန္တိ.

‘‘ယော [အယံ ဂါထာ ဣတိဝု. ၄၉ ဒိဿတိ] ဘူတံ ဘူတတော ဒိသွာ၊ ဘူတဿ စ အတိက္ကမံ၊

ယထာဘူတေဓိမုစ္စတိ၊ ဘဝတဏှာ ပရိက္ခယာ.

‘‘သ ဝေ ဘူတပရိညာတော၊ ဝီတတဏှော ဘဝါဘဝေ၊

ဘူတဿ ဝိဘဝါ ဘိက္ခု၊ နာဂစ္ဆတိ ပုနဗ္ဘဝ’’န္တိ.

၁၅၀. တယော ပုဂ္ဂလာ ဝိပန္နဒိဋ္ဌီ၊ တယော ပုဂ္ဂလာ သမ္ပန္နဒိဋ္ဌီ. ကတမေ တယော ပုဂ္ဂလာ ဝိပန္နဒိဋ္ဌီ? တိတ္ထိယော စ၊ တိတ္ထိယသာဝကော စ၊ ယော စ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကော – ဣမေ တယော ပုဂ္ဂလာ ဝိပန္နဒိဋ္ဌီ.

ကတမေ တယော ပုဂ္ဂလာ သမ္ပန္နဒိဋ္ဌီ? တထာဂတော စ၊ တထာဂတသာဝကော စ၊ ယော စ သမ္မာဒိဋ္ဌိကော – ဣမေ တယော ပုဂ္ဂလာ သမ္ပန္နဒိဋ္ဌီ.

‘‘ကောဓနော ဥပနာဟီ စ၊ ပါပမက္ခီ စ ယော နရော၊

ဝိပန္နဒိဋ္ဌိ မာယာဝီ၊ တံ ဇညာ ဝသလော ဣတိ’’ [ဣမေ (သျာ.) သု. နိ. ၁၁၆ ပဿိတဗ္ဗာ].

အက္ကောဓနော အနုပနာဟီ၊ ဝိသုဒ္ဓေါ [အမက္ခီ (သျာ.) အဋ္ဌကထာ ဩလောကေတဗ္ဗာ] သုဒ္ဓတံ ဂတော၊

သမ္ပန္နဒိဋ္ဌိ မေဓာဝီ၊ တံ ဇညာ အရိယော ဣတီတိ.

တိဿော ဝိပန္နဒိဋ္ဌိယော၊ တိဿော သမ္ပန္နဒိဋ္ဌိယော. ကတမာ တိဿော ဝိပန္နဒိဋ္ဌိယော? ဧတံ မမာတိ – ဝိပန္နဒိဋ္ဌိ. ဧသောဟမသ္မီတိ – ဝိပန္နဒိဋ္ဌိ. ဧသော မေ အတ္တာတိ – ဝိပန္နဒိဋ္ဌိ. ဣမာ တိဿော ဝိပန္နဒိဋ္ဌိယော.

ကတမာ တိဿော သမ္ပန္နဒိဋ္ဌိယော? နေတံ မမာတိ – သမ္ပန္နဒိဋ္ဌိ. နေသောဟမသ္မီတိ – သမ္ပန္နဒိဋ္ဌိ. န မေသော အတ္တာတိ – သမ္ပန္နဒိဋ္ဌိ. ဣမာ တိဿော သမ္ပန္နဒိဋ္ဌိယော.

ဧတံ မမာတိ – ကာ ဒိဋ္ဌိ၊ ကတိ ဒိဋ္ဌိယော၊ ကတမန္တာနုဂ္ဂဟိတာ တာ ဒိဋ္ဌိယော? ဧသောဟမသ္မီတိ – ကာ ဒိဋ္ဌိ၊ ကတိ ဒိဋ္ဌိယော၊ ကတမန္တာနုဂ္ဂဟိတာ တာ ဒိဋ္ဌိယော? ဧသော မေ အတ္တာတိ – ကာ ဒိဋ္ဌိ၊ ကတိ ဒိဋ္ဌိယော၊ ကတမန္တာနုဂ္ဂဟိတာ တာ ဒိဋ္ဌိယော?

ဧတံ မမာတိ – ပုဗ္ဗန္တာနုဒိဋ္ဌိ. အဋ္ဌာရသ ဒိဋ္ဌိယော. ပုဗ္ဗန္တာနုဂ္ဂဟိတာ တာ ဒိဋ္ဌိယော. ဧသောဟမသ္မီတိ – အပရန္တာနုဒိဋ္ဌိ. စတုစတ္တာရီသံ ဒိဋ္ဌိယော. အပရန္တာနုဂ္ဂဟိတာ တာ ဒိဋ္ဌိယော. ဧသော မေ အတ္တာတိ – ဝီသတိဝတ္ထုကာ အတ္တာနုဒိဋ္ဌိ. ဝီသတိဝတ္ထုကာ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ. သက္ကာယဒိဋ္ဌိပ္ပမုခါနိ [သက္ကာယဒိဋ္ဌိပ္ပမုခေန (သျာ.)] ဒွါသဋ္ဌိ ဒိဋ္ဌိဂတာနိ. ပုဗ္ဗန္တာပရန္တာနုဂ္ဂဟိတာ တာ ဒိဋ္ဌိယော.

၁၅၁. ‘‘ယေ ကေစိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မယိ နိဋ္ဌံ ဂတာ၊ သဗ္ဗေ တေ ဒိဋ္ဌိသမ္ပန္နာ. တေသံ ဒိဋ္ဌိသမ္ပန္နာနံ ပဉ္စန္နံ ဣဓ နိဋ္ဌာ၊ ပဉ္စန္နံ ဣဓ ဝိဟာယ နိဋ္ဌာ. ကတမေသံ ပဉ္စန္နံ ဣဓ နိဋ္ဌာ? သတ္တက္ခတ္တုပရမဿ၊ ကောလံကောလဿ၊ ဧကဗီဇိဿ၊ သကဒါဂါမိဿ၊ ယော စ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ အရဟာ – ဣမေသံ ပဉ္စန္နံ ဣဓ နိဋ္ဌာ.

‘‘ကတမေသံ ပဉ္စန္နံ ဣဓ ဝိဟာယ နိဋ္ဌာ? အန္တရာပရိနိဗ္ဗာယိဿ၊ ဥပဟစ္စပရိနိဗ္ဗာယိဿ၊ အသင်္ခါရပရိနိဗ္ဗာယိဿ၊ သသင်္ခါရပရိနိဗ္ဗာယိဿ၊ ဥဒ္ဓံသောတဿ၊ အကနိဋ္ဌဂါမိနော – ဣမေသံ ပဉ္စန္နံ ဣဓ ဝိဟာယ နိဋ္ဌာ.

‘‘ယေ ကေစိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မယိ နိဋ္ဌံ ဂတာ၊ သဗ္ဗေ တေ ဒိဋ္ဌိသမ္ပန္နာ. တေသံ ဒိဋ္ဌိသမ္ပန္နာနံ ဣမေသံ ပဉ္စန္နံ ဣဓ နိဋ္ဌာ၊ ဣမေသံ ပဉ္စန္နံ ဣဓ ဝိဟာယ နိဋ္ဌာ.

‘‘ယေ ကေစိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မယိ အဝေစ္စပ္ပသန္နာ၊ သဗ္ဗေ တေ သောတာပန္နာ. တေသံ သောတာပန္နာနံ ပဉ္စန္နံ ဣဓ နိဋ္ဌာ၊ ပဉ္စန္နံ ဣဓ ဝိဟာယ နိဋ္ဌာ. ကတမေသံ ပဉ္စန္နံ ဣဓ နိဋ္ဌာ? သတ္တက္ခတ္တုပရမဿ၊ ကောလံကောလဿ၊ ဧကဗီဇိဿ၊ သကဒါဂါမိဿ၊ ယော စ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ အရဟာ – ဣမေသံ ပဉ္စန္နံ ဣဓ နိဋ္ဌာ.

‘‘ယေ ကေစိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မယိ အဝေစ္စပ္ပသန္နာ၊ သဗ္ဗေ တေ သောတာပန္နာ. တေသံ သောတာပန္နာနံ ဣမေသံ ပဉ္စန္နံ ဣဓ နိဋ္ဌာ. ဣမေသံ ပဉ္စန္နံ ဣဓ ဝိဟာယ နိဋ္ဌာတိ’’.

ဘဝဝိဘဝဒိဋ္ဌိနိဒ္ဒေသော သောဠသမော.

ဒိဋ္ဌိကထာ နိဋ္ဌိတာ.